Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Thị Khánh Minh               |                 www.ninh-hoa.com

NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH

- Quê nội tại làng Thuận Mỹ, huyện Ninh Ḥa.
- Học tại Nha Trang,
sau học ở Đại học Luật Khoa Sài G̣n
- Tốt nghiệp Cử nhân Luật tháng 12 năm 1974

Tác phẩm đă xuất bản:

(1) Tặng Phẩm, Trăm Năm. Nhà Xuất bản Khánh Ḥa, 1991
(2) Tơ Tóc Cũng Buồn
Nhà Xuất bản Văn Học, 1997
(3) Đêm Hoa, Nhà Xuất bản Văn Học, 1999
(4) Những Buổi Sáng
Nhà Xuất bản Trẻ, 2002
(5) Bùa Hương
(Ư thức bản thảo phát hành trong ṿng thân hữu, 2009)

Hiện sinh sống tại
California, Mỹ Quốc.


 

 

 

 

 

    

VÂNG, ĐĂ CUỐI THU...

Nguyễn Thị Khánh Minh

 

 

 

Đêm thứ Tư, đêm đầu tiên gió Santa Ana chạm mặt ở đây trên đường đi của nó, gió Đông Bắc thường đến miền nam Calif. mỗi cuối thu, thổi từ đất liền ra biển, trận gió mùa này nghe nói là trận gió lớn nhất kể từ 10 năm qua, trên TV dặn ḍ dân chúng, để ư những thứ ngoài vườn mà gió có thể thổi bay, đừng dùng nến kẻo gây ra hỏa hoạn, v́ có thể sẽ bị cúp điện, đừng đụng đến những dây điện bị đứt rơi xuống đường… những lời dặn kỹ lưỡng, có chút ǵ như chăm chút, ấm áp như lời dặn của bố mẹ. Tôi ra hiên nhà xếp những tượng Phật nhỏ và những chậu bonsai vào một chỗ an toàn. Trời lạnh lắm, trong cái bóng đêm đang hờm sẵn giông băo, tôi thấy yên ḷng khi dừng lại nơi vệt sáng của ánh đèn đọng trên bàn chân tượng Phật ngồi, những ngón chân thanh thản thế kia, bát phong th́ chỉ là một hơi thở nhẹ thoảng qua, lư ǵ đến ngọn quái phong Santa Ana, tôi mỉm cười một ḿnh. Đấy là góc thềm, một góc tối, nơi những nỗi niềm đi qua tôi, nơi những nếp áo đá của Phật lay động dưới bàn tay, là chiếc thuyền đưa tôi qua những phút giây cḥng chành của tâm lẫn đời sống.
Tôi ở ngoài thềm cho đến khi chồng tôi mở cửa nói, M. điên không mà đứng ngoài trời tối lạnh thế, cảm bây giờ… đúng lúc đó gió xộc đến, như một người chạy tốc lên thềm một cách hốt hoảng, làm đám lá hoa vàng rộn lên đập vào nhau loạn xạ, những chiếc lá bé chỉ bằng ngón tay cái thế mà khi nguy nó cũng làm nên một âm thanh xao động cả thềm đêm. Thế mới suy ra rằng khi có biến, con người ta cũng phải xích gần lại nối cho tṛn một ṿng ôm để có hơi ấm của t́nh thương mà bảo vệ cho nhau. Gió, tiếng kêu của bầy lá làm tôi cảm thấy ḿnh đang bị lạnh, tôi bước vào nhà, phân trần đôi lời với điều bị cho là điên kia. Vào giường nằm, tai tôi cứ lào xào tiếng gió, lại nhớ đến một nhân vật trong truyện của F.Mauriac* đọc từ hồi thiếu nữ, đoạn văn ông tả về một người đàn bà sống trong một ngôi nhà giữa rừng thông đêm đêm nghe tiếng gió xào xạc ngoài vườn, ám ảnh tôi măi, đến nỗi hễ đêm có gió, là tôi lại nhớ đến h́nh ảnh cô đơn ấy, nghe được tiếng lao xao của gió khu rừng ấy… đêm nay cũng thế, trong cảm giác buồn buồn, tôi kéo chăn sát vào người, ḿnh thật hạnh phúc hơn nhân vật ấy nhiều v́ được trôi trong tiếng gió đêm, không phải một ḿnh, mà ở trong một mái ấm nóng hổi hơi thở gia đ́nh. Rồi tôi ngủ lúc nào, không biết được là lúc 2,3 giờ sáng th́ bị cúp điện.
Tôi đi qua đêm gió dữ cuối thu bằng một giấc ngủ say như thế.
Sáng nay con trai tôi nói lúc mất điện nó thức dậy xách đèn đi khắp nhà, vào pḥng mẹ con thấy mẹ ngủ say nên không muốn đánh thức mẹ dậy…, chưa kịp pha cà phê, tôi vội chạy ra thềm, nh́n xem gió đă làm những ǵ đêm qua, hiên nhà lung tung như thể cả tuần không được quét tước, trước cổng cây bạch lê hầu như bị gió lặt hết lá vứt đầy trước cổng nhà, tràn cả ra đường, nó trơ cành như con búp bê bị một đứa bé giận dữ bứt hết tóc ḷi ra cái đầu trọc vậy, cái trơ trọi như một báo hiệu đầu tiên của mùa đông đang đến.
Mà đă cuối thu rồi c̣n ǵ.
Là thứ Năm đầu tiên của tháng 12, tháng của lễ hội, tháng cuối cùng của một năm, tháng của đọng lại bao điều vừa xảy ra sắp trở thành kỷ niệm, chỉ vài tuần nữa thôi, khi nhắc đến hôm nay, ta đă phải dùng đến chữ năm ngoái. Năm ngoái, năm kia, năm ḱa… hồi 30 tuổi, hồi 20 tuổi, hồi bé xưa…, biết bao nhiêu hồi của vở kịch cuộc đời ḿnh đă kéo màn khép lại, nhân vật chính vĩnh viễn không được ra diễn lần thứ hai… Thời gian như cuộn chỉ kéo dài ra măi, bây giờ trên ống chỉ đă lơi ṿng, chẳng mấy chốc chỉ c̣n cái lơi nhựa. Nói th́ có vẻ như nuôi nuối năm tháng thanh xuân ḿnh đă một đi không trở lại vậy, nhưng thật ra chỉ đôi lúc ḷng chùng xuống theo trời như sáng nay, mới thế thôi, ai chẳng biết đó là chuyện tự nhiên của trời đất, th́ để cho đất trời định liệu, có muốn xen vào nuối tiếc kiện cáo th́ thật dại dột v́ chẳng thay đổi được ǵ c̣n phí đi cái phút đang có, thế nên, bây giờ việc phải làm là cầm chổi ra quét lá rụng đầy trước cổng nhà, và hưởng thụ cái phong ba của mùa thu đang dùng dằng chia tay này, khiếp thật, người đẹp có khác, chia tay thiên hạ bằng một trận gió ra tṛ thế!

C̣n hơi sớm, trời vẫn gió và lạnh nên không thấy người đi bộ buổi sáng. Nơi tôi ở cứ sáng sáng các bác lớn tuổi, các anh chị trung niên người Việt ḿnh đi bộ, có người đi một ḿnh, có cặp đôi vợ chồng, có hai ba bạn bè, tạo nên một không khí rất riêng cho khu nhà mobile homes này, nó toát lên hơi thanh b́nh và thời gian th́ dường như đi chậm lại theo từng bước chân của những người đă vào cái tuổi biết quí và hưởng cái vốn thời gian c̣n lại ít ỏi của ḿnh, lẫn vào đó, có tôi. Chợt thấy như đang ở trong không khí của quê nhà ngày xa xưa, giống lắm, cái trôi đi chậm chậm ấy. Dường như đă đủ gắn bó để mà gọi nơi đang ở đây là ngơ nhà, đổi biết bao nhiêu bước buồn vui trăn trở để mà quen hơi một ngơ nhà? Bao nhiêu nụ cười, hạt nước mắt để vẽ nên những lối quanh quanh dẫn về một nơi gọi là mái ấm. Mới thấy ngậm ngùi cho những ai không có một con đường quen thuộc để đi, về, và một mái nhà để thao thức với hạnh phúc của ḿnh.
Ngơ nhà im ắng, không nắng và dự báo vẫn c̣n gió mạnh thổi về.
Tôi cầm chổi và cái hốt rác bước ra, nh́n thấy không chỉ trước nhà ḿnh, mà lá đầy cả lối hàng xóm, có tiếng chào trong trẻo của Gloria, ở phía đối diện, morning! – morning! Hai bàn tay giơ lên, đôi mắt nh́n nhau, và miệng th́ mở hết diện tích cho nụ cười. Buổi sáng cũng theo đó rộng ra, bay lên... Phải mà có một chiếc chổi tre giống ở nhà, xưa, th́ tôi bây giờ chẳng khác nào đang đứng ở ngơ nhà ngày cũ với lá bàng thêu đỏ lối đi, tôi quét không biết bao nhiêu là lá vun thành một đống rồi đổ dưới gốc, tôi có tật là quét lá rụng của cây nào th́ tôi đổ vào gốc cây ấy, khởi sự là do tính lười, sau đó đẩy tới cái nghĩ để biện minh cho cái lười ấy là, lá khô sẽ bón cho cây mẹ tốt hơn, chẳng phải có câu, lá rụng về cội, sao, cứ hiểu nôm na hốt rác lá theo nghĩa này đi, mới thấy nó thi vị, và cũng vô cùng tiện lợi nữa, như đám lá bạch lê này, tôi xúc dễ đến cũng 6 lần cái hốt rác và đổ vào gốc của nó, nhẹ nhàng, nhanh chóng. Tôi tự bằng ḷng cái cách cư xử của tôi với đám lá rụng như vậy, nó sẽ ủ tốt hơn gốc mẹ trong sương giá mùa đông đang dần đến.
Have a nice day! Gloria lại reo lên, vẫy vẫy tay, tôi giật nẩy ḿnh, luưnh quưnh, đến lúc chị ấy đóng cửa xe tôi mới nói lớn, you too. Có lẽ chị ấy không nghe được tiếng đáp lễ của tôi, v́ lời của tôi chạy sau cái xe một quăng. Tôi luưnh quưnh có lẽ v́ tôi chưa có cái phản xạ trả lời một câu chia tay như thế. Người ở đây, tôi thấy tâm t́nh họ thật “mở”, chào hỏi rộn ràng, nụ cười thân thiện, có thể sau đó mất hút nhau, nhưng ngay cái phút lời thốt ra, miệng cười, th́ đă trao nhau được cái hiện tại quí giá, đem lại sinh khí cho nhau một cách tức th́. C̣n một cái cúi đầu, một tiếng chào nhỏ nhẹ, một cái mỉm cười, ừ, cũng là chào, nhưng “đóng”, v́ nó thoang thoảng, nó không bật mở ngay cái không khí chào hỏi. Một đằng là con gió lay, làm ḷng ḿnh gợn nhẹ, một đằng là con gió reo lên ở một cung bậc cao, khiến ḷng ḿnh dâng lên. Hồi nào đến giờ tôi vẫn thích cái đằm thắm đông phương, bây giờ, chắc tôi phải thêm vào cái sôi nổi hồn nhiên tây phương, nhất là ở vào lúc mà những bất trắc của cuộc sống, của thiên tai luôn chực chờ không biết ḿnh thành tro bụi lúc nào, th́ cái t́nh cảm biểu lộ tức khắc vô cùng quí giá, phải nhận và trao ngay, nên, tôi rất thích khi thấy ḿnh đă lây theo họ, mỗi sáng lúc gặp, khi tạm biệt Jane hay Gloria là tôi cũng đáp chào bằng ngôn ngữ và cách sinh động của họ, làm phấn kích một ngày tôi, làm vơi được dẫu trong chớp mi thôi, những lo toan của cuộc sống.
Tục ngữ ḿnh có câu, lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa ḷng nhau. Vừa ḷng nhau, chẳng phải là cho và nhận cùng lúc đấy ư? Lời nói, hăy làm nó như những nhịp cầu để mỗi bước qua ḿnh mỗi đến gần yêu thương ḥa ái, đừng để nó trở thành lưỡi dao cắt nhau trăm mảnh rời rạc, lỡ có chuyện ǵ sao mà kịp nối để ǵn giữ bảo vệ nhau? Đừng im lặng bạn ơi, rồi ra t́nh cảm bạn sẽ trở lại hồn nhiên ban sơ như là chiếc lá, gió gọi th́ lay…

À, lại nhắc đến gió, như vậy là đă qua một đêm với gió dữ Santa Ana. Tin thời tiết nói đến thứ Bảy gió mới thật sự chấm dứt. Bây giờ, khi chỉ c̣n một ḿnh và đă xong một ít việc nhà, tôi mở computer ngồi làm việc bên cạnh cửa sổ, trời không vàng nắng như mọi hôm mà xám đục và những cành lá bên ngoài vườn không ngớt quệt vào cửa kính. Gơ đôi ba điều trên bàn phím nhỏ này, là lúc tôi được tĩnh tâm nhất nghe lắng phút đang trôi, thêm nữa, từ hiện tiền ấy mà, đi chậm về quá khứ, chạm khẽ mơ hồ mép tương lai. Đi một thôi ba bước thời gian. Lời quá c̣n ǵ. Biết bao điều tưởng đă mất hút trong nếp gấp mịt mùng của thời gian bỗng vẽ ra cho tôi không gian rất thực, cứ thế, níu vào những mẩu kỷ niệm quen quen, mon men đến miền viễn mơ của ngày mai, rồi từ đó mà mơ mộng. Mơ mộng là một yếu tính cần thiết để con người ta làm mới ḿnh, làm hiền hậu lại ḿnh, làm ban sơ lại ḿnh, làm bớt đi sắc cạnh tua tủa của những mảnh tâm hồn đă bị sóng gió khổ đau mài nó bén nhọn. Cho ta trở về cái con người với đúng nghĩa cục đất ban đầu mà thượng đế đă tạo nên. Cục đất ấy biết cái gợn chảy một ḍng sông, biết cái rung động một cánh mây tan, biết tiếng cười tin cậy của đứa bé, biết cái đứt tay của người bạn ngồi bên cạnh, biết cái nóng hổi của hạt nước mắt, và, biết phẫn nộ…
Tôi mơ mộng để thấu biên giới của cái đau. Tôi mơ mộng để tôi c̣n được tin cậy vào những lời cầu nguyện, tin vào những điều tốt đẹp đang tồn tại. Như trên tôi đă tâm sự, rằng phải nói, phải biểu lộ yêu thương, bây giờ tôi xin được thêm rằng, ḿnh phải nên mơ mộng nữa, để ḿnh được là chiếc lá non tơ, cục đất tinh khôi trong cơi bụi bặm này.
Như lời cầu nguyện cho hôm nay, mọi người và cảnh vật được b́nh yên trong cơn gió chướng, mừng thêm một ngày được chào hỏi rộn ràng, và cho cả những ngày mai, dẫu có hay không xảy ra một cơn băo từ đến từ mặt trời, (theo như dự đoán của NASA vừa rồi), có hay không một thiên thạch nào đó buồn t́nh đụng phải làm trái đất ḿnh tan tành, lúc nào c̣n thở được th́ c̣n mộng mơ, đâu có tốn kém ǵ để được nó, chỉ cần một lúc thôi, nghe nhịp của trái tim đang đập, để xem nó nhắn nhủ ǵ ngoài những cơm áo gạo tiền của cuộc sống, vậy th́ cho dẫu trái đất này có tiêu tùng bởi một lư do ǵ đi chăng nữa th́ ta cũng đă có được hiện tiền trọn một nụ cười với gia đ́nh, bằng hữu, cũng đă thu gọn vào tâm một cách sảng khoái h́nh ảnh bốn mùa thời gian của cơi ta đă được tới và gọi tên nó là trái đất này.

Người bạn thân thiết ơi, nếu bạn ngồi gần tôi bây giờ, chắc là tôi sẽ nói nhỏ một câu, Vâng, đă cuối thu rồi. Và ước sao, được như người xưa, có một thứ rượu ủ lâu ngày để được cùng bạn “thu ẩm hoàng hoa tửu”, và, bạn ơi, không t́nh cờ đâu, dường như hương thạch thảo từ trang thư xa xưa đang bay về đậu bên thềm nhà tôi trong những cánh cúc sao màu tím, rưng rưng lời thơ Apollinaire,… Et souviens-toi que je t’attends**…Và ước ǵ tôi được nói, cũng rất nhỏ, tôi có một giấc mơ…dù rằng, Vienne la nuit sonne l'heure/ Les jours s'en vont je demeure**…vâng, tôi cũng như chiếc cầu buồn bă ở lại nh́n ḍng sông trôi đi.

Mùa thu đang dần sương khói. Tủ quần áo sẽ được sắp xếp lại, để trong tầm tay những chiếc áo mùa đông cho dễ lấy khi vội vàng, thành ra, cảm nhận thời gian trôi qua ở đây, đầu tiên đến từ việc sắp lại tủ quần áo theo mùa, mỗi lúc như thế tôi thấy ḷng ngùi ngùi v́ cái nỗi quá nhanh qua đi một hạn kỳ của thời tiết.
Vâng, trời đă thật cuối thu với gió đông bắc đang thổi.
Nhưng chúng ta lại sắp có một khoảng thời gian đẹp nhất trong năm, theo tôi. Không gian của lễ hội đang nao nức mở ra từ mỗi ngọn đèn lung linh, mà từ giờ trở đi tôi sẽ đi dạo mỗi tối nơi khu nhà này để đếm xem có thêm bao nhiêu nhà nữa trang hoàng đèn Giáng Sinh. Và tôi sẽ lại được đi ngoài đường mùa đông, năm này nữa là năm thứ năm kể từ khi quê nhà ngút cánh thiên di, tôi vẫn sẽ đi với tâm trạng của một kẻ xa nhà, để vẫn có được cảm xúc nao ḷng của một ánh nh́n lữ thứ qua những ô cửa sổ sáng ấm, thấp thoáng bóng người quây quần bên bàn ăn, cây Giáng Sinh to nhỏ ánh đèn, tôi sẽ ngửi được mùi thịt nướng vương trên những ngọn cây, tôi sẽ lắng ḿnh cho thật nhẹ, thật trong để bay lên, kịp với h́nh ảnh lung linh của cô bé bán diêm vừa thắp trong đêm đông giá***.

Cuối ngày hôm nay, thứ năm, ngày 1 tháng 12 năm 2011, Đệ Nhất Phu Nhân Hoa Kỳ, Michelle Obama sẽ thắp ngọn đèn đầu tiên trên cây Giáng Sinh ở Ṭa Bạch Ốc. Và tôi tin cây Giáng Sinh sẽ lấp lánh những ngọn đèn mơ ước, mỗi ánh sáng reo chuông một lời cầu nguyện, mỗi nguyện cầu một viên thành.
Người bạn thân thiết ơi, nếu đang ngồi gần bạn lúc này hẳn là hơi ấm của một lời th́ thầm sẽ mở cho tôi cơi thần thoại thời gian, tôi sẽ được chia với bạn ánh sáng nung nấu từ trái tim mănh liệt của cô bé bán diêm, ngọn que diêm cuối cùng để thành tựu một giấc mơ, cho tôi cảm nhận được đó là phút giây hạnh phúc, thời khắc của vĩnh cửu.
 

 

* Văn hào Pháp, François Mauriac, tác phẩm Thérèse Desqueyroux.
**Trong hai bài thơ L’Adieu và Le Pont Mirabeau của Apollinaire.

*** Cô Bé Bán Diêm, một truyện của Hans Christian Andersen, nhà văn Đan Mạch nổi tiếng với những truyện cổ tích, thần tiên, truyện kể, vào đêm Giáng Sinh, ngồi ở góc phố, lạnh và đói, cô đốt một que diêm để sưởi ấm, cô thấy một ḷ sưởi rất đẹp, khi que diêm tắt, ḷ sưởi cũng mất. Cô đốt que diêm thứ hai, cô thấy ḿnh ngồi bên một bàn tiệc thịnh soạn có con ngỗng quay, que diêm tắt, con ngỗng béo cũng tan đi, cô đốt một que diêm nữa, lần này th́ mẹ cô hiện ra, cô sợ mẹ cô biến mất khi que diêm tắt, nên cô đốt cả hộp diêm để mong được ở măi trong ṿng tay mẹ. Sáng hôm sau, người ta thấy cô bé chết cóng bên cạnh những que diêm tàn, nhưng trên gương mặt c̣n in dấu nụ cười, hẳn là cô đă ở với giấc mơ cùng mẹ trong ánh sáng những que diêm cuối cùng. (viết theo trí nhớ)



 


Nguyễn Thị Khánh Minh
Santa Ana, thứ năm 1.12.2011

 

 

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Thị Khánh Minh               |                 www.ninh-hoa.com