Trang Thơ & Truyện: LIÊN KHÔI CHƯƠNG            |                 www.ninh-hoa.com


LIÊN KHÔI CHƯƠNG


Cựu học sinh
các trường Trung học:
 

* Bán Công:
Đệ Thất-Tứ, NK. 1961-1965

* Trần B́nh Trọng:

Đệ Tam-Nhị, NK. 1965-1967

* VT/NT: Đệ Nhất (67-68)
* TTPT/SG : HH/PT(68-70)

 



Hiện sinh sống tại tiểu bang Texas, Hoa Kỳ


 

 

 

 

 

 

 

BỘ NĂO VÀ TRÁI TIM

LIÊN KHÔI CHƯƠNG

 

  

 

PHẦN 1

 

Đây là bài viết để t́m hiểu thêm về sức khỏe của con người, tôi chỉ nhận xét sự kiện để hiểu rơ thêm vấn đề hợp với kiến thức b́nh dân của quần chúng có thể hiểu được một cách tường tận và tự làm được.Lần này nói về bộ năo nên cũng phải dựa trên những nghiên cứu thật sự của các bác sĩ chuyên ngành tương quan đến năo bộ con người.

 

 Sau đây là bài viết của bà Jill Taylor, bác sĩ thần kinh năo, nói về sự hoạt động của óc trái sau tai biến mạch máu năo và sự phục hồi, Bà bị tai biến mạch máu năo (stroke hay AVC) ngày 10-12-1996 sau 8 năm cơn bệnh hoàn toàn b́nh phục và 5 năm sau (2009) Bà đă hoàn tất quyển sách viết lên những dữ kiện diển biến từ chính năo bộ của Bà.

 

 Những điều cần biết về Tai biến mạch máu năo là một tài liệu khoa học được Bà ghi lại theo thứ tự thời gian, cũng chính từ vực thẳm vô h́nh trong đầu óc hoàn toàn trống rỗng lặng lẻ mang lại sự an tĩnh cho nội tâm Bà, rồi tự Bà đă khám phá ra chức năng của bộ năo, một vấn đề hằng bao năm mà những nhà khoa học nghiên cứu năo bộ không mấy khi có dịp trăi nghiệm.

 

 Đây là tài liệu lần đầu tiên được ghi lại từ một nhà Tế bào thần kinh học, Jill Taylor, qua sự giáo nghiệm chính bản thân ḿnh, sau khi đă phục hồi v́ một cơn xuất huyết bên năo trái trầm trọng.

 

Hơn tất cả mọi thứ trên đời, bà Jill Taylor rất biết ơn Thượng đế đă cho Bà cơ hội sống c̣n và ca ngợi sư hiện hữu hôm nay, đây là cảm nghỉ của những người thường dùng óc phải, v́ Bà là người đă bị tổn thương về óc trái, nên chúng ta có nghe qua cảm nghĩ của Bà trong lúc cơn bệnh đang hoành hành:"Tôi thấy bàng hoàng và lo sợ nhưng có cảm giác an nhàn".

 

Tai biến năo chỉ là một chấn thương khiến cho những hiểu biết mới về năo bộ xuất hiện trong đầu của bà Jill Taylor.

 

 Trong khả năng phục hồi của năo bộ con người, do khả năng tiềm ẩn sẳn có không ngừng thay đổi để thích ứng tồn tại.Điều này cho chúng ta thấy hành tŕnh về nhận thức thuộc "Bán cầu Phải" của năo bộ đưa bà Jill Taylor vào cảnh giới An lành của vùng Tâm thức sâu thẳm, giúp phục hồi Ư thức luận lư của "Bán cầu năo Trái" để tŕnh bày và giúp cho con người đạt đến Cảnh giới An lành của vùng Tâm thức thâm sâu.

 

 Chính năo bộ Phải - đă đưa bà sang một vùng nhận thức mới:ḥa thành một cùng vũ trụ. Từ đó bà mới hiểu được rằng tại sao với bộ óc vật chất này, người ta có thể đạt đến sự hiểu biết về những điều “thần bí” và “siêu h́nh”.

 

Năm 1988, Bà đang làm công việc cán sự ở pḥng thí nghiệm nghiên cứu về năo bộ, anh của bà (31 tuổi) chính thức được giới y học xác định mắc phải chứng bệnh Tâm thần phân liệt. Về phương diện Sinh học th́ 2 anh em Bà phải là hai hiện hữu gần giống nhau, nhưng trên cuộc sống, Bà nhận thấy:"Ḿnh th́ đem ước mơ gắn liền với thực tế đời sống, c̣n bộ óc của người anh chỉ phát sinh ra hoang tưởng?

 

Để t́m hiểu nguyên nhân "Bệnh tâm thần phân liệt".Sau khi tốt nghiệp Tiến sĩ ỏ Đại học Indiana Bà được mời làm việc trong chương tŕnh nghiên cứu hậu đại học của trường Đại học Y Khoa Harvard, phân khoa Thần kinh.

 

 Bà đă nghiên cứu trong 2 năm, dưới sự hướng dẫn của giáo sư Tiến sĩ Roger Tootell, trên bộ phận vỏ năo liên quan đến thị giác, bà nhận ra đa số những người mắc "Bệnh tâm thần phân liệt" thường có cái nh́n rất bất thường khi quan sát những vật chuyễn động.

 

Sau đó, bà đă xin chuyễn qua nghiên cứu ở phân khoa tâm thần, dưới sự chỉ dẫn của giáo sư Tiến sĩ Francine M. Benes trong bệnh viện McLean. Tiến sĩ Benes là chuyên gia nổi tiếng về giải phẩu năo bộ những người "Bệnh tâm thần phân liệt" sau khi chết, để t́m hiểu và giải thích tại sao họ mắc phải cơn bệnh này.

 

Một tuần trước khi sang nhận nhiệm sở ở bệnh viện McLean, bà được mời dự buổi điều trần hằng năm - năm 1993 - của “Hội bạn người bệnh Tâm thần toàn quốc” ở Miami, Florida. Lúc đó, Hội có khoảng 40 ngàn hội viên có người nhà mắc bệnh tâm thần. Hiện nay năm 2009, con số đó đă tăng lên đến khoảng 220 ngàn.Hội họp ở đây là để báo động cho chính quyền và những người có trách nhiệm trong giới y học phải quan tâm giải quyết, v́ đó là sự đ̣i hỏi của người dân về Công Bằng Xă Hội.

 

 Khi trở về lại bệnh viện McLean để bắt tay vào việc nghiên cứu bệnh, bà rất hăng say và nhiệt t́nh.Năm 1994 bà được đề cử vào ủy ban điều hành của Hội.Lúc đó bà mới có 35 tuổi, trong khi tuổi trung b́nh trong ủy ban là 67.

 

Qua sự nghiên cứu, bệnh viện McLean đă t́m thấy có ba hệ thống hóa chất khác nhau làm công việc tiếp nối sự “truyền tin” trong mỗi bộ óc. Nhờ những hóa chất này, như dopamine là một, mà các tế bào thần kinh có thể chuyển tin tức cho nhau.Nếu họ nhận biết được các hóa chất này trong sự vận hành vi tế giữa các mạch tế bào năo, biết được liều lượng hóa chất cần thiết của năo bộ từng người bệnh, họ có thể điều trị những chứng bệnh này bằng những loại thuốc với liều lượng hiệu quả hơn.

 

 Công tŕnh nghiên cứu của bà đă được đăng trên báo y học “BioTechniques Journal” đầu Xuân 1995; và đến năm 1996, bà được giải thưởng của Đại học Y Khoa Harvard, phân khoa Tâm thần về kết quả nghiên cứu này.

 

 Một sự kiện bất ngờ xảy ra trong buổi sáng ngày 10 tháng 12 năm 1996 bà khám phá ra rằng năo bộ của chính ḿnh cũng đă mang bệnh.Bà đang bị Xuất huyết năo! Trong ṿng 4 tiếng đồng hồ ngắn ngủi, tự ḿnh theo dơi và thấy tâm trí từ từ hũy hoại trong khả năng phân tích sự vật xung quanh qua các giác quan chính ḿnh, bà cảm nhận cơ thể ḿnh hoàn toàn tê liệt, từ khả năng đi đứng, nói năng, đọc viết, hoặc hồi tưởng lại mọi việc trong đời.

 

MỘT MÔN KHOA HỌC ĐƠN GIẢN.

 

Đọc qua phần ở trên chúng ta có thể đoán được bài viết này được viết trong năm 2009, sau 13 năm bị tai biến mạch máu năo trái, và bà cũng cho chúng ta biết sau 8 năm bị bệnh bà đă trở lại b́nh thường, và những hồi ức lại trong 5 năm sau cùng này để bà tiếp tục viết lên những ǵ bà đă nhận biết về năo bộ do chính bộ năo của chính ḿnh ghi lại, v́ tai biến năo chỉ là một chấn thương khiến cho những hiểu biết mới về năo bộ xuất hiện trong đầu của bà Jill Taylor.Một điều đáng chú ư ở đây là năm 1996 bà được giải thưởng Đại học Y khoa Harvard và bị tai biến mạch máu năo trong tháng 10-1996, Bà có vui mừng trong giải thưởng này không?Cuộc sống trước tai biến mạch máu năo Bà không nói đến, không lẻ v́ ăn uống trong cái tuổi 37 của Bà khiến bà sinh ra bệnh, theo tôi nghĩ Bà vui qúa mức, ảnh hưởng bởi trái tim, nên tôi đưa lên vấn đề tương quan giữa "Bộ năo và trái tim".

 

 Về phần năo bộ Bà viết tiếp:"Thông thường, con người chúng ta có thể trao đổi với nhau về một vấn đề ǵ là v́ có cùng một ư niệm thực trạng về vấn đề đó và hệ thống thần kinh của chúng ta phải có cùng khả năng nhận xét hiểu biết về dữ kiện từ ngoài vào bộ óc, cùng phân tích và chấp nhận tương đồng trong cách trao đổi hiểu biết đó trở thành ư nghĩ, lời nói, hay việc làm.

 

Như vậy sự sống là một biến cố quan trọng nhất.Mổi người là một cá thể riêng biệt của những đơn bào sinh vật do sự cấu trúc sinh thể của nhiều tế bào cùng xuất hiện. Những nguyên tử và phân tử trong tế bào kết tập nhau thành DNA và RNA có thứ lớp và không thể nhầm lẫn. Các tế bào này quần tụ với nhau và phát triển qua thời gian để sản sinh ra con người.Ở mức độ cấu trúc DNA, vạn vật đều như nhau.Nhưng đứng về mặt sinh học, cơ thể chúng ta mặc dù đă được cấu tạo rất phức tạp, vẫn chưa phải là hoàn hảo và cố định, mà c̣n đang trên đà phát triển, bởi năo bộ đă và đang thay đổi không ngừng.Năo bộ của con người tiền sử không giống như năo bộ của con người ngày nay. Chỉ riêng sự phát triển về ngôn ngữ đă làm thay đổi từ h́nh thể đến cấu trúc hệ thống tế bào năo bộ.Hầu hết những nhóm tế bào khác nhau của cơ thể đều sinh ra và chết đi trong vài tuần hoặc vài tháng, rồi được thay thế bằng những tế bào mới, nhưng các tế bào năo lại không như thế, không có sự hủy diệt, mà chỉ trở thành “già đi” theo số tuổi của bạn.

 

 Số lượng tế bào thần kinh trong bộ óc con người không thay đổi, nhưng sự “tiếp xúc” giữa các tế bào th́ thay đổi, tùy theo sự học hỏi và kinh nghiệm sống của từng cá nhân.

 

 Hệ thống tế bào thần kinh của con người thật năng động và tuyệt vời, với con số tế bào ước khoảng một ngàn tỉ với trọng lượng trung b́nh của năo bộ không hơn 1, 5 kg.Dĩ nhiên con người chúng ta không phải chỉ có năo bộ. C̣n có thân thể nữa. Trung b́nh, cơ thể một người trưởng thành gồm chứa khoảng 50 ngàn tỉ tế bào.Thật là kỳ diệu: những tế bào xương, tế bào thịt, tế bào tạng phủ..., làm sao chúng có thể điều phối và hoạt động nhịp nhàng với nhau để tạo thành một cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh và không bao giờ bệnh tật?

 

 Cho nên nếu bạn có mang bệnh, đừng lấy làm lạ! Sự tiến hóa về phương diện sinh học thường bắt đầu từ thô sơ lên đến phức tạp. Để bảo đảm sự tiến tạo các sinh vật được hữu hiệu, Tạo hóa luôn theo một khuôn mẫu nhất định. Như quả tim bơm máu, tuyến mồ hôi điều ḥa thân nhiệt...; mỗi mỗi được tạo tác theo những “mă số“ riêng không hề bị xáo trộn. Do đó, qua hàng triệu triệu năm, mọi loài chỉ tiến hóa và phát triển trên “căn bản” của ḿnh để tiến đến mức độ phức tạp hơn. Chẳng hạn như con người và loài dă nhân. Con người có đến 99, 4% DNA cấu tạo tương tự như dă nhân. Như vậy không có nghĩa dă nhân là thủy tổ của loài người; chúng chỉ có trí thông minh xấp xỉ như con người mà thôi. Điều đó chứng minh sự kỳ diệu của bàn tay tạo hóa: chỉ thay đổi một chút xíu các mă số DNA mà đă tạo ra các loài sinh vật khác nhau. C̣n giữa loài người với nhau, mọi người có cùng loại DNA, nhưng chỉ khác nhau có 0, 01% (1/100 của 1%) trên cách cấu trúc. V́ vậy, mắt mũi, màu da, cao thấp, mập ốm, dáng vẻ... không giống nhau.

 

 Và con người khác với những loài có vú khác là ở bộ năo: con người có lớp vỏ năo dợn sóng và uốn khúc một cách phức tạp. Mặc dù năo bộ loài có vú đều có vỏ năo bao bọc bên ngoài, nhưng vỏ năo con người lại dày hơn gấp đôi và v́ vậy các chức năng sinh hoạt cũng gấp đôi. Hơn nữa, vỏ năo con người c̣n chia năo bộ ra làm 2 bán cầu riêng biệt mà chức năng sinh hoạt mỗi bán cầu lại được bổ túc cho nhau.Nhờ bổ túc cho nhau mà mỗi người chúng ta có một nhận thức nhất định và độc nhất cho từng người- không ai giống ai về thế giới bên ngoài. Lớp vỏ năo trên cùng mới được “thêm vào” cho năo bộ con người gần đây thôi (vài ngàn năm)đă làm cho con người khác hẳn các loài có vú khác, Nhờ những mạch thần kinh ở đây mà con người có được tri thức về những vật chất "cụ thể" (nhà cửa, vật dụng) và những ư niệm “trừu tượng” (ngôn ngữ, nghệ thuật...). C̣n những lớp sâu hơn của vỏ năo th́ chức năng sinh hoạt giữa người và vật đều giống nhau.

 

 Bán cầu năo bộ cũng cần mạch máu mang dưỡng khí lên nuôi sống.Các mạch máu này được phân nhiệm vụ riêng biệt, như mạch máu thuộc phần cử động tứ chi, phần tạo tác ngôn ngữ, phần hiểu biết ngôn ngữ, phần thuộc thị giác, phần phân biệt vật thể. Mạch máu nào bị hư hỏng th́ phần liên hệ đó của thân thể không c̣n hoạt động được. Và cũng như các bộ phận khác của cơ thể là thường hay bị bệnh, các mạch máu ở bán cầu năo bộ cũng hay bị "tai biến". Những tai biến này chia làm 2 loại thường làm chết người hoặc biến con bệnh thành phế nhân.

 

*Tai biến thông thường nhất, lên đến 83% trường hợp, là "nghẽn" mạch máu. Nghẽn mạch máu là khi mỡ cholesterol đóng theo thành mạch máu làm trở ngại máu không thể lưu thông trên vỏ năo, làm năo không có dưỡng chất, tế bào thần kinh ở vùng này phải tê liệt. Thường th́ tế bào thần kinh tê liệt sẽ không được thay thế. Các sinh hoạt của thân thể liên hệ tới vùng thần kinh này sẽ bị đ́nh chỉ vĩnh viễn, trừ phi có những tế bào thần kinh khác học hỏi vai tṛ của những thần kỉnh đă tê liệt qua một thời gian, gọi là phục hồi chức năng. Bởi v́ mỗi người có sự nối kết các đường dây thần kinh năo bộ một cách khác nhau, nên khả năng phục hồi cũng khác nhau.

 

*Tai biến hiếm hoi chỉ có khoảng 17%, nhưng nặng nề nhất, là "vỡ" mạch máu.Vỡ mạch máu là khi mạch máu năo có chỗ cấu tạo bất thường -thành mạch máu quá mỏng - bị vỡ ra, lớp vỏ năo bị ngập lụt trong máu và tế bào năo ở vùng đó không c̣n hoạt động được; v́ máu là độc tố của tế bào thần kinh, không thể được tiếp xúc trực tiếp. Đôi khi vỡ mạch máu là do áp suất huyết quá cao, các vi huyết quản nốỉ liền động mạch và tĩnh mạch chịu đựng không nổi áp lực.Đây là những tai biến chết người.

 

Những Dấu Hiệu của Tai Biến Mạch Máu Năo:

 

*Tự nhiên nói không ra tiếng.

*Tay chân bị tê hay bắp thịt bị cứng.

*Tự nhiên quên hết mọi sự một cách bất thường.

*Tự nhiên đi đứng mất thăng bằng.

*Bị nhức đầu dữ dội khác với b́nh thường.

*Bỗng nhiên mắt mờ, không c̣n thấy ǵ hết.

 Tai biến Mạch máu Năo là vấn đề Sống Chết. Hăy đưa đi cấp cứu lập tức".

 

 Một nạn nhân stroke (trong số 83% stroke ischemic, mạch máu năo bị tắc), không như Bà Jill Taylor (trong số 17% stroke hemorragic, mạch máu năo bị vỡ), Ông nhận xét về bài viết của bà Jill Taylor như sau:

 "Bài viết của Bà BS Jill Taylor đă hết sức đầy đủ cả về phương diện khoa học, lư trí đến phương diện tâm lư, tâm linh.Tôi không thấy, và không dám, viết ǵ thêm về chuyện này.Tuy nhiên, có một số điểm, tôi không thấy nhắc đến trong chuyện này. Bởi vậy, tôi muốn tŕnh bày lại dưới đây để quư vị tùy nghi thẩm định:

 

1. Năm 1996 người ta chưa biết đến một phương thuốc mới trị stroke. Sau năm 2000, người ta đă t́m ra một phương thuốc để trị stroke, gọi là tPA, hay là tissue Plasmimogen Activator. Thuốc này chỉ hiệu nghiệm nếu bệnh nhân bị stroke được chữa trị trong ṿng 3 hay 3 tiếng rưỡi đồng hồ mà thôi. Gần như khỏi hẳn. Sau đó, trễ hơn, vô phương cứu chữa.

Kết luận: Những ai thấy ḿnh có thể bị stroke, xin hăy vào ngay bệnh viện thật sớm để được chữa trị ngay trong ṿng 3-4 tiếng đồng hồ bằng tPA.

 

2. Stroke là một bệnh có tính cách di truyền. Trong gia đ́nh nếu thấy có người bị stroke th́ anh em hoặc con cái rất có thể cũng sẽ bị stroke, v́ tính cách này chúng ta cần phải hết sức cẩn thận trong việc ăn uống để giảm thiểu cholesterol tránh gây áp huyết cao và bệnh tiểu đường..Cần giữ ǵn sức khỏe năng tập thể dục, đi bộ mỗi ngày...

 

3.Cần luyện tập trí óc là một phần không thể thiếu trong việc pḥng ngừa bị stroke cũng như sớm hồi phục sau khi bị stroke".

 

 Bà BS Jill Taylor viết tiếp về "Bộ năo con người".

Khi bán cầu năo Trái bị thương tật, người bệnh sẽ mất khả năng nói và hiểu lời nói của kẻ khác. Nhưng nhờ bán cầu năo Phải, con người sẽ cảm nhận được là người đối diện đang nói thật hay nói dối qua sự nhận xét cách nói, giọng nói, vẻ mặt, và điệu bộ. Bán cầu năo Phải có khả năng bổ túc cho bán cầu năo Trái về mọi lĩnh vực sinh hoạt trong đời sống hằng ngày, khi năo Trái bị tai biến hay thương tật.Chính sự nhận biết này của "bán cầu năo phải" làm nảy sinh ra ư thức mà "bán cầu năo trái" ghi nhận từ lâu, dù rằng đương trong cơn suy thoái do tai biến mạch máu năo trái hoành hành, ư thức này chỉ thoáng qua nhưng cũng đủ cho người bệnh biết rằng ḿnh đương trong lúc nguy kịch nhất, cũng như nó chỉ thoáng qua trong khi cơn bệnh đă b́nh phục hoàn toàn, v́ vậy người đă bị thương tật "bán cầu năo trái" cũng sẽ từ từ trở lại trạng thái b́nh thường, tuy không nhanh nhẹn như lúc trước, nhưng ư thức vẩn hoàn tất mỹ măn do bởi 2 bán cầu năo có sự liên kết mật thiết của tạo hóa tặng cho con người.Phần tŕnh bày trên là ư tưởng của bà Jill Taylor.

 

 

Xem PHẦN 2

______________

 

 

Liên-khôi-Chương
Được-Lời (LKC)
Ngày 25-02-2014

 

 

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: LIÊN KHÔI CHƯƠNG               |                 www.ninh-hoa.com