Trang Thơ & Truyện: Lê Văn Ngô                |                 www.ninh-hoa.com



 

 Lê Văn N

   Người làng Phước Đa,
 Cựu Giáo sư trường
Trung Học Ninh Ḥa
(Trần B́nh Trọng)
niên khóa 1959-1962.
 



Hiện sinh sống tại
San José, California.

 

 

 

 

 

THĂM THẦY TÔI

Lê Văn N

 

 

 

            Trong thời gian cắp sách đến trường, tôi đă được thọ giáo rất nhiều thầy không sao nhớ hết. Một số thầy c̣n lưu lại trong kư ức tôi qua năm tháng v́ những đặc tính riêng biệt của Thầy, tất cả đều được quư trọng như là những hành trang vào đời. Tuổi thanh xuân của tôi gặp thời loạn ly, nợ nước trước t́nh nhà bôn ba xa xứ. Từ khi miền Nam tan hàng, đời sống dân chúng sa sút vào cảnh tận cùng xă hội, đêm nằm thỉnh thoảng tôi nghĩ đến các Thầy của tôi giờ này làm ǵ? đời sống thay đổi ra sao? Trong số đó có thầy Nguyễn Tố và thầy Ngô văn Cử. Hai vị Thầy này cùng quê hương với tôi – Ninh-Ḥa yêu thương đời đời.

 

            Ngày tháng trôi qua, tuổi già đă đến, sống xa quê hương với bao niềm thương nhớ, một hôm vào Web Ninh-ḥa.com của anh Nguyễn văn Thành, tôi gặp lại nhiều kỷ niệm thân thương không sao nói hết, đặc biệt biết tin tức của thầy Nguyễn Tố và thầy Ngô văn Cử do con của các Thầy kể lại. Tôi quyết định t́m một ngày nào thuận tiện về thăm Thầy tôi. Và ngày đó đă đến với tôi vào ngày cuối tháng ba năm 2007.


Vợ chồng thầy Nguyễn Tố

            Vào đầu tháng hai âm lịch, Ninh-Ḥa c̣n ở vào mùa Xuân, khí trời ấm áp, buổi sáng có chút sương mù, chiều vào đêm chậm chậm gió hiu hiu mát mẻ. Đời sống dân làng thư thả không có ǵ vội vàng hấp tấp như ở thị thành. Rồi một buổi chiều mát trời, tôi và em tôi trên chiếc Honda chạy ṿng quanh khu phố Ninh-Ḥa t́m nhà con trai của thầy Ngô văn Cử. Anh Ngô văn Hiệp tiếp chúng tôi với một chút ngạc nhiên nhưng rồi anh nhận ra em tôi là bạn tù cải tạo với anh. Tôi tự giới thiệu và xin anh cho tôi thắp nhang cho Thầy. Anh vui vẻ đưa tôi vào bàn thờ của Thầy bên cạnh. Nh́n bức chân dung Thầy, tôi nhớ lại h́nh ảnh gặp Thầy lần sau cùng vào khoảng năm 1956, lúc Thầy đang làm Hiệu Trưởng Trường Tiểu Học Tư Thục Đức Trí. Anh tường thuật lại những ngày cuối đời và sự ra đi b́nh an của Thầy không ǵ vướng bận. Tôi kể anh nghe những ngày thơ ấu gặp Thầy tại trường Đức Trí với nhiều kỷ niệm không bao giờ tôi quên đó là mùa hè năm 1956 khi tôi vừa tốt nghiệp bằng Trung học Đệ Nhất Cấp, về quê ghé thăm Thầy. Trong câu chuyện thăm hỏi, Thầy bảo “ Con về đây mở lớp hè dạy bổ túc toán cho các em Đệ Thất, Đệ Lục kiếm ít tiền cho năm học tới”. Đúng như ư mong muốn, tôi vâng dạ và Thầy đă sắp xếp pḥng, quảng cáo, định ngày bắt đầu dạy và học phí cho mỗi em. Đúng ngày tôi vào lớp dạy, số học sinh khá đông. Xong hai tháng hè tôi đến tŕnh bày với Thầy và xin gởi tiền chi phí pḥng ốc. Thầy vui vẻ cười bảo “Con giữ lấy, Thầy cho để mua sách vở học”. Tôi bỡ ngỡ xúc động với tấm ḷng vàng của Thầy hiểu cho đứa học tṛ nghèo.

 

            Đi học xa nhà, cuộc chiến leo thang kéo dài, rồi bao khó khăn dồn dập, tôi không có dịp trở lại thăm Thầy, măi đến khi đọc bài viết của chị Ngô thị Thỏa, trưởng nữ của Thầy mới biết Thầy đă về cơi vĩnh hằng. Những nhận xét của chị về Thầy thật chính xác, đúng vậy, không ai hiểu cha mẹ bằng con. Tôi xin phép chị Thỏa cho tôi chép lại như sau:

 

-   Thầy đă đem hết tâm trí phục vụ việc đào tạo học sinh, phát triển trường lớp.

-    Thầy quư trọng những đồng nghiệp cùng cộng tác, thương yêu học tṛ.

-    Thầy mất vào ngày 5 tháng 9 năm 1989, đúng vào ngày trên toàn quốc học sinh cắp sách đến trường.

 

            Vâng, Thầy ra đi b́nh thường như mọi năm, rời nhà đến trường khai giảng năm học mới cho các con em yêu mến của Thầy. Công lao và sự nghiệp của Thầy vẫn c̣n lưu măi trong ḷng học sinh và bạn bè ở đất Ninh Ḥa cùng thời với Thầy. Con cầu nguyện Hồng Ân Tam Bảo gia hộ cho Thầy được văng sanh về miền Cực Lạc.

 

            Rời nhà thầy Cử, chúng tôi tiếp tục đi thăm thầy Nguyễn Tố. Theo quốc lộ 21 đường đi Ban Mê Thuộc, qua khỏi đường xe lửa có con đường đất rẽ phải vào xă Ninh Phụng. Đường gồ ghề, xe Honda phải chạy chậm để tránh ổ gà, có đoạn cũng khá tốt được tráng bằng ciment hoặc dầu nhựa đường. Xe luồn lách dưới hàng tre dọc con mương, qua những đám ruộng lúa chín vàng dưới nắng chiều êm ả. Cơn gió mát thoảng mùi lúa chín, mùi bùn, mùi hương hoa cau, hoa bưởi, hoa chanh, hoa xoài…..mùi quen thuộc của đồng quê ngày c̣n thơ ấu rong chơi xóm làng, về lại trong kư ức của tôi một cách êm đềm, thoải mái. Xa xa giữa cánh đồng, năm ba nhóm người nông dân đang cắt lúa, đập lúa, gánh lúa về nhà dọc theo hàng rào tre bên bờ sông. Toàn cảnh sinh hoạt tạo thành bức tranh đồng quê thật đẹp. Lâu lắm, hơn ba mươi năm rồi tôi mới có dịp thưởng thức trọn vẹn không khí trong lành của miền quê mẹ Ninh Ḥa. Tôi nhắc nhỏ em tôi chạy chầm chậm để quan sát cảnh đồng quê, bỗng chốc xe đến ngả ba đường, không biết đi hướng nào??? Em tôi dừng xe hỏi thăm, từ trong nhà máy xay gạo, một thanh niên nhỏ người bước ra, em tôi nói thầm anh này chắc là con thầy Tố. Đúng vậy anh Nguyễn Tâm là trưởng nam của thầy Tố, anh lái Honda dẫn chúng tôi chạy ṿng trên bờ ruộng, mười lăm phút th́ đến nhà. Chúng tôi dựng xe giữa sân, nh́n ṭa nhà khá đồ sộ, xây theo lối xưa của gia đ́nh giàu có. Nhà h́nh chữ U, nhà ngang nơi thờ ông bà cha mẹ, nhà bên phải và bên trái hai gian đầu là nơi sinh hoạt gia đ́nh, tiếp đến là kho lúa nhà bếp, pḥng ở của người làm phụ giúp công việc gia đ́nh. Ngôi nhà đă hư nhiều theo thời gian chưa được tu bổ. Sau mấy chậu hoa kiểng, tôi thấy Thầy và Cô ngồi trên ghế bố nh́n ra cánh đồng trước mặt uống nước tṛ chuyện.

 

            Đứng trước Thầy Cô, anh em tôi chấp tay chào, thầy nh́n chúng tôi có vẻ ngạc nhiên, tôi hỏi: “Thầy c̣n nhớ con không?....” Suy nghĩ, mỉm cười thầy đáp: “không”. Phải, nhớ sao được, thời gian trôi qua tất cả đều biến đổi. Tôi học với Thầy hai tháng hè năm 1952, thi vào trường Trung Học Vơ Tánh trúng tuyển, sau đó cùng một số bạn về đây thăm Thầy. Cùng năm này Thầy nhận lệnh động viên theo học khóa sĩ quan trừ bị Thủ Đức. Đến năm 1969, trong công tác thăm viếng các cơ sở, đơn vị trong Tiểu Khu Khánh Ḥa, tôi gặp lại Thầy lúc bấy giờ là CHT đơn vị Trung Tâm 2 Trợ Huấn Cụ Nha Trang. Thầy tṛ gặp nhau hàn huyên vui mừng không xiết, lui tới thăm nhau được một năm. Năm 1971 Thầy đắc cử Dân biểu của tỉnh Khánh Ḥa rồi vào Sài G̣n làm việc. Bốn chục năm sau, giai đoạn tuổi già tuột dốc bỏ lại sau lưng tất cả hào khí một thời oanh liệt. Thầy gặp lại tṛ ở quê cha đất tổ thật ngỡ ngàng, không tưởng. Thầy tṛ ngày nay như buổi chiều tàn, cầu mong được sống an nhiên, tự tại những ngày tháng c̣n lại sau nhiều năm tranh đấu thành bại bất luận.

 

            Thầy c̣n khỏe mạnh, minh mẫn, nhắc lại nhiều kỷ niệm xưa, với chi tiết thông suốt và nét mặt lúc nào cũng rạng rỡ tươi cười.

 

            Sau khi ra tù cải tạo, thầy về lại quê nhà nơi chôn nhau cắt rún, mặc dầu Thầy có đủ đ́ều kiện đi Mỹ. Thầy nói không muốn rời bỏ quê cha đất tổ, bà con xóm làng yêu mến, xuất ngoại để sống cuộc đời tạm dung xa xứ. Thầy hiện đang chung sống với người bạn đời (Cô sức khỏe c̣n rất tốt), vợ chồng người con trai trưởng và các cháu nội tại xă Ninh Phụng. Thầy c̣n một người con trai đang ở Hoa Kỳ và cô gái út hiện là Giáo sư dạy Đại học ở Úc Đại Lợi.

 

            Chúng tôi chuyện tṛ với Thầy gần một giờ đồng hồ và chụp chung với Thầy vài tấm h́nh kỷ niệm. Mặt trời khuất sau rặng núi, đường về nhà khá xa, chúng tôi xin từ giă Thầy Cô ḷng ngậm ngùi lưu luyến, biết ngày nào gặp lại. Thầy không tiễn chúng tôi ra cửa được v́ hai chân Thầy yếu nhưng Thầy nh́n theo cho đến khi chúng tôi khuất sau hàng rào.

 

            Trên đường về tôi miên man nghĩ đến những ngày Thầy đứng trước lớp ở trường Đức Trí giảng dạy những bài toán đố khó một cách rành mạch dễ hiểu cho học sinh. Gặp Thầy trong cương vị CHT cấp bậc Thiếu tá, nhưng rất thân t́nh vui vẻ với người học tṛ cũ. Hôm nay gặp lại Thầy, sau bao vật đổi sao dời, Thầy vẫn là Thầy của tôi như năm xưa, nhưng không c̣n đi đứng lanh lẹ nữa, sống cô liêu nơi thôn vắng, một ḿnh ôn lại những ǵ một thời vùng vẫy đă qua như “Hổ nhớ rừng”. Con cầu mong Thầy được an hưởng Phước Lộc, giữ ǵn sức khỏe để sống Thọ với con cháu, xóm làng.

 

            Cuộc viếng thăm đem lại Thầy Tṛ chúng tôi một ít t́nh cảm êm ái thân thương, một h́nh ảnh tươi đẹp ở tuổi già. Tôi mừng v́ làm được một ước mơ từ lâu ở xứ người xa xăm: “Tôi sẽ về thăm thầy Ngô văn Cử và thầy Nguyễn Tố ở quê nhà Ninh Ḥa thương yêu”.

 

 

 

Mùa Hè 2007

Lê Văn N

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: Lê Văn Ngô                |                 www.ninh-hoa.com