Cầu Sắt Sng Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thnh
Trang Thơ v Truyện của Nguyễn Thanh Ty           |                 www.ninh-hoa.com



 Nguyễn Thanh Ty


 
Người Hn Khi
 Bnh Ty, Ninh Ha.



 
Hiện cư ngụ tại:
 Hoa Kỳ

 

 

 

 



NGẢI HỜI

N
guyễn Thanh Ty

  


B Năm Thẹo

Nh b Năm Thẹo ở m biển, pha sau nh bc Năm ti v xế cửa nh ng Su Chc. Cũng giống như mọi nh khc, nh b cũng chỉ l một ci chi, ra vo chỉ c tấm liếp, khng c ci cửa sổ no. Nhn vo bn trong tối mờ mờ.

B Năm ga chồng từ lu. B ở với đứa con trai tn Thẹo. Anh Thẹo hơn ti năm tuổi. Khng biết hồi nhỏ anh bị bệnh tật g m hai mắt anh bị ko xếch ln trng bộ dị dạng. Mặt anh c một vết sẹo di chạy từ mang tai tới dưới cằm. Ti đồ chừng anh bị phỏng nước si. Nhưng cũng khng chắc lắm v c người b con mắc bệnh quai bị, đi mỗ vẫn c vết sẹo giống như thế. C lẽ tn Thẹo l do ci thẹo dưới cằm anh chăng? Người trong xm khng ai biết tn b l g. Chỉ biết gọi b l b Năm km theo tn con cho c m điệu: b Năm Thẹo. Hai mẹ con b Năm sống ci ct bn nhau. Năm ấy b chừng bốn mươi tuổi, khng đẹp, dng qu ma, nhưng hy cn c nt gi một con, c da, c thịt hồng ho.

Anh Thẹo khng được đi học như chng ti, anh phải theo mẹ hng ngy ra chợ để phụ bn rau, hnh, chanh, ớt với mẹ, chiều tối mịt mới về nh nn anh khng c bạn b. Chng ti chỉ gật đầu cho anh mỗi khi chạm mặt thi. Chẳng c mấy khi chuyện tr. Do vậy, chng ti gần như khng biết một cht g về đời ring tư của hai mẹ con b Năm.

Trong ci danh sch di tiểu sử dn lng của xm: nh ng A, nh b B... chng ti đều thuộc lng từng chi tiết. Nhưng đến nh b Năm th chỉ vỏn vẹn c một dng: - B Năm gi chồng, sống với đứa con trai tn Thẹo! Chấm hết.

B Năm l người gốc tỉnh no, chồng b trước kia l ai, lm ci g th khng ai biết. Suốt thời gian b ở xm ti cho đến lc chết, b sống rất đều đặn như ci đồng hồ. Sng sớm hai mẹ con đi ra chợ, chiều đỏ đn mới về nh, lụi hụi cơm nước, rồi sụp cửa liếp, tắt đn đi ngủ. B khng giao tiếp với ai nn chẳng c g rầy r với xm, lng. Mấy b rỗi việc hay t m, tọc mạch chuyện người khc cũng chịu thua, khng kiếm được cu chuyện lm qu no về b Năm để đm tiếu trong chuyện " thời sự " hằng ngy, trong lc chờ chồng đi mnh về.

Bỗng một hm, nh b Năm c thm một người đn ng về sống chung. Người đn ng ny lại l người Hời.

Thật l một biến cố lớn trong xm ti. Tiếng sấm st ngy mưa dng thng năm chưa chắc đ nổ to v vang rền trong xm ti bằng ci tin: B Năm Thẹo lấy Hời!

Mấy b nhọn mỏ mừng rơn như mnh trng "khẳm". By giờ th tha hồ m thu dệt hng trăm cu chuyện b ẩn, ly kỳ, rng rợn về b Năm.

Thuở ấy, người Chm từ Phan R, Phan Rang thường hay mang đồ gốm ra Nha Trang bn. Hng của họ gồm những ci v, ci nồi, ci trch, ng l, ng To... bằng đất nung. Họ lm rất kho, rất mỏng m bền hơn đồ gốm mang từ Si Gn ra, dầy hơn, nặng hơn m lại dễ bị nứt. Đồ gốm của họ khng biết nung như thế no v phun chất g m trn mặt gốm c những chấm trn to nhỏ lốm đốm mu nu đen trng như mặt người tn nhang. Đa số người xm ti thch dng gốm Chm hơn gốm Si Gn. C điều lạ l họ khng ku những người ny l Chm m l Hời. Ci tiếng Hời nghe đầy vẻ linh thing, thần b. Lin tưởng tới chuyện mả Hời, thp Hời c hồn người chết canh giử của.

Ngoi đồ gốm ra, người Hời cn bn thuốc Nam. Những rễ cy, cnh l bằm nhỏ phơi kh, sao vng, họ chất đầy trong "ci nừng", đội trn đầu, đi khắp cc lng, cc xm để bn. " Nừng" đan bằng cật tre, vung vức, mỗi bề chừng hai gang tay, cao chừng ba gang tay, trn c nắp đậy cũng bằng tre đan. Dưới đy nừng c hai thanh tre dầy, bắt cho bốn gc để bảo vệ nừng khỏi bị mn khi li tới, ko lui hng ngy. Nừng được sơn bng bằng dầu ri chống ướt. Họ đi từng nhm năm, bảy người. Họ ăn mặc giống nhau. Đn ng cũng như đn b đều mặc o vy chng mu đen, di tận mắc c chn. Đầu vấn khăn để đội "nừng". Họ đi hng một rất thong thả. Ci nừng lắc lư trn đầu theo nhịp bước m rất vững vng khng nghing hoặc rớt.

Chng ti rất sợ họ v những cu truyện mả Hời chn người sống theo để lm ma giử của v nhất l chuyện ếm ba ghe mnh của họ đ ăn su vo trong tr từ thuở nhỏ. Chng ti được người lớn dặn d l đừng cho họ nắm tay. Ai bị họ nắm tay l người đ đ bị thư ba trong bụng rồi.

C một nhm người Hời chuyn ngồi sắp hng cạnh tiệm sch Vĩnh An Thnh, gần cy trụ điện v hai xe bn ch v nước đ bo nhận ly ở gc chợ Đầm, nơi chng ti thường gh v mua ăn.

Bất cứ ai đi ngang, đm người đ, tay ngoắc lia lịa, miệng ku rối rt, mời mua thuốc, giọng họ lơ lớ, khng c dấu:

- Nay ng, nay ba, vao đy mua thuc đi, tui ban re cho! ( Ny ng, ny b, vo đy mua thuốc đi, tui bn rẽ cho!)

- Cai mat ong vang nhu the la dang binh do! Toi day tui bat mach cho khong ton tien dau, chi mua thuoc thoi. ( Ci mặt ng vng như thế l đang bịnh đ! Tới đy tui bắt mạch cho khng tốn tiền đu, chỉ mua thuốc thi )

Ai m bị họ nắm tay rồi th rứt khng ra. Họ lm đủ thứ, họ ni lu lo lin min, khiến người gan dạ mấy cũng e d, sợ sệt. Chừng phải mua x c hồn cho họ một gi rễ cy mấy đồng họ mới chịu bung tay ra cho. Người ta gọi họ l những ng Thầy Hời, những b Thầy Hời. Khng biết họ l Thầy g? C chửa được bệnh như họ ni khng? Bất cứ bệnh no, bất cứ ai, họ cũng gi cho mấy ci thứ rễ, l đ cả. Nhưng chắc chắn những người được rước về xm ti đều l những Thầy ếm ba.

Mỗi lần mua sch vở hay mua ly đ nhận, chng ti phải đi vng xa xa để khỏi bị nắm tay ếm ba, thư ngải.

Những lần họ đi xuống xm ti bn thuốc, trẻ con đi theo hng đn để coi cch đi của họ với ci nừng trn đầu lắc lư nhịp nhng theo hai cnh tay đnh đn xa. Nhưng khng một đứa no dm đến gần cả. Phải cch xa xa chừng năm thước. Khc với khi bu quanh ng Đỗ Khnh Du ht xiệc bn dầu c l.

Ti khng biết trong xm ti c ai đ từng mua thuốc của mấy ng, b Thầy Hời ny chưa ? Nhưng xem ra ai ai cũng e ngại, trnh tiếp xc với đm Thầy Hời ny.

Vậy m đng ci, b Năm Thẹo lại lấy một lo Thầy Hời lm chồng!

Một người hiền lnh, qu ma, t giao thiệp như b Năm ngy tối bận bịu với mấy ci rỗ rau hnh chanh ớt v thằng con bn cạnh sao lại bỗng dưng rước một lo Thầy Hời về nh ăn chung, ở lộn. Đng l b bị lo Thầy Hời ny bỏ ba rồi!

B vẫn sng sng cng người con trai ra chợ. Lo Thầy Hời đội nừng đi bn thuốc. Chiều tối họ lại tụ về nh. Trong nh vẫn im hơi lặng tiếng. Người ta rnh nghe b Năm cng lo Thầy Hời tr chuyện hoặc nghe anh Thẹo ni chuyện với dượng ghẻ để c thm tin tức mới lạ về những cu truyện thần b hoang đường họ đang thu dệt dở dang chưa c hồi kết. Nhưng v ch. Trong nh vẫn im lặng như tờ, từ lc về cho đến lc tắt đn đi ngủ.

Khng xuyn thủng được bức mn b mật để khm ph được điều g họ quay ra dng chiến thuật bao vy v " cch khng điểm huyệt". Họ giả bộ ngồi hng mt, tập trung xế cửa nh b Năm, ni chuyện bao đồng, nhưng chủ ni kho, ni cạnh, ni xa, ni gần về ci chuyện người mnh thiếu g khng lấy, lại đi lấy Mọi, lấy Hời. Dưng khng rước ba ci thứ Ma Hời về xm để " dưởng". Đy rồi cả xm cũng c người bị n ba, n ếm chết snh, chết sộp cho m coi.

Chiến dịch bao vy v ngn v " cch sơn đả ngưu" ko di ngy ny qua ngy khc theo kiểu " trường kỳ khng chiến" coi vậy m c kết quả khả quan.

Chừng gip một năm ở chung với mẹ con b Năm, một ngy kia lo Thầy Hời đi bn thuốc như hng ngy rồi đi lun khng thấy trở lại nữa.

Người ta chờ coi phản ứng của b Năm. Suốt cả tuần nn nng lom lom dm chừng, hỏi nhau thầm th, nhưng vẫn khng một tin tức g. B Năm vẫn im lặng như mọi ngy. Sng sng b vẫn cng con ra chợ.

Thiệt l bực mnh bực mẫy. Người g đu m lạ! Lm thinh lm thế dẫn một thằng cha Hời về nh ăn chung, ngủ lộn cả năm. Rồi thằng cha Hời bỏ đi cũng lm thinh, lm thế! Con mẹ Năm ny bị bỏ ba đin, ba khng, rồi by giờ bị ba cm nữa!

Mấy b nhọn miệng, lưỡi di chung quanh xm, mỗi người một cu, chu mỏ ra mỉa mai, hnh tỏi sau lưng b Năm cho hả giận. Ci giận m ỉ khng tm ra kẻ hở b mật của b Năm.

Thời gian cũng lm cho mọi chuyẹn phi pha. Chừng ba thng sau, mấy b trong xm cũng mi mệt với việc ngng cổ chờ tin tức về lo Thầy Hời c cn tiếp diễn với b Năm khng. Tất cả chm vo qun lng.

... Suốt cả tuần b Năm khng ra chợ được. Anh Thẹo thi thoảng h liếp ra ngoi, đến qun M ti mua bnh kẹo. Ti hỏi thăm, anh ni m anh bị bệnh cảm phải nằm nh để dưởng bệnh.

B Năm nằm liệt giường cả thng.

Một buổi sng, anh Thẹo vừa khc lc vừa chạy kiếm người tới nh gip anh chửa bệnh cho mẹ. Chừng đ mấy b mới c dịp xồ v nh để coi b Năm cho mn nhn.

B Năm nằm thim tiếp trn chỏng tre, sắc mặc vng như giấy vng m. Tay chn chỉ cn da bọc xương. Duy ci bụng th trương to đội cả ci o b ba trn ln căng cứng. B khng ni được nữa. nh mắt lờ đờ. Bn tay yếu ớt chỉ về pha anh Thẹo ra điều muốn gửi gắm. Lt sau b nhắm nghiền hai mắt lại, hơi thở yếu dần.

Mấy b tản ra thầm th:

- Ci bụng đ bị lo Thầy Hời ếm trứng g ở trỏng rồi. To như vậy chắc g con đ nở. t bửa nữa n sẽ bay ra miệng cả bầy cho m coi!

- Dễ sợ như " dị" sao ? M n c bay v nh mnh khng?

- Ai biết!

Mấy b khng đợi lu. G con chưa kịp nở như dự đon. Tối hm đ b Năm chết. Giữa đm khuya người ta nghe tiếng anh Thẹo khc mẹ rấm rức ở trong chi. Thỉnh thoảng anh rền rĩ:

- Mẹ ơi! Mẹ! Mẹ đi rồi bỏ con lại cho ai!

Hương bộ Phẩm quyn gp dn lng kẻ t, người nhiều, mua chiếc chiếu b lm o quan cho b Năm v vi xấp giấy vng bạc, nhang đn đưa b qua cồn giữa chn cất. Trn chiếc xuồng cu mượn của anh Lng chở b Năm, ngoi hai người trong lng Hương bộ Phẩm nhờ gip tay, chỉ c anh Năm Thẹo ngồi bn b chiếu mẹ khc rấm rức, tay cầm cy đuốc b bằng tre bện v dầu ri, chy nổ lốp bốp, khi lẫn bụi hắc n bay mịt m. Thỉnh thoảng anh lại ri xuống nước mấy tờ vng m.

Mấy cy đn sp trắng cắm quanh be ghe bị gi thổi tắt từ lu. Dng sng lạnh lng tri vật vờ mấy tờ vng m.

B Năm chết đi thnh lnh, mang theo cả điều b mật xuống lng đất.

Mấy b đứng bn bờ sng nhn theo chiếc xuồng, chp miệng than vn tội nghiệp cho b Năm, anh Thẹo v hết lời nguyễn rũa thằng cha Thầy Hời ăn ở c nhơn, c đức.

- Thiệt l ci thứ Mọi, thứ Hời v hậu m! Lấy người ta cả năm, rồi thư ba, ếm ngải v bụng người ta cho chết!. Ci qun đ rồi cũng bị trời đnh tan thy như mẹ con thằng L Thng trong truyện Thạch Sanh chm chằng cho m coi!

Ring ti vẫn cn nhiều cu hỏi chưa c lời giải:

- C phải b Năm bị người chồng Hời thư ba, ếm ngi khng ?

- Hay l b bị bệnh " cổ trướng" m khng c tiền đi bc sĩ chữa trị?

- Nếu quả thật c chuyện ba ch th ng Thầy Hời phải tr ếm mấy b nhọn mỏ, lưỡi di mới phải chứ. Ai lại giận c chm thớt, đi thư ếm vợ mnh?

- Tại sao thnh lnh ng Thầy Hời lại lặng lẽ bỏ đi sau một năm chung sống, đầu ấp tay gối với người đn b hết lng thương yu mnh?

- Hay cuộc tnh duyn ny cũng bị những kỳ thị khắc nghiệt xm ti giết chết như anh chị Lng, chỉ cn c nước phải bỏ đi, để trở về với thế giới yn ổn của mnh?

Sau đ, anh Thẹo cũng bỏ đi mất. Ci chi khng ai ở. Sợ c ma Hời ẩn np, mấy nh xung quanh xm nhau dở xuống, quăng hết ra biển.

... Mấy năm sau, tnh cờ ti thấy anh Thẹo ngồi v xe đạp ở ng tư L thường Kiệt v Phan đnh Phng, sau lưng to n Nha Trang. Kế bn mấy người đnh my thu. By giờ khch hng gọi anh l anh Theo, anh Năm Theo, khng c dấu nặng. Anh kho tay v tận tm nn rất đắt khch. C lần ti mang xe ln cho anh lật sn v rt căm. Ngồi lu, xem anh lm, ti nhẫn nha hỏi anh về chuyện năm xưa. Anh khng cn nhớ g nhiều v cũng khng biết chuyện tnh giữa mẹ anh với ng Thầy Hời đ ra sao.

Anh khng biết thật hay anh khng muốn ni về chuyện đau buồn của mẹ anh?

Ti cũng khng tiện hỏi thm.

Nhưng ti vẫn cứ thắc mắc hoi ci chuyện ba ch ngải Hời!

Quả thật người Hời c nhiều Thầy giỏi ba ch như thế sao ngy xưa khng dng n để thư ếm chết kẻ th để giữ nước m lại để cho mất nước.

Ngy nay, cả một dn tộc Chim Thnh hng cường xưa, chỉ cn st lại một nhm người m phải tan tc khắp nơi. Mỗi năm lại quần tụ về đi lần dưới mấy ngọn thp đổ nt, ru phong ở Phan Rang, Phan R để tế lễ v ht ln những điệu bi ai, than khc cho hận Đồ Bn!

Liệu những người Chm hm nay cn c mấy ai nhớ đến lịch sử oai hng của họ c một vị vua l Chế Bồng Nga đ một thời oanh oanh, liệt liệt, buộc vua nước Nam phải cống dng Cng Cha Huyền Trn cho y để cầu ha?

 

(Cn tiếp)

 

Nguyễn Thanh Ty

 

 

 

Trang Thơ v Truyện của Nguyễn Thanh Ty              |                 www.ninh-hoa.com