Trang Thơ và Truyện của Nguyễn Thị Phương Hiền            |                 www. ninh-hoa. com

Nguyễn Thị Phương Hiền
Bút hiệu:PHƯƠNG HIỀN

 Cựu nữ sinh trường Trung học Ninh Ḥa
Trần B́nh Trọng,

 
Niên khóa: 1963-1970
.

Hiện đang sinh sống tại Sài G̣n, Việt Nam

 

 

 

 

 

 

 


 

   

 

 Ông Ngoại tôi là người đầu tiên tập cho tôi chơi lồng đèn vào dịp tết Trung thu. Dĩ nhiên là lồng đèn ông sao - một ông sao may mắn nho nhỏ, xinh xinh màu vàng tươi và rất đầy đặn với phần bụng ph́nh to để " dễ thắp nến ". Ông tự tay làm lồng đèn cho tôi và chỉ dẫn cẩn thận:
 - Cháu cầm bằng hai tay, bước chậm chậm, mắt nh́n thẳng về phía trước.


 Tôi ngoan ngoăn nghe lời ông. Cả nhà tôi: ông ngoại, ba mẹ, bác Thuần, cô Hoàn, cậu Thanh... cười vui theo bước chân của thiên thần bé bỏng. Mùa trăng năm ấy tôi vừa tṛn một tuổi rưỡi.


Ông ngoại ơi, tập cho cháu viết đi!

 Ông rất tin tưởng và thương tôi v́ tôi đă có công t́m được cái bút máy Parker mạ vàng của ông mà người ta đă cố t́nh dấu kỹ dưới đáy rổ đồ chơi trong ngày cúng thôi nôi. Thử đi thử lại, tôi vẫn lục t́m bằng được cái bút ấy. Nắm chặt cái bút trong tay, tôi cười toe toét trong sự hănh diện của ba mẹ tôi. Hôm ấy ba mẹ tôi rất vui mừng và tự hào, cho là sự lựa chọn của tôi có " ư nghĩa đặc biệt ". Thực ra không phải thế! Tôi chỉ đi t́m món đồ chơi quen thuộc. Chẳng là mỗi khi thấy tôi chập chững đến vịn vào bàn làm việc của ông, tṛn xoe mắt nh́n như muốn hỏi: " Ông làm ǵ đấy? ", th́ ông lại tạm ngừng việc chấm bài, đưa cái bút cho tôi cầm chơi, cười âu yếm:
 - Cháu ngoan, cháu ngoan... Ăn nhiều chóng lớn rồi ông sẽ dạy cho cháu viết...
 
 Đấy là mùa Trung thu đầu tiên và duy nhất có ông, v́ năm sau tôi đă theo ba mẹ di cư vào Nam. Ngày chia tay, ông dặn đi dặn lại mẹ tôi:
 - Con cố gắng nuôi dạy nó nên người. Khi nào nó biết đọc biết viết, con bảo nó viết thư cho ông ngoại nhé!
 Từ đấy, cứ đến rằm tháng tám, mẹ tôi lại kể chuyện xưa và nhắc nhở tôi:
 - Con hăy chăm chỉ học hành, đừng phụ ḷng mong đợi của ông...
 
 Năm tôi lên mưởi, về ở tại Ninh Hoà, tôi lại được hưởng một tết Trung thu khá đặc biệt. Năm ấy trường tiểu học Ninh Hoà nơi tôi theo học lớp nhất, có mở hội thi lồng đèn. Tôi ( đúng ra là ba mẹ tôi ) đă hăng hái dự thi. Hai người chọn chủ đề " Chú gà con ".


 Đầu tiên ba tôi đem về một đoạn tre ngắn, tự tay chẻ và chuốt thành những nan mỏng. Thế rồi người giữ người buộc, hai vị vừa làm vừa cười nói luôn miệng. C̣n tôi - nhân vật chính - lại rất nhàn nhă, chỉ việc ngồi chầu ŕa hóng chuyện và chờ sai vặt. Ba mẹ tranh việc làm tất cả: trước hết là uốn hai ṿng tṛn giống nhau, nối lại bằng những đoạn nan dài khoảng hai tấc thành h́nh cái trống nằm ngang, phất giấy bóng mờ màu vàng. Hai vị ngắm nghía:
 - Chú gà con hơi mập đấy, nhưng như thế mới chắc ăn, không sợ cháy.
 Tôi thích thú khi chú gà bắt đầu mọc đôi cánh nhỏ, vẫy nhẹ đong đưa. Mẹ tôi viền hai cánh bằng bông g̣n xen vào một ít lông gà rút ra từ cây chổi phất trần. Bà c̣n định tô điểm thêm mấy cái nơ, nhưng ba tôi không chịu. Ông gắt yêu:
 - Em cứ bày vẽ, không khéo người ta lại tưởng nhầm là con công!
 Tôi ngập ngừng nhận xét:
 - Con công th́ chưa biết, nhưng bảo là con gà, con vịt hay con chim th́ cũng đúng.
 Ba tôi phán một câu chắc nịch:
 - Nói chung là loài lông vũ, chắc chắn vậy!
 Ngắm đôi cánh rung rinh phất phơ mấy chùm lông ngộ ngộ, tôi cũng hơi... yên tâm:
 - Đúng vậy, rơ ràng là loài lông vũ...

Mẹ dẫn các con đi chơi Ḥn Chồng - Nha Trang năm 1964

 Đám rước đèn bắt đầu khi chiều vừa tắt nắng. Trăng rằm đêm nay như mọc sớm hơn, nôn nao lên cao... lên cao... Vầng trăng trong sáng thơ ngây, soi bóng trên ḍng sông Dinh thân thương, chan hoà với rừng nến lung linh. Tôi đi kế bên nhỏ Mừng, nhỏ Thục, nhỏ Mai... Nghe chị Tạ Hưng Nam trưởng lớp nhắc: " Giơ cao lên, giơ cao lên nữa mấy em! ", tôi giơ cao chú gà đang phấn khích vỗ cánh đón mừng đêm hội. Đám múa lân tùng beng beng inh ỏi, dẫn đoàn rước đèn từ trường tôi qua cầu Dinh, đến ngă ba Bùng binh, đi về phía sân Vận động.
 
 Dĩ nhiên chú gà con không tranh được giải, nhưng cả nhà tôi đều cho đấy là cái lồng đèn đẹp nhất. Ba tôi thích thú treo nó trước hiên nhà, thắp nến, và cắt bánh cho các con. Chiếc bánh nướng " Thất tinh bổn nguyệt " của hiệu bánh Đông Hưng Viên được cắt cẩn thận chia đều làm tám. Mỗi đứa chúng tôi được một phần kèm theo một miếng bánh dẻo chay không nhân. Riêng tôi được thưởng thêm một con heo nhỏ nhân dừa mà tôi chăm bẳm mấy ngày sau vẫn... không nỡ ăn!
 
 Những mùa Trung thu kế tiếp, đàn con mỗi năm mỗi đông thêm... Ba mẹ tôi chuyển sang... khuynh hướng dễ làm dễ chơi... Đấy là lồng đèn bánh ú. Hai người cũng không giữ độc quyền làm lồng đèn nữa, mà vui ḷng... nhường lại cho các con. Chị em tôi tha hồ " gói bánh ú " theo sở thích, to nhỏ đủ màu. Sau cùng mẹ tôi tự tay gắn vào mấy chùm tua rua sặc sỡ và treo xen kẽ cao thấp trước cửa nhà. Bà giải thích:
 - Mẹ gắn tua rua để phân biệt các loại nhân dừa, đậu xanh, hay nhân thịt... Với lại bánh ú không để riêng lẻ, mà cột thành chùm thế này phải không?
 Tôi nghĩ thầm:
 - Theo đà này chắc sang năm ba mẹ sẽ cho làm lồng đèn bánh ít, càng dễ hơn. Nhưng gặp bánh ít lá gai chẳng lẽ phất giấy đen!
 
 Điều tôi lo ngại đă không xảy ra... Đàn con đông đă làm ba mẹ vất vả, nào là cơm nước, may vá, kèm các con học... Mùa trăng năm sau ba mẹ tôi chỉ đơn giản đến hiệu sách mua về một tá lồng đèn giấy xếp. Cũng đủ kiểu: h́nh ống, h́nh trứng, trái bí ngô, vỏ ṣ... Nhưng buồn làm sao, khi tôi nghe mẹ bàn với ba:
 - Lồng đèn xếp tiện quá anh nhỉ! Chơi xong xếp gọn gàng cất đi, rồi sang năm lại lấy ra chơi tiếp!
 
 Riêng tôi đă không được chơi tiếp, dù là chơi lồng đèn giấy xếp của năm ngoái!  Năm tôi mười bảy tuổi, v́ trường trung học Ninh Hoà chưa mở lớp đệ nhất ban C, nên ba tôi gởi tôi ra Quy Nhơn ở với chú tôi và học tại trường Cường Để. Tôi xa nhà từ đấy và xa cả những mùa trăng tháng tám có ba mẹ và các em...


Bên ao làng Nội Viên - Tiên Lữ - Hưng Yên :

Mẹ ơi, trăng ḱa !

 Vật đổi sao dời... Năm 1975, em út tôi Phong Hải lúc ấy mới lên năm, nhưng đă không dám nghĩ đến lồng đèn! Mẹ tôi tội nghiệp các con, gắng chắt mót thổi xôi nấu chè, thắp hương cúng rồi chia cho mỗi đứa một nắm xôi và một chén chè nhỏ. Hôm ấy hai mẹ con tôi thức khuya, ngồi thơ thẩn ngoài hiên ngắm vầng trăng hiu hắt. Mẹ tôi thẫn thờ:
 - Ở vùng núi rừng Tây Bắc có trăng không nhỉ?
 - Mẹ sao vậy, ở đâu mà không có trăng! Chỉ khi mây mờ che phủ th́ ḿnh mới không thấy trăng thôi.
 - Mẹ mong đêm nay trời nơi ấy bớt mây mù để ba con thấy trăng rằm tháng tám!
 Tôi nghẹn ngào chẳng biết nói sao để an ủi mẹ...
 
 Tết Trung thu năm nay, 19-9-2013, Hoàng về Sài G̣n thăm tôi. Anh là bạn học từ thời trung học, chung mái trường Trần B́nh Trọng, lớn lên anh đi lính rồi lập nghiệp ở Sapa. Hai đứa tôi đi dạo trong Thảo cầm viên, ôn lại bao kỷ niệm thời cắp sách. Tôi bỗng nhớ câu hỏi của mẹ năm nào:
 - Anh Hoàng, ở vùng núi rừng Tây Bắc có trăng không nhỉ?
 - Em sao vậy, ở đâu mà không có trăng! Nhưng trăng xứ lạ không sáng như trăng ở quê ḿnh!
 - Có phải v́ vậy mà người ta luôn thương nhớ ánh trăng quê?
 - Đúng vậy em ạ, nên ở xứ sở sương mù giá lạnh ấy, anh vẫn mơ đến những đêm trăng miền thơ ấu, mơ đến cô bạn nhỏ năm xưa... À mà có một nơi trăng cũng rất sáng cho dù đấy không phải quê anh.
 - Anh muốn nói...
 - Nguyệt Hồ tỉnh Hưng Yên, nơi em sinh ra.
 - Ừ nhỉ, mẹ em thỉnh thoảng vẫn nói, do em sinh ra ở Nguyệt Hồ nên từ bé đă rất thích trăng...


Về thăm lại Nguyệt Hồ năm 2012

 Mùa thu Sài G̣n chỉ có chút gió heo may nhẹ thổi, nhưng sao trong ánh mắt anh như thoảng hơi sương, làm tôi nhớ lại một buổi sáng năm xưa hai đứa cùng đi học sớm trong tiết trời se lạnh... Anh ngập ngừng:
 - Anh cũng rất thích trăng. Mong có một lần ḿnh cùng về Nguyệt Hồ ngắm trăng rằm tháng tám em nhé!
 
 

HẾT

 


 

 

 

 

 Sài G̣n, ngày 19 tháng 9 năm 2013
Nguyễn Thị Phương Hiền

 

 

 

 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Nguyễn Thị Phương Hiền           |                 www. ninh-hoa. com