www.ninh-hoa.com                                         trang thơ & truyện của Thiện Phước



C
 ả  m   T  ư    n  g    V 
NinhHoaDotCom
NGUYỄN Đ̀NH ĐẠI LỘC
Bút danh: Thiện Phước

Làm rể Ninh Ḥa từ năm 1997

 

Nói đến chuyện mấy anh mù mô tả một con voi th́ hầu hết chúng ta không ai không biết đến. Nay tôi cũng xin được mạo nhận là một trong những anh mù đó để gởi đến bạn đọc cảm tưởng của ḿnh về một khía cạnh nhỏ của trang web NinhHoaDotCom. Tôi rất hân hạnh được biết đến cương chỉ của NinhHoaDotCom là phi lợi tức, phi chánh trị, chỉ là phương tiện để các đồng hương Ninh Ḥa có dịp trao đổi những kỷ niệm, và những vốn quư hằng hữu, chỉ của vùng đất Ninh Ḥa.

Điều mà tôi thán phục đây không ngoài những tấm ḷng vị kỷ v́ đại chúng của ban biên tập, những cộng tác viên cống hiến thời giờ quư báu của ḿnh để bạn đọc khắp bốn phương có dịp chiêm ngưỡng về Ninh-Ḥa. Với tấm ḷng quảng đại đó tôi xin mượn chữ "Sự Lễ" để gởi đến những bậc đă tạo dựng, vun đắp cũng như bảo tŕ trang mạng NinhHoaDotCom. V́ đây là công tác phục vụ đại chúng, biết, hiểu và hành theo "Sự Lễ" là điều ắt có.

Ninh-Ḥa là lănh thổ rất nhỏ so với các khu phát triển cũng như lịch sử khác. Song Ninh-Ḥa đa phú và được quần chúng quan tâm đến nhờ nhất vào những tài liệu lich sử truyền lại qua thơ, văn cũng như lối truyền miệng đặc tài của dân Ninh-Ḥa nói riêng, và của toàn thể dân Việt nói chung. Trang mạng NinhHoaDotCom đă thu thập được rất nhiều tài liệu quư báu ấy. Quả vậy, độc giả có dịp trân trọng Ninh-Ḥa hơn v́ sự đa dạng văn hóa, v́ những tập tục khác biệt không đâu có của lănh thổ này. Hơn nữa NinhHoaDotCom giúp bạn đọc những cơ hội để hàn gắn lại t́nh đồng hương thiết nghĩ rất hiếm cơ may có dịp hàn huyên, và những mănh t́nh vụn về cho đến nay chỉ dám thố lộ rụt rè qua những ḍng thơ. Và nữa những tuyệt tác như những lời tâm sự về một mái đ́nh, một khúc sông, một cây cầu, hay băi biển thân thương, một rặng cây, một ngă rẽ trái,...

              đó chính là những bằng chứng về t́nh quê hương, t́nh đồng loại,

              đó chính là những khía cạnh đặc sắc của dân Ninh-Ḥa.

Có ai trong chúng ta không bàng hoàng xúc động khi lần đầu len ḿnh vào trang ảnh sưu tập. Có được dịp chiêm ngưỡng những h́nh ảnh xưa, ngắm lại những bạn cũ, mái trường kia đă là một diễm phúc tuyệt vời. Tôi rất khâm phục tinh thần tôn sư trọng đạo của dân Ninh-Ḥa. Đa số những h́nh ảnh và các bài văn thơ ở trang mạng này gợi thật nhiều kỷ niệm về trường lớp, về thầy cô, và bạn bè. Tôi sinh trưởng và một phần sinh thành trên đất Việt, thực sự đă không phải dân Ninh-Ḥa, và chưa từng ghé chân đến vùng đất này nhưng với sự hiện diện của trang mạng này đă là một diễm phúc không nhỏ của đời tôi trên bước đường không ít bổ sung cho nửa phần c̣n lại của việc "thành nhân" của ḿnh. Tôi cũng được sinh ra ở miền Trung, lớn lên ở Nam và cứ măi nghĩ miền Trung đất cằn cỗi và người cũng như đất vậy. Thật vậy, đất tuy có cằn cỗi con người vẫn luôn trân quư làng xóm nơi ḿnh sinh ra v́ nó là một phần vĩnh hằng của cuộc đời ḿnh. Nó là ḿnh. Tôi, nay là con của trăm họ, là dân của vạn xứ, hưởng thụ và ảnh hưởng nhiều văn hóa khác nhau có khi c̣n rất khác biệt một cách đau ḷng nữa. Chỉ nh́n sơ ở trang đầu của trang mạng này, dân Ninh-Ḥa lưu lạc khắp năm châu bốn bể, trăi qua nhiều cuộc bể dâu hội tựu về đây san sẻ những nét đặc thù của quăng đường bỏ lại và đă qua của cuộc đời ḿnh, những ḍng tưởng khuôn cạn về Ninh-Ḥa, vùng đất và con người, về cái "không thầy đố mày làm nên" đáng tự hào của dân tộc ḿnh.

Trang mạng này đă thu hút không chỉ những bậc cao niên với những quyển "cẩm nang xuống núi" đầy ắp những kỷ niệm và hoài băo về Ninh-Ḥa, những lăo thành cứng cáp và đa dạng về những thể loại văn nghệ mà đến những bạn trẻ với ng̣i bút phóng thoáng cùng những làng văn với kết cục thật ngỡ ngàng. Trang mạng này là nơi Cổ giáp Kim, Đông mạng Tây. Ở đây, độc giả có thể dễ dàng nhận ra những ng̣i bút thép cùng những làng văn uyển chuyển thướt tha, chất văn đầy ư và bố cục gọn gàng. Bạn cũng có dịp hồi tưởng lại ngày mới làm văn nhờ những tay bút lá tre, đang chập chững cố t́m lối thoát để diễn tả ư tưởng của ḿnh. Rất nhiều bài viết bằng chữ "Quốc-Ngữ", và cũng có những ư được đặt xuống bằng tiếng “Ăng-Lê" và cả tiếng "Phú-Lăng-Sa" nữa. Ở cách hành văn, bạn cũng có thể đoán được độ thâm niên của những ng̣i bút, cá tính của tác giả khi họ đặt ḿnh vào trang giấy. Cám ơn ban biên tập cùng những đồng sự với những tấm ḷng hào kiệt, không ngại khó khăn thu thập và cống hiến cho chúng tôi những kinh nghiệm sống phong phú này về Ninh-Ḥa.

Đặc biệt hơn, những bài viết về lịch sử, địa lư, tài nguyên, tập tục, phương ngữ, tôn giáo làm cho trang NinhHoaDotCom càng hoàn thiện hơn. Đây là đóng góp to lớn, tôi thiết nghĩ, của trang mạng này đến những cái có thể gọi là "Ninh-Ḥa". Độc giả khác nên hiểu rằng, những tài liệu về những mục trên rất hiếm, thu thập rất công phu, rất tốn kém. Những nhu liệu chỉ riêng về Ninh-Ḥa là những thông liệu quư giá không những cho "bản dân" Ninh-Ḥa để hiểu rơ hơn về nguồn cội của ḿnh, mà cho cả cho bạn đọc tứ xứ, kể cả những du khách ngoại quốc. Ngành kinh tế học Mỹ có câu: "It is paid to be different"; Nghĩa là buôn bán, trao đổi được lợi nhiều ở những món hàng lạ, hiếm thấy có. Ở đây, với một khía cạnh nhỏ ở mặt du lịch: tại sao ḿnh phải đi du lịch ở một nơi mà không có ǵ khác lạ với nơi ḿnh đang ở? Dân du lịch trẻ trên thế giới thường chuyên t́m đến những nơi họ chưa từng biết đến, truyền thông chưa bao giờ đề cập đến. Cũng vậy, hàng hóa khác lạ, hiếm, chỉ được sản xuất với kỹ năng khác biệt và gắn liền với phong thổ đều được trả giá rất cao. Địa phương Ninh-Ḥa sẽ được lợi nhiều hơn nếu trang mạng này được phong phú hơn ở những bài viết với những đề tài này.

Như các bạn biết, để một guồng máy chạy đều dặn, ngoài xăng dầu, ḿnh cần phải có lịch tŕnh bảo tŕ với đầy đủ chi tiết, những thợ máy chuyên nghiệp, và phải có ban lănh đạo tài đức song toàn. Sống ở xứ người, mọi hoạt động đều tốn kém hơn. Hễ một giờ đầu tư cho trang mạng th́ bạn mất đi một giờ cho những hoạt động khác. Cơ thể bạn cần giải lao để chuẩn bị cho cuộc hành tŕnh mới với những thử thách mới cho ngày hôm sau, bạn có thể sử dụng một giờ đồng hồ này cho việc ấy. Bạn có thể làm thêm một giờ ở hăng ḥng mưu kế sinh nhai trong thời buổi kinh tế khó khăn này. Hay bạn sử dụng một giờ này san sẻ t́nh cảm với chồng, vợ, con, cháu của ḿnh tạo không khí gia đ́nh đầm ấm hơn, vân vân và vân vân…

Thế th́ do đâu mà trang mạng này với một trong những cương chỉ là phi vụ lợi được h́nh thành và phát triển với một mức độ nhanh (15 vạn người đọc/1.5 năm), có thể nói là tột bực như thế? Theo tôi, không nhiều th́ ít bạn biết đến cái gọi là sự lễ trong đạo đức học căn bản mỗi khi tham gia vào công tác phục vụ cho đại chúng, đây là một trong những khía cạnh quan trọng cho sự ra đời cũng như hiện hữu hănh diện của trang mạng này.

Trang NinhHoaDotCom đă là trung tâm liên lạc cho hầu hết tất cả giới đồng hương Ninh-Ḥa, là tụ điểm hội tụ của những người con phương phi của non sông Ninh-Ḥa. Cùng với phương chỉ tốt đẹp, trang này là một gia sản vô giá, cũng là một quốc bảo vô định lượng, là một cống hiến to lớn của dân Ninh-Ḥa khắp năm châu cho vùng đất này. Những nhận định trên về trang mạng NinhHoaDotCom là những nhận xét cá nhân của tôi về ư và t́nh của những đồng hương Ninh-Ḥa về hiện hương cũng như về cố hương của ḿnh. Những t́nh cảm ấy cũng có thể chuyển dạng hầu giúp đỡ thực thể hơn cho cuộc sống hiện tại của xứ sở Ninh-Ḥa.

Lá rách cũng có thể đùm lá tả tơi; Huống chi lá lành mà không thể đùm lá rách, phải không các bạn?
 


Chú Giải về hai chữ "Sự Lễ".

Sự lễ gồm: ngă mạng lễ, cầu sanh lễ và cung kính lễ. Sự Lễ là những cái lễ rất căn bản.

  1. Nói về ngă mạng th́ trong chúng ta ai cũng biết đến. Khi sanh ra cho đến khi trưởng thành ḿnh huân tập những lễ này. Khi làm một thứ ǵ cho chúng sanh th́ cái tôi của ta rất vĩ đại. V́ ḿnh có tiền hơn anh chàng bên cạnh cho nên ḿnh phải làm cái ǵ cho nổi hơn v́ cái "trượng phu" của cái ngă mạng của ta? Hay là ḿnh đóng góp nhiều hơn những người khác cho nên sản phẩm của ḿnh nên được tôn trọng hơn và nên để ở trang đầu? Nếu đă v́ đại chúng, ḿnh không v́ riêng ta (ngă mạng) mà nên vượt qua tất cả những chướng ngại này.
     

  2. Nhiều bậc cống hiến cho xă hội, cho cộng đồng chỉ để cho mọi người biết đến ḿnh. Ông A hiến hàng triệu đồng cho các khu văn hóa, các viện đại học hằng mong danh ḿnh được cẩn một nơi nào đó để công chúng biết cái "ḷng v́ đại nghĩa" của ta. Đây là vụ lợi, cá nhân với cái lễ này sẽ không phục vụ cho đại chúng được. Làm phước, bố thí mà không cầu danh đó mới chính v́ đại nghĩa.
     

  3. Có rât nhiều bậc hảo tâm, tận tụy và có thể cống hiến tất cả những ǵ họ có thể có. Tuy ḷng hảo tâm thật cao cả nhưng khi rải tâm từ ḿnh cũng cần đến cái trí tuệ, trí tuệ ở việc ḿnh đang làm, ở đối tượng nhận quả cúng dường và cũng ở h́nh thức cúng dường. Những hạng người dù có tâm quảng đại v́ đại chúng nhưng thiếu tuệ minh th́ cũng không thể làm công tác cho đại chúng được.



NGUYỄN Đ̀NH ĐẠI LỘC