Cầu Sắt Sng Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thnh
Trang Thơ v Truyện của Nguyễn Thanh Ty           |                 www.ninh-hoa.com



 Nguyễn Thanh Ty


 
Người Hn Khi
 Bnh Ty, Ninh Ha.



 
Hiện cư ngụ tại:
 Hoa Kỳ

 

 

 

 



Dư m Ngy Cũ
Nguyễn Thanh Ty

  


Phần Giới Thiệu:

"Dư m Ngy Cũ" khng phải l một tập truyện ngắn. Đng hơn, đ l một hồi k, một hồi ức của tc giả về một xm nhỏ c thực với những con người c thực v những chuyện c thực ở nơi ng đ sinh ra, lớn ln thời thơ ấu. Ci xm đ, gọi theo đng thực trạng của n l Xm Cồn - một cồn đất ở cửa sng Ci, Nha-Trang.

Tc giả c nhắc lại sự hnh thnh của Xm Cồn,- khoảng một trăm năm trước kể từ giữa thế kỷ 20 -. Trong những năm chiến tranh Việt-Php 1945-54, v tiếp đ l cuộc di cư của người miền Bắc sau Hiệp-Định Genve 1954, xm tụ tập đủ hạng dn lao động, từ cc tỉnh miền Trung Trung Bộ v miền Nam Trung Bộ; họ tm về đy kiếm một nơi tr ẩn để trnh tn bay đạn lạc, phần đng nghề chnh l đnh c biển, thm một vi nghề khc khng được phổ biến, hnh thnh một xm lao động ngho, ngho tiền bạc nhưng rất giu tnh nghĩa xm lng như chnh tm hồn của người viết tập sch nầy vậy.

Những người đến đy định cư kiếm sống, mang theo rất t hnh trang: Khng nhiều quần o, khng tủ ch sập gụ, v c thể khng nhiều tiền bạc, tư trang, nhưng ci xm lao động ấy ổn định rất nhanh v trong hnh trang lưu lạc của họ lại rất nặng văn ha dn tộc, những dấu ấn su sắc về tnh nghĩa gia đnh, xm lng v cả lng yu nước.

Do những đặc th đ, tập truyện của Nguyễn Thanh Ty mang nhiều sắc thi khc nhau. C thể đ l một tiểu thuyết phong tục c tục thờ c voi chết tấp vo bờ m người dn chi thường gọi một cch knh cẩn l "ng Lị" (lụy) v "giả sắn" để nhuộm lưới khi lưới nylon chưa nhập cảng vo nước ta. Đ cũng l tập tục tn trọng người c học v họ l người biết Lễ (Tin học lễ, hậu học văn) v "Trọng thầy mới được lm thầy" (tn sư trọng đạo) l những cu cch ngn được treo trn tường cc lớp khi tc giả cn học tiểu học.

Thật vậy, tn trọng người c học, người hiểu biết lễ nghĩa lim sĩ, trung hiếu tiết nghĩa l điều rất thường thấy trong sinh hoạt của họ, ngoi một l do khng t quan trọng l để trnh một nghề lao động vất vả chn tay. Cho con đi học l gip con được lm Người (Viết Hoa) v thot ra khỏi cảnh bn lầy nước đọng. Trong đ pht triển của x hội miền Nam trước 1975, nhiều người trong xm ng đ thnh đạt, trong đ, dĩ nhin c cả tc giả.

"... Mi đến năm su mươi, lng ti mới c một chng Hiến Binh đội "kết-pi" đỏ đầu tin. Đ l anh Sng, con cậu Su ti.

"Sau ngy anh Sng ti trở về lng oai hng trong bộ đồ Hiến Binh th lần lượt xuất hiện thm vi người hng khc nhưng trong những bộ đồ lnh khng qun.... đầu tin l anh Su Diệu v anh Ba Xng. Về sau thm nhiều người hng nữa m ti khng nhớ hết. Ci dấu ấn đậm nt nhất trong ti l thằng C tức thằng Thừa Mập, em ch chn . N mới học hết lớp nhứt th bỏ học... rồi đăng lnh Nhảy D, "Thin Thần Mũ Đỏ". Ci ngy n từ trung tm huấn luyện trở về, chng ti trố mắt nhn n. Vừa ngạc nhin, vừa thn phục. Trng n khc hẵn thằng C xưa. N vừa oai hng, vừa bảnh chọe với chiếc b r đỏ đội lệch trn đầu v bộ đồ rằn ri như da con bo. Chng ti phục n st đất v hnh diện c một thằng bạn như vậy. By giờ chng ti trịnh trong ku n l anh Thừa chớ khng gọi l C v my tao như trước.

"N ở chơi với chng ti bảy ngy v gi từ đi tới đơn vị bổ nhiệm.

"Một thng sau, người ta chở về cho m n một ci hm kẽm, trn phủ l cờ vng ba sọc đỏ. N đ tử trận v by giờ nằm im lm trong đ. Hnh như n mới vừa mười bảy tuổi, chưa tới tuổi qun dịch; v cũng chưa biết mi con gi.

Cũng trong truyền thống dn tộc, người dn trong Xm Cồn của Nguyễn Thanh Ty đ c một thời đứng ln chống Php, cng với ton dn tộc chiến đấu ginh độc lập, khi Thực Dn Php trở lại xm lược nước ta sau khi Thế Giới Chiến Tranh Thứ Hai chấm dứt. Cuộc nổi dậy đ đ bị Php đn p một cch tn bạo:

"Họ đ v lng yu nước, hưởng ứng lời ku gọi của Việt Minh, cầm gậy tầm vng đứng ln đnh nhau với sng "Mt-c-tng" v "Mi-try-dết" của Php.
............

"Đon người chưa bước được mươi bước th:
- "Đng, đng, đng... "

"Một loạt tiếng sng lin thanh "Mi-try-dết" nổ gin từ những lỗ hổng của bờ thnh Lầu ng Tư bắn ra. Đạn vi như mưa bấc. Những người đi đầu trng đạn ng quay ra đất, chết lập tức. Những người đứng sau bị thương ng dụi xuống, ku la, rn rỉ ầm ĩ. Một quang cảnh no loạn, kinh hong xảy ra qu bất ngờ. Đon biểu tnh tan nhanh như cơn gi thoảng. Mạnh ai nấy chạy tan tc. Phần đng l nhảy xuống bờ sng bơi về nh hay trốn qua Cồn giữa. Bỏ lại tại chỗ hơn mấy chục người vừa chết vừa bị thương quằn quại.

Việc bắn giết của lnh L Dương trong cuộc nổi dậy ấy đ để lại một hậu quả nặng nề cho Xm Cồn của ng: nhiều người đin khng, tn tật. "Khi được thả về, người no cũng xanh xao, ốm yếu. C người m ngực ho ra mu. C người trở thnh mất tr, lc tỉnh, lc đin.
"Trong số những người đ, ti nhớ r nhất l ng Bảy Mạnh, ng Su Chc, ng Ba Đen v ng Chn Bốc. Bốn người ny c những c tnh đặc biệt kh qun khi đến uống rượu tại qun m ti.

Sau đy l một hoạt cảnh rất sống động, rất thực; như r rng hiện ra trước mắt chng ta hnh ảnh một người dn lao động hơi luống tuổi:
"... ti đ rt cho ng ly rượu Cng Xi rồi. ng th tay bốc thm mấy tri ớt xim trn ci trẹt gần tầm tay, bỏ v miệng nhai rau ru, rồi ngữa cổ uống ực một ci hết cả rượu lẫn ớt. ng mc ti trả một đồng bạc, lấy mu bn tay chi hai bn mp, rồi đi về nh.

Kế đ, cũng l hon cảnh một người lao động khc, một đứa b như ng hồi nin thiếu phải c con mắt nhận xt tinh tế mới thấy được:
"Từ ngy Ty thả về, ng Ba Đen ở ru r trong nh. Cửa liếp lun đng im ỉm. Xung quanh nh c hng ro lm bằng cy sắn đan kht lại. Vợ con ng đi bn c về, muốn v nh phải h cửa để lch mnh v. Cơn đin của ng cũng nổi ln bất thường. Lc th buổi sng, lc buổi chiều.

Lại một hnh ảnh khc nữa, rất thường thấy trong x hội chng ta ngy trước:
"Ngược lại với ng Ba Đen, ng Bảy Mạnh lc no cũng lang thang ngoi đường, đầu trn xm dưới. ng cứ lng vng trong xm, miệng th lảm nhảm: "mỏa? rẻm me moa! rẻm me moa!"

Nhn vật sau đy hết sức đặc biệt, tuyệt đối "m tn dị đoan". Bạn đọc phải mở sch đọc hết từng trang mới cảm nhạn hết kết cục bi thảm của sự m tn đ:
.....

"ng Su Chc đ ngho vậy, m mỗi lần trước khi uống, hai tay ng bưng ly rượu, giơ ngang trn một cch trịnh trọng, miệng lm rm đọc thần ch hay khấn vi điều g đ; xong, đổ bớt một phần tư rượu xuống đất rồi mới uống phần cn lại. Ti cứ lấy lm thắc mắc v tiếc tiền cho ng. M ti ni ổng thờ "ng" tức l thờ c voi:
Hai vợ chồng gi sau đy l một hiện tượng hiếm thấy trong x hội cũ. Người đọc c thể thấy đy l một căn bệnh tnh dục hơn l một sự xung khắc giữa hai vợ chồng:
.....

"B Chn vừa ni vừa lộn hai ci ti o b ba ra cho ng Chn coi. ng Chn nho tới m lưng quần b th b x ng ra, tng cửa chạy ra ngoi. ng Chn rượt theo. B Chn chạy lng vng, từ nh ny sang nh kia. Sau b l ng Chn rượt đuổi. Sau ng Chn l đm con nt hơn chục đứa nối đui chạy theo, vừa vỗ tay vừa la:
- "Tụi bay ơi chạy theo mau ln! B Chn sắp tuột quần rồi!"

"Ci mn diễn của hai ng b Chn hm no đoạn kết cũng giống nhau nn mọi đứa trẻ xm đều thuộc lng, nhưng cũng cứ khoi coi hoi nhưng chưa thỏa tnh t m v ng b Chn hạ mn đột ngột qu, tụi n chưa mn nhn...

Xm Cồn của tc giả khng thiếu những người sống trong ảo tưởng, m người xưa thường cho rằng học qu thnh khng. Ở đy, ngoi ra, cn l hậu quả của những cuộc tra khảo của chế độ thực dn:
.....

"Kế đến l anh Bảy. Anh bị vẹo chn phải. Khi đi, người lệt hẳn một bn, ko l ci chn bị tật lết trn đất. Do vậy anh c thm ci tn "dẹo" (vẹo): Bảy Dẹo. Người em gi t l chị X. Chị X lấy anh Năm Bẩn, con b d Năm ti. Mấy đứa nhỏ trong xm ku ln sau lưng chị l chị "X L", bởi chị v anh Bảy, chị hai Tỵ đều l. L gh gớm chớ khng phải "l kim" thường thường như người ta gọi l "mại".

C lẽ ở lng x chng ta khng thiếu những nhn vật như Bảy Phết sau đy. Ni cho cng, điều ấy khng c chi lạ. C sự khc biệt chăng l anh chng Lao i ngy xưa trong truyện Đng Chu đ khng biết tự hạn chế mnh như Bảy Phết của Xm Cồn:
- "Tao m được như thằng Bảy Phết cũng sướng một đời. Người ta ni "của to khng lo g đi", đng qu x l đng!

Anh m g đi từ đầu lng tới cuối xm. Ci "của qu" to v di như ci chy đm tiu lũng lẵng giữa hng, đnh qua, đnh lại hai bn bắp vế theo nhịp đi của anh. Những lc anh ngồi chồm hỗm theo di con g mnh đang đ, "thằng nhỏ" của anh cũng th ci đầu bng lưỡng ra khỏi ống quần để xem k. Thin hạ lc ny bỏ coi đ g quay qua chim ngưỡng ci "vưu vật" hiếm c trn đời ny. Đến lc pht hiện ra chuyện lạ, Bảy Phết đỏ mặt, đứng vụt dậy, ko ống quần xuống, cười bẽn lẽn nhưng cũng đầy vẽ tự ho.

Như mọi đứa trẻ khc, những năm học tiểu học để lại những dấu ấn su sắc trong tr c trẻ thơ. Nguyễn Thanh Ty cũng vậy, nhưng ci "nhớ' của ng đầy vẻ tinh nghịch, buồn cười, với những nhận xt su sắc về cc thầy c:
"Đ l trường Nam Tiểu Học Nha Trang. Ngi trường đ c ng Đốc Thnh lc no cũng quần "sọoc", o sơ mi trắng ngắn tay. Với dng thấp, đậm người, trn lẵn, hồng ho, bao giờ ng cũng uy nghi, bệ vệ như một vị thần linh trước mắt lũ chng ti. Cn c cả thầy Lộc bụng phệ, thầy Ẩn với hm ru c chốt, thầy Thanh xuề xa, đn hậu, thầy Tuy hiền lnh, nhỏ nhẹ, thầy Ngộ tướng dữ m hiền, thch đ g... Cn c c Mai, h no cũng mang bầu, đến ngy tựu trường th nghỉ đẻ; học tr chng ti khng c gio vin, lại được nghỉ học thả dn. C Lệ ốm cao, dng người Huế qu phi với mi tc giả bọc trong lưới, c vẻ mặt lc no cũng buồn buồn. C phải c lun ngẫm nghĩ về một qu khứ cung đnh vng son nơi xứ Thần kinh?

Xm Cồn l nơi tập trung của nhiều người từ nhiều xứ tụ về nn n pha tạp nhiều giọng ni khc nhau, lại l giọng ni của người miền qu nn ngn ngữ Xm Cồn c những nt rất đặc sắc. N bao gồm tiếng Quảng Nam "En khng en tt đn đi ngủ" hoặc "đất Nhoa-Troang lm eng được" hoặc tiếng Ph Yn của "nẫu": "dẫy na cc ng" hoặc trọ trẹ tiếng Huế "Dị m ni "mai chừ chưa ăng chi hệ......ệt." trước khi "m ng nội lội qua sng." (m ống nổi lội qua sng) v "nước mắm độ lộn mợ" (Nước mắm đổ lộn mỡ". Người ta phải hết sức lắng nghe v suy nghĩ, đon chừng mới hiểu được "Bữa nay khng học ke, trại bữa nay pht k, khng c pht g". Chưa hết, cn một giọng Bắc sau cuộc di cư năm 1954: "Bố mẹ tin sư nh chng my, con nh mất dậy. Con b đi giải m chng my ln chng my nhm. B m bắt được tay, vy được cnh, b cho chng my niếm qua niếm nại".

Khi họ chưỡi lộn nhau th đ l một bản "ha tấu" nhịp nhng m điệu v "ca từ"hiệp vận cn hơn bất cứ một nhạc sĩ ti danh no.

Người xứ lạ mới đến, nhiều khi phải c thng dịch, nhưng trong cộng đồng đ với nhau, sau một thời gian ngắn, họ hiểu nhau rất r v cũng rất nhanh.

Đa số người Việt theo đạo Phật truyền thống, c nghĩa l họ rất t khi đi cha nhưng họ biết giữ lng từ bi v biết giữ giới. Do đ, họ khng ăn thịt ch v sợ bị "tội":
"... bỗng c tin đồn rĩ tai chuyền đi mau lẹ trong xm, đầu lng, cuối ng đều biết:
- "Cha con thằng Bắc kỳ Thủy bn phở thịt ch!"
- "Chao i! Thịt ch! Sao m gớm ghiếc vậy!"

Hầu hết dn xm ti l người Lương. Một số nh c bn thờ Phật. Họ rất sng đạo. Họ nghe lời cc Thầy hơn l tin Phật.... đầu đội chậu mu l chuyện Mục Kiền Lin ai ai cũng thuộc nằm lng...

"Lc ny trẻ con, người lớn, ta tới bu coi mỗi lc mỗi đng. Tiếng con nt h la "Bắc kỳ ăn thịt ch!" cng lc cng lớn, khiến Bảy Phết cng hăng mu, cng hừng ch. Anh xăm xăm xp lại gần xe phở. Bố con anh Thủy cng run lập cập li ra xa. Bảy Phết đưa tay giở nắp thng nước xp, th mũi vo ht ht mấy ci, rồi lấy ci gi trụng bnh phở khua khua trong thng một lc, bỗng la lớn ln:
- "N b con, c bc, c ci đầu con ch trong ny n!"

"Mọi người ồ ln một tiếng thật to. Đm con nt sợ xanh mu mặt.

Nguyễn Thanh Ty c những nhận xt su sắc về những nhn vật đặc biệt trong xm ng, qua đ, "Chị Tm Lại Ci" c những ci lạ của một nhn vật i nam i nữ, nhưng chị c những tnh cảm rất thường của tnh mẹ yu con hay tnh yu nam nữ. Dĩ nhin chị khng thể c con, nhưng chị yu con khng khc g một người đn b bnh thường:
"Chị thương con b lắm. Ci cch thương con, cng muốn lm mẹ của chị cũng l một tr vui cho cả xm cười nhạo chị. Chị cho n b bằng bnh nhựa c nm cao su. Nhưng chị cũng giả bộ vạch o ra, ấn đầu con b vo ngực, cũng giả bộ ơ:
- "Ờ, ờ! Con ngoan! M cho con b nghen! Ngoan ngoan! B đi con!"

"Rồi chị rung rung con b trn tay, ru n ngủ bằng ci giọng ồm ồm:
u ơ ... V dầu tnh bậu muốn thi,
u ơ ... Bậu gieo tiếng dữ cho rồi bậu ra,

...

"Bảy Phết đi ngang, chưỡi đổng:
- "Tổ b thằng lại ci! V mm đu cũng by đặt vạch o, b đi con, b đi con! Con! Con ci con c... tao đy n!"

"Chị Tm xua xua tay ra hiệu cho Bảy Phết đừng ni lớn tiếng lm con b thức dậy:
- "Anh Bảy lm ơn! Em n đang ngủ!"
"Rồi chị lại rung rung con b ht tiếp. Mắt th ng Bảy Phết ra vẻ hờn trch.

Vậy m "chị" Tm rất "m" Bảy Phết, muốn từ bỏ hết để theo anh ta, mặc d "chị" đ bị Bảy Phết đối xử rất "vũ phu":

- "Ci đ l tại anh Bảy! Anh Bảy khng thương em! Anh Bảy ch em, hất hủi em, anh Bảy đạp em một ci như trời ging. By giờ anh Bảy chịu bỏ năm b vợ m lấy em, em thề x bỏ giấy đi Mỹ để theo anh Bảy suốt đời liền".

Đọc truyện "Lực Sĩ Đỗ Khnh Du" khng ai khng xc động bởi v chng ta khng khc g tc giả bao nhiu, ai chẳng c một "thần tượng" thời thơ ấu:
"Lực sĩ Đỗ Khnh Du trạc chừng hai mươi lăm tuổi, người thấp đậm, da ngăm đen. Khun mặt vung, ngũ quan đều đặn. Cặp mắt rất sng. Hm răng đều nhưng hơi vng xỉn do ht thuốc điếu qu nhiều. ng vận chiếc quần chng bằng lnh đen, thắt giy lưng lụa đỏ, to bản, bung di chấm gối. Chn đi giầy vải. Mnh ở trần. Lồng ngực nở nang. Bụng thon, nổi vồng ln su cơ bắp hnh vung, thiệt đẹp... Khi ng ln "gồng" những cơ bắp nổi ln cuồn cuộn, thấy r từng bắp một.

Thế rồi mấy chục năm sau, Nguyễn Thanh Ty hết sức đau lng gặp lại "thần tượng" thời thơ ấu của ng:

"Cũng vẫn chiếc xe "đn dng" cũ, nay cng thm bệ rạc. Hai ci bnh xe trơ trọi, khng cn cặp d. Ghi đng trụi lũi, khng c thắng, khng c chung. Hai bn đạp khng cn "p đan", chỉ th ra hai que sắt, mn nhẵn, nhọn hoắc. Thng "cạc tng" chắc ng đ thay mấy lần mưa nắng sao trng n cũng tồi tn qu. Bốn bn cạnh khng đứng thẳng m muốn ng ụp vo bn trong. By giờ ng chỉ cn rao bn ở hai bến xe Ninh Ha v Xm Mới. Bằng một giọng khn đục, khng đủ hơi, ng rao phều pho, tiếng r, tiếng khng:
- "B con, c bc đi đường xa, chng mặt, nhức đầu, đau bụng nn mua ngay chai dầu Nhị Thin Đường hiệu ng Phật để dnh, lỡ khi mưa nắng bất thường".

"Khi mua xin nhn kỹ nhn hiệu dầu c l Mắc Xu vẽ hnh chủ nhn bo chế, c "cầu chứng tại Ta", kẻo nhầm với dầu c l đựng trong hộp thiếc mu đỏ c vẻ hnh ngi sao vng.

D xuất thn từ một xm lao động, Nguyễn Thanh Ty được gio dục kh kỹ về đạo lm người. Sự gio dục đ, được biểu hiện bằng cy roi my nơi tay thn phụ ng:
"Cha ti đnh con cũng kiểu cọ lắm. Nếu ti yếu tim như by giờ th đ đi đời nh ma từ lu rồi. Mỗi lần anh em ti c ai lầm lỗi điều g th ng bắt nằm xuống hết một loạt như c hộp sắp lớp. Khng cần biết ai phạm lỗi. Cứ thằng lớn đầu nhất trong nh l ti, đnh trước để lm gương. ng nhịp nhịp ci roi my trn mng đt ti, vừa nhịp vừa dạy:
- "Lớn m khng lm gương, nhỏ mới lập đường tro ln! Biết khng?"
- "Dạ biết!" Ti mếu mo thưa chớ c biết ất gip g m lm gương.

Trong lc ti lơ đng thưa theo "nhịp cầm canh" của ci roi my nhịp nhịp ở mng, thnh lnh nghe tiếng gi của ci roi trn cao quất xuống, khng kịp lấy gn, trn mnh th đ nghe tiếng "trt" thiệt ngọt, ging xuống mng rồi. Hai ci mng nng ln như lửa chớ khng thấy đau. Ti đưa tay ra sau đt, ch xt lia lịa cho bớt nng th ng đ qut ln:
- "Lấy tay ra! Nếu khng, tao quất một roi nữa l gy la mấy ngn tay!"

"Cứ thế, ng đi hết một lượt năm, bảy anh em ti, từ trai tới gi. Nhiều lần, lc ng nhịp tới đứa cht th ti đ ngủ hồi no rồi khng hay.

Lối gio dục ấy khng c kết quả hay hay chăng? Khng, chnh cy roi my ấy đ dạy ng nn Người, dạy cho ng thương xt v khc khi hay tin một cấp chỉ huy cũ, một tấm gương đạo đức sng chi đ qua đời:
"... một ngy cuối đng lạnh lẽo, với những cơn gi bấc thổi thốc vo căn nh tuềnh toang, trống tri ở gần hai bồn xăng dưới chn ni Cầu Đ, đối diện với dinh Bảo Đại, Thầy đ trt hơi thở cuối cng, lặng lẽ từ gi cuộc đời đầy phiền no v hận th để vĩnh viễn ra đi về ci vĩnh hằng.

"V khấn rằng: "Thưa Thầy! Đời đục cả! Mnh Thầy trong. Khng v đời đục m Thầy đục theo. Thầy l tấm gương sng cho những kẻ chỉ biết chạy theo b danh lợi suy ngẫm ở qung cuối đời cn lại".

"Những giọt nước mắt muộn mng rơi trn trang giấy ny, em xin thay cho những lời tạ lỗi. Xin Thầy hy mĩm cười bao dung v tha thứ cho em!

Trong đời thực v trong văn chương, con người Nguyễn Thanh Ty khng khc nhau bao nhiu. Gặp bạn b, ng thường c những lời đa vui v hại, c nghĩa l chẳng moi mc ai, cười để m cười, vui để m vui. Tuy nhin, trong văn chương, ci cười đ c vẻ chua xt hơn, c phải v đời ng nhiều "bầm dập", nhất l khoảng thời gian nhiều năm trong trại cải tạo đ cho ng cảm nhận nhiều đau đớn đ chăng?! Trong chuyện "Khổ v nước..." khi m tả một người bn nước uống cho hnh khch đi xe lửa, ng viết lại cu rao chua cht m ti khng nghĩ ng l người sng tc. C lẽ ng đ nghe, đồng cảm v chp lời của ai đ:
"Bn nước theo tu đy!"

Chữ nước v chữ tu, người ta hiểu theo cả nghĩa bng, nghĩa đen v cả tiếng lng nữa. Ở một chỗ khc, khi ni về lực sĩ Đỗ Khnh Du bn dầu c-lằ "Mắc-Su", ng (hay người dn miền Nam) dặn nhau đừng lầm với một thứ dầu "Mắc-Su" mới hiệu "sao vng":
"Khi mua xin nhn kỹ nhn hiệu dầu c l Mắc Xu vẽ hnh chủ nhn bo chế, c "cầu chứng tại Ta", kẻo nhầm với dầu c l đựng trong hộp thiếc mu đỏ c vẻ hnh ngi sao vng. Đ l loại "cao sao vng" của gnh xiếc đời nay. Rất dễ bị ngộ độc.

Sao lại l gnh xiếc? Đời nầy chơn giả đều l tr xiếc cả thi sao? Nhưng trong ci "xiếc" của Lực Sĩ Đỗ Khnh Du, giả lại l chơn v ng ta sống bằng khả năng c thực của ng, cn gnh xiếc đời by giờ c ai khng cho rằng "người ta" đ "lộng giả thnh chơn"bằng trăm ngn tr phỉnh gạt, lừa dối?! Điều ấy lm cho đời by giờ rất dễ bị ngộ độc nn chẳng ai chấp nhận ci "sao vng" đ l "giải phng" hay "cứu tinh" cho một dn tộc, cho một đời, hay cho một người đang bị cảm mạo?

Xm Cồn của ng nằm giữa sng Ci v biển, ba bn bốn bề l nước, nhưng v l xm nh l, nn rất "nhiệt tnh" mỗi khi b Hỏa đến thăm. Trong cơn hỏa hoạn, nạn nhn đang nho nhc, người dn Nha Trang cũng như ngay chnh tc giả, khng thiếu hm hỉnh bảo nhau "Xuống cồn coi lửa !". Ci d dỏm ấy trở thnh nhan đề một tc phẩm sắp ra l của Nguyễn Thanh Ty.

Chưa bao giờ ti thấy bất lực như khi viết lời giới thiệu cho Nguyễn Thanh Ty, một việc trước đy ti cũng đ lm cho vi người bạn văn. Gn bốn trăm trang giấy chan chứa những tnh cảm cũng như kỹ niệm của tc giả đối với một qu hương thời thơ ấu, vui buồn thương nhớ lẫn lộn với rất nhiều đau đớn xt xa; lm sao ti c thể gi gọn tất cả những tnh cảm nhung nhớ thương xt ấy vo trong hơn mười trang giấy giới thiệu. Cho ti gởi lời xin lỗi tc giả cũng như độc giả v xin mời qu độc giả hy bước vo thăm Xm Cồn của Nguyễn Thanh Ty qua tc phẩm "Dư m Ngy Cũ".

Tiếc một điều, Xm Cồn khng những khng pht triển thm thnh một nơi cư ngụ đẹp đẽ trong cuộc sống mới m lại mất dấu trn bản đồ Nha-Trang ngy hm nay, cả "Lầu ng Tư", dấu tch nơi phục vụ nhn loại của một nh khoa học nổi danh của Php tại đất Nha-Trang, nay cũng đ trở thnh bnh địa.

Ci "bnh địa" mất dấu ấy lại trở thnh những cơn sng dữ trong tm tưởng của một người lưu lạc xứ người như Nguyễn Thanh Ty. V vậy, ti xin mượn lời của ng để kết thc lời giới thiệu nầy:
"i! Những kỷ niệm của ti sao m nhỏ b, tầm thường. N chỉ l những tri tra, tri xoi quo cn non. Những chm dũ dẽ nửa sống, nửa chn ở bi hoang Xm Mới. Những tri c ke ở khu sn bay Bnh Tn, Lỗ Nước... Những cuốn chả ram, những miếng dừa gi, những khc kẹo ko ngắn ngủn... m sao ti nhớ đến quay quắt, nhớ đến nn nao...

honglonghải

(Xem tiếp kỳ 1)

 

Nguyễn Thanh Ty

 

 

Trang Thơ v Truyện của Nguyễn Thanh Ty              |                 www.ninh-hoa.com