Trang Thơ & Truyện: LIÊN KHÔI CHƯƠNG            |                 www.ninh-hoa.com


LIÊN KHÔI CHƯƠNG


Cựu học sinh
các trường Trung học:
 

* Bán Công:
Đệ Thất-Tứ, NK. 1961-1965

* Trần B́nh Trọng:

Đệ Tam-Nhị, NK. 1965-1967

* VT/NT: Đệ Nhất (67-68)
* TTPT/SG : HH/PT(68-70)

 



Hiện sinh sống tại tiểu bang Texas, Hoa Kỳ


 

 

 

 


 

 

Trăm Năm Sau

Vua DUY TÂN Bị Đày


Liên Khôi Chương

 

  

 

 PHẦN 1:

 

 

Vài giòng lịch sử lướt qua.

Việt-Nam cận đại nói ra sự tình.

Nước ta lận đận bao mình.

Từ thời lập quốc thành hình đến nay.

Nước nhà bao chuyện chẳng may.

Vua quan chuyên chế dân cày bỏ thân.

Chính quyền mối chốt từ dân.

Đích trong dân chính hòa thân giữ bằng.

Từ xưa thuở lúc Hồng Bàng.

Văn-Lang trọng giữ chữ "Bằng" châm ngôn.

 

Triều đình nhà Nguyễn bắt đầu thời vua Gia-Long (1802-1820) đến vua Minh-Mạng  (1820-1840), vua Thiệu-Trị (1841-1847), vua Tự-Đức (1848-1883).  Vua Tự-Đức không có con nên đại thần Nguyễn-văn-Tường và Tôn-thất-Thuyết tự chọn Dục-Đức lên ngôi rồi giết vua năm 1883, sau đó Tường và Thuyết đưa Hiệp-Hòa lên thay chỉ vài tháng sau cũng bị giết. Kế đến đưa Kiến-Phúc (1883-1884) lên thay rồi giết luôn, chỉ trong một năm ba vị vua trẻ này đều bị giết bởi Tường và Thuyết rồi chọn vua Hàm-Nghi (1884-1885) lên thay, Pháp lấy cớ không mời Khâm sứ Pháp đến dự nên đem quân đến triều đình Huế để dự lễ đăng quang vua Hàm-Nghi, thực sự là để bắt Nguyễn-văn-Tường và Tôn-thất-Thuyết.   Thuyết biết được ý đồ của Pháp nên đem vua Hàm-Nghi rời triều đình Huế, Pháp bắt Nguyễn-văn-Tường và đày đi tù ở đảo.

 

Pháp chọn Đồng-Khánh lên ngôi (1885-1889), kế tiếp là vua Thành-Thái (1889-1907), vua Duy-Tân (1907-1916), vua Khải-Định (1916-1926) và vua Bảo-Đại (1926-1955). Qua các triều đại vua Nguyễn cho chúng ta thấy Pháp đô hộ Việt-Nam gần trăm năm (1859-1955).

 

 Trong các vua Triều Nguyễn, chỉ có vua Hàm-Nghi, vua Thành-Thái và vua Duy-Tân có thành tích chống Pháp, nhưng mỗi Ngài có cách khác nhau:

 Vua Hàm-Nghi (1884-1885) lên ngôi lúc 12 tuổi, năm 1885 Tôn-thất-Thuyết đem vua rời khỏi hoàng cung rồi phát "hịch Cần vương" chống Pháp, sau 3 năm th́ bị bắt (năm thứ 3 vua Đồng-Khánh) và bị đày đi Algérie ở tại một biệt thự đầy đủ tiện nghi. Vua Đồng-Khánh (1885-1889) lên ngôi được 4 năm th́ mất. Pháp đưa vua Thành-Thái (1889-1907) lên ngôi lúc Ngài 10 tuổi, có nhiều quyết định của Pháp vua không chấp thuật và c̣n nặng lời, v́ thế Pháp cho Ngài có bịnh điên yêu cầu triều đ́nh truất phế.

 

Trong thời vua Đồng-Khánh Pháp chia Việt-Nam thành 3 kỳ Bắc Trung Nam:

- Nam-Kỳ theo quy chế thuộc địa Pháp, Bắc-Kỳ bán thuộc địa, Trung-Kỳ do triều đ́nh Huế cai quản thuộc Pháp bảo hộ, chế độ "thuộc địa" hay "bảo hộ" người Pháp thường xen vào bằng một chế độ "trực trị" rất hà khắc. Ngoài ra vua Đồng-Khánh c̣n kư nhượng Hà-Nội, Hải-Pḥng và Đà-Nẳng thuộc về Nam-Kỳ để Pháp cai trị. Kể từ Ḥa ước năm 1885 Việt-Nam không c̣n là một quốc gia, mọi việc đều do Toàn quyền Động-Dượng Pháp quyết định.

 

Vua Duy-Tân lên ngôi năm 1907, báo chí Pháp đăng tin: "Sau một ngày lên ngôi vua Duy Tân đă thay đổi hoàn toàn bộ mặt của một cậu bé 8 tuổi". Trong lúc này triều đ́nh Huế treo cờ quẻ Khôn ( 3 sọc đỏ gãy ở giữa trên nền vàng), nghĩa là phương bắc, ngụ ý triều đ́nh Huế mong muốn: " Bắc kỳ và Trung kỳ Việt-Nam phải có thực quyền như một quốc gia phía bắc Nam kỳ thuộc địa Pháp".

 

Toàn Quyền Pháp hiểu được ư vua Duy-Tân, nên dùng Trần Quang Trứ (thư kư ṭa Khâm sứ Pháp) thăm ḍ từ vua để t́m bắt lực lượng chống Pháp, cuối cùng chính Trần-quang-Trứ đưa quân Pháp bắt vua và nhóm VN Quang Phục Hội, Trần Cao Vân, Thái Phiên, Tôn Thất Độ và Nguyễn Quang Siêu đều bị chém ngày 16/5/1916. Pháp giao vua Duy-Tân để ông Hồ Đắc Trung điều tra việc vua rời cung, thật ra nhẩm điều tra Hồ-đắc-Trung có liên quan đến không, Pháp không t́m được chứng cớ mới nào, như thế Hồ Đắc Trung vô tội và vẩn giữ chức quan trong triều đ́nh. Sau đó Pháp giao cho Hồ Đắc Trung lập bản án vua Duy-Tân. Kết quả vua Duy-Tân bị đày đến đảo Réunion Phi châu.

 

 Nhân dịp vua Khải-Địmh băng hà, Duy Tân từ đảo La Réunion gởi về câu đối:

"Ông vội bỏ đi đâu? Bỏ tiền, bỏ bạc, bỏ vợ, bỏ con, bỏ thầy tu hát bội, bỏ cả trần duyên trong một lúc. Tôi may c̣n tại đây ! C̣n trời, c̣n đất, c̣n nước, c̣n non, c̣n anh hùng hào kiệt, c̣n nhiều "vận hội" giữa năm châu". Bộc bạch tình cảnh triều đình thời bấy giờ, tôi tớ (ý Trần-Đắc-Trung) như phường hát bội, vua thì không có thực quyền, triều đình chẳng qua do quần thần dàn dựng, cuộc tình đầu vua Duy-Tân chỉ giữ trong lòng mà không oán hận Trần-Đắc-Trung không gả con cho Ngài, sau này đem nàng gả cho vua Khải-Định. Khi Vua Duy-Tân lên ngôi là lúc Phong trào Đông du cổ động học theo tư tưởng Khang-Hữu-Vy, Lương-Khải-Siêu của nhóm QDĐ/TH học theo Nhật, nhưng vua Duy-Tân có quan niệm thân Pháp tốt hơn thân Tàu và Nhật, do đó lá cờ "quẻ khôn" ra đời. Quan niệm này trùng hợp với tư tưởng Phan-Chu-Trinh: "Tiên khai dân trí, thứ dân khí, hậu dân sinh" là cách cứu quốc an toàn nhất.

 

Bộ Thuộc địa Pháp nhận rõ: "vua Duy-Tân có vẻ khó thuyết phục, hết sức độc lập. . . có mưu đồ rời khỏi đảo Réunion để trở về Việt-Nam lãnh đạo".

 

Trong nhận xét này nên Tướng Charle De Gaulle lợi dụng Ông trong thời Đệ II thế chiến, nhầm để cổ vũ tinh thần lính VN tham chiến trong quân đội Pháp chống Đức. Sau tháng 4/1945, Đức đầu hàng quân đội Đồng Minh, chính phủ Pháp đưa Duy-Tân về Paris để có dịp gặp các sinh viên trí thức tại đây, Ông phát biểu quan điểm của mình:

"Chống Pháp không là giải Pháp tốt, bản thân Ông là ví dụ điển hình. T́nh huynh đệ, nghĩa hợp quần phải được thực hiện dưới bất cứ thể chế nào:TỰ DO, CỘNG SẢN hay BẢO HOÀNG... đều đó không quan trọng. Điều quan trọng là phải cứu được dân tộc Việt-Nam khỏi cái họa phân chia".

 

Trong lời này Pháp thấy rơ đây chẳng khác ǵ "Hịch Cần Vương" thời vua Hàm-Nghi, Việt Minh hoạt động mạnh hơn vì có thêm các lực lượng giáo phái ở Miền Nam như Cao-Đài và Hòa- Hảo, như thế Việt Minh sẽ là cái nôi cách mạng chống Pháp mạnh hơn khi vua Duy Tân về nước, nên Pháp bắt tay với CS/ĐD. Trong quyển VNQDĐ Nhượng-Tống viết: Năm 1926 Toàn Quyền Đông Dương Pháp là người Đệ IV/CS, lập nhóm CS chuyên đánh phá các cơ sở Nam Đồng Thư Xă/VNQDĐ. Trước ngày tổng khởi nghĩa Yên-Bái, Đội Tấn hỏi Nguyễn Thái Học: "Sau khi thắng Pháp chúng ta sẽ làm ǵ ? Nguyễn Thái Học trả lời  Chờ tướng Tàu đến sẽ tính. Đây là nguyên nhân thất bại của QDĐ/VN, v́ Đội Tấn thuộc lính Khố đỏ Pháp nên tiết lộ bí mật nội tình VNQDĐ. Như thế chúng ta thấy Đội Tấn trong thời Nguyễn-Thái-Học hay Trần-Quang-Trứ trong thời vua Duy-Tân đều là cách thức gài người của Pháp, sách lược này Pháp áp dụng ở MNVN làm Mỹ phải hy sinh trên 40.000 quân nhân vào cuối năm 1967, khiến Mỹ phải cương quyết hoàn thành Hiệp định Paris ngày 27/1/1973 làm sụp đổ Đệ II/VNCH trong ngày 30/4/1075.

 

Ngày 17/6/1930, tổng khởi nghĩa VNQDĐ tại Yên-Bái thất bại, Nguyễn-Thái-Học cùng 12 đồng chi bị chém đầu, cùng năm này ĐCS/ĐD ra đời do sự kết hợp của Nguyễn-Tất-Thành từ Trung-Hoa về và nhóm CS do Pháp đào tạo. Từ đây ĐCS/ĐD tự nhiên trở thành công cụ thăm dò hoạt động QDĐ/TH và QDĐ/VN tại các tỉnh vùng biên giới Hoa-Việt, là chiến lược ngăn chận QDĐ/TH từ Đại Lục sang Việt-Nam, Nguyễn-Tất thành tại Hội nghị Tours/Pháp đọc bài diễn văn "Bản án Chế độ Thực dân" nhầm chộng chế độ Thực dân Pháp do Nguyễn-thế-Tuyền viết ký tên Nguyễn-Ái-Quốc (NAQ) là tên chung cho Phan-Chu-Trinh, Phan-Văn-Trường, Nguyễn-Thế-Tuyền, sau bài diển văn này Nguyễn-Tất-Thành vơ cả tên NAQ, ông bị bệnh chết trong tù Hong-Kong năm 1932, năm 1939 một thiếu tá trong đệ bát lục quân TH tên Hồ-Tập-Chương, tự Hồ-Quang người Đệ IV/CS tự nhận Nguyễn-Ái-Quốc xưng là Hồ-Chí-Minh.

 

Nhật đã có mặt tại Việt-Nam từ năm 1940, cho Pháp cảnh giác phải đề phong, bởi thế Việt-Nam Độc Lập Đồng Minh được thành lập với tên gọi Việt-Minh do Hồ-Ngọc-Lãm làm chủ tịch và Nguyễn-Hải Thần làm phó chủ tịch, thật ra đây là ý đồ của Pháp để tránh sự nổi dậy của dân VN, đồng thời tạo lòng tin cho vua Duy-Tân, để vua Duy-Tân tham gia vào "lực lượng cứu nguy Pháp" do De-Gaulle kêu gọi.

 

Ngày 15/3/1942 khi đoàn sinh viên Hà-Nội hợp ca chấm dứt bài "Sinh viên hành khúc" của Lưu-Hữu-Phước tại Nhà hát lớn Hà-Nội, quan khách hầu hết là người Pháp đều đứng lên nhiệt liệt hoan hô, như thế cho thấy vua Duy-Tân đã tham gia "Lực lượng giải phóng Pháp" sau khi Việt-Minh ra đời, trong lúc này Hồ-Ngọc-Lãm được thay thế bằng Hồ-Chí-Minh, vì là người TH nên Việt-Minh dưới sự lãnh đạo bởi HCM nhiệt tình chống Nhật. Như thế Pháp không còn bận tâm về lực lượng chống Pháp, sách lược này cho trí thức VN khó phân biệt CSĐD và Việt-Minh, mà cứ tưởng rằng Pháp sẽ trao trả độc lập cho Việt-Nam.

 

 

 

 

ĐÓN XEM PHẦN 2

.

______________

 

 

Liên-khôi-Chương
Được-Lời (LKC)
8/2018

 

 

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: LIÊN KHÔI CHƯƠNG               |                 www.ninh-hoa.com