Cầu Sắt Sông Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thành
 thơ & truyện Nguyễn Văn Sanh         |                 www.ninh-hoa.com
 

Nguyễn Văn Sanh
Bút hiệu: Người XVạn



Quê tại Vạn Giă
  
Cựu học sinh trường  Trung học Vơ Tánh,
Nha Trang - 1968



Hiện cư ngụ tại:
Úc Đại Lợi

 

 

 

 

 


TRẺ VIỆT TẠI ÚC: GƯƠNG SÁNG THUỘC
THẾ H
 MỚI TINA NGUYỄN
CÂY NON ĐỨNG VỮNG

* Người X Vạn
 

Tôi muốn nói về một người trẻ Việt tỵ nạn tại Úc Châu - đại diện cho những người trẻ thuộc thế hệ thứ hai c̣n mang gịng máu Việt tự hào và tha thiết t́m về nguồn cội, làm rạng rỡ nét văn hóa của người Việt hải ngoại. Đó là cô Nguyễn Tina mà theo lối Úc quen gọi là Tina Nguyen.

Tôi gặp Tina lần đầu tiên trong một buổi thuyết tŕnh của cô tại Sunnybank, Brisbane năm 1996 với sự tham dự đông đảo quan khách Á châu và đặc biệt là một số chính trị gia Liên bang của cả hai đảng lớn trong thời gian có cơn sốt kỳ thị người Á Châu do mụ Pauline Hanson khởi xướng. Đề tài đêm đó của Tina bao gồm ba chủ đề lớn là:

- Chính sách đa văn hóa khác với đồng hóa;
- Vấn đề di trú và thổ dân;
- Và cuối cùng là Trách nhiệm của quyền tự do ngôn luận.

Tina thuyết tŕnh đề tài bằng Anh ngữ một cách trôi chảy, tự tin. Tôi không ngạc nhiên. Tina Nguyen - cái tên mang nét đa văn hóa. Cô sinh tại Sài G̣n - Việt Nam năm 1973, đến Úc cuối năm 1978 cùng tị nạn với gia đ́nh lúc 5 tuổi. Từ năm 1979 tới 1985, cô theo học trường Darra-Jindalee Catholic Primary School, sau đó theo học bậc trung học ở trường All Hallows High School. Sau khi tốt nghiệp trung học năm 1991, Tina theo học đại học ANU (Australian National University) ở Canberra ngành Cử nhân văn khoa (chuyên về nghiên cứu Á châu), sau đó cô đổi về học tại Đại học Griffith (tiểu bang QLD) để hoàn tất văn bằng cử nhân ở đó.

Từ khi về thành phố Brisbane, Tina làm việc bán thời qua nhiều công việc khác nhau. Thoạt đầu là phụ tá bán hàng ở một cửa hiệu thương mại Úc, sau đó làm thông dịch viên cho các cơ sở thương mại VN. Đến năm 1994, Tina làm việc cho ngân hàng Suncorp Building Society với chức vụ Viên chức Giao tế Khách hàng (Customer Service Officer). Sau hai năm vừa làm vừa học - làm toàn thời, học bán thời, Tina đă lấy xong văn bằng cử nhân. Năm 1996, cô tiếp tục theo học bậc Cao học ngành Nghiên cứu Quốc tế (Master of International Studies) cũng tại đại học này và vẫn tiếp tục làm việc bán thời cho công ty Suncorp trong thời gian đó. Năm 1998, Tina đă hoàn tất xong bằng Cao học và theo đuổi luận án Tiến sĩ tại Australian Key Centre for Cultural & Media Policy thuộc đại học QUT (Queensland University Of Technology) cùng lúc nhận một chân phụ giảng tại đó.

Một khúc quanh trong đời Tina Nguyễn: Cuối năm 2004, cô và gia đ́nh rời tiểu bang QLD đến sinh sống tại thủ đô Canberra. Cô nhanh chóng t́m được việc làm mới: Giáo Sư tại Trung Học Lanyon High School, từ năm 2005 đến nay. Tuy làm việc trong ngành Giáo dục hợp với khả năng của ḿnh, Tina vẫn nghĩ đến việc tiếp tục học thêm: cô ghi danh tại đại học Quốc gia Úc ANU (Australian National University), tại Canberra vào năm 2006, với mục đích sẽ hoàn tất bằng Tiến sĩ “PhD: Democratisation of Viet Nam” nay mai.

Sự vững chải của Tina trong tư tưởng và trách nhiệm của một người trẻ Việt tỵ nạn hải ngoại lại là điều làm cho tôi ngạc nhiên. Mặc dù cô xuất thân từ một gia đ́nh mà thân sinh đều là nhà giáo và anh chị đều là những người tốt nghiệp đại học nhưng không ai bắt người trẻ tại đất nước tự do dân chủ này phải chạy theo cái suy nghĩ của cha mẹ chúng. Thân phụ cô là một nhà giáo chuyên về sử học, đă từng dạy trường trung học nổi tiếng tại Sài G̣n là Trường Gia Long. Chắc chắn thanh danh và kinh nghiệm lịch lăm của thân phụ và thân mẫu Tina cùng những khách quư ưu tú của VN đến thăm đă hun đúc và trang bị cho cô một hành trang tinh thần vững chải để đối chọi với đường đời.

Theo thân sinh cô cho biết, Tina thuở nhỏ ít khi màng tới chuyện văn hóa dân tộc và có cảm giác là người thuộc thế hệ Tây phương. Nhưng càng lớn lên hiểu nhiều học rộng, Tina lại có khuynh hướng mạnh mẽ trở về nguồn và đó là lư do tại sao cô đă chọn ngành học thiên về nghiên cứu Á châu, chuyên viết về các đề tài văn hóa hải ngoại và có ước vọng sẽ hoàn tất văn bằng tiến sĩ về ngành báo chí - một ngành học rất ít trẻ Việt chọn lựa.

Bài thuyết tŕnh đầu tiên của cô "đại sứ nhỏ" Tina Nguyen tại Sunnybank năm 1996 về chính sách đa văn hóa, di trú và trách nhiệm của quyền tự do ngôn luận đă gợi cho mọi người nhiều xúc cảm. Đó là bài nói chuyện thật hay của một người trẻ đáng con cháu chúng ta, biết ưu tư với vận mệnh đất nước và hết sức có ḷng trong công tác ngoại vận cho cộng đồng Người Việt nói riêng và tập thể người Á châu nói chung giữa cao trào kỳ thị do Hanson chủ xướng. Tina đă có một lập trường vững chắc và đă dùng những lư luận kinh tế, xă hội sắc bén để lên án và bẽ găy tham vọng u tối của Hanson cũng như thái độ mù mờ của Thủ tướng Howard có thể làm thiệt hại Úc châu trong vùng Nam Thái B́nh Dương.

Cô cũng đă viện dẫn một câu nói quan trọng của cựu thủ tướng Paul Keating về chính sách của Pauline Hanson là "cổ vơ sự ngu dốt, thiên kiến và sợ hăi" (Keating: 1996) đă gây nên sự xáo động không tránh được trong ḷng xă hội đa văn hóa. Nay người ta thấy Hanson đă nhỏ những giọt nước mắt cá sấu trong chương tŕnh truyền h́nh John Laws và kẻ "gieo gió có thể sẽ gặt băo". Tina kết luận là "ngày nay dân chúng đến từ nhiều nguồn gốc khác nhau đă làm giàu cho xứ sở này mà không đất nước nào có được. Điều quan trọng là phải cư xử mọi người dân trên căn bản b́nh đẳng. Chính sách đa văn hóa giúp người di dân vun bồi kiến thức và t́nh yêu quê cha đất tổ của họ, cũng sẽ tài bồi và phát triển sâu rộng hơn tinh thần này đến khắp nước Úc".

Vào một buổi chiều tháng hai năm 2000, tại quán sách nhỏ của trường Đại học UQ (University of QLD), người ta thấy h́nh ảnh của cuốn phim video "Paris by night" với màu sắc rực rỡ của y phục truyền thống Việt Nam với các nam nữ nghệ sĩ trẻ VN duyên dáng tại hải ngoại nhảy múa trước mắt quan khách. Đây là h́nh ảnh hiếm thấy tại các khuôn viên đại học khi âm nhạc và văn hóa của người Việt tỵ nạn hải ngoại vẫn c̣n quá xa lạ dưới con mắt Tây phương. Rơ ràng là một cách xâm nhập có ư thức, mở màn cho buổi ra mắt quyển sách có tựa đề "Floating Lives: The Media and Asian Diasporas" (h́nh trái) của Stuart Cunningham và John Sinclair (tạm dịch: những cuộc đời nổi trôi: Ngành truyền thông và Cơn lưu xứ của dân Á Châu) trong đó cô Tina Nguyen có viết cùng với Stuart Cunningham một chương nhan đề là "Popular Media of the Vietnamese Diaspora" (tạm dịch là Truyền thông quần chúng của người Việt lưu xứ). Công nghiên cứu và khai phá ấy là của Tina.

Stuart Cunningham (h́nh phải) là ai thi cả giới học giả và sinh viên khoa báo chí và truyền thống QLD nói riêng và xứ Úc nói chung đều biết. Ông là Giáo sư và Khoa trưởng Phân khoa Truyền thông và Báo chí của Đai học QUT (Professor & Head of School of Media and Journal, QUT). Ông là tác giả của nhiều quyển sách viết về các đề tài truyền thông, chính sách văn hóa, truyền h́nh toàn cầu và giáo dục "không biên giới" và quyển gần đây nhất là cuốn "New Patterns in Global Television" (viết chung với John Sinclair và Elizabeth Jacka, Oxford University Press), "Australian Television and International Mediascapes" (với Elizabeth Jacka, Cambridge University Press) and "The Media in Australian: Industries, Texts, Audiences" (với Graeme Tunner, Allen & Unwin). Ông cũng là phó giám đốc Trung tâm Australian Key Centre for Cultural and Media policy. Kể ra tên tuổi lớn của ông như thế để hiểu là được viết chung với ông phải là một tài năng thượng thặng và một vinh dự lớn lao.

Tina Nguyen đă được sự tín nhiệm để viết chung với ông một chương về ảnh hưởng của truyền thông VN hải ngoại. Một đề tài gai góc và quan trọng như thế nhưng gần như là lần đầu tiên chưa một người VN nào tại hải ngoại viết thành sách kể cả Âu châu và Hoa kỳ. Phát pháo đầu tiên mở đầu chương tŕnh phát hành quyển sách nói trên là của ông Bộ trưởng Văn hóa Nghệ thuật tại QLD - Matt Foley. Ông Foley là một luật sư ở đơn vị Yeronga trước khi trở thành bộ trưởng trong chính quyền lao động tiểu bang QLD lúc đó (ông cũng đă từng giữ nhiệm vụ Bộ trưởng Tư pháp trước đây). Với cà vạt màu sắc sặc sỡ hết sức nghệ thuật làm nổi bật ông giữa đám đông quan khách chọn lọc khoảng 50 người - đa số là bậc thức giả và các sinh viên, báo chí cùng một số thành viên của Cộng đồng Người Việt ở đây. Lời nói đầu tiên của ông Foley là nức lời khen ngợi quyển sách này "thật là hay, rất nên mua để đọc" trong lúc ông nâng cao quyển sách trên để giới thiệu.

Thực ra trước đó, một phần chương này đă được in trên tạp chí quốc tế chuyên về truyền thông phát hành khắp thế giới (tờ Media International Australian Incorporating Culture and Policy số ra No 91) và nay chương này đă được bổ túc thêm và chính thức được in thành sách với giá bán tại các tiệm sách đại học là $29.95. Một tài liệu rất cần cho giới sinh viên thuộc phân khoa báo chí khắp nơi cũng như những nhà nghiên cứu truyền thông và những người yêu sách t́m đọc. Ngay trang b́a quyển sách dày 244 trang có tựa đề "Floating Lives: The Media and Asian Diasporas" đập vào mắt người ta h́nh ảnh một thiếu nữ VN duyên dáng với chiếc nón lá bài thơ và chiếc áo dài trắng thánh thoát cùng đôi bàn tay nơn nà quyện giữa những giải lụa vàng cam, thiên thanh mang h́nh ảnh giải đất chữ S Việt Nam và phía sau là ánh trăng lung linh mờ tỏ. Không chỉ có trang b́a mà cả trang sau cũng vậy, in h́nh bán thân của cô gái ngây thơ ấy. Nét VN đă nổi bật làm nền cho quyển sách nói về truyền thông của cả khối Á châu là một vinh dự khác do Tina mang lại cho cộng đồng VN hải ngoại.

Sự xâm nhập thầm lặng ảnh hưởng văn hóa VN hải ngoại vào biển truyền thông Úc là một chiến công kỳ lạ của Tina trong một lănh vực mà giới Tây phương hoàn toàn làm chủ. Chương "Popular Media of The Vietnamse Diasporas" do Tina Nguyen và Stuart Cunningham viết chiếm cả thảy 57 trang (kể cả 20 phụ bản về h́nh ảnh truyền thông VN và Á Châu) là phần độc đáo nhất trong quyển sách. Những chủ đề quan trọng của chương này gồm: Phần khảo sát dân số căn bản - Báo chí Việt Nam hải ngoại - Gịng chính của Truyền h́nh và Video - Báo chí cộng đồng - Hấp lực Hồng Kông "Nữu Ước của Phương đông" - Video của người Việt lưu xứ - Điều kiện sản xuất - Khuynh hướng tiêu thụ - Bảo tồn văn hóa - Giao lưu văn hóa - "Làn sóng mới" đa tạp - Và phần cuối cùng là phụ bản Video của các trung tâm sản xuất băng nhạc chính yếu của người Việt tại hải ngoại như Thuư Nga Productions: "Paris by Night" từ năm 1986 đến năm 1999- Asia Productions: "Đêm Sài G̣n" từ năm 1993 đến 1999.

Ngoài ra Tina c̣n có bản dịch các tác phẩm "Cyber Queen" - Paris by Night 32, "Chết trong ṿng tay em đêm nay" (I just died in Your Arms Tonight) - Paris by Night 36. Nội dung toàn bộ của tác phẩm như thế nào xin nhường lại cho quí độc giả thưởng lăm nhưng tựu trung phần chính của chương này là một cuộc nghiên cứu sâu rộng ảnh hưởng của ngành truyền thông Việt ngữ tại hải ngoại - đặc biệt là điều kiện sản xuất và tiêu thụ Video của các trung tâm lớn như Thúy Nga (Paris by Night) và Asian Productions v.v... - Ảnh hưởng của khuynh hướng tỵ nạn trong kỹ nghệ Video và lập trường của các nghệ sĩ trẻ hải ngoại - Sự biến đổi và hội nhập gịng chính (mainstreams) v.v... - Ảnh hưởng của báo chí Việt ngữ tỵ hải ngoại - Khuynh hướng phát triển văn nghệ "karaoke" là những đề tài được Tina khai thác triệt để.

Tina và Stuart không chỉ nghiên cứu suông, cả hai đă bỏ nhiều th́ giờ sang tận Hoa Kỳ để gặp gỡ và phỏng vấn trực tiếp các nhà sản xuất, nam nữ nghệ sĩ và khán giả khắp nơi hoặc trực thoại qua mạng lưới "internet" toàn cầu, một công việc mất rất nhiều năm nghiên cứu với một kết quả đáng tưởng thưởng là sự ra đời của quyển sách nói trên. Tina không chỉ là người con gái ngồi trong tháp ngà tư tưởng, nhưng lại là người thích hoạt động. Cô có những người bạn cùng chung lư tưởng của cô - bạn lớn có, bạn nhỏ có. Tina không khác một Dương Như Nguyện, người bạn lớn tại Hoa Kỳ (thân phụ Tiến sĩ DNNguyện lại là bạn thân của thân phụ Tina). Tiến sĩ DN Nguyện có lần đến thuyết tŕnh tại Brisbane về đề tài văn hóa và cô đă ví thế hệ trẻ như một ngư nhân (là người cá sống giữa hai môi trường đất và nước - nửa nước nửa trên bờ) phải t́m cách sống ḥa nhập với hai luồng văn hóa khác biệt.

Cô cũng có người bạn trẻ khác là tác giả Thomas V Lê Hoàng (Sydney) xuất bản quyển sách có tựa đề là "The power of You" nói lên sức mạnh về sự hy sinh của mỗi người trong gia đ́nh (truyền thống VN), nhờ đó mà gia đ́nh anh đă vượt qua được cơn khủng hoảng - đó là việc chữa lành bệnh ung thư máu cho người em là bác sĩ. Cả ba người trẻ nói trên cùng có chung điểm tựa là thích t́m về nguồn cội. Tâm hồn văn nghệ của Tina không thiếu. Cây bút văn nghệ xuất sắc của báo chí Người Việt tại Úc châu, chuyên sưu tầm cái hay cái đẹp của các văn nghệ sĩ VN, bất kể trẻ già. Qua đây lúc trẻ nhưng tiếng Việt của Tina thật lưu loát. Tina không "trùm chăn", cô c̣n năng nổ hoạt động cho cộng đồng, cho Hội phụ nữ địa phương, và Ủy ban Người Việt Vận động Đa Văn Hóa, đặc biệt từng giữ chân xướng ngôn viên tiếng Anh và biên tập viên chương tŕnh phát thanh của Ủy ban này vào mỗi tối thứ năm hàng tuần trên làn sóng 105.53 AM đài 4EB trước đây. Tina cũng được đài phát thanh quốc gia Radio Nationals (tần số 792AM) phỏng vấn bằng Anh ngữ với sự trả lời vững chải (bài phỏng vấn đă được phát thanh trên toàn quốc 2 lần trong cùng ngày, mỗi lần khoảng 12 phút) và qua cuộc phỏng vấn trên đài 4EB -chương tŕnh phát thanh Việt ngữ, không cần giấy tờ, Tina đă cho quư thính giả thấy cô là một người con gái bản lănh - điều đáng quư là tinh thần tỵ nạn chưa bao giờ phai mờ trong tâm hồn cô.

Cuối cùng xin để cho Gs Gary MacLennan thuộc Phân khoa Truyền thông và Báo chí ở Đại học QUT nhận xét. Trên tờ Neighbourhood News tại West End, Gary có nhắc tới một đoản khúc của nhạc phẩm Bước Chân VN (The Footsteps of Vietnam) mà ông rất thích "Đă hai mươi năm qua, dù cuộc sống vẫn chưa nở hoa...". Chắc hẳn ông đă xem cuốn băng Video " Paris by Night" trong đêm phát hành quyển sách "Floating Lives: The Media and Asian Diasporas" (Uni of QLD Press, 2000). Cuốn sách viết về ảnh hưởng truyền thông đối với các sắc dân Tàu, Việt Nam, Ấn Độ, Fijian và Thái để tái tạo bản sắc mới riêng cho họ. Một đề tài theo ông khá hấp dẫn, ông cầu chúc cho họ giữ được nền văn hóa gốc để đối chọi lại nền văn học thống trị, văn hóa tiêu thụ. Theo ông "giá trị của quyển sách ở chỗ làm thế nào để cuộc chiến đấu này xảy ra qua việc sử dụng phương tiện truyền thông của riêng họ". Ông tiếp "Và điểm đặc biệt khác nữa của quyển sách là chương giới thiệu văn hóa và cộng đồng VN bởi Cunningham và Tina Nguyen đă soi sáng toàn bộ ảnh hưởng của truyền thông sắc tộc đối với tập thể người Việt hải ngoại khiến cho mọi người có cái nh́n đầy thiện cảm hơn về nét độc đáo của tập thể Việt tỵ nạn này".

Các ngày cuối tuần hoặc khi Cộng đồng người Việt cấp liên bang lẫn tiểu bang nhờ đến Tina, cô đều tham gia ngay. như trong các lần phái đoàn người Việt tiếp xúc với giới Lập pháp tại Quốc hội Canberra, cô góp phần cùng các vị lăng đạo nắm bắt ngay vấn đề hầu bàn bạc với các dân biểu - nghị sĩ hoặc đề đạt nguyện vọng khi gặp Thủ tướng Úc. Tina cũng không ngại đi xa: trong tháng 03/2007 vừa rồi, cô có mặt tại Sydney để cùng ban tổ chức giới thiệu tác phẩm mới của Giáo sư Nguyễn Ngọc Phách đến từ Melbourne - "Việt sử Đương đại qua 200 câu thơ vè Dân gian đời nay" (NNP: 2007).

Tuổi trẻ Việt tại Úc đă làm rạng danh bà con chúng ta không ít. Những tuổi trẻ thích làm tốt cho cuộc đời. Tina chắc chắn đă ở trong số ấy. Một lần nữa xin ngợi cả công tŕnh tim óc của vị "đại sứ nhỏ" của cộng đồng Việt Nam tỵ nạn Úc châu - Tina Nguyen. Chúng tôi hănh diện có Tina!

 

 

 

  ? ˜ { @

 

* Người XVạn

 (Úc Châu)

 

 

 

 

 

 thơ & truyện Nguyễn Văn Sanh               |                 www.ninh-hoa.com