Thơ & Truyện Nguyễn Văn Nghệ            |             www.ninh-hoa.com

NGUYỄN VĂN NGHỆ

Người làng Phong Ấp, xă Ninh Binh, Ninh Ḥa.

Tốt nghiệp K.19 Khoa Lịch sử Trường Đại học Khoa Học Huế

 

 

Hiện cư ngụ tại VN


 

 

 

 

 

 


NGƯỜI VIỆT NAM ĐẦU TIÊN KHÁM PHÁ THẤT CHÂU DƯƠNG KHÔNG PHẢI LÀ HOÀNG SA (TRUNG QUỐC GỌI TÂY SA)

Nguyễn Văn Nghệ
 

  

 

  Trên trang web Tạp chí Thời đại có bài viết “Phản biện lập luận của nhà nghiên cứu Hàn Chấn Hoa về lănh vực sử địa cổ có liên quan đến Biển Đông được đề cập trong tác phẩm Ngă quốc Nam Hải chư đảo sử liệu hối biên” (1)của tác giả Hồ Bạch Thảo. Tác giả Hồ Bạch Thảo cho độc giả biết là trong tác phẩm “Ngă quốc Nam Hải chư đảo sử liệu hối biên”, Hàn Chấn Hoa đă trưng dẫn nhiều sử liệu cổ như Tống sử, Nguyên sử, Minh sử, Thanh sử… để rồi quy kết những đảo ở Nam Hải (Việt Nam gọi là Biển Đông) là của Trung Quốc.

   Trong phạm vi bài viết này chỉ đề cập đến “Thất Châu Dương” mà thôi. Hàn Chấn Hoa đă trưng dẫn Tống sử chép việc quân Mông Cổ truy kích vua Tống Đoan Tông vào năm Chí Nguyên thứ 14[1277] như sau: “Ngày Bính Tư tháng 12, Chính[ Đoan Tông] đến Tỉnh Áo, gặp băo hư thuyền, một số bộ hạ bị chết trôi, nên nhiễm bệnh. Hơn tuần sau quân lính từ từ đến tụ tập, 10 phần chết c̣n 5, 4. Ngày Đinh Sửu, Lưu Thâm truy kích Chính đến Thất Châu Dương, bắt được Du Như Khuê rồi rút lui”.

  Hoặc sách Tuyền Châu phủ chí của Hoàng Nhiệm đời Thanh và sách Đồng An huyện chí của Ngô Đường cũng đời nhà Thanh kể việc Ngô Thăng tuần pḥng vùng núi Đồng Cổ tại Châu Vạn và Thất Châu Dương : “ Ngô Thăng tự là Nguyên Trạch, người Đồng An, nguyên họ Hoàng, giữ chức Tổng lữ, đánh giặc tại Quả Đường thăng chức Thiên tổng. Lại đi đánh tại Kim Môn, Hạ Môn, Bành Hồ, Đài Loan có công được giữ chức Du kích Thiểm Tây, thăng phó tướng Quảng Đông, được điều đến Quỳnh Nhai, qua Đồng Cổ, Thất Châu Dương, Tứ Canh Sa ṿng quanh đến 3000 lư, nhờ vậy địa phương được ninh thiếp” 

    Vin vào các sử liệu trên, Hàn Chấn Hoa đă khẳng định rằng Thất Châu Dương tức là quần đảo Tây Sa (Việt Nam gọi là Hoàng Sa).

     Người Việt Nam đầu tiên viết về Thất Châu Dương

    Vào tháng 6 năm Tân Hợi (1851) cụ Phạm Phú Thứ đă “ Phụng phái ṭng quan thuyền hiệu lao tống Thanh quốc nạn biền hồi Việt” (Vâng phái theo quan thuyền lao lực chuộc tội, đưa quan nước Thanh bị nạn về Quảng Đông). Viên bị nạn ấy là “ Quảng Đông Quỳnh Châu bả tổng Ngô Hội Lân tự Quỳnh chi Quảng thành lĩnh pháo đạn nhân phong phiêu bạc bản quốc Thuận An tấn” ( Quan giữ chức bả tổng là Ngô Hội Lân từ Quỳnh Châu đến thành Quảng lĩnh đạn pháo, bị gió mạnh phiêu bạt vào cửa Thuận An nước ta)(2).Lư do tại sao một vị Hội nguyên Tiến sĩ như cụ Phạm Phú Thứ phải “theo quan thuyền lao lực chuộc tội?”. Theo lời Cụ Thứ: “Kim thượng Canh Tuất chi tuế Thứ dĩ vọng ngôn vi Các thần sở hặc đăi hệ kinh triệu ngữ…Kim xuân Thứ mông khởi phục Điển Bạ phái ṭng như Đông quan thuyền hiệu lao” ( Đầu năm Canh Tuất[ 1850- TG], Thứ tôi v́ lời nói xằng phạm thượng mà bị các vị bề tôi trong Nội Các vạch tội bị buộc vào chức giữ ngựa ở Kinh…Mùa xuân này[ 1851- TG], Thứ tôi đội ơn trên cho phục chức Điển Bạ, đi theo quan thuyền sang Quảng Đông mà lao lực chuộc tội)(3)  . Sáng sớm ngày mùng 6 tháng 6 năm Tân Hợi (Thứ sáu ngày 4/7/1851) thuyền cụ Phạm Phú Thứ đă rời cảng Đà Nẵng để sang Quảng Châu Trung Quốc(4). Dọc theo hành tŕnh, cụ đều có làm thơ ghi chép trong tập thơ Đông hành thi lục. Khi thuyền qua hải phận đảo Hải Nam cụ có bài thơ “Chu quá Hải Nam dương phận” (Thuyền qua hải phận Hải Nam)

  “Nhất thanh phi nhạn bích vân gian/ Diểu diểu yên ba nguyệt bán loan/ Vọng đoạn Đà dương thiên lư ngoại/ Hải trung sơ kiến Hải Nam san”( Một tiếng nhạn bay trong trời mây/ Mênh mang khói sóng nửa vầng đầy/ Mất hút Đà dương ngoài ngàn dặm/ Bổng thấy Hải Nam trên biển đây)(5).

     Sau đó thuyền qua một địa danh trên biển gọi là Thất Châu, cụ Phạm Phú Thứ làm bài thơ “ Quá Thất Châu” (Qua Thất Châu)

   “Thủy thế liên Đồng Cổ/ Đào thanh dị Hải Nam/ Nộ hiệu tranh phún tuyết/ Đảo quyển tận thành lam/Văng sự thương tang cảm/ Thần công tạo hóa tham/ Phong phàm bằng lợi thiệp/ Hồi vọng uất phù lam” (Thế nước liền Đồng Cổ/ Tiếng sóng dữ Hải Nam/ Cuồng nộ tranh gào thét/ Đảo lộn thành màu lam/ Xót việc cũ dâu bể/ Công Tạo Hóa dự làm/ Gió thuận buồm lướt tới/ Quay nh́n uất khí lam)(6).

   Trong bản khắc in, kế bên đề thơ “Quá Thất Châu”cụ Phạm Phú Thứ có chú thích: “Tương truyền cổ giả Thất Châu cư dân nhất tịch hăm nhi vi hải phàm quá thử tất sát sinh tống phiệt trí tế bán nhất phong lực năi quá châu phận ba đào hiểm thâm chân hữu trầm ngưu như mă chi giới” (Tương truyền ngày xưa cư dân trên Thất Châu trong một đêm sụt thành biển. Nay thành lệ, khi qua nơi này phải giết vật cúng tế thả bè trôi đi. Độ nửa ngày th́ gió nổi lên, nhờ đó mà qua được hải phận. Sóng bủa ở đây sâu mà hiểm, đă có lời răn về việc sóng nhận ch́m trâu ngựa). Kế bên câu thơ “ Thủy thế liên Đồng Cổ”, cụ Thứ chú thích “ Đồng Cổ hải cận Thất Châu” (Biển Đồng Cổ gần Thất Châu).

  Đến ngày mùng 10 tháng 6 năm Tân Hợi (Thứ ba ngày 8/7/1851) thuyền của Cụ Phạm Phú Thứ đến Ô Môn (Quảng Châu), cụ làm bài thơ “ Chu quá Quảng Châu lăo vạn sơn, đà công thất lộ hành chí Triều Châu B́nh Hải thành, dực nhật thừa trứ đông phong bạc, mộ đáo Phủ Đài hải khẩu, dạ nhập Ô Môn kư sự” (Ghi lại chuyện thuyền qua hàng vạn quả núi ở Quảng Châu, người lái không thấy đường đi, đi măi đến thành B́nh Hải Triều Châu, sáng hôm sau nương theo gió đông, chiều tối đến Phủ Đài hải khẩu, tối th́ vào cửa Ô)(7).

    Qua bài thơ “Quá Thất Châu” cho ta biết hải tŕnh thuyền cụ Phạm Phú Thứ sau khi xuất bến Đà Nẵng đă trực chỉ phía đông đảo Hải Nam, rồi đi ngang qua Đồng Cổ, kế đến là Thất Châu Dương để đến Quảng Châu chứ không đi ngang qua Hoàng Sa( Trung Quốc gọi Tây Sa).

  Hải tŕnh thuyền cụ Thứ sang Quảng Châu đă qua các địa danh gần giống như hải tŕnh của Ngô Huệ đi sứ Chiêm Thành vào đời Minh Anh Tông qua tác phẩm Thù vực tư lục của Nghiêm Ṭng Giản( nhưng hải tŕnh thuyền cụ Thứ đi ngược chiều): “Vào năm Chính Thống thứ 6[1441], Quốc vương Chiêm Thành mất, người con nối dơi là Ma Ha Quí Do, xin phong tước và ban chiếu sắc. Bèn sai Cấp sự trung họ Dư( khuyết tên) làm chánh sứ. Ngày 23 tháng 12 năm đó, khởi hành từ huyện Đông Hoàn[ Quảng Đông], ngày hôm sau đến Ô Trư Dương[ cửa sông Châu Giang gần Quảng Châu], lại ngày hôm sau đến Thất Châu Dương[ phía đông Văn Xương 100 lư], xa thấy núi Đồng Cổ[ thuộc huyện Văn Xương, Hải Nam], ngày hôm sau đến Độc Trư Sơn[ Châu Vạn, Hải Nam] nh́n thấy núi Đại Châu Sơn, ngày hôm sau đến địa giới Giao Chỉ,…, ngày hôm sau đến biển Ngoại La Dương thuộc Chiêm Thành”

    Riêng đối với sử liệu này th́ Hàn Chấn Hoa lại khẳng định Thất Châu Dương gần huyện Văn Xương. Như vậy trước mắt Hàn Chấn Hoa có hai Thất Châu Dương: một Thất Châu Dương gần huyện Văn Xương và một Thất Châu Dương là Tây Sa[Hoàng Sa]. Đây chính là lối lập luận “nói lấy được” của Hàn Chấn Hoa khiến người đọc đánh giá đức tính cẩn trọng nghiêm túc của ông

     Vị trí Thất Châu Dương trên bản đồ

   Theo Quỳnh Châu chí chép về núi Thất Châu và Thất Châu Dương: “ Thất Châu Dương tại phía đông huyện Văn Xương 100 lư; trên biển có 7 ngọn núi nhô lên liên tiếp, trong có suối nước ngọt có thể uống được. Thời nhà Nguyên , Lưu Thâm truy kích Tống Đoan Tông, bắt thân thuộc là Lưu Đ́nh Khuê tại nơi này. Tục truyền ngày xưa có 7 châu ch́m xuống dưới biển, thuyền đến mang súc sinh và cháo cúng thần, không tuân sẽ biến thành ma đói. Thuyền đi qua rất nguy hiểm, lệch hướng sang đông phạm vào Vạn Lư Thạch Đường, nơi mà Quỳnh chí chép là phía đông Châu Vạn có biển Thạch Đường, thuyền đến đó ít có chiếc nào thoát hiểm. Từ Thất Châu dương theo hướng Khôn Mùi[ 217,5 độ] thời gian 3 canh đến Đồng Cổ sơn”

     Tác giả Hồ Bạch Thảo cho biết: “Trên bản đồ Google nếu phóng to th́ địa danh Văn Xương[ Wenchang] thuộc tỉnh Hải Nam xuất hiện, từ đó đến quần đảo Paracel[ Trung Quốc gọi là Tây Sa] khoảng 400 km tức gần 700 lư xưa. Như vậy tính cả phương hướng và khoảng cách Thất Châu Dương cách Tây Sa[ Hoàng Sa] rất xa!”. Trong khi đó Thất Châu Dương chỉ cách Văn Xương chỉ có 100 lư (khoảng 60 km) mà thôi!

   Với sử liệu viết về hành tŕnh Ngô Thăng đi tuần pḥng mà Hàn Chấn Hoa quy kết Thất Châu Dương chính là Tây Sa[ Hoàng Sa] th́ chúng ta có thể theo dơi hành tŕnh này trên bản đồ, đó chính là con đường đi ṿng quanh đảo Hải Nam, chứ không phải hành tŕnh tới các đảo xa. Bởi v́ Quỳnh Nhai gần thị trấn Hải Khẩu ngày nay, phía bắc đảo Hải Nam; Đồng Cổ ở mỏm đông bắc đảo Hải Nam; Thất Châu Dương là vùng biển có bảy ḥn đảo gọi là Thất Châu nằm ở phía đông đảo Hải Nam; Tứ Canh Sa là băi cát ở phía tây đảo Hải Nam.

  Lập luận của Hàn Chấn Hoa khẳng định Thất Châu Dương chính là quần đảo Tây Sa[ Hoàng Sa] đă bị ngay chính nhà biên khảo Trung Quốc Đàm Kỳ Tương phản đối trong bài “ Thất Châu Dương khảo”:  “Tống Nguyên dĩ lai, giai xưng Tây Sa quần đảo vi Thạch Đường, Trường Sa, Thiên Lư hoặc Vạn Lư Trường Sa, vô xưng Thất Châu Dương dă, khả kiến Thất Châu Dương ưng chỉ Thất Châu phụ cận đích dương diện, bất khả năng chỉ Thạch Đường hoặc Trường Sa đích dương diện” (Từ Tống Nguyên đến nay đều gọi đảo Tây Sa[ Hoàng Sa] là Thạch Đường, Trường Sa, Thiên Lư hoặc Vạn Lư Thạch Đường; Thiên Lư hoặc Vạn Lư Trường Sa chưa từng gọi là Thất Châu Dương. Như vậy có thể thấy Thất Châu Dương chỉ mặt biển sát gần đảo Thất Châu[ phía đông huyện Văn Xương, đảo Hải Nam], không có khả năng chỉ mặt biển Thạch Đường hoặc Trường Sa)(8).

   Nhà biên khảo Đàm Kỳ Tương khẳng định Tây Sa[ Hoàng Sa] “ vô xưng Thất Châu Dương dă” (chưa từng gọi Thất Châu Dương)!

   Ngoài ra trong bài viết “Quan hệ thương mại Trung- Việt những năm đầu nhà Nguyễn” của tác giả Lương Chí Minh người Trung Quốc đăng trên Tạp chí Xưa & Nay số 317 tháng 10-2008 trang 48,49,50 lại gán Thất Châu Dương là Nam Sa[ Trường Sa]: “ Vào thế kỷ XIX, cảng Đà Nẵng thay chân cảng Hội An, hai cảng mới được khai thác là Gia Định và Hà Tiên cũng càng ngày nổi lên, lúc bấy giờ đường mậu dịch trên biển giữa hai nước Trung- Việt chủ yếu có ba ngả: một con đường từ Liêm Châu( Bắc Hải tỉnh Quảng Tây) đến cảng Hải Pḥng, miền Bắc, hành tŕnh chỉ cần một đến hai ngày; một con đường từ Quảng Châu đến Đà Nẵng của Huế, nếu xuôi gió chỉ cần năm sáu ngày th́ có thể đến được; một con đường từ Hạ Môn đến Hội An tỉnh Quảng Nam, hành tŕnh hơi dài, phải đi qua Thất Châu Dương( quần đảo Nam Sa) ở biển Nam Hải”(9)

   Với Thất Châu Dương là vùng biển đảo có thật được ghi chép rơ ràng trong các thư tịch và các bản đồ cổ Trung Quốc gần huyện Văn Xương của đảo Hải Nam, th́ bị người ta cố t́nh mơ hồ hóa, huyền thoại hóa và đẩy nó ra tận giữa Biển Đông.

 

 

 

    CHÚ THÍCH:

    1-Hồ Bạch Thảo, Phản biện lập luận của nhà nghiên cứu Hàn Chấn Hoa về lănh vực sử địa cổ có liên quan đến Biển Đông được đề cập trong tác phẩm Ngă quốc Nam Hải chư đảo sử liệu hối biên, trang web Tạp chí Thời Đại

www.tapchithoidai.org/ThoiDai20/201020_HoBachThao.htm

    2-Phạm Phú Thứ toàn tập tập 1, Nxb Đà Nẵng, trang 410. Bản chữ Hán khắc in số thứ tự 271, trang 1430.

    3-Phạm Phú Thứ toàn tập tập 1, Nxb Đà Nẵng, trang 519. Bản chữ Hán khắc in số thứ tự 329, trang 1445.

     -Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục tập 7, Nxb Giáo dục, trang 179

    4-Phạm Phú Thứ toàn tập tập 1, Nxb Đà Nẵng, trang 440. Bản chữ Hán khắc in số thứ tự 285, trang 1434.

    5-Phạm Phú Thứ toàn tập tập 1, Nxb Đà Nẵng, trang 441. Bản chữ Hán khắc in số thứ tự 286, trang 1434.

    6-Phạm Phú Thứ toàn tập tập 1, Nxb Đà Nẵng, trang 442. Bản chữ Hán khắc in số thứ tự 287, trang 1434.

    7-Phạm Phú Thứ toàn tập tập 1, Nxb Đà Nẵng, trang 444. Bản chữ Hán khắc in số thứ tự 288, trang 1434.

    8- Hồ Bạch Thảo, Sđd (phần chú thích cuối bài viết)

    9- Phạm Hoàng Quân, Bàn về địa danh Thất Châu Dương trong bài viết “Quan hệ thương mại Trung- Việt những năm đầu nhà Nguyễn của Lương Chí Minh

www.talawwas.org/talaDB/showFile.php?res=14598&rb=0302

 

 

 


 
Nguyễn Văn Nghệ

 

10/2017

 

 

 

 

 

 

                                            

 

Thơ & Truyện Nguyễn Văn Nghệ           |             www.ninh-hoa.com