Thơ & Truyện: Nguyễn Thị Lộc             |                 www.ninh-hoa.com

 Nguyễn Thị Lộc

* Quê Quán :
 
Nha Trang, Khánh Ḥa
 

* Cựu Giáo sư:
Trường Trung học Ninh Ḥa Trần B́nh Trọng
 Niên khóa: 1968-1972

 


Hiện sinh sống
tại California, Hoa Kỳ.


 

 

 

 


 

 

Lời Người Viết:

Mến tặng Bạn tôi và tất cả những người phụ nữ đă từng Làm Dâu.

 Nguyễn Thị Lộc

 

Tập 2:

 

 

 Cứ ba tháng một lần, Hạnh nhận thư kèm giấy phép cho đi thăm nuôi. Sau vài lần đi thăm nàng lại bặt tin chồng. Nàng lo lắng quá, vội chạy đi hỏi thăm các bạn cũng là vợ những người Tù Cải Tạo, ai ai cũng nói nghe đâu họ sẽ chuyển các trại tù trong Nam ra Bắc. Hạnh nghe nói các trại tù ở ngoài Bắc đói khát lắm. Do địa h́nh, địa thế, núi non hiểm trở, khí hậu lại rất khắc nghiệt nữa. Thôi th́ đủ thứ nguyên nhân đói khát, bệnh tật… Nhiều người tù ra đây chịu không nổi đă bị dập xác trong rừng sâu núi thẳm rồi. Phần th́ nàng cũng đă nghe nói, những đoàn tù đi qua c̣n bị dân chúng ném đá nữa.

 

 Cuối cùng Hạnh nhận được tin họ chuyển chàng về Trại An Điềm, cũng ở Quảng Nam, thuộc Công An quản lư. Nghe nói trại này nổi tiếng khắc nghiệt lắm. Nàng nghĩ trong ḷng, dù ǵ đi nữa cũng c̣n may mắn, cũng c̣n ở trong nam. Một thời gian sau, Hạnh nhận được thư Văn chỉ với vài gịng chữ, đại khái nói đă chuyển trại đến An Điềm, kèm theo giấy phép cho đi thăm nuôi. Nàng vui mừng quá!

 Cũng học từ bạn là vợ người Tù Cải Tạo, Hạnh đi chợ mua các thứ để về làm các món ăn để chuẩn bị đi thăm nuôi chồng.

 

 Ngày càng lớn Bé Ri càng hiểu biết dần và nàng cũng dạy con về t́nh thương, t́nh cảm đối với người cha trong gia đ́nh. Dĩ nhiên, những lần đi thăm nuôi Văn về sau, nàng đều dẫn con đi theo.

 Hai mẹ con thức dậy thật sớm để cùng đi ra bến xe. May mắn, Hạnh đă mua được vé xe đ̣ đi Đà Nẵng cho cả hai. Trên đường đi, trong khi nàng nôn ồng ộc trên xe mặc dù đă không ăn ǵ nhiều, nhưng đỡ khổ Bé Ri không bị ǵ. Người ta nói thể tạng của trẻ con dễ chịu đựng hơn thể tạng của người lớn. Thế rồi xe cũng đưa được hai mẹ con đến được bến xe Đà Nẵng an toàn.

 

 Nắng chiều c̣n vương vất đâu đây. Trời mùa này nóng lắm. Theo chân hành khách hai mẹ con cũng nhanh nhẹn bước xuống xe.

 

 Tiếng mời gọi rao bán hàng quà rong, tiếng huyên náo mời khách của những người đạp xe xích lô, những người lái xe Honda ôm… làm quang cảnh bến xe càng thêm nhộn nhịp.

 

 Nhà anh chị Thịnh cũng ở gần bến xe nên hai mẹ con không đi xe. Nàng cám ơn những lời mời gọi. Vă lại hành lư cũng đâu có ǵ nhiều. Hai mẹ con thủng thỉnh rảo bước đi bộ. Hạnh xách hai tay hai xách, một cái xách đựng vài ba bộ áo quần của hai mẹ con, tay kia xách giỏ đựng thức ăn thăm nuôi cho chồng. Bé Ri luôn đi theo sát bên mẹ.

 

 Ngày mốt mới đến ngày đi thăm, nhưng Hạnh tính phải ra đây trước hai ngày để dự pḥng lỡ xe bị hư dọc đường hoặc có ǵ bất trắc xảy ra, cũng c̣n kịp đến ngày đi thăm nuôi nữa.

 

 Cũng đă biết trước nên anh chị Thịnh và các cháu ở đây cũng có ư chờ. Cũng như các lần trước, lần này chị Thịnh cũng bảo Hạnh đem các thức ăn để thăm nuôi ra cho chị coi. Nàng đă học ở các chị bạn, mua mỡ heo đem về xắc theo kiểu hạt lựu, đem rán lên với nhỏ lửa để tóp mỡ cho vàng mà không cháy. Rồi cho đuờng và một ít nước vào soong, sên cho tới nước đường cho thật keo. Cuối cùng mới đổ tóp mỡ vô trộn lại. Họ gọi là kẹo mỡ. Hạnh c̣n làm bánh lưỡi mèo, đường chanh v. v…

 Chị Thịnh nh́n các thức ăn để thăm nuôi cho Văn. Chị la lên:

“ Trời ơi, đem toàn những món ăn chơi thôi! Đem ba cái đồ ni chỉ để ăn chơi thôi. Họ mà “ chộ “ ri, th́ chỉ ở luôn trong nớ. Ăn những thứ như ri, răng mà về được!”

 Nh́n đến món bánh lưỡi mèo, chị c̣n nói thêm:

“Đem toàn những món bơ sữa như ri, th́ chỉ ở mút mùa trong nớ!”.

 Bé Ri lấm lét nh́n về phía chị Thịnh, rồi nh́n qua Hạnh, có vẻ sợ lắm. Cả hai mẹ con cùng im re thin thít. Anh Thịnh và các cô con gái cũng không nói ǵ. Đây không phải là lần đầu, mà những lần đi thăm trước Hạnh cũng nghe chị la lớn như vậy.

 ***

 

 Ngày hôm sau, Hạnh đánh thức con gái dậy thật sớm. Hai mẹ con ra bến xe, từ đó lấy xe đ̣ để đi Tam Kỳ. Cũng như các lần đi thăm nuôi trước, chiếc xe đ̣ cũ kỹ chạy bằng than. Phần nữa chở người và hàng buôn bán nhiều quá. Chỗ ngồi chật ních trong xe. Người đi lớp ngồi trên các bao hàng, lớp đứng đeo theo phía sau. Người đeo theo phía sau nhiều quá làm cho chiếc xe nặng trúc về phía sau. Tuy vậy, nó cũng cố ́ ạch ḅ. Nhờ đến sớm hai mẹ con cũng có được một chỗ ngồi ở băng sau. Băng sau chật ních, nhưng khi xe chạy lắc tới lắc lui, lắc qua lắc lại. Rồi đâu cũng vào đó, mọi người cũng chẳng than van ǵ, họ chỉ mong cho xe chạy đến nơi an toàn. Họ đốt than để chạy. Nóng quá! Hạnh nghe tiếng than cháy, nổ nghe lách tách.

 

 Chiếc xe cũ kỹ cũng lết được đến Tam Kỳ. Đi thăm ở đây khúc đường đầu tiên cũng giống như đi Phú Ninh. Nhưng khi đến đây th́ lại rẽ ngược theo hướng khác để đến An Điềm. Đây cũng là một trong những mật khu của VC ngày xưa.

 

 Đến Tam Kỳ, hai mẹ con thuê xe Thồ để đi Hieng Giàng. Tên một làng hẻo lánh của người Thượng trong vùng núi thuộc dăy Trường Sơn ở miền Trung. Tuy đă biết trước con đường dốc đá lởm chởm, gập ghềnh..., nhưng mà cả hai mẹ con cũng đă không giữ được cảm giác của ḿnh. Nhất là Hạnh, mặc dù ôm con vào ḷng, nhưng vẫn có cảm nghĩ thân xác của ḿnh bây giờ mềm nhũn như con bún. Nàng cũng cứ mặc kệ, cứ cố gắng, cứ ôm chặt lấy con, rồi có ra sao th́ ra.

 

 Ôi! T́nh Mẹ! T́nh thương của Mẹ! Người mẹ bao giờ cũng không kể đến bản thân ḿnh, mà chỉ nghĩ đến làm sao bảo bọc, che chở được cho con th́ làm thôi.

 

 Khi gần đến Hieng Giàng, nàng thấy được những cái nhà sàn răi rác, họ ở phía trên, c̣n phía dưới đất dùng để nuôi gà vịt… Khi xuống xe cả hai mẹ con, người nào cũng bơ phờ, mệt mỏi. Hạnh lại tự nhủ ḷng phải cố gắng, cố gắng hơn nữa để vươn lên. Không được ngă quỵ dọc đường. Bởi nàng c̣n phải lo cho con bên cạnh. C̣n có chồng sẽ được gặp mặt nơi trại tù về phía xa xa kia.

 

 Nàng hỏi thăm người trong làng đường đến Trại Tù. Họ chỉ về phía bờ suối, băng qua suối rồi đi bộ thêm một, hai cây số nữa.

 

 Hai mẹ con ra đến bờ suối ( hay một con sông nhỏ? ). Nàng nghĩ nếu đi bộ th́ chỉ trai thanh niên mới có thể lội qua con suối được. C̣n Hạnh là phụ nữ và cũng c̣n có con gái nhỏ nữa. Cả hai không thể đi theo lối này.

 

 May mắn cho hai mẹ con gặp được người lái gọ. Người này chuyên đưa người qua bên kia bờ. Nói về cái gọ nó giống như cái phà nhỏ. Họ kết lại từ những cây tre được chặt khúc và kết vuông vức đủ cho một người ngồi. Đáng lẽ hành khách chỉ một người, nhưng v́ Hạnh có Bé Ri đi theo. Nàng năn nỉ lắm và ông ấy cũng đồng ư. Ngồi trên gọ hai mẹ con ôm chặt lấy nhau. Người lái gọ dùng một cây cứng chắc, ông ta chỉ đứng, vừa chống vừa đẩy nước để đưa hai mẹ con đi. Tuy chỉ là con suối, nhưng v́ lần đầu tiên đi như vậy, Hạnh cũng lo sợ lung lắm. Nhất là qua những đoạn nước sâu, nước chảy xiết hay qua những đoạn đá lởm chởm, gịng nước cũng xoáy theo những khối đá ấy. Hai mẹ con lại run lên. Nàng bảo nhỏ con và hai mẹ con cùng thầm niệm kinh.

 

 Những chiếc lá khô trên cây rừng rụng xuống trôi trên gịng suối bồng bềnh…, bồng bềnh…, mỗi lần người lái gọ chống đẩy nước đi qua. Tự nhiên Hạnh lại liên tưởng giờ đây đời ḿnh chẳng lẽ cứ măi trôi bềnh bồng như chiếc lá giữa gịng nước xoáy?

 Bởi giờ đây nàng vẫn chưa có cảm nghĩ ǵ về cuộc sống trong tương lai. Văn và hầu hết các bạn tù chưa ai được thả ra. Hỏi thăm các bạn cũng không ai biết chồng họ khi nào được thả về. Tất cả đều vô vọng.

“ Bởi Các Anh là những người tù không có bản án, không biết ngày về. Một năm, hai năm… Năm năm, sáu năm… Mười lăm năm, mười sáu năm…, không chừng.”

 Tin tức giữa các bạn tù với nhau cũng nhạy bén lắm. Vợ anh Lập bỏ chồng ưng bộ đội, vợ anh Công đă vượt biên với người bạn mới rồi…

 

 Riêng Hạnh tự nghĩ, phải giữ ḷng chung thủy, phải làm thế nào để Văn tin tưởng nàng và cũng để giữ vững tinh thần cho đến một ngày nào đó Văn được thả về.

 

 Tiếng người lái gọ vang lên làm cắt ngang những cảm nghĩ của nàng. Họ đă đến được bên kia bờ suối. Nàng trả tiền, hai mẹ con cùng cám ơn và chào người lái gọ. Nàng c̣n hỏi ông ta đường đi tiếp. Ông ta ra dấu phải đi bộ thêm nữa…, lâu lắm mới đến trại.

 

 Quả thật, hai mẹ con đi bộ trên con đường ṃn. Vừa đi Hạnh vừa dạt ra những lá cỏ tranh tua tủa ở hai bên. May quá, trời vừa tắt nắng th́ hai mẹ con cũng vừa đến cổng trại. Hai mẹ con mừng quá! Hạnh tŕnh giấy tờ thăm nuôi cho người Công An gác cổng. Anh ta liên lạc vào trong và khoảng một giờ sau một người Công An khác đi ra. Anh ta đưa hai mẹ con nàng đến một cái cḥi cách đó cũng đâu khoảng một cây số. Anh ta dặn Hạnh vài điều rồi đi trở lại về hướng trại tù.

 

 Trong cḥi có một cái chỏng tre, một cái bàn dài với dây kẽm gai dưới bàn, để những bàn chân hai bên không khèo tới được. Đêm nay hai mẹ con Hạnh ngủ lại nơi đây trong một cái cḥi nhỏ giữa rừng. Cũng v́ hồi sáng thức dậy quá sớm, lại thêm suốt một ngày mệt mỏi với ba bốn chặng đường khác nhau. Vừa đi xe đ̣, đi xe thồ, đi gọ và đi bộ nhiều cây số nữa… Hạnh lấy cho con ăn qua quit chút bánh ǵ đó hồi sáng nàng đă mua ở bến xe, uống vài ngụm nước. Rồi cả hai mẹ con ngủ thiếp đi không biết tự lúc nào.

 

 Khi Hạnh tỉnh dậy trời đă tờ mờ sáng. Bé Ri vẫn c̣n ngái ngủ. Nh́n ra bên ngoài, nàng thấy lờ mờ những đám cỏ tranh cao hơn đầu người, tiếp tiếp nhau cả một cánh rừng như vậy. cũng có những cây rừng cao to, dây leo chằng chịt. Sương mù buổi sớm cộng với khí lạnh từ núi đá tỏa ra, cái âm u, tĩnh mịch của rừng cây và gịng suối vắng khiến Hạnh có cảm giác lạnh buốt, khó chịu. Lâu lâu nàng lại nghe tiếng gà gáy sáng? Chắc là từ nơi ở của những Công An canh tù. Bởi nơi thanh vắng này, nếu có những âm thanh nào vang vọng đến, người ta cũng dễ nhận ra thôi.

 

 Buổi sáng, hai mẹ con chờ đợi. Độ khi nắng mai lên cao cao, Hạnh nh́n thấy Văn và người Công An đi trên con đường ṃn, thấp thoáng trong đám cỏ tranh tiến về phía cái cḥi. Người Công An đứng ngay cửa canh gác. Văn bước vào trong. Cả ba người cùng ngồi nói chuyện giống như khi ở Trại Phú Ninh. Thời gian đâu được 15 phút. Vết hằn trên trán nhiều hơn, gương mặt chàng da sậm màu hơn, dáng vẻ của chàng tiều tụy thấy rơ. Khi nói chuyện, nhiều lần Văn muốn nói điều ǵ…, ngập ngừng…, rồi lại thôi. Hết giờ thăm nuôi. Nh́n chàng gầy g̣ đi trở vô rừng với người Công An, nàng mím môi chặt để không bật khóc.

 

 Họ đang thi hành chính sách cưỡng bức người dân đi vùng kinh tế mới. Những gia đ́nh có người thân, cha chồng con đi cải tạo lo sợ lắm. Họ gọi là nhà có diện Ngụy Quân, Ngụy Quyền. Anh Hai nàng và anh Rễ nàng phải trốn chui, trốn nhũi đâu đó nhiều ngày.

 

 Hạnh ghi tên học thêu ở lớp thêu xuất khẩu tại xă phường. Nàng nghĩ phải có một công việc ǵ để đi ra khỏi nhà mỗi ngày. Cũng bởi đâu đó cũng có “ những đôi mắt cú vọ “ nḥm lén, ŕnh rập của đám nằm vùng. Nàng cũng nghĩ đây chắc là công việc duy nhất dành cho vợ người cải tạo như nàng. Đúng như nàng đă nghĩ, những người vào đây đa số là vợ người tù cải tạo thật. Hạnh hỏi thăm các bạn ở các xă phường khác cũng vậy. Nàng học thêu, rồi thêu những bộ drap giường và bao gối với giá tiền công rẻ mạt so với công sức đă bỏ ra. Được mua 10 kư gạo với giá quy định. Nếu hàng tháng có hàng bị trả về phải sửa, lúc đó bỏ sức bỏ công, không ăn không ngủ suốt mấy ngày liền. Đành phải chịu vậy thôi.

 

 Các công việc khác tốt hơn, nhàn hơn đều dành cho tầng lớp mới. Lớp người cũ như nàng làm ǵ mà với tay tới được.

 

 Bên cạnh đó th́ phong trào đi vượt biên cũng âm thầm tiếp tục. Các bạn của Hạnh dần dần biến mất. Các nhà giàu có ở Nha Trang, các hiệu buôn nổi tiếng ở đường Độc Lập, Phan Bội Châu…, dần dần người ta thấy nhà cửa họ bị niêm phong. Hỏi ra mới biết họ tổ chức trốn đi cả nhà. Xuân Hoa, Kim Xuyến bạn thời ở Trường Nữ Trung Học, chồng đi cải tạo ở ngoài Bắc, đă đi vượt biên với bạn mới rồi. Mấy chị em Lư ở cùng xóm cũng đă dần dần vượt thoát được hết. Nghe nói Xuân Hoa nay ở Ḥa Lan, đă có chồng khác. C̣n nhiều người nữa, sau khi đến được bến bờ tự do, biết tin chồng được thả về, bảo lănh cho chồng qua. Có người bỏ luôn đi theo người mới. Hạnh phúc gia đ́nh tan vỡ, vợ chồng con cái ly tan. Chuyện đi vượt biên, cũng có nhiều gia đ́nh không may, cả nhà bỏ xác dưới ḷng đại dương. Có nhà vợ bị Hải tặc hăm hiếp trước mặt chồng… Những chuyện này là những chuyện dài, chuyện kể ra mấy ngày, mấy đêm …, mấy năm, mấy tháng…, chắc ǵ hết được.

 ***

 

 Thỉnh thoảng, mấy chị em bạn bè cũng rủ nhau đưa con đi chơi biển. Người nào cũng chở một đứa bé ngồi sau. Trên băi cát, những bà mẹ trẻ cùng kể chuyện thăm nuôi chồng. Các đứa trẻ thích lắm, cùng nhau chạy nhảy, ḥ reo trên cát. Những đứa con trai chơi banh, đám con gái rủ nhau đi t́m bắt những con dă tràng trên cát.

 

 Trời vẫn trong xanh, gió vẫn đưa mây trôi đi bàng bạc. Mặt nước biển vẫn xanh, lung linh dưới ánh trời chiều. Những gợn sóng nhẹ, trắng xóa, vẫn xô đẩy nhau nhấp nhô men theo bờ cát. Cùng xô đẩy nhau vào, rồi lại cùng rủ nhau đi ra…

 

 Chúng tôi vẫn luôn nuôi hy vọng: một ngày không xa, chồng được thả về. Lúc đó vợ chồng, con cái lại được đoàn viên, hạnh phúc…

 

 

 

 Xem Tập 3 

 

 

Nguyễn Thị Lộc

 Ngày 18 tháng 4 năm 2014

 

 

 

 

 

 

Thơ & Truyện: Nguyễn Thị Lộc                |                   www.ninh-hoa.com