Cầu Sắt Sng Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thnh
Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Thi Thi                |                 www.ninh-hoa.com



 

 Nguyễn Thi Thi
Bt hiệu: THA HƯƠNG

  Qu qun: Phước Sơn,
 Ninh Đa, Ninh Ha
Cựu học sinh cc  trường:
 Tiểu học Đức Tr, TIểu học Ninh Ha v Trung học
V Tnh, Nha Trang

Trước năm 1975:
Gio sư Trung học Vạn Ninh



Hiện cư ngụ tại:
California, Hoa Kỳ

 

 

 

 

 

 Truyện Ngắn

Tnh Đời
 Nguyễn Thị Th

 

 

Người đời thường v von :

 

'' Tru chết để da,
Ngườ
i ta chết để tiếng.''

 

Một s vic đ xy ra trong đời ti hu như ti khng bao giờ c th qun được.

Anh ti đ m thm lm mt điu m ti cho l rất tt trong vic gi tin v gip người Anh trong dng h rut tht để đi din H.O. Lc sinh thi Anh đ tng suy nghĩ v đi lc tm s trong tnh Anh em vi ti :

 

Gip người ch vi mang ơn,

Lng ta cảm thy nh tơn tốt rồi.

Cần chi đi hi xa vi,

Chỉ cn c mt đi li nh thương!

 

Thật vy, Anh ti đ toi nguyn vi vic lm nhn i ca Anh. Vn bn tnh khim tn, v tha, ai ai trong dng h cũng đều rt thương mến v n phc Anh.

 

m xa y, ba Anh Ch em chng ti đ hi lm mt việc thin nho nh sau khi ti đ nhn được l thư t gia đnh ca người Anh h qu nh gi đến địa ch ca ti.

Tuy rằng vi định lm mt vic gip đỡ người Anh họ đ c t lu trong tm tưởng chng ti, by giờ nhn cơ hi ny, chng ti xc tiến ngay.

 

Đọc qua l thư nhn gi vi nhng li thiết tha năn n khẩn xin cu gp, chng ti cng động lng thương xt cho người Anh l vn sa cơ. Thiết nghĩ, loi c cy v

tri gic cũng phi xiu lng trước nhng li than vn v phương ca gia đnh người Anh h.

 

Thế nn, tuy c hon cảnh kh khăn ring tư ca Anh ti nhưng Anh rt vui v đảm nhn vic chi ph gip đỡ ny. V phn ti mi đến M thi gian ngn, chưa c điu kin thun tin nn ti chỉ lm cng vic gi , nhắc nh v giao lin tin tc đến vi Anh ti. Ch ti bn nh cũng gp bn tay để lm cng vic gip đỡ người Anh h ny. Ba Anh Ch em chng ti đều quan nim rng tin ca ch gi thong my bay, cn tnh su nghĩa nng trong Anh em ruột tht mi đng qu. nghĩ ny đng vi cu người đời thường ta thn:

 

D xy chn bậc ph đồ,

Chi bằng lm phước cu cho mt người!

 

Thời gian tri, mi vic n định. Anh Ch em chng ti cm thy rt vui trong lng v mnh đ lm trn nghĩa vụ vi lương tm!  Nhưng no ng, qua hơn mười năm

sau, đ c nhng g xy ra đối vi ti v gia đnh ti!?

Sau khi thuyền đ cp bến, người đến nơi an ton, mng ước đ toi nguyn, được danh nn phn, by giờ lại pht cờ tr gi, h đ vong n bi nghĩa sao...!!!

 

Thế đời bc trng như vi,

Chỉ v danh li, ci ti ring mnh!

 

Chng ta thử suy ngm nghĩa su sc ca bi thơ :

'' Thế thi nhn tnh '' được lưu truyn hu thế trong văn chương Vit Nam :

Thế gian biến ci vũng nn đồi

Mặn nht chua cay vi ngt bi

Cn bạc cn tin cn đệ t

Hết cơm hết rượu hết ng ti

a nay đều trng người chn thật

Thin hạ ai ưa k đi bi !

Nhận thy, lng d con người thm su, nham him, nn người đời đ t v von:

 

D sng d biển d d,

No ai lấy thước để đo lng người!

 

Đọc qua một cu chuyn k, với nhng nhn định trn v suy nghĩ ca ring ti, l mt con người sng đời, dĩ nhin khng ai t v ngc cho mnh l hon ho, ''Nhn v thập ton ''.

 

Cuộc đời con người, lắm chm, nhiu ni, sự đời khng ai biết trước vic g sẽ xy ra v khng ai c th lường được. Lc th giu sang đầy đủ, khi cực kh ngho nn, cuc đời mun vn no, mnh phi ty cơ ng biến mong to cho cuc sng ca mnh gi l tm đủ để c th vươn ln tm li nh sng cho cuc đời sau thi gian tăm tối m mnh đ vp phi v chu đựng.

 

Theo luật t nhin ca Tri đất, con người c sinh c t. Theo nhn sinh quan, con người nn thương nhau cng mu da dng ging, thương nhau cng qu hương lng xm, thương nhau cng huyết tc anh em h hng.

Mỗi khi được người gip đỡ mnh, nht l qua cơn ngt ngho khn kh, d dưới hnh thc no chăng na, d chỉ một li ni cũng đ lm mt d m lng, mnh nn hết sc trn qu v nh ơn!  Đối vi nhng người c thin tm gip đỡ bng hin vt, tin bc để mong mi mnh qua cơn khn đốn th li cng ơn cao nghĩa đầy! Theo ti thiết nghĩ, mi khi được người khc cư gip mnh l mt dim phc v cng to ln. D ch mt đồng, mt xu, đều l đồng tin do cng sc lao động, m hi nước mt ca người lm ra, nn đều v cng trn qu.

 

Tục ng c cu: Ca t lng nhiu

Của mt đồng, cng mt lượng!

 

Nhưng c l no, người được gip li t thi độ bt nhn, v ơn bi ngh như đ xy ra qua mt cu chuyn k no đ chăng? Tht l thi đời oi oăm v qu ư phũ phng phải khng !

 

L một con người, ai cũng mun ci hay, ci đẹp, ci li ch cho bn thn, gia đnh, dng h v trnh xa s ti tăm, rch nt.  Đại gia đnh chng ti rt t ho v hnh din đ đo to được đn con chu ti danh hơn người. ng B T Tin chng ti nơi chn sui chc hn đ mỉm cười khi thy dng h c được nhng con chu thnh danh nn người nht l c đạo đức, n nếp v sng trong tnh người.

 

Sống đời, ai trong chng ta cũng đều nhn chn gi trị ca vic lm đng v thường được th hin qua li ni, vic lm, li hay đẹp... V thế c nhng cu ni t ngn xưa lưu truyn li qua ca dao tc ng:

 

Lời ni khng mt tin mua,

Lựa li m ni cho va lng nhau.

 

V cu ni bất h ca nh văn ho Ty phương:

''Hnh vi thể hin bn cht đạo đức lương tm con người''. Gia đnh chng ti lun quan nim rng:

 

Người cu gip khng mong ơn tr.

 

Nhưng:       K được n on tr khn cng

Tnh đời sao qu lnh lng,

Trớ tru cay đắng thn thng lương tm!

 

Thiết nghĩ, ta nn dng dng văn hay, nt ch tt ca mnh để ngi ca tnh qu hương dn tc, ngợi ca di giang sơn gấm vc Vit Nam; hay ging ln tiếng ni gii cu  sơn h nguy biến. Dng dng văn nt bt để ca ngi Cha M, chng con, ca ngi tm lng v tha thương người, ca ngi ci hay, ci đẹp trong l sng... Đ l nhng vic nn lm v khuyến khch mi người cng lm tốt như mnh.

 

Ta chớ nn li dng n để trch c người v nhng suy nghĩ hp hi,thin cn ca c nhn. Con người thường dng đầu mi cht lưỡi để dy đời, bi nh, nhc m danh d người khc trong khi đối phương đang đề cp đ chnh l b con thn thch của mnh. Điu ny rt xu xa, cn thể hin con người thiếu thc, km hiu biết. Đạo đức v nhn nghĩa l thế đ phi khng? Lương tm no suy xt vic lm bt chnh ny!

 

Mỉa mai k đ bc tnh,

Khng ơn th chớ on mnh đ gy!

 

n thế na :

 

Lm chi những thi chanh chua,

Thế đời nguyn ra cht mua ưu phin.

 

Chng ti nhận thy ci thm trng trong cuc sng:

 

Qua cầu rt nhp ai ơi,

Ăn ri đ bt người đời cười ch!

 

V :

Mảnh giy trng mc đen cn đ

Tnh con người t r thm su

Cuộc đời sao lm b du,

Đau thương đ ch, chuốc su chia phi!

 

No :

Miếng khi đi bng mt gi khi no,

Của tuy tơ tc nghĩa so nghn trng!

Với suy nghĩ lương tm khng b cn rt v chng ti đ lm trn bn phn th hin tnh người.

L lnh đm l rch !

L rch đm l t tơi !

 

No ngờ tnh đời tri ngang, nghch cnh phũ phng!

 

Mất người trước mt rng rng,

Khng lời chia x b bng người ơi.

Cần chi ci sn c khoai,

Con g cặp vt mm xi s g.

Đ l nhng th so b,

Ta nn suy nghĩ thế th ra sao!

 

V thậm t hơn :

 

Miếng ăn l miếng ti tn,

Mất đi người thy ln gan trn đầu!

 

Nhận thy, mượn th phải trả, đ l điu tt nhin trong l sng. Cho mượn n cũng l mt hnh thc gp đỡ người trong lc ngt ngho tng bn. Tiếng đời thường

ni :'' Người ta gip ngt ch khng ai gip ngho! ''

Dẫu dưới hnh thc no chăng na, s cu gip người qua cơn ngt ngho khn đốn, đều l hnh vi tt ca con người, ta nn hết sc trn qu v ghi lng tc d :

 

Lm chi những thi nc cười,

Phủ ph no bng con người tr tay.

D cho mượn hoc biếu vay,

Đồng tin ca ci phi thay li mnh.

Chớ nn đăng ti l hnh,

Tỏ thm hnh động mit khinh h hng.

Tnh qu tnh nước xm lng,

Người người ch trch hi đng đng sai!?

 

Thiết nghĩ, nn c tm lng nh ơn nếu được hưởng ly s đặc n ca người khc đ gip đỡ, nht l trong cơn ti la tt đn :

 

Chớ nn bi bc ma đời,

Người trong dng h khng ngoi ai ra.

Chnh l người đ gip ta,

Lm sao trở mt tht l oi oăm!

Lương tm người cn rt chăng

Nằm đm suy nghĩ tiếng tăm thế no.

Gia đnh thuc bc anh ho,

Hay l theo thi phường vo c n!

 

D g chăng na, ti vn lun tn trng danh d ca người Anh h knh qu ca ti, gi l cn mt cht g ca

con người cng mang dng mu ho hng ca T Tin, ng B chng ti lưu truyn li. Th suy ngm thc tế đng sai ?  Sng đời,ta nn tm nim rng :

 

Sự đời ph mc ngoi tai,

Chớ nn gy chuyn tri sai vi người.

n thua ganh t tr cười,

Anh em dng họ chn mười như nhau.

Mọi vic đều c trước sau,

Tnh trong mu mủ rut đau v ngn!

Nhn sự vic d bn thn,

Lương tm dy xo tn ngn ngn ngơ.

Chỉ v cu chuyn bn dơ,

Phơi by trang Web chuc điu g !!!

 

Trong tm tnh ring ti, với s vic đau lng về tnh đời, ti c vi dng tm s  gi gm :

 

Hỡi Anh dng h ti ơi,

V đu c s t tơi thế ny!

Tnh đời sao qu đắng cay,

Nằm đm suy nghĩ sao bay gia tri.

Vầng trăng chng gim đi li,

Lương tm trung thc, ma đời lm chi.

Cuộc đời sao qu khinh khi,

Bụng th đầy p, d th linh tinh.

Buồn vui mi m gia đnh,

Sao đnh r li, đưa tnh b ngang!

Sống đời ch mc giu sang,

Quay lưng ngonh mt b bng người ơi.

Với bao k nim trong đời,

Thuở cn đi hc chung nồi cng mm.

By giờ người thy hay khng?

Tự lng suy xt cn mong điu g.

Tổ Tin a l hung chi,

Chu con s kể vic g hm nay!

 

V ti rất ngm ngi thay :

 

Chng ti l lũ đn em,

C tm gip đỡ ch khen na li!

 Lại cn t thi ma đời,

Bắt thang ln hi ng Tri v sao !?

Tệ hơn c k vy cho,

Trần gian đau kh, đường vo thin thai!

Khng cần tnh đng hay sai,

Nn nhang cũng tiếc, no ai x li!!!

 

Lời l no để t suy ngm v vic lm sai tri ca  chnh mnh:

 

Với vai vế l người Anh Ch

Tấm lng cao thượng b khut m

Chỉ v mt vic si tơ,

Đưa ln trang Web để mơ ước g...!?

 

C thấy đ d k tri mt ?

Phơi by chi eo thắt ca mnh

Để cho thế gii rp rnh,

Xn xao bn tn v tnh Anh em!

 

Nếu hn gin mt phen thnh n

Rồi th li phi l bay đi

Mới l tnh nghĩa khc ghi,

Anh em dng họ cn g vn vương!

 

Lời nhn nh tnh thương l qu

Tn ti đy l Th thi Nguyn

Cầu mong c được lương duyn,

Thấy lng trăn tr v chuyn chở nhm !!!

  

Bi viết '' Tnh Đời '', l tm s ca ring ti v thế thi nhn tnh, v mt s vic qu ư phũ phng đ xy ra trong đời, ti muốn đưa ra nh sng để độc giả nhn thy r v đnh gi vn đề.

 

Ti cũng mun lưu li để cho con chu chng ti hiu được thc trng trong tnh người nht l trong tnh anh em dng h rut tht để gip cho cc chu c th rt ta được kinh nghim sng ng hu lm tt, xng đng l mt con người gương mu trong gia đnh v x hội...

Đặc bit cc chu, con ca người Anh rut ti biết được rằng, Cha ca chng đ lm mt vic tt để chng t ho v hnh diện c được mt người Cha gương mu lun sng trong tnh thương người bao la. T đ cc chu s lm tt trong cc cng tc t thiện v tr thnh con ngoan chu gii trong gia đnh v dng h.

Chng ti cũng đ nu cao tnh thương người rng ln vi lương tm soi sng. Min man vi suy nghĩ, ti chợt nh đến cu chuyn v lương tm con người cn in hn trong s sch: '' Con mắt nhn Cain ''!

Với nhng sai tri ca s tht vn đề, ch c ta n lương tm con người phn xt ! Ti nghĩ, rt thm thy nhưng qu đắng cay :

C lửa mi c khi!

C nguyn nhn mới c kết qu!

C bột mi gt nn h!

Với lch s trn bn nghn năm văn hiến, dn tc Vit Nam đ c mun ngn cu tc ng ca dao tuyt tc, qua kinh nghim sng đ tch lũy v c đọng cha đựng dt do nghĩa c tnh cch v von răn đời. Chng ta rt t ho c được mt kho tng văn chương bnh dn qu gi ny.  Ti xin cm ơn đời đ cho ti vn dng nhng tc ng, ca dao tuyt tc vo dng văn thơ để din đạt tm  tnh hu lm sng t vn đề m ti mun trnh by. Ti xin cm ơn đọc giả đ c gng đọc bi viết ny để lĩnh hi điu đng sai v thế thi nhn tnh.

 

Ti đang bung th tm tư vo bi viết, cht nh đến bi ht của mt nhc sĩ ti danh đ bc l tm s v tnh đời tri ngang, một nghch cnh oi oăm,tương tn: ''Lầm''  Ti nhận thy tht no nut v rt thm thy tnh đời!

 

Những li tm tnh ca ring ti ghi li nơi bi viết ny, hy vng s chuyn ch đầy p nghĩa ca mt vn đề nan gii v tnh đời vi mun hnh mun v!

Dẫu cuc sng con người bn rn

Bao tm tnh gi trọn vn thơ

Chỉ mong tiu khin mng mơ,

Cho đời thm đẹp hn thơ tri di.

 

Trn trang giấy mit mi nt ch

Cn đậm su t ng nm lng

Lm sao qun được hoi mong,

Của người ban phước tm lng v tha.

 

Hy trn qu gọi l tnh nghĩa

Chớ vi đừng mai ma lm chi

Nằm đm suy nghĩ nhng g,

Lương tm cn rt so b khen ch!

 

Mong thế gii sng k gn li

Chớ đừng nn st hi ln nhau

Người người chung mt nguyn cu,

An bnh no ấm vi bu tnh thương!

 

Mong cuộc sng tai ương qua khi

Sầu hn đời biến đổi nim vui

Thường xuyn thăm viếng ti lui,

Chuyện đời ph mc phanh phui lm g!

 

Mọi s vic cười h mt tiếng

Với con người vn liếng bao nhiu

Học cao biết rng hiu nhiu,

Nn đem kiến thc cnh diu bay xa.

 

Truyền dy li qu nh con tr

Hiểu được rng nhng k vong n

Lun mang ci tội v nhn,

Thế đời ln n bi phn đắng cay!

 

Chớ đừng vi lm hay vic phi

On trch người vi ci d thm

Lm sao xứng đng lương tm,

Con người dơ bn,tiếng tăm thế no!?

 

Sống t lc đời cho tiếng khc

Tấm thn di vai rng lm chi

Để đời mang tiếng th phi,

Suy đi nghĩ li ch v miếng ăn!

 

Ăn khng được nn xăn tay o

Viết lăng nhăng ph mo chp đầu

Với li cha ng hu,

Bi danh mạ nhc mưu cu g chăng?

 

Dẫu dưới sui vng trống vng

Gượng mĩm cười cay đắng trn gian

Tnh người sao qu phũ phng,

Mất đi tnh nghĩa h hng gn xa!

 

Nn nối kết tnh ta gn li

Bỏ vt đi ci hi con người

Lng ta chứa đựng n cười,

Vui vầy Xun mi lng người hn hoan...!!!

 

Chng ta đang sng vi ma Xun nng m trước mt :

 

Chc lời sc khe vn an,

Đến bao đọc gi an khang, yn bnh.

Chc ma Xun với tm tnh,

Quăng đi dĩ vng ring mnh năm xưa.

Vui chơi vi tui xế trưa,

Thời gian cn li nng mưa u bun.

Qun đi cuc sng su tun,

Vui vầy con chu đời lun no trn.

Đ l dim phc mi mn,

Của Tri ban b lng son cho người.

Ta nn giữ ly n cười,

Tnh trong bốn b l người Vit Nam!

 

 

 

Nguyễn Th Th

CA May/2008

 

Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Thi Thi                |                 www.ninh-hoa.com