Trang nhà www.ninh-hoa.com   |   Trang Thơ và Truyện của Nguyễn Thanh Ty


 

Nguyễn Thanh Ty

       Người Ḥn Khói
    B́nh Tây, Ninh Ḥa.
  Hiện cư ngụ tại Hoa Kỳ.

 

 Văn/Truyện/Tùy Bút


 
  Mắm Ruột Cá Ngừ 
 
Bữa Cơm T́nh Nghĩa
        Của Người Dân
     B́nh Tây - Ḥn Khói

 
Nhân Đọc:
  " Phương Ngữ Ninh Ḥa"
  của Nguyễn Văn Thành
.

 
.....Bánh Căn ! 
  Cái Cặp Táp Lạ Đời
  Con Đường Rợp Bóng
     Là Muồng Tây
 
  
Nàng "Xụi" 
       Kỳ 1   
|   Kỳ 2  

  Về Một Quăng Đời
     Trịnh Công Sơn


   Kỳ 1 
Kỳ 2  |  Kỳ 3 |

   Kỳ 4  Kỳ 5  Kỳ 6  |

   Kỳ 7  |  Kỳ 8  | Kỳ 9 |

    Kỳ 10  Kỳ 11 

 

 




                             

 


T



  Đinh Ninh Trong Dạ

 

 

 
 

 


 

          

B ữ a  C ơ m  T ́ n h  N g h ĩ a
Của  Người  Dân
 
B
́ n T â y - H ̣ K h ó i
Nguyễn Thanh Ty

 

 

Chúng tôi được công an Dưỡng áp tải đi về làng B́nh Tây, Ḥn Khói để mua hom giây lang.

Nghe nói tới hai tên làng B́nh Tây, Ḥn Khói tôi bỗng run lên v́ xúc động. Đây là quê nội của tôi. Cha tôi đă sinh ra từ đó. Khi hơn mười tuổi ông mới xiêu dạt vô Nha Trang mưu sinh và sinh tôi ra tại thành phố biển. Thuở nhỏ tôi thường nghe ông nói về cái nơi Ḥn Khói có nhiều tàu lớn đến "ăn muối". Tôi không hiểu tại sao tàu lại đi "ăn muối", nhưng không dám hỏi lại. Những năm tôi c̣n Tiểu học, bà cô Hai, con ông nội Mười, thường hay vô dẫn tôi về quê chơi. Hồi đó, tôi c̣n nhỏ xíu cỡ bảy tám tuổi nên trí óc c̣n non nớt, tôi chỉ c̣n nhớ cảnh hai bên đường làng có rất nhiều đống muối cao ngất như trái núi, trắng lóa mắt dưới ánh mặt trời chói chang, nóng như thiêu đốt. Ngày ấy chưa có phương tiện xe ngựa, xe lam như bây giờ. Con đường từ Ninh Ḥa về đến Ḥn Khói dài hơn mười bốn cây số, cô Hai dẫn tôi đi bộ. Hai bàn chận bé tí xíu của tôi cứ lê lết theo cô cho kịp. Mỗi lần như thế, về đến được nhà ông nội Mười là tôi lăn quay ra ngủ mê mệt cho đến sáng hôm sau mới tỉnh. Vậy mà tôi không chán. Năm nào cứ đến kỳ nghỉ hè hay Tết là tôi cứ mong ngóng cô Hai tôi vô Nha Trang để dẫn tôi về. Sau nhà ông tôi có nhiều dây sắn nước, tôi cứ đào lấy củ ăn, tha hồ. Ngoài rẫy dưa, cơ man nào là dưa gang, dưa leo, dưa chuột. Tôi cứ bứt ăn vài miếng rồi vất đi, ném vô bụi rậm cho ông tôi khỏi thấy. Lại hái tiếp những trái khác. Trái dưa nào cũng căng mọng những nước, cắn một miếng, mát rượi cả miệng, giữa cái nóng trưa hè, oi bức.

Từ khi lên Trung Học cho đến ngày đi tù, hơn mười mấy năm, tôi không có dịp về lại quê nội Ḥn Khói. Nhưng tôi vẫn c̣n nhớ rơ con đường ngắn dẫn vô cổng nhà ông tôi, hai bên trồng đầy hoa vạn thọ vào dịp Tết. Và hoa huệ tím, hoa nở quanh năm. Những bông hoa màu tím nhạt nhỏ xíu bằng ngón tay nổi bật trên nền cát mịn màng, trắng phau phau, cứ làm cho tôi ngây ngất ngắm nh́n.

Bây giờ bỗng nhiên tôi lại được về chốn cũ. Làm sao tôi không khỏi xúc động bồi hồi trong ḷng. Tôi nao nức mong xe chạy cho mau đến nơi.

Anh Lời lái xe đưa chúng tôi đi. Anh cũng là tù cải tạo. Anh cũng quê Ḥn Khói, người làng Phú Thọ, tiếp theo làng Thạnh Danh rồi tới làng B́nh Tây tôi.

Khoai lang cát làng B́nh Tây ngon nổi tiếng, bột nhiều, bùi và ngọt. Chúng tôi chọn giống ở đây để đi mua giây hom.

Xe đậu lại đúng ngay con ngơ dẫn vào nhà ông tôi. Cả tổ đi mua hom lang gồm mười hai người. Chúng tôi gửi lon gô, cà mèn và các thứ giỏ lác mang đồ ăn lỉnh kỉnh ở hiên nhà một người dân sát ven đường, để rănh tay đi cắt hom.

Khi đi ngang nhà ông tôi, tôi thấy ông ngồi trên ghế trước hiên nhà, mắt nh́n mông lung, hướng về phía Dốc Lết. Quang cảnh bây giớ khác hẳn trước. Căn nhà lá ba gian hai chái, rộng mênh mông chứa đầy dưa leo và khoai lang nay không c̣n. Bây giờ là căn nhà ngói tây, nhỏ hơn căn nhà cũ. Từ cổng vào tráng xi măng. Hai bên vẫn c̣n những hàng huệ tím đang nở hoa lác đác. Mùa này mới tháng tám, chưa có vạn thọ. Tôi thấy ông nội Mười tôi mà tôi không dám chạy a vào v́ có công an đang thúc hối đàng sau. Nước mắt tôi bỗng nghẹn ngào.

Mấy chủ ruộng khoai lang biết chúng tôi là tù cải tạo đi mua hom lang về trồng cho trại, họ không chịu lấy tiền. Họ bảo chúng tôi cứ tha hồ cắt. Miễn đừng làm đứt rễ là được. Trong lúc chúng tôi cắm cúi cắt giây lang, giữa cái nóng hừng hực, khát nước khô cổ, người dân ở đây đă đem cho chúng tôi những gàu nước giếng mát rượi và ngọt lịm.

Đến gần mười hai giờ trưa công việc hoàn tất. Anh Lời xin phép công an Dưỡng về Phú Thọ thăm gia đ́nh. Thấy Ông Dưỡng đang lúc vui vẻ, tôi cũng xin phép ghé vào thăm ông tôi. Khi đi ngang nhà, tôi chỉ cho ông Dưỡng thấy ông tôi. Ông Dưỡng ồ lên một tiếng:

- Nhà anh gần vậy mà sáng giờ không nói tôi một tiếng để tôi cho anh vào thăm sớm!

- Thưa Ông Dưỡng, tôi định làm công tác xong mới xin Ông!

- Ừ! Thôi thế cũng tốt. Nhớ về sớm sớm để ăn trưa rồi c̣n về trại!

- Cám ơn Ông Dưỡng!

 

Tôi tách khỏi tổ đang gồng gánh hom lang ra xe, chạy ùa vào nhà. Tôi ôm chầm lấy ông Mười tôi rồi bật khóc nức nở. Ông tôi bây giờ đă quá già. Ông ở trần chỉ mặc có cái quần đùi đen bạc màu thành nửa vàng, nửa nâu. Da ông nhăn nheo chảy thành từng ṿng từ ngực xuống bụng. Hai mắt ông không c̣n tinh anh nữa. Ngày xưa ông cao lớn, vạm vỡ. Những bắp thịt của ông cuồn cuộn. Quanh năm suốt tháng, hết cuốc đất làm rẫy, ông đi cào muối. Bây giờ hai cánh tay dài của ông chỉ c̣n những lớp da mềm xèo. Ông không nh́n ra tôi. Ông nh́n vào mặt tôi giây lát, nheo mắt lại, ngó từ trên xuống dưới, rồi hỏi:

- Mày là đứa nào?

- Dạ con là thằng Tùy con ông Hai ở Nha Trang đây, Ông Mười.

- Trời! Là mầy đó hả? Sao tao nh́n không ra! Sao mầy ốm nhom, đen thui vậy?

- Dạ! Con đang bị ở tù cải tạo Ông à!

- Ở tù cải tạo? Trời đất quỉ thần ơi! Cháu tôi làm ǵ nông nổi mà mấy ổng bắt cháu tôi đi ở tù!

Hai hàng nước mắt ông bỗng chảy dài xuống hai bên má nhăn nheo. Ông xoa đầu tóc tôi y như hồi c̣n nhỏ hớt ca-rê. Ông khóc lặng lẽ. C̣n tôi th́ cứ rưng rức, ấm ức trong cổ họng. Tôi khóc v́ cảm động và tức tửi cho thân phận. Từ ngày đi tù đến giờ, bao nhiêu là đắng cay, khổ nhục tôi vẫn không khóc được. Những giọt nước mắt đă khô cứng trong ḷng làm cho tôi chai ĺ. Bây giờ h́nh như được khơi nguồn, tôi tha hồ khóc. Hai ông cháu ôm nhau khóc hồi lâu, không nói được ǵ nhiều. Mỗi lần tôi định hỏi ông về mấy cô Hai, cô Ba, chú Si ... giọng tôi bỗng nghẹn lại nói đứt quăng không tṛn câu. Tôi lại khóc. Tôi chưa kịp hỏi ông về đời sống của ông hiện nay ra sao.

Tôi vội vă từ biệt ông về lại tổ để ăn cơm trưa. Ông bảo trước khi về trại, ghé lại ông lần nữa, ông sẽ cho cái này.

Khi tôi về lại chỗ nhà ban sáng đă gửi đồ th́ thấy anh em đang quây quần quanh một nồi cơm trắng và một soong canh cá chua rất to. Bữa cơm thịnh soạn hôm nay do ông bà chủ nhà tốt bụng, thương t́nh anh em tù, đăi cho.

Suốt mấy tháng ăn cơm độn bo bo, ḿ lát với nước muối, chúng tôi thèm một chén cơm trắng với cá hay thịt vô cùng.

Bữa nay, bỗng dưng được bà con đăi cho một bữa hậu hĩ, chúng tôi ăn thỏa thuê một cách ngon lành. Trong đời, tôi chưa thấy bữa ăn nào ngon lành và hạnh phúc đến như vậy. Chúng tôi vừa ăn vừa nghe ông chủ nhà kể chuyện:
- Mấy cháu cứ ăn cho no! Cơm, cá này là do nhiều người quanh đây góp cho. Bây giờ ai ai cũng khổ, cũng đói. Nhà tui làm ǵ có đủ gạo và cá nấu cho mười mấy cháu ăn. Người dân thấy thương các cháu quá, không biết làm sao, nên hùn nhau mỗi người một nắm gạo và vài con cá đánh bắt được đăi các cháu.

Chúng tôi ai nấy đều xúc động, chỉ biết nói lời cám ơn suông trước tấm ḷng nhân ái của người dân nghèo Ḥn Khói, B́nh Tây.

Nhiều người ṭ ṃ kéo đến đứng ngoài hàng rào nh́n vô chúng tôi. Họ trao đổi thầm th́. Nhiều cái gật đầu và nhiều ánh mắt tỏ vẻ thương xót. Chốc sau, họ mang đến tặng cho chúng tôi những bịch thuốc rê. Họ chỉ nói vỏn vẹn:

- Mấy em đem về trại hút cho đỡ buồn! Bà con ở đây nghèo quá!

Cán bộ Dưỡng thúc ra về cho sớm. Tôi vội chạy xuống nhà ông tôi để chào từ biệt. Ông đưa cho tôi cái bao cát Đại Hàn, trong đó có hai củ khoai tím to hơn bàn tay và mấy củ khoai lang. Ông nói:

- Mấy thứ này Nội vừa đào ở vườn lên. Con cầm theo vô trại ăn dần cho đỡ đói. Nội không có tiền bạc ǵ cho con.

- Con không cần tiền bạc Nội à! Trong tù đâu có xài tiền. Mấy củ khoai của Nội con sẽ để dành ăn cả tháng. Con xin chào Nội con đi, không biết ngày nào con mới gặp lại Nội.

Ông ôm tôi lần nữa, ông siết chặt tôi vào ḷng. Hơi ấm người ông tỏa sang tôi làm cho tôi lại xúc động bùi ngùi. (Năm 1981, tôi được thả, về lại quê thăm ông th́ ông đă mất hơn một năm rồi)

 

  

 

Nguyễn Thanh Ty