Trang nhà www.ninh-hoa.com   |   Trang Thơ và Truyện của Nguyễn Thanh Ty


 

Nguyễn Thanh Ty

       Người Ḥn Khói
    B́nh Tây, Ninh Ḥa.
  Hiện cư ngụ tại Hoa Kỳ.

 

 Văn/Truyện/Tùy Bút


 
  Mắm Ruột Cá Ngừ 
 
Bữa Cơm T́nh Nghĩa
        Của Người Dân
     B́nh Tây - Ḥn Khói

 
Nhân Đọc:
  " Phương Ngữ Ninh Ḥa"
  của Nguyễn Văn Thành
.

 
.....Bánh Căn ! 
  Cái Cặp Táp Lạ Đời
  Con Đường Rợp Bóng
     Là Muồng Tây
 
 
Nàng "Xụi" 
       Kỳ 1   
|   Kỳ 2  

  Về Một Quăng Đời
     Trịnh Công Sơn


   Kỳ 1 
Kỳ 2  |  Kỳ 3 |

    Kỳ 4  Kỳ 5  Kỳ 6  |

   Kỳ 7  |  Kỳ 8  | Kỳ 9 |

    Kỳ 10  Kỳ 11 

 

 




                             

 


T



  Đinh Ninh Trong Dạ

 

 

 
 

 


 

 

Con Đường Rợp Bóng Lá Muồng Tây
Nguyễn Thanh Ty

  

 

Nha Trang! Thành phố của biển xanh, cát trắng, của những hàng thùy dương lă ngọn, vi vu tiếng thông reo và cả tiếng sóng ŕ rào muôn đời.

Nha Trang, thành phố của nắng ấm chan chứa ánh mặt trời và gió mát hiền ḥa của đại dương mênh mông bát ngát.

Nha Trang đặc biệt c̣n là thành phố riêng, rất riêng, cho tuổi học tṛ.

… Và Nha Trang cũng là thành phố của t́nh yêu nữa!

Cái lứa tuổi học tṛ thập niên năm mươi, sáu mươi, ai đă từng đêm đêm cặm cụi ngồi góp nhặt thơ t́nh chép vào giấy "pơ luya" màu xanh, màu hồng bằng mực tím, rồi với con tim hồi hộp, rộn ràng đứng đón trước cổng trường để len lén vội vă dúi vào tay người ḿnh đeo đuổi bao tháng ngày, - c̣n có mấy ai - nhớ lại con đường t́nh "chúng ḿnh" đă tay trong tay, cùng nhau thơ thẩn suốt giờ này, sang giờ khác, đi lên, đi xuống không biết mỏi chân, nói không biết mỏi miệng những câu nồng nàn, âu yếm đầy t́nh tứ yêu đương. (Bây giờ nghĩ lại thấy thật sặc mùi cải lương, buồn cười. Mà sao lúc đó nó "mùi quá mạng" vậy!)

Nha Trang có nhiều con đường t́nh.

Đầu tiên hết phải kể đến là con đường Duy Tân ở băi biển. Con đường chỉ non mà hẹn biển. Con đường bắt đầu từ Ty Bưu Điện rồi dài măi vô tận về hướng Cầu Đá. Tiếp đó là con đường Gia Long khởi đầu từ ga xe lửa, con đường có lá me bay, chạy thẳng tắp ra biển. Rồi con đường Độc Lập từ Mả Vồng cho đến rạp xi nê Mô Đẹc Bác Ái. Rồi con đường Phan bội Châu nối tiếp khúc găy từ Bác Ái cho cuối chợ Đầm, đụng cái Toà Án uy nghi để dứt. Hai con đường này dành cho những t́nh yêu hiện thực, vừa tỏ t́nh, vừa mua sắm.

Con đường Bà Huyện Thanh Quan xéo ngang từ Ṭa Án cho tới Trường Nam Tiểu Học cũng t́nh lắm. Mà ngắn quá, không đủ trọn cho một cuộc t́nh nồng.

Hai con đường rợp bóng lá Muồng tây tôi sắp kể ra đây nó mang đầy đủ ư nghĩa và thi vị cho những chuyện t́nh lăng mạn và thơ mộng nhất trên cơi trần đời này.

Hỡi những anh, những chị học sinh Vơ Tánh, Nữ Trung Học, Văn Hóa, Kim Yến, Bồ Đề, Lê Quí Đôn... đừng nói rằng: “tôi chớ hề biết hai con đường đó” nhé!

Đó là con đường Bá Đa Lộc, khởi từ ngă sáu, chạy ngang qua ngôi trường Trung Học Vơ Tánh rồi đụng biển.

Đó là con đường Phan Thanh Giản, rẽ nhánh từ Bá Đa Lộc, ngang đầu hồi trường Vơ Tánh, rồi êm ái mơ màng cho tới Ty Bưu Điện Nha Trang, sau khi lặng lẽ đi ngang qua lưng Viện Pasteur, đầy bóng cây tra, lá to như tai voi.

Trên hai con đường Bá Đa Lộc và Phan Thanh Giản, ngày cũng như đêm, rợp mát với lá Muồng tây, luôn xanh ngắt, ít khi thấy lá vàng dù là mùa thu có gió heo may làm cho vạn vật trở nên thê lương ảm đạm một màu. Đặc biệt hai con đường này luôn êm ả và yên tĩnh. Rất ít xe cộ mang mùi tục lụy chạy qua. Đôi khi, chỉ có những chiếc xe đạp sóng đôi của những cặp t́nh nhân chạy chầm chậm để hưởng mùi vị "t́nh yêu cưỡi ngựa, xem hoa".

C̣n những ai yêu nhau "chí mạng" như tôi với cô hàng bán sách Nguyễn Lê th́ phải biết triệt để khai thác cái cảnh, cái t́nh, cái êm đềm thơ mộng, cái lăng mạn của bóng trăng xuyên qua cành lá của con đường Phan Thanh Giản mà uống cho no nê ánh mắt long lanh sóng t́nh của người yêu và siết chặt tay nhau trong cơn nồng nàn, hừng hực lửa t́nh.

Con đường Bá Đa Lộc th́ hơi tối v́ Muồng cao, to và dày lá quá. Và cũng là con đường chạy ra biển, nên nhiều xe ra vô, cộng thêm những tiếng huưt sáo không đúng lúc của "những kẻ không biết yêu", làm ô nhiễm cái hương vị t́nh yêu.

… Những năm sáu mươi, sáu mốt, hai năm cuối ở bậc Trung Học tôi đắm say mê mệt với t́nh yêu của cô K.B, người con gái thướt tha dịu dàng, bán sách ở tiệm sách Nguyễn Lê, đầu đường Phan bội Châu, đối diện với tiệm vàng Mỹ Kim.

Bà chủ Nguyễn Lê là người Bắc, vợ một Đại Úy Không quân, năm ấy tuy đă ngoài ba mươi mà vẫn c̣n xuân sắc lắm. Bà bới tóc, không giống như búi tóc của Má tôi, sơ sài và luộm thuộm. Cách bới tóc của bà làm cho bà tăng thêm vẻ đài các, cao sang. Cái búi đen nhánh, tóc to hơn nắm tay, cao lưng chừng gần tới đỉnh đầu, được chải và bới một cách cầu kỳ, công phu. Bà luôn mặc áo dài màu hoàng yến hoặc màu thiên thanh. Bà đi tới, đi lui lựa sách cho học tṛ với dáng khoan thai, nhẹ nhàng cộng thêm giọng nói Bắc Kỳ Hà Nội nghe như rót mật vào tai và nhất là nụ cười tươi tắn luôn nở trên đôi môi hồng màu cánh sen để ch́u chuộng khách hàng. Dẫu ai khó tính cách mấy cũng cảm thấy hài ḷng và vui vẻ khi mua một cuốn sách hay tờ tạp chí.

Cô nàng K.B, phụ bán sách, không biết có phải do huấn luyện hay bắt chước bà chủ mà dáng vẻ cũng từa tựa như bà Nguyễn Lê. Cô uyển chuyển mềm mại như một con mèo nhỏ với dáng người thon mảnh như cành liễu trong chiếc áo dài màu xanh nhạt da trời may bằng lụa nội hóa. Mái tóc dài đen mượt mà được kẹp bằng chiếc kẹp ba lá đơn sơ, buông dài xuống tận eo lưng. Chiếc lưng thon thắt như lưng con ong ṿ vẻ. Nàng có khuôn mặt trái xoan với chiếc mũi nhỏ xinh xinh và cái miệng cũng nhỏ xinh xinh đỏ hồng như hoa đào. Nhưng tôi yêu nàng nhất là đôi mắt. Nàng cười bằng mắt. Cái đuôi mắt dài làm sao! Chao ôi! Nụ cười với cái đuôi mắt dài làm chết người! Sách tướng số " Người đàn bà trong tướng mệnh học" của Ông Vũ Tài Lục biên soạn, bảo ai có nụ cười đó là sẽ khổ luỵ v́ t́nh.

Năm ấy tôi thi đậu Trung Học Đệ Nhất Cấp và được tuyển thẳng vào lớp Đệ Tam trường Trung Học Công Lập Vơ Tánh.

Năm Đệ Tam là cái năm nhàn nhă nhất của thời kỳ tiếp nối giữa đệ nhất cấp và đệ nhi cấp. Chúng tôi học lai rai chỉ cấn đủ điểm hai kỳ lục cá nguyệt để lên lớp thôi. C̣n bao nhiêu th́ giờ dành cho văn nghệ, văn gừng, làm báo và đi “cua” đào.

Cái năm định mệnh đó tôi đă gặp và yêu nàng K.B trong tiếng sét ái t́nh choáng ngợp, lần đầu tiên đi vào hiệu sách Nguyễn Lê để t́m mua cuốn "Quẵng gánh lo đi mà vui sống" và cuốn " Tự rèn luyện ư chí" do tác giả Nguyễn Hiến Lê dịch.

Suốt một niên khóa Đệ Tam, ngày nào tôi cũng lượn lờ ít nhất một lần qua tiệm. Lúc th́ vờ mua cây viết, lúc th́ giả bộ t́m cho được cuốn từ điển bỏ túi Anh Việt -Việt Anh của ông Nguyễn Văn Khôn. Bao giờ tôi cũng t́m được một lư do nào đó để có cớ bước vào hiệu sách một cách tự nhiên và đi ḷng ṿng hết quầy sách này, sang quầy sách nọ, có khi cả nửa tiếng đồng hồ. Tay lựa sách mà mắt th́ cứ liếc cô hàng.

Không biết cách si t́nh của tôi có lọt vào mắt xanh của cô không, nhưng không lọt qua được đôi mắt của bà cụ, mẹ bà Nguyễn Lê, ngồi ở góc quầy, cạnh cánh cửa ra pḥng sau. Hàng ngày tôi cứ lượn lờ như con bướm trong hiệu sách, c̣n nàng th́ lo công việc tiếp khách hàng, gói sách, thu tiền hay đôi khi phải trả lời những câu chọc ghẹo ỡm ờ của những anh chàng si t́nh như tôi nhưng bạo gan, bạo phổi hơn tôi.

Một hôm tôi vừa vờ vịt lật lật mấy cuốn cẩm nang luyện thi Tú Tài I th́ bà cụ ngoắc tay, gọi tôi. Tôi giật thót người như kẻ cắp bị bắt quả tang. Nhưng thấy bà cụ miệng cười, tay ra hiệu, th́ tôi hơi yên ḷng, bước tới.

- Thưa Cụ gọi tôi có chuyện ǵ không ạ ? Tôi thả quả bóng thăm ḍ.
- Này cậu! Cậu định mua sách hay là mua cô hàng sách đấy ? Bà cụ vừa tủm tỉm cười vừa tra vấn tôi.

Tôi đỏ bừng mặt, xấu hổ, cứ tưởng hành vi vụng trộm của ḿnh không ai biết. Hóa ra bấy lâu nay bị bà cụ theo dơi mà không hay. Tôi lúng búng chối:

- Thưa Cụ đâu có! Tôi đang mua sách đấy chớ!

- Ấy! Cậu không qua mắt được chúng tôi đâu! Cô K.B đă biết cậu đeo đuổi cô ấy từ lâu rồi! Chờ măi chả thấy cậu nói năng ǵ, khiến người ta cứ sốt cả ruột!

- Dạ thưa Cụ! Tôi sợ… tôi sợ… Tôi ấp úng thú nhận.

- Sợ cái ǵ! Nhớn rồi! Này, tối nay đúng tám giờ ba mươi, cậu có mặt ở đây nhé! Tôi sẽ nói giúp cho. Nào! Cậu có bằng ḷng không nào?

- Dạ… dạ… Tôi sướng rên lên, nói không ra lời, cứ lắp ba, lắp bắp trong miệng như thằng cà lăm khiến bà Cụ cười phá lên rơ to, làm cho bà Nguyễn Lê và cô K.B quay nh́n về phía tôi với ánh mắt tinh nghịch pha chút diễu cợt, càng khiến tôi lúng túng tay chân. Mặt tôi lúc đó chắc c̣n đỏ hơn mặt Quan Công.

Tôi không ngờ cái chuyện làm quen và yêu nàng K.B đến với tôi thuận buồm xuôi gió đến như vậy. Từ lúc bà Cụ mớm lời cho đến tám giờ tối, quả là một thời gian lâu chưa từng có trong đời tôi.

Ḷng tôi cứ nôn nao, rộn ràng sung sướng. Sự vui sướng kéo đến từng đợt như những con sóng vỗ vào bờ, hết con này đến con khác, làm cho tôi cứ ngây ngất như uống men say. Càng về chiều tôi càng hồi hộp. Tim ngực cứ đánh loạn nhịp. Lúc nhịp bảy, lúc nhịp ba. Loạn cào cào, châu chấu.

Chưa đến tám giờ là tôi đă diện bộ đồ kẽng nhất, ngắm trước, vuốt sau bộ cánh. Nói cho xôm, thêm vẻ trang trọng chứ thật ra nó chỉ là bộ đồ học sinh, quần kaki xanh nước biển, áo sơ mi trắng vải pốp pờ lin ba trái đào. Trên ngực trái có đính cái huy hiệu "Trường Trung Học Vơ Tánh" màu đỏ tươi. Cái huy hiệu tuy nhỏ bằng ngón tay cái nhưng lại là niềm kiêu hănh lớn lao cho bất cứ một học sinh nào hồi ấy đều cũng thèm muốn nó được nằm trên trái tim ḿnh. Đây chỉ là bộ đồ ít bạc màu và ít sờn nhất mà thôi. Chỉ có cái đầu hớt “ca rê" trụi lũi là khó coi một chút. Lúc đó tôi ao ước được có mái tóc chải dầu “ bi dăng tin” láng bóng của thằng Tôn Thất Ban học cùng lớp biết bao. Nếu thêm cái mái tóc " ruồi đậu té trợt chân” đó th́ tôi sẽ càng thêm bảnh chọe mấy phần. Nhưng không hề ǵ! Tôi tự tin và an ủi ḿnh bằng mấy câu thơ của Cụ Nguyễn Khuyến trong bài " Mẹ Mốc":
"Ngoại mạo bất cầu như mỹ ngọc! Trung tâm thường thủ tự thiên kim"

Tám giờ kém mười lăm là tôi đă lảng vảng trước tiệm vàng Mỹ Kim phía bên kia đường, chưa dám qua. Cứ sợ bà Cụ cười. Vả lại ḿnh c̣n phải thủ tín nữa chứ! Đến sớm quá, làm sao cô K.B làm tṛn bổn phận người bán hàng ăn lương!

Cuối cùng th́ cái thời gian nôn nóng đợi chờ cũng phải đến. Tôi giả vờ lững thững bước vô hiệu sách như người nhàn tản. Bà Cụ đă đón tôi bằng nụ cười hóm hỉnh. Tôi lỏn lẻn vừa gật đầu chào, vừa cười gượng gạo trả lể. Đang phân vân trong bụng không biết bà Cụ đang dàn dựng vở kịch ra sao đây. Có thật bà Cụ muốn giúp ḿnh? Ḿnh chưa hề tṛ chuyện lần nào với bà Cụ mà. Thậm chí bà cũng chưa biết cả tên ḿnh là ǵ, học hành ra sao, lớp mấy, ở đâu, con nhà ai, gia đ́nh thế nào? V.v… Đó là những chi tiết tối thiểu của một thằng con trai mà bà phải biết để định giới thiệu cho người của ḿnh. Hay bà Cụ thấy ḿnh trồng cây si cô hàng sách mà khờ quá, định chơi khăm ḿnh để làm tṛ vui chăng? Có lư nào? Ḿnh với bà không quen biết. Vả lại ít nhiều ḿnh cũng là khách hàng mà. Không đâu! Bà Cụ không phải là người như thế! Mà bà cần ǵ phải biết lai lịch ḿnh làm chi. Cái chuyện t́m hiểu nhau là ở hai người yêu nhau can dự ǵ tới bà. Trong lúc tôi len lén liếc cô hàng sách th́ trong bụng tôi, trong đầu tôi, bộ máy chỉ huy hoạt động ráo riết không thua ǵ hệ thống điện tử I.B.M năm vừa rồi Bộ Giáo Dục mới nhập ở Mỹ về để chấm thi A.B.C khoanh. Bụng tôi vừa đặt câu hỏi th́ đầu tôi trả lời liền. Mà h́nh như cái đầu tôi thiên vị cho tôi. Bất cứ nghi vấn nào bất lợi cho tôi, cái bụng vừa đặt ra, là bị nó bác hết.

Bà Nguyễn Lê và cô K.B h́nh như cố lờ tôi. Tôi đă có mặt trong hiệu sách gần hai mươi phút. Đă lượn quanh các kệ sách tới lần thứ ba rồi mà chẳng thấy hai người chào mời hay hỏi han ǵ như mọi bận. Thần kinh tôi bắt đầu có vấn đề. Những nghi vấn lúc năy, cái đầu đă bác bỏ, bây giớ nó xuất hiện lồ lộ trở lại. Cái đầu đă bị hoang mang và rối loạn không chịu làm việc nữa. Trong bụng nhiều câu hỏi nẩy sinh quá bắt đầu đánh lô tô.

Tám giờ rưỡi. Hai cánh cửa sắt bắt đầu kéo hẹp lại. Vài người khách cuối cùng bước ra ngoài cho bà chủ đóng cửa. Cô K.B thu dọn mấy cái sạp trưng bày nhật báo, tuần báo gần cửa gọn vào bên trong chuẩn bị ra về.

Giờ này chỉ ḿnh tôi trơ lại thật là xốn xang, nhột nhạt làm sao. Tôi không biết phải làm sao. Bỏ về chăng? Không được! Bà Cụ chưa nói năng ǵ mà!

Cứ đứng đực ra đây à? Không được! Người ta đang đóng cửa tiệm mà không chịu ra, đứng đây làm ǵ? Tính ăn cướp à?

Giữa cái giây phút cực kỳ bối rối ấy, bà Cụ giơ tay ngoắc tôi lại gần:
- Này! Cái cậu ǵ ấy nhỉ? Lại đây tôi bảo cái này!

Thiệt may quá là may. Đúng cái lúc tôi sắp hết kiên nhẫn bài ca con cá: "Cũng liều nhắm mắt đưa chân. Thử xem con Tạo xoay vần ra sao”, tính đánh bài " tẫu mă" th́ bà Cụ lại ra tay đúng lúc.

Tôi vừa bương tới, vừa mừng rơn trong bụng, vừa vờ vịt:

- Thưa Cụ! Có chuyện ǵ ạ!

Bà Cụ không trả lời tôi vội. Bà thong thả gọi cô hàng:
- Này! Cô K.B lại đây tôi bảo cái này!

Cô K.B dịu dàng, khoan thai bước tới đứng bên cạnh bà Cụ, thưa:

- Thưa Cụ dạy con?

- Ừ! Tối nay hiệu đóng cửa sớm nửa giờ. Tôi cho phép cô về sớm để cái cậu này đưa cô về nhà. Cô có bằng ḷng không? Mà cậu ǵ nhỉ?

- Dạ thưa Cụ! Con là Lộc ạ! Tôi không hiểu sao lúc ấy tôi buột miệng nói dối với bà Cụ bằng cái tên Lộc và dấu béng cái tên cúng cơm xấu xí do cha mẹ tôi đặt theo thói quen của người làng chài. Xóm tôi cả trai lẫn gái không có ai có được một cái tên đẹp. Chẳng hạn như bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông. Hay các loài hoa đài các vương giả như Quỳnh, Thủy Tiên, Hoàng Lan, Mộng Điệp…

Thậm chí, con gái ông Phán Liên xinh đẹp vậy mà cũng mang tên Bông, chớ không được tên Hoa như người trên phố. Người làng tôi mê tín rằng đặt tên con tốt xinh th́ bị Ông Bà quở. Quở có nghĩa là dễ bị ốm đau quặt quẹo một thời gian dài rồi theo Ông Bà luôn, nghĩa là ngỏm củ tỉ.

Xóm tôi, nhà nào đông con, gia đ́nh có hàng bán "đồ nấu”, đứa con đầu chắc chắn phải tên là É, không cần biết nó là trai hai gái. Rồi những đứa kế tiếp cứ theo thứ tự là Ngổ, Me, Cà, Hành, Chanh, Ớt… Gia đ́nh khác có ghe câu th́ các con sẽ là tên các loài cá như Hanh, D́a, Mú, Nóc… Cũng có gia đ́nh không dính dáng ǵ tới nghề mành lưới, hay bán đồ "lê ghim" (légume) như Cậu Ba Lự nhà sát bên tôi. Cậu là chuyên viên trong viện bào chế vắc xin ở Viện Pasteur Nha Trang. Vợ Cậu là Mợ Ba người làng Thanh Minh, thôn nữ nhà quê. Vậy mà năm cô con gái, ngũ long công chúa của cậu, lại mang năm cái tên mang đặc sản xóm Cồn là Bưng, Ṣ, Ốc, Ngao, Hến…

Chị Bưng có chồng sớm nên tên không thay được. C̣n các mỹ nữ sau này đi học đều đổi tên hết. Ṣ thành Sâm. Ốc thành Ngọc. Ngao thành Nga…

Những gia đ́nh khác th́ càng b́nh dân hơn. Cứ con trai là Cu. Thằng anh là Cu Lớn. Thằng em là Cu Nhỏ. Con gái th́ là Gái Lớn, Gái Nhỏ. Hoặc nôm na, mách qué hơn là Thẹp Lớn, Thẹp Nhỏ. Họ kêu réo tên con mỗi ngày, ỏm tỏi. Hay chửi mắng chúng vang động cả xóm một cách b́nh thường như ta nói đến con cá, con tôm, trái xoài, trái me… chẳng có ǵ là tục tĩu, dơ dáy.

Cha tôi hồi ấy đi buôn ghe bầu, từ Nha Trang dong buồm ra tận “Vạn G̣ Bồi" ( B́nh Định),“ Phe Pho” (Đà Nẵng). Mỗi chuyến đi mất từ ba đến sáu tháng, tùy theo từng chuyến hàng. Mỗi lần về nghỉ ngơi vài tuần để chuẩn bị cho chuyến hàng tới là Má tôi có bầu. Cha tôi không biết chữ, cũng không dính dáng ǵ tới mành lưới hay me, hành, chanh, ớt cho nên ông cứ theo mười hai con giáp mà đặt tên con. Đứa nào sanh vào năm nào th́ mang tên con vật năm ấy. Tôi ra đời nhằm năm con rắn, tức năm Tân Tỵ, thuộc mạng kim, nói theo kiểu thầy bói Hột ở xóm Ṃ O, v́ vậy ông đặt tên tôi là Rắn, thằng Rắn.

Bây giờ mà tôi khai tên thật ra với bà Cụ, e bà mất hồn, té xỉu, mất mỹ cảm với tôi chớ chẳng chơi. Khi nói dối với bà Cụ một cách nhặm lẹ vậy tôi cứ tự khen ḿnh hoài về cái tài sáng dạ, lanh trí có một không hai.

Nhưng do nói dối tên như vậy, tôi không bao giờ vào hiệu sách chung với bạn bè, sợ tụi nó th́nh ĺnh kêu tên tôi, "thằng Rắn", th́ bể mánh hết. Nhất là đối người đẹp của tôi, có một cái tên rất cao cả, bất cứ cậu học tṛ nào, sĩ tử nào lều chơng đi thi cũng mong muốn được đề tên trên ấy: Bảng Vàng!

Nhưng cái sự lo lắng về cái tên của tôi thật vô ích. Bà Cụ hỏi cho có, để biết tên tôi chỉ để dễ gọi mà thôi. Bà không thể nói "Cái cậu ǵ nhỉ" măi.

Bà Cụ quay qua bà Nguyễn Lê, vui vẻ nói tiếp:

- Này chị! Hôm nay tôi xin phép chị cho cô K.B về sớm trước nửa giờ nhé! Tôi đă nhờ cậu Lộc này này, đưa cô ấy về nhà.

- Vâng thưa Mẹ! Cứ để cho cô K.B đi chơi với cậu Lộc một chốc. Bà Nguyễn Lê đáp lời mẹ.

Bà Cụ hai tay vừa ẩy lưng chúng tôi ra cửa, vừa nói:

- Thôi hai cô cậu đi chơi một tối vui vẻ nhá!

Suốt thời gian đó cô K.B chỉ đứng yên mỉm cười, không nói một lời nào.

Khi chúng tôi ra khỏi tiệm sách, băng qua đường, đi về hướng sân vận động, cả hai đều im lặng. Có lẽ người này chờ người kia mở lời trước.

Thật t́nh tôi không biết phải mở đầu như thế nào. Tôi chỉ biết lúc ấy người tôi sướng rên lên. Tôi không ngờ mối t́nh si của tôi lâu nay tưởng khó khăn quá tầm tay, tối nay lại thành tựu một cách dễ dàng, êm xuôi như vậy. Tôi đă t́m đủ cách để “cua” nàng, nhưng chưa bao giờ dám mở miệng "xuất chiêu". Bây giờ bỗng nhiên "bất chiến tự nhiên thành" th́ không ǵ sung sướng và khoan khoái cho bằng. Cứ im lặng như vầy đi bên nàng suốt đêm tôi cũng đủ thỏa măn lắm rồi. Nói chi cũng bằng thừa. Thỉnh thoảng tôi liếc trộm sang nàng lại bắt gặp ánh mắt nàng đang liếc về tôi. Ôi! Cái đuôi mắt dài!

Chúng tôi cứ vô t́nh trên hai chân đi về phía trường Nữ Tiểu Học Nha Trang, con đường Trưng nữ Vương. Quăng đường từ đ́nh Phương Câu đến Ty Nông Nghiệp, ngả tư đường Hoàng Tử Cảnh và đường Trưng Nữ Vương, phố xá, đèn đuốc sáng choang, chúng tôi rụt rè đi bên nhau một cách e thẹn. Có lẽ tôi và nàng lần đầu có chung tâm trạng của những kẻ mới biết yêu chăng?

Khi qua khỏi trường Nữ Tiểu Học, bắt đầu đến hăng rượu Nhiêu Bá, đường vắng dần. Bóng đèn vàng của mấy trụ đèn đường mờ mờ và bóng mấy cây bàng rải rác hai bên đường đi giúp cho chúng tôi thêm bạo dạn. Chúng tôi trao đổi bằng những câu nhát gừng ngô nghê, buồn cười:
- Anh đang học lớp mấy? Nàng bắt đầu để phá tan bầu không khí tỉnh lặng quá lâu.
- Đệ tam. Đệ tam B! Tôi trả lời và c̣n nhấn mạnh thêm là Tam B, để ngầm cho nàng biết là tôi "cừ" lắm mới học ban B là ban toán !.

Chỉ được hai câu rồi tịt. Cả hai không biết nói ǵ nữa.

Hồi lâu, đôi chân vẫn vô t́nh chậm bước, đă đến ngă tư Trưng Nữ Vương và Yersin. Lại t́nh cờ một cách có ư chúng tôi rẽ trái sang đường Phan Thanh Giản.

Ôi! Con đường Phan Thanh Giản sao mà thơ mộng, lư tưởng cho những đôi t́nh nhân đi dạo, tay trong tay, mắt trong mắt.

Hai bên đường những cây muồng tây cao to, rợp lá, tạo thành những ṿm lá che bóng mát ban ngày và lấp lánh ánh trăng ban đêm. Con đường vắng vẻ, yên tĩnh. Suốt cả con đường là các công sở. Bắt đầu phía bên tay mặt là Ty Hỏa Xa, tiếp theo là Ty Khí Tượng, cuối đường là Viện Pasteur. Phía bên trái là tường thành của trụ sở Văn Hóa Pháp, kéo dài cho đến cư xá nhân viên Sở Thuốc ở. Tiếp theo là sân ten nít và nhà hàng Pháp Frégate. Đối diện ngă tư phía bên kia là Ty Bưu Điện Nha Trang.

Con đường dài chưa đến nửa cây số. Mặc dù chúng tôi đi chầm chậm đếm bước bên nhau mà phút chốc đă đến cuối đường. Chúng tôi đi ṿng lại. Lần thứ nhất.

- Cô năm nay học lớp mấy rồi? Tôi lập lại câu hỏi cũ của nàng, thêm chữ "rồi" vào cho có vẻ mới và sáng tạo.
- Dạ em mới học lớp đệ ngũ th́ ba em bị tai nạn mất. Em phải nghỉ học, ở nhà, kiếm việc làm để phụ với má, nuôi em. Nàng trả lời một cách buồn rầu.

A! Tôi đă t́m được cớ để chúng tôi nói chuyện dễ dàng và đi đến chỗ quen nhau thân t́nh hơn. Tôi giả vờ ân cần thăm hỏi gia đ́nh nàng và xin nàng kể cho nghe chuyện không may của Ba nàng, hy vọng tôi sẽ chia xẻ được phần nào nỗi đau buồn cùa nàng. H́nh như tôi điểm đúng vào bầu tâm sự bấy lâu, nàng miên man kể cho tôi nghe câu chuyện Ba nàng có xe "poa lua" chở rau "lê ghim" Đà Lạt - Nha Trang. Công việc đang tiến triễn tốt đẹp được mấy năm th́ một ngày kia xe bị lọt xuống đèo Ngoạn Mục. Cả Ba nàng và tài xế đều bị chết. Gia đ́nh nàng lâm vào cảnh bi đát từ đó. Má nàng phải lăn lưng ra chợ suốt ngày mới kiếm đủ gạo cho bầy con năm đứa c̣n bé tí.

Trong lúc nàng buồn rầu kể lại câu chuyện thương tâm của gia đ́nh, tai tôi cứ lơ đăng nghe, thỉnh thoảng ừ hử chấm câu, cầm nhịp cho có vẻ chăm chú nghe, đầu óc tôi lại đang phiêu bồng nơi khác. Thiệt ra tôi thích nghe giọng nói trong trẻo của nàng và ngắm ánh trăng xuyên qua cành lá lấp lánh sáng từng lúc trên mái tóc dài tận chiếc eo thon của nàng hơn. Nhiều lần tôi ao ước được vuốt mái tóc nàng và được ṿng tay ôm ngang cái lưng eo đó. Nhưng không dám. Đây là lần đâu tiên được đi chơi vói nàng mà!

Chúng tôi đă đi ṿng lại lần thứ ba. Có lẽ cũng đă gần mười giờ.

Đến lúc nàng giục về tôi mới sực nhớ ra c̣n một câu hỏi quan trọng mà tôi cứ lúng búng trong miệng măi không mở ra được. Nàng lại giục về lần thứ hai. Trong lúc cuống quưt sợ thời gian và thời cơ trôi mất, tôi bất chợt cầm lấy bàn tay nàng, bàn tay với những ngón thon dài, nồng ấm, mềm mại, tôi có cảm giác như đang sờ và vuốt ve lưng con mèo con. Nàng để yên bàn tay nàng trong tay tôi, không rụt lại, mắt nàng nh́n tôi có vẻ chờ đợi và khuyến khích. Tôi mạnh dạn ướm lời mà trong bụng run lên từng chặp:
- K.B à! Làm sao mà bà Cụ và cô biết tôi yêu thầm, trộm nhớ cô và đeo đuổi bấy lâu nay?

Nàng bật cười khanh khách, lấy ngón tay dí vào trán tôi và nói:
- Anh chàng học tṛ si t́nh này sao mà ngây thơ vậy! Không những bà Cụ mà cả bà Nguyễn Lê cũng biết rơ mười mươi là có một cây si không biết nói, trồng trước tiệm sách từ lâu rồi.

Rồi nàng cười vui vẻ kể lại những chuyện buồn cười của nhiều anh học tṛ vào mua sách đă lém lĩnh thả lời ong bướm, trêu ghẹo nàng một cách cải lương, cổ điển. Khi người khách đi rồi, cả ba mới đem những câu tán tỉnh ấy ra lập lại, cùng nhau cười ngặt nghẽo.

- Cô hàng sách ơi! Hôm nay cô đẹp như một đóa phù dung! Cô làm ơn t́m cho tôi cuốn tiểu thuyết " Yêu em măi măi". Làm ǵ có cuốn đó.
- Cô K.B ơi! Không hiểu sao mà ng̣i viết Paker của tôi cứ hư hoài, vài ngày lại phải t́m đến cô để mua ng̣i mới! Cô có biết v́ sao không?

Nàng kể hàng lô những câu cḥng ghẹo ngô nghê mà nàng phải nghe và chịu đựng hàng ngày kèm theo những b́nh phẩm buồn cười của bà Cụ và bà Nguyễn Lê. Nàng kết luận:
- Chỉ mỗi ḿnh anh là gây sự chú ư đặc biệt cho ba chúng tôi. Anh cứ như cóc ngậm miệng mà mắt th́ cứ liếc như như sao xẹt về tôi. Hầu như ngày nào cùng đảo lượn trong tiệm như bướm t́m hoa. Chúng tôi cứ chờ những câu nói của anh để đem ra đùa vui. Chờ măi sốt cả ruột. Sau cùng bà Cụ mới cả quyết anh là cây si không biết nói nên mới tạo cơ hội giúp anh đó.

Ơn trời! May thiệt là may! Cũng nhờ cái tính nhát gái, rụt rè mà tôi trở thành "mèo mù vớ cá rán". Nếu không, chắc tôi cũng sẽ mở máy tán y như những nạn nhân kia. Thuở ấy, cô cậu học sinh nào mà chả nằm ḷng tiểu thuyết "Tố Tâm" của Song An Hoàng Ngọc Phách hay "Hồn bướm mơ tiên" của Khái Hưng.

Kể từ lúc ấy, chúng tôi trở nên gần gũi hơn. Tôi tham lam vờ quên cứ nắm bàn tay nàng măi. Nàng cũng quên không rút lại. Trên đường về nhà nàng ở trong hẽm Quang Trung, nàng kể thêm cho tôi nghe những lời khen của bà Cụ: nào là tôi đẹp trai, đứng đắn, dáng đi điệu đứng khoan nhă, có tŕnh độ học thức v.v…khác hẳn những cu cậu khác. Không cần biết những lời tán dương ấy có thật hay không, tôi vẫn thấy sướng như mở cờ trong bụng.

Đến đầu hẽm, nàng đ̣i chia tay, hẹn ngày mai gặp lại. Tôi nài nỉ được đưa nàng vào tận nhà, nhưng nàng vẫn nhất quyết không chịu.

Tối hôm ấy, tôi hạnh phúc không sao ngủ được. Tôi vui sướng lâng lâng như người say. Tôi bềnh bồng lảng đảng trên mây xanh với h́nh ảnh ban tối, dưới ṿm lá muồng sáng lóa ánh trăng. Mái tóc dài. Hai cái đuôi mắt. Cái lưng eo thon. Hai bàn tay mềm mại. Và giọng nói trong trẻo thánh thót. Cả tiếng cười reo vui như những mảnh pha lê vỡ.

Tôi đă yêu và được yêu. T́nh yêu thật tuyệt vời. Nó đến với tôi thật dễ dàng và ngọt như mật, êm như nhung và diễm tuyệt như tơ trời.

T́nh yêu của chúng tôi ngày càng phát triển theo mỗi độ trăng. Những ngày tối trời từ hai mươi âm lịch trở đi, chúng tôi thỏa thuận với nhau là không đi dưới ṿm cây. Những ngày đó tối tăm u ám quá sẽ làm cho t́nh yêu nhuộm đen theo bóng tối. Tôi hứa đưa nàng đi ngược Phan bội Châu, lên Độc Lập, rẽ trái Quang Trung, vào con hẽm. Nhà nàng ở sâu bên trong.

Chúng tôi yêu nhau như vậy từ Hạ sang Đông, từ Xuân sang Thu. Tối tối cứ d́u nhau đi dưới bóng lá muồng tây trên con đường Phan Thanh Giản.

Thắm thoát mà đă sang năm thứ ba. Tôi đă đậu Tú Tài I. T́nh yêu và học vấn thi nhau thăng hoa. Nàng bắt đầu mơ về tương lai. Nàng say sưa nói về một mái gia đ́nh lư tưởng trong sách giáo khoa. Đêm đêm, sau khi cơm nước xong, con ngồi học bài, cha đọc báo, mẹ kim chỉ vá may. Một gia đ́nh hạnh phúc tuyệt vời. Tôi mê man sung sướng theo từng lời nàng nói. Tôi sẽ đậu Tú Tài toàn phần dễ như đă đậu Tứ Tài bán phần vào cuối năm nay. Tôi sẽ trở thành ông Tú. Rồi ông Tham, ông Phán… Cái tương lai sáng lạn, rực rỡ huy hoàng đang đứng đằng kia toét miệng cười và giơ tay chào đón chúng tôi.

… Một ngày cuối tháng ba, cái tháng học tṛ đêm đêm bắt đầu tập uống cà phê đen để thức khuya gạo bài chuẩn bị cho kỳ thi kết thúc mười hai năm đèn sách, nàng hân hoan báo cho tôi một tin mừng. Nàng rạng rỡ reo vui cho tôi hay là Má nàng bằng ḷng cho tôi cưới nàng. - Má em nói:
- "
Tụi mày đă thương nhau gần ba năm rồi. Mày nói với nó lo liệu đám cưới đi!”

Chao ôi! Tôi nghe tin vui mà như sét đánh ngang tai. Tôi yêu nàng và chỉ biết say đắm trong t́nh yêu hiện tại. Tôi chưa hề nghĩ tới chuyện làm đám cưới bao giờ. Một người như tôi, một chú nhóc học tṛ trung học, tuổi chưa đầy con số mười chín, con nhà nghèo có tới mười anh em, đi học hằng ngày với bộ quần áo bạc màu và chiếc xe đạp cũ kỹ cà tàng mà cưới vợ ư?

Thấy tôi lặng người đi với "tin vui chết người đó" nàng nghi ngờ nh́n tôi hồi lâu rồi ngập ngừng:

- Anh không muốn hả? Anh không c̣n yêu em nữa phải không? Sao nghe tin vui vậy mà sắc mặt anh khó coi quá vậy?

- Không phải anh không vui mà anh lo quá! Anh c̣n nhỏ, học hành chưa xong, nghề ngỗng cũng chưa có th́ lấy ǵ nuôi gia đ́nh?

- Má em tính với em rồi. Bà nói: - " Sau khi tụi mày đám cưới xong, tao cũng đỡ lo một phần. Mày với nó đi làm, phụ với tao nuôi bầy em mầy".

Úy trời! Má nàng với nàng tính sao mà ngon lành và dễ dàng như ăn cây cà rem vậy. Nhà tôi một bầy em đông gấp hai nhà nàng. Cha mẹ tôi nghèo mạt rệp, cố cho tôi ăn học để mong nhờ cậy được phần nào sau nầy y như Má nàng trông chờ ở nàng vậy. Bây giờ, theo cách tính của Má nàng th́ tôi lâm vào thế "lưỡng đầu thọ địch" rồi. Chỉ c̣n cách "chết cửa tứ" mà thôi.

Bây giờ tôi mới hiểu được nỗi ḷng của ông nhà thơ nào đó, chắc cũng đă giơ hai tay lên trời mà than như tôi bây giờ: - "Đôi ta yêu nhau đà rất nặng, mà lấy nhau th́ chẳng đặng!".

Hai tháng sau, chẳng thấy tôi ừ hử đá động ǵ tới chuyện làm đám cưới, nàng trao cho tôi một tối hậu thư:
- Má em nói – “ Từ đây đến cuối năm, nó không cưới mày th́ tao gả mày cho một anh giáo sư. Anh này đă nhờ người mai mối rồi".

Cho dù tôi đă đem hết nỗi ḷng ra tỏ bày vẫn không sao thuyết phục được Má nàng hoăn cho tôi vài ba năm nữa để tôi có thể lập nghiệp xong, có nghề nghiệp vững chắc đă. Bà cũng có cái lư chính đáng của bà:
- Tôi cũng thương và thông cảm cho cậu. Nhưng vài ba năm nữa là biết chừng nào? Liệu lúc ấy cậu có c̣n thương em nó nữa không? Lúc đó em nó cũng đă qua tuổi xuân con gái rồi, tội cho nó, tội cho thím mà cũng tội cho bầy em khốn khổ của nó nữa! Nó bây giờ là trụ cột gia đ́nh. Cậu thiệt ḷng thương em nó th́ hăy nói với nó một tiếng để nó yên ḷng đi lấy chồng. Gia đ́nh thím cám ơn cậu lắm lắm.

Quả thật tôi không c̣n cách nào hơn là "bậm môi nuốt trọn con tôm càng" mà khuyên nàng vâng lời mẹ. Tôi gồng ḿnh đóng trọn vai quân tử Tàu trong vở kịch bất đắc dĩ. Vở kịch này sẽ có cái kết "có hậu" như mọi chuyện dân gian khác.

Cuối năm đó, nàng lên xe hoa về nhà chồng. Nghe nói chú rể là một giáo sư dạy triết ở trường Bá Ninh. Chồng nàng là người đàn ông hiền lành, gương mẫu. Một nhà mô phạm đúng nghĩa. Gia đ́nh nàng nhờ sự giúp đỡ tận t́nh của anh con rể mà dần dà khá lên. Chồng nàng xin được cho nàng một môn bài bán gạo lẻ. Ngoài giờ dạy học, chồng nàng c̣n cần mẫn nuôi đàn gà công nghiệp để tăng thêm lợi tức.

Tất cả những chi tiết rời rạc trên tôi chỉ nghe nói lại. Cuối năm đó, quá khổ đau cho mối t́nh đầu v́ sự bất lực của ḿnh, tôi lang thang suốt ngày dưới băi biển, không c̣n tâm trí nào trong việc học hành. Tôi rớt kỳ thi năm ấy. Và bỏ đi xa trước khi nàng lên xe hoa.

Không biết nàng vui hay buồn? Tôi thầm mong nàng vui với hai câu thơ cổ:
"
Khấp như thiếu nữ vu qui nhật. Tiếu tự văn nhân lạc đệ th́"

Hai năm sau tôi trở lại Nha Trang, đi tắm biển, t́nh cờ gặp lại nàng cũng đang tắm với chồng. Vẫn tiếng cười reo vui như pha lê đó, vẫn đôi mắt dài đuôi đó, nàng hồn nhiên giới thiệu tôi với chồng nàng:
- Đây là anh Lộc, bạn hồi xưa, c̣n đây là chồng em.

Rồi nàng để cho chúng tôi nói chuyện, nàng tiếp tục phóng ḿnh xuống biển, đùa với sóng nước cùng các bạn khác.

Chồng nàng lớn tuổi hơn tôi. Già dặn và chững chạc với đôi kính cận dày cộm. Giáo sư triết mà. C̣n tôi vẫn chỉ là anh học tṛ nhỏ với hai bàn tay trắng. Một chiếc bèo trôi lang thang chưa có nơi nào để bám rể. Một con thuyền lênh đênh chưa có bến để dừng.

Câu chuyện giữa tôi với chồng nàng nhạt phèo sau mấy câu xă giao có lệ, rồi chẵng biết nói ǵ hơn. Tôi giơ tay chào nàng ra hiệu từ giă.

Nàng vội chạy lên bờ để nói với tôi mấy lời chào chia tay. Chồng nàng đă xuống biển tắm. Nàng nh́n tôi cười nói như không. Chứng tỏ nàng đang sống trong hạnh phúc. Tôi nh́n kỹ lần chót đôi mắt nàng để ghi nhận trong tâm khảm hai cái đuôi mắt dài, mong nó sẽ là bức ảnh kỷ niệm lâu bền trong tim tôi. Sau hai đuôi mắt ấy bây giờ đă có mờ mờ những vết chân chim.

Sách tướng " Người đàn bà trong tướng mệnh học” đă nói nhầm. Những người con gái có đuôi mắt dài sẽ khổ lụy v́ t́nh đă không linh ứng. Chính tôi mới là kẻ khổ lụy v́ t́nh. Tôi đâu có đuôi mắt dài. Tôi phải đi t́m cuốn tử vi “ Người đàn ông trong tướng mệnh học” để xem lại cái tướng số của ḿnh mới được.

Song tôi nghĩ lại, cũng chẳng cần t́m sách tướng làm chi cho tốn công, nhọc sức. Cái tuổi Tân Tỵ của tôi đă nói rơ lên điều đó rồi. Chẳng phải “tân” là gian truân, khổ ải, lận đận, lao đao một đời là ǵ?

Dẫu sao đi nữa, hơn bốn mươi năm qua, mối t́nh đầu của tôi cho đến nay nó vẫn cứ c̣n đẹp như một bài thơ. Một bài thơ ngọt ngào như mật ong và nhẹ như tơ trời vẫn c̣n bay lượn đâu đó trên ṿm lá muồng tây rợp bóng, trên con đường t́nh Phan Thanh Giản một thuở yêu nhau.

Phụ chú: Bây giờ (năm 2004) Việt Nam đă giàu có lắm rồi. Hầu hết mọi người đều đi xe hơi. Xe con và xe nhớn chạy đầy đường hơn hai triệu chiếc. Cho nên Nhà Nước Ta đă phải chặt hết cây hai vệ đường để nới rộng đường cho xe chạy. Những cây Muồng tây đă sống hơn trăm năm rợp bóng xưa, những con đường t́nh xưa ở Nha Trang nay chỉ c̣n trong truyện cổ tích!

 

  

 

Nguyễn Thanh Ty
Quincy, tháng chín, mùa tựu trường,
năm hai ngàn lẻ bốn.
.