Trang Thơ & Truyện: LIÊN KHÔI CHƯƠNG            |                 www.ninh-hoa.com


LIÊN KHÔI CHƯƠNG


Cựu học sinh
các trường Trung học:
 

* Bán Công:
Đệ Thất-Tứ, NK. 1961-1965

* Trần B́nh Trọng:

Đệ Tam-Nhị, NK. 1965-1967

* VT/NT: Đệ Nhất (67-68)
* TTPT/SG : HH/PT(68-70)

 



Hiện sinh sống tại tiểu bang Texas, Hoa Kỳ


 

 

 

 

 

Chất VIỆT
LIÊN KHÔI CHƯƠNG

 

  


Khi bắt đầu viết bài này tôi có tham khảo ư kiến của thầy tôi, Ông có cân nhắc đây là vấn đề nhạy cảm trong quần chúng, nhất là nói về người Việt, v́ tôi đă dùng chữ "Chất Việt" để thay thế nhóm chữ "Tính của người Việt". Tôi không có ư "sỉ nhục" đến ai cả, v́ tôi nhận thấy 2 cụm từ này có ư nghĩa khác nhau, "chất Việt" là đặc tính không thay đổi trong mỗi con người Việt-Nam, có ảnh hưởng nhiều về "chuyện chôn nhau cắt rún", có mối liên hệ chặt chẽ với núi sông Việt-Nam, c̣n "Tính của người Việt" th́ chịu ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống, cuộc sống giàu nghèo, có học hay không có học, hoàn cảnh gia đ́nh v..v... Ngày nay lại c̣n thêm sự khác biệt tính của nhiều dân tộc trên thế giới, như vậy ta thấy "Tính của người Việt" có sự thay đổi nhưng cái "Chất Việt" th́ bất biến.

 

Như ta thấy có nhiều bài viết "Người Việt xấu xí" hoặc "Người Việt hèn hạ", th́ lại có nhiều người thích nghe, thích đọc, thật ra trong bài người viết chỉ nói lên một vài thành phần xấu trong xă hội Việt-Nam, thế mà lại dùng cái từ bao quát cả một dân tộc, điều này cho ta thấy "cá tính" không thực tế của người Việt, c̣n người ngoại quốc nhận xét người việt thường qua cách ăn uống trong các nhà hàng buffet và đặc biệt nhất là món bán thịt chó tại Việt-Nam ngày nay, nên có những bài viết kết luận:"Người Việt không có t́nh thương với con vật thân nhất ở trong nhà", họ chống đối và bài bác không đến thăm nước Việt-Nam nữa, việc ăn thịt chó là cái "Tính của người Việt", chứ không phải là cái "Chất Việt" sẵn có trong con người, trên thực tế ta biết người Việt ḿnh rất yêu thương chó mèo, vẫn coi chó mèo như là người bạn trong nhà, nhưng sau này bị những tên vô lại, v́ mưu sống bản thân, bắt trộm chó làm món ăn nhậu, gây cảm khoái cho những kẻ có "tính" thích ăn chơi, rồi bị lôi cuốn trong cái "chất lơ là" sẵn có trong mọi người Việt-Nam, vô t́nh cho người ngoại quốc thấy "Người Việt bao dung trộm cướp", v́ ai cũng biết thịt chó bán ngoài chợ toàn là chó bắt trộm, nhưng có luật pháp nào ngăn cấm đâu? Cũng bởi "Chất lơ là" mà sinh ra chính quyền tham nhũng, rồi dần dần trở thành một hệ thống tham nhũng dây chuyền trong hàng công an, chứa chấp những côn đồ cướp vặt, gây hại cho dân.

 

Dưới đây là bài nhận định mang tính khách quan hơn tôi xin chép lại:

 

Theo Viện nghiên cứu xă hội học Hoa Kỳ th́ người Việt có 10 tính chất cơ bản sau:

 

1. Cần cù lao động song dễ thỏa măn nên tâm lư hưởng thụ c̣n nặng.

2. Thông minh, sáng tạo, song chỉ có tính chất đối phó với các khó khăn trước mắt, thiếu tầm tư duy dài hạn và khả năng biện luận chủ động.

3. Khéo léo, song không duy tŕ đến cùng (ít quan tâm đến sự hoàn thiện cuối cùng của sản phẩm).

4. Vừa thực tế, vừa mơ mộng, song lại không có ư thức nâng lên thành lư luận.

5. Ham học hỏi, hiểu nhanh, song ít khi học “đến đầu đến đuôi” nên kiến thức không hệ thống, mất cơ bản. Ngoài ra, người Việt ít khi học tập v́ đam mê kiến thức (nhỏ th́ học v́ gia đ́nh, lớn lên học v́ sĩ diện, v́ kiếm công ăn việc làm).

6. Cởi mở và hiếu khách, song không bền.

7. Tiết kiệm, song nhiều khi hoang phí v́ những mục tiêu vô bổ (sĩ diện, khoe khoang).

8. Có tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, song hầu như chỉ trong những hoàn cảnh khó khăn, bần hàn, c̣n trong điều kiện sống tốt hơn, giàu có hơn th́ tinh thần này rất hiếm thấy.

9. Yêu ḥa b́nh, nhẫn nhịn, song nhiều khi lại hiếu thắng v́ những lư do tự ái, lặt vặt, để tiểu tiết làm hỏng đại cuộc (ham cái lợi gần mà quên việc lớn).

10. Thích tụ tập, nhưng lại thiếu tính liên kết để tạo ra sức mạnh (cùng một việc, một người làm th́ tốt, hai người làm th́ kém, 3 người làm th́ hỏng).

 

Qua bài nhận định trên ta thấy người Việt chỉ có tính cách thích ứng hoàn cảnh trước mắt, dễ thỏa măn cuộc sống, nên ít nghĩ tới những chuyện tương lai, v́ tương lai của họ chỉ vỏn vẹn một đời người, đó là một trăm năm, nói nôm na theo tính người dễ thỏa măn là:

 

Nhân sinh ba vạn sáu ngh́n ngày.

Đời là chỉ thế bằng ấy tuổi.

Miệt mài chi lắm cũng buông xuôi.

Màn chi thế thái với nhân t́nh.

Thôi đành ta được ǵ ta lấy.

Thế mới yên vui cảnh đời ḿnh.

Cảnh đời yên ổn mới là vui.

Nhàn sống an vui mới thực đời.

 

Nói tóm lại tính cần cù, nhẫn nại, chất phác, khéo léo, thông minh, thích ḥa b́nh là bản chất thật của dân tộc Việt, tôi xin gọi đây là "chất Việt". C̣n đoàn kết tương thân tương ái, chỉ là chuyện qua đường, có tính cách xă giao, để thích hợp với đời sống được yên ổn, bởi lư do thực tế là cuộc sống có ảnh hưởng đến quan niệm hưởng nhàn, nên sinh ra lớp người ích kỷ, khi thành công rồi th́ quên hẳn bạn bè mà chỉ biết hưởng thụ, ư thức về quê hương đất nước thật xa vời, bởi thế khi có người nói đến chuyện quốc gia th́ không cần suy nghĩ, lơ là, chấp nhận hồ đồ rồi trở thành tay sai mà không hề biết, rốt cuộc gây lên tang thương cho dân tộc.

 

Như nói ở trên "Chất Việt" là bản tính tự nhiên của dân tộc Việt, các bạn cũng có thể hiểu "Việt" ở đây c̣n có nghĩa là hơn hẳn người ta một chút, v́ những đặc tính "Cần cù, nhẩn nại, chất phác, khéo léo, dân tộc nào cũng có, không phải chỉ riêng cho dân tộc Việt, nhưng người Việt th́ có hơn một chút, vấn đề "Thông minh" và "Thích ḥa b́nh" th́ có phần đặc biệt hơn. Để rơ thêm vấn đề này ta cần nên biết người như thế nào mới gọi là "thông minh":Là người tiếp nhận kiến thức nhanh, phân biệt thiện ác rơ ràng, có tinh thần sáng tạo, biết cách chinh phục và biết ḥa đồng với người khác, những tính này người Việt đều làm được. Về tính thông minh ta nhận thấy có 3 nhóm rơ ràng, đó là "thông minh ngu", "thông minh đần độn" và "thông minh khôn", chính 3 loại thông minh này gây hại cho tập thể, c̣n loại "thông minh tuần túy" khó người biết được, ích kỷ không nhiệt t́nh trong cuộc sống "3 vạn 6 ngh́n ngày", gần như bị đào thải.

 

1. -Loại "thông minh ngu" là biết sai mà vẩn cứ làm, biết làm mà thất bại th́ hại đến bản thân nhưng vẩn cứ làm, đó là những tên bán nước, tay sai ngoại bang, những côn đồ có hệ thống và tổ chức.

2. -Loại "thông minh đần độn", có 3 loại:

a. -Loại người hay cố chấp, cứ cho việc của ḿnh là đúng c̣n người khác là sai, rồi sinh ra tranh chấp mà mưu t́m cách hại người.

b. -Không bài kích kẻ khác, lúc nào cũng nghĩ ḿnh đúng mà không thấy khuyết điểm của ḿnh, rồi cứ thế mà làm, để lại nhiều rắc rối cho thế hệ sau này.

c. -Biết làm là sẽ có hại cho ḿnh mà vẩn cứ làm, rất dễ bị người ta lợi dụng, v́ không có tổ chức và qúa hăng say.

3. -Loại "thông minh khôn", là loại người ai làm mặc ai, không cần biết đến, hay th́ khen, xấu th́ phê b́nh nhưng không đă phá, có phong cách lảnh đạo, chỉ có khuyết điểm là thờ ơ không nhiệt t́nh. Cho nên ta thấy trong câu 2 nhận xét của Viện nghiên cứu xă hội học Hoa-Kỳ ở trên nói:"Sự thông minh sáng tạo chỉ có tính cách thích nghi với cuộc sống, không có khả năng biện luận chủ động". Chẳng hạn với bài nhận định trên chỉ đọc qua rồi kết luận "Viện nghiên cứu xă hội Mỹ nhận xét chính xác", có thực là đúng không?Họ không cần biết. Như câu 9 nói:"yêu ḥa b́nh, nhẩn nhịn, nhưng v́ háo thắng, tự ái lặt vặt mà hư cả đại sự", 2 chữ "ḥa b́nh" ở đây gần như cái nghĩa "thủ đoạn", tôi biết Viện khoa học Mỹ không có ư này, nên tôi chỉ nói họ chưa hiểu nhiều về người Việt. Người Mỹ làm sao hiểu được bản tính "ḥa b́nh" của dân tộc Việt-Nam chứ?v́ người Việt ngày nay "ḥa b́nh" chỉ là giấc mơ bởi cuộc chiến triền miên trên đất nước, người Việt chỉ biết ḿnh là dân tộc "anh hùng", một ư niệm của "chiến tranh". Muốn rơ hơn về tính "ḥa b́nh" của dân tộc Việt, ta cần nh́n lại lịch sử, v́ sự "ḥa b́nh" này gắn liền với sự "thông minh" của dân tộc Việt, qua sự nhận xét 2 quyển sử dưới đây: 

 

*Quyển An-Nam chí lược (1335) viết:

Từ xưa nước An-Nam giao thông với Trung-Hoa, thời vua Chuyên-húc phía bắc đi tới U-lăng, phía nam đi tới Giao-chỉ, thời vua Nghiêu (2333tcn-2233tcn) sai Huy-Ḥa qua đất Nam-giao, thời vua Thuấn (2233tcn-2183tcn)sai Vũ qua Nam-yên-vỗ Giao-chỉ, qua thời Tây-Chu (1111tcn-770tcn) đời Chu-thành-Vương (1115tcn-1079tcn), họ Việt-thường có 9 lần qua sứ, năm tân mẹo 1109tcn sứ nước Việt-thường từ đất Cữu-châu, ở phía nam Giao-chỉ đến gặp Chu-Công (sứ thần kỳ này ta đoán được đó là Sùng-Lăm, sau này là Lạc-long-Quân).

 

*Quyển Đại-Việt sử-kư (1377-1388) viết :

Hoàng-đế dựng lên muôn nước, thấy Giao-châu xa ngoài cỏi Bách-Việt, không thể thông thuộc được, bèn phân giới hạn ở gốc Tây-nam, 15 bộ-lạc thuộc Giao-Chỉ Châu không đề cập đến trong thiên Vũ-cống (2205tcn-2197tcn), đây là thời gian trị thủy của vua Vũ, ông lên ngôi vua năm 2183tcn), định ra phép cống 9 châu chép lại địa thế và sản vật trong vùng, khi Ông đi trị thủy trong thời vua Thuấn, là quyển địa-lư đượcNguyễn-Trăi chính tay chép lại có tựa "An-Nam Vũ-Cống".

 

Qua 2 quyển sử trên ta thấy:15 bộ lạc trong thời Lạc-long-Quân xa ngoài cỏi Bách-Việt (vùng Quảng-đông, Quảng-tây, Vân-nam. . bên Tàu), tức chỉ nằm trong vùng Giao-chỉ-châu, Ông đă lập nước Văn-Lang gần thời Tây-Chu bên Tàu, thế mà ông Trần-trọng-Kim cố gắng chứng minh năm nhâm-tuất 2879tcn, trước thời Ḥang-Đế (2698TCN) bên Tàu 18I năm (v́ trong sử ghi họ Hồng-Bàng(năm nhâm-tuất đến năm qúy mảo), nên khi ghi qua lịch tây ông Trần-trọng-Kim viết: nhâm-tuất 2879tcn đến quư-măo 258tcn, sự nhầm lẫn này tạo cho người Việt ngày nay có sự nhận xét không thực tế về thời cuộc, rồi nẩy sinh lầm lẩn về bản tính "thông minh" và "ḥa b́nh của dân tộc Việt-Nam, nếu ông Trần-trọng-Kim có nghiên cứu qua quyển "An-Nam chí lược" th́ tôi nghĩ sẽ không có sai lầm này(v́ trong sử của ông viết:quyển Đại-Việt sử-kư là quyển sử đầu tiên, Thục-Phán không là người Ba-Thục), nếu ông có đọc qua quyển "An-Nam chí lược th́ tôi chắc chắn Ông sẽ ghi họ Hồng-Bàng (nhâm-tuất 1079tcn đến qúy mảo 258tcn), v́ năm 1079tcn là năm Chu-thành-Vương Tây-Hán mất và cũng là năm Lạc-long-Quân băng hà, chính năm 1079tcn này mới bắt đầu 18 đời vua Hùng-Vương và họ Hồng-Bàng. Từ năm này nước Văn-Lang có luật "Người làm vua gọi Hùng-Vương họ Hồng-Bàng, cho nên tôi nói họ Hồng-Bàng là đặc ân của Lạc-long-Quân dành cho người làm vua mà thôi, c̣n tất cả những người con khác vẩn mang họ mẹ, vi Văn-Lang theo mẩu hệ. Đặt gắn họ "Hồng-Bàng dành riêng cho nhà vua là sự "thông minh" tuyệt đỉnh của Lạc-long-Quân, sự kiện này giải quyết được sự ganh tị của các hoàng hậu (v́ vua cũng không mang họ cha như các xă hội mẩu hệ khác như Chiêm-Thành), cũng v́ chính họ Hồng-Bàng này mà có việc bà Âu-Cơ dẩn 50 con lên núi (vùng núi của Bách-Việt), c̣n Lạc-long-Quân dẩn 50 con xuống biển (vùng đồng bằng Lạc-Việt), v́ cuộc hôn nhân giữa bà Âu cơ (con của Đế-Lai) với Lạc-long-Quân (anh em chú bác với Đế-Lai, nếu theo phụ hệ bên Tàu th́ Lạc-long-Quân vẩn là họ Đế, chứ không phải họ Sùng), cuộc hôn nhân này là âm mưu của Đế-Minh muốn sau này vùng Lạc-Việt trở thành vùng đất của họ Đế (tại sao người viết sử Việt không thấy vấn đề này chứ?V́ bất b́nh nên tôi gọi đây là "thông minh đần độn"). Chính v́ Âu-Cơ nghe lời Đế-Lai(v́ hiếu), nên t́nh vợ chồng phải chia ly cách biệt, để giữ "ḥa khí" 2 bên, nên có sự phân chia vợ chồng, tính "ḥa b́nh"của dân tộc Việt thể hiện ở chổ này, nào ai thấy được?Nên Lạc long-Quân chỉ làm vua vùng Lạc-Việt, c̣n vùng Bách-Việt giao cho bà Âu-Cơ trở về gịng họ Đế, đồng thời Ông cũng nhận rơ được tại sao Trung-Quốc lưôn luôn có chiến tranh, họ chiến tranh cũng v́ cái danh "xưng vương, xưng đế", nên khi Ông làm vua chỉ xưng ḿnh là "quân" Lạc-long-Quân, cũng bởi sự "thông minh" và phân chia "ḥa b́nh" này mà nước Văn-Lang không bị lôi cuốn trong việc tranh quyền ở thời Xuân-Thu Chiến-Quốc của nhà Đông-Chu. Nước Văn-Lang được yên ổn và thái b́nh trong suốt 18 đời vua Hùng-Vương là nhờ ở sự "thông minh" và tính "ôn ḥa" của Lạc-long-Quân vậy.

 

Nhưng cũng v́ chính dân tộc Việt có sẳn cái tinh thần "ḥa b́nh" mà không nhận thức được kẻ xâm lược ḿnh như Thục-Phán An-dương-Vương (258tcn-207tcn, 51 năm), Nhà Triệu bắt đầu Triệu-Đà đến Triệu-vệ-Vương (207tcn-111tcn, 96 năm), v́ họ là những người Đông-Chu có ảnh hưởng trong cuộc chiến tranh quyền của Trung-Quốc, v́ họ có phong tục riêng, theo phụ hệ, họ nhờ hưởng cảnh thái b́nh của dân Lạc-Việt mà ḥa đồng sống chung, rồi ta lầm tưởng họ là cùng nguồn gốc một dân tộc. H́nh thức này Trung-Quốc ngày nay đang áp dụng để đồng hóa nước Việt-Nam thành một tỉnh tự trị, nhưng Trung-Quốc đă lộ cái đuôi xâm lược tại ngoài Biển-Đông, dân tộc Trung-Quốc là dân tộc ưa câm thù, thù từ gịng họ, thù từ dân tộc quốc gia, nên Trung-Quốc luôn luôn có chiến tranh và dân tộc luôn luôn bị bốc lột, c̣n dân tộc Việt-Nam là dân tộc trọng "ḥa b́nh", c̣n chiến tranh chỉ là cứu cánh của "ḥa b́nh đất Việt", nói vậy th́ chắc có người hỏi về việc "Việt-Nam đă diệt nước Chiêm-Thành và chiếm vùng Thủy Chân-Lạp th́ sao?Có phải là xâm lăng không?", mới nh́n vào th́ ta thấy đúng, và càng đúng hơn nữa sử Việt nói:"Việt-Nam chiếm đất Chiêm-Thành và vùng Thủy Chân-Lạp", chính từ chổ này tôi mới có lời không nhỏ nhặn với người viết sử, v́ họ chưa hiểu được t́nh tiết trong cuộc chiến tranh "Việt-Nam và Chiêm-Thành". Trong thời Việt-Nam bị Trung-Quốc đô hộ, Chiêm-Thành là nước hùng mạnh ở phía Nam, thường hay sang đánh phá, cướp bóc, hà hiếp dân Việt, th́ bị quân Tàu đánh đuổi. Sau thời kỳ Việt-Nam độc lập, họ cũng thường hay đem quân sang quáy nhiễu, vào thời nhà Trần có lần quân Chiêm Thành bao vay quyết chiếm Thăng-Long thành. Vào thời Trần-anh-Tông vua Chiêm-Thành Chế-Mân xin cưới Huyền-Trân công chúa với lễ vật là Châu-Ô, Châu-Lư thuộc về Việt-Nam, chính lư do này mà quân Chiêm khi thấy Việt-Nam có loạn, tưởng rằng thời cơ thích hợp rồi đem quân sang đánh, nhưng lần nào cũng thua, bởi thế đất đai từ từ thuộc dần về Việt-Nam (không lư đă đánh thắng rồi lại trả đất về Chiêm-Thành), Việt-Nam chiến tranh là để bảo vệ "ḥa b́nh" mà vô t́nh làm rộng thêm đất đai, chứ không phải chiến tranh xâm lược để chiếm đất Chiêm-Thành, nước Chiêm-Thành mất vào thời chúa Nguyễn, thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh, từ thời điểm này đất nước Việt từ từ nới rông đến vùng Thủy Chân-Lạp(v́ vùng này là vùng hoang dă không có người ở), người Việt cần cù lao tác đào sông đắp bờ tạo thành vùng canh tác phi nhiêu, sách sử có chép rằng gịng họ Mạc-Cữu góp công rất nhiều, họ đă đem đảo Phú-Quốc và vùng biển Hà-Tiên thần phục vua Minh-Mạng v́ quân Xiêm-La thường sang quáy nhiễu, điều này đủ để nói lên tính chất ḥa b́nh của dân tộc Việt-Nam, bởi thế tôi nhận thấy câu 9 của Viện nghiên cứu khoa học Mỹ nhận định không chính xác, nghĩa ǵ với câu "yêu ḥa b́nh, nhẫn nhịn, lại hiếu chiến và tự ái", thế mà cũng có người khen là người Mỹ hiểu biết nhiều về người Việt-Nam.

 

Mỉa mai thật thông minh lơ là.

Ngàn năm hơn mang đời hận quốc.

 

Được-Lời (LKC)

Ngày 18-04-2013 

 

______________

 

NGƯỜI MỸ NHẬN XÉT VỀ NGƯỜI VIỆT NAM

 

 Viện Nghiên Cứu Xă Hội Học Hoa Kỳ (American Institute for Social Research) sau khi nghiên cứu đă nói lên 10 đặc tính căn bản của người Việt, xin tạm dịch như sau:


1. - Cần cù lao động nhưng dễ thỏa măn.

2. - Thông minh, sáng tạo khi phải đối phó với những khó khăn ngắn hạn, nhưng thiếu khả năng suy tư dài hạn và linh hoạt.

3. - Khéo léo nhưng ít quan tâm đến sự hoàn thiện cuối cùng các thành phẩm của ḿnh.
4. - Vừa thực tế vừa có lư tưởng, nhưng lại không phát huy được xu hướng nào thành những nguyên lư.
5. - Yêu thích kiến thức và hiểu biết nhanh, nhưng ít khi học sự việc từ đầu đến cuối, nên kiến thức không có hệ thống hay căn bản. Ngoài ra, người Việt không học v́ lợi ích của kiến thức (lúc nhỏ học v́ gia đ́nh, lớn lên học v́ sĩ diện hay v́ những công việc tốt). [when small, they study because of their families; growing up, they study for the sake of prestige or good jobs]
6. Cởi mở và hiếu khách nhưng không có t́nh lâu dài.
7. Tiết kiệm, nhưng hay hoang phí v́ những mục tiêu vô nghĩa (v́ sĩ diện hay muốn phô trương). [to save face or to show off].
8. - Có tinh thần đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau chủ yếu trong những t́nh huống khó khăn và nghèo đói, c̣n trong điều kiện tốt hơn, đặc tính này ít khi có.
9. - Yêu ḥa b́nh và có thể chịu đựng mọi thứ, nhưng thường không thẳng thắn v́ những lư do lặt vặt, v́ thế hy sinh những mục tiêu quan trọng v́ lợi ích của những mục tiêu nhỏ.
10. - Thích tụ tập nhưng thiếu nối kết để tạo sức mạnh (một người có thể hoàn thành một nhiệm vụ xuất sắc; 2 người làm th́ kém, 3 người làm th́ hỏng việc). [one person can complete a task excellently; 2 people do it poorly, and 3 people make a mess of it ].

Những phân tích trên đây cho chúng ta thấy người Mỹ đă hiểu rất rơ người Việt. Tại sao người Việt lại có những đặc tính như thế này?

 

 

 

HẾT

 

 

 

Liên-khôi-Chương
5/2013

 

 

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: LIÊN KHÔI CHƯƠNG               |                 www.ninh-hoa.com