Thơ & Truyện: Lê Thị Mỹ Châu             |                 www.ninh-hoa.com

 Lê Thị M Châu

* Quê Quán :
 Phú Thọ 2 – Ninh Diêm – Ninh Ḥa

* Cựu Học sinh:
Trường Trần Quư Cáp -
Ninh Diêm - Ninh Ḥa

* T́nh trạng hôn nhân :
Độc thân (chưa kết hôn)


Hiện sinh sống và làm việc
tại Sài G̣n, Việt Nam.


 

 

 

 

 

 


Ḥn Khói ! Ngày Về
Lê Mỹ Châu
 

 

Kỳ 4 : NHỮNG CÂU CHUYỆN Ở QUÊ

(tiếp theo Kỳ 4, Phần 1)

2. Tháng 5 về trên những cánh đồng muối 

          Ḥn Khói, tháng 5, có những cơn mưa vội vàng trút xuống. Làm vơi tan cái nắng oi nồng, khiến bầu trời trong xanh trở nên êm dịu. Tháng 5, những cánh phượng đỏ rơi đầy con đường, tiếng ve ngân râm ran khúc nhạc cũ, nghe nào ḷng dù mùa về hội tụ chốn quê. Tháng 5, bờ đê của những thửa ruộng nhộn nhịp dáng h́nh các mẹ, các chị quai gánh những nỗi nhọc nhằn mưu sinh đâu rồi?

          Ḥn Khói thời tiết năm nay lạ cực ḱ, mới đầu Xuân đă có nhiều cơn mưa trái mùa. Mưa to, khó ngớt, khiến diêm dân bao phen bồi đê, đấp ruộng thở dài ngao ngán. Có người mất hẳn niềm tin và chữ đói hiện hữu mà chỉ biết than đất trách trời. “Những ô ruộng vẫn tràn đầy nước trong nắng, vừa làm xong, phơi ruộng, lấy nước vào. Muối vừa đóng bợn là chiều mưa ầm ỉ. Bây coi, dị c̣n ǵ mà ăn. Ba lứa rồi, tao chia được 140.000 đồng, vậy không đói chứ là chi bây?”. Tiếng năo nề kéo dài thườn thượt của chú 9 khi tôi hỏi về muối, để biết được sự cực nhọc bao giờ sẽ vơi trên đôi vai c̣ng nặng trũi của diêm dân quê ḿnh.

          Đáng lẽ mùa này của những năm trước rất nhộn nhịp trên mọi con đường, thửa ruộng. Dù muối có rớt giá cũng c̣n có miếng ăn qua ngày đoạn tháng. Ông trời dường như thách thức thêm nỗi khốn khó chất chồng. Dân quê muôn ngàn cái khổ trong ngày trôi, nối tiếp triền miên bao giờ sẽ dứt.

          Tôi đứng lặng giữa cánh đồng muối ngày xưa ba làm ở đó. Người ta nói ba làm muối rất giỏi, năng suất cao và hạt muối trắng trong cùng với độ mặn. Tôi chẳng biết nhiều về muối, nhưng thi thoảng có nghe nhiều câu chuyện về ba thời đó. Bây giờ, thuở ruộng chơ vơ không một bước chân, tiếng cười đùa và chẳng có đóng muối nào được bồi lên vun vứt.

          Tôi nh́n quanh quẩn để xem có cánh đồng nào đang thu hoạch muối. Tôi sẽ đến đó xem và nắm vào tay, hoặc ngửi thấy mùi mặn chát của muối như thế nào. Bởi khá lâu rồi tôi chưa chứng kiến tường tận từ đầu đến cuối cho một ngày thu hoạch muối nên khó mà diễn tả nổi. Tiếc rằng, chẳng có cánh đồng nào được mùa thu hoạch. Tất cả im vắng trơ trọi. Một ngày trên những cánh đồng muối sẽ giữ lại hẹn ngày mùa năm sau. 
 

3. Người đàn bà nơi quán cũ.

          Thưở c̣n đi học, mỗi tối cút kít trên một đoạn đường dài. Mệt nhọc và móc meo bụng đói tôi thường ghé quán cô 10 Hương ăn những cái bánh bèo ngụi lạnh, mà ngon. Gọi là quán cho hoành tráng nhưng thật chất đơn giản rất nhiều. Hai chiếc bàn nhỏ, mấy cái ghế con, một ánh đèn le lói ( là thời đó nhưng bây giờ có điện đường rồi nên cô Hương thôi thấp). V́ không có người phụ bán, nên ḿnh cô chỉ lấy hàng đi rồi bán lại mà thôi.

          Ghé quán là những người lỡ đường trong đêm khuya hoặc những nhà hàng xóm lối đó. Hoặc những đôi t́nh nhân đi chơi khuya, bao gă đi thăm người yêu từ nơi xa về. Người ta ghé quán cô mỗi tối như một thói quen hay v́ da vị của nước mắm, cái bánh dầy nhiều nhân.

          Cô làm bánh từ thời c̣n con gái, đổ bánh bèo không phải là đơn giản. Làm gạo, xay bột, rồi công đoạn đổ bánh cực ḱ quan trọng. Nếu lửa to cũng không được, lửa nhỏ cũng không xong. Tôi thấy cô quay như chong chóng, lầm lũi âm thầm suốt năm tháng không ngơi nghỉ bữa nào.

          Cô không nhiều con, thưở c̣n nhỏ bọn chúng đỡ đần chút ít, lớn đi học xa chẳng người phụ giúp cô không c̣n làm bánh bèo nữa mà đi lấy từ nơi khác. Có mỗi cách làm nước mắm ngon là thấy mọi thứ đều ngon ráo trọi. Tôi đi chừng khá lâu rồi về cũng thích ghé quán cô ăn chút bánh, để nếm được mùi vị rất riêng của cô.

          Nhớ hồi đó, cứ cách đêm là tôi ghé lại một lần. Lúc cô bán đắt th́ hết sớm, hôm ế ẩm ngồi thức đến 12 giờ khuya, khi đường đă vắng bóng người. Cô kể cho tôi nghe nhiều thứ về cuộc sống, về nỗi gian truân. Ngoài thời gian ở quán dường như tôi chẳng thấy cô đi đâu ra khỏi con đường làng. Hôm về, tôi ghé thăm. Cô bảo : “ Mày thấy không, quê ḿnh đổi thay quá rơ. Ngày xưa, tụi tao c̣n nhỏ, đất rộng hơn người. Làm ǵ có điện đường, xe cộ chạy rầm rầm. Bây giờ mọi thứ có hết ở quê sao tụi mày vẫn c̣n đi lang thang chốn phố”. Nghe cô nói mà tôi thấy thẹn. Bao người nơi xa cứ ngóng trông một ngày trở về lại quê và sinh sống trên mảnh đất là nơi chôn rau cắt rốn của ḿnh. C̣n ḿnh gần gũi quê mà muốn rời bỏ nói. Mà chẳng thể nào vứt bỏ được, bởi quê chẳng thể giữ chân người nhưng quê níu hồn người khiến nhịp tim luôn ray rứt. Những đứa con cô rời quê ráo trọi, chúng nó chẳng muốn trở về. Cũng giống tôi, thi thoảng ghé ngang rồi cũng mất hút trong cuộc mưu sinh. Cô một ḿnh, sớm hôm cũng có một ḿnh như má. Riết rồi cô quen dần sự cô độc trong sớm ban mai lẫn đêm hôm.  

4. Đường cũ 

          Tôi thích thú đi trong đêm, giữa ánh trăng huyễn hoặc mê đắm người. Nhưng đêm nay không trăng, tôi vẫn quyết làm chuyến hành tŕnh ngày ấy. Chầm chậm lướt qua trên con đường cũ một thời gắn vào đấy biết bao vui, buồn mà chưa nói hết. Với chiếc xe đạp và con đường dài, từ Ḥn Khói buổi chiều, tôi thong dong trên con đường như t́m cảm xúc ngày cũ. Lâu, thật lâu, chưa một lần tôi đạp xe với một đoàn đường xa như thế khi tôi hoàn thành xong chương tŕnh học. Và từ ấy, tôi cũng xa chiếc xe đạp thân yêu của ḿnh.

          Với xe máy, vèo một lúc là đến nơi. Nhưng với điều đó là có nghĩa bạn không thể nào ngắm mọi vật xung quanh thay đổi đến dường nào. Từ Ḥn Khói lên Ninh Ḥa ngày xưa tôi đạp trong ṿng 55 phút, ấy là những hôm mệt mỏi. Đi dần rồi quen, sau này đạp nhanh, nhất là những đêm tối trên đường đi về chừng 45 phút là đến nơi cần đến, về nơi cần về.

          Nghe nói tôi sẽ đạp đi về thị xă, chúng bạn bảo tôi khùng. Có muốn đi th́ lấy xe máy mà đi, chứ chi mà dại. Thời nào cũng qua rồi mà cảm xúc cũng vùi lấp, chứ sao nuôi nấng măi. Với tôi, con đường dài này dạy cho tôi biết nhiều thứ, biết sự cố gắng vươn lên, biết nồ hôi đắng và nước mắt rất mặn ra sao.

          Suốt cả một đoạn đường dài, tôi chậm chạp đạp, để nghe âm thanh vang vọng của chim hót chuyền chành. Để nghe mùi hương lúa mới trên những cánh đồng lúa xanh. Để nh́n dáng lững thững của những chú ḅ về chuồng buổi tối. Ở Chính Thanh, có một cánh đồng đang gặt hái. Dáng lui cui chậm răi lướt trên đôi tay thoan thoắt của các bà, các chị làm tôi mê người. Dù là dân quê nhưng chưa một lần tôi gặt lúa. Buổi chiều trên tuyến đường này khá nhộn nhịp tiếng động cơ. Bởi v́ cái nóng oi nồng của tháng 5, nhiều người từ thị xă, các xă khác đi về biển Dốc Lếch tắm khá đông nên âm thanh pha trộn có phần vui nhộn.

          Cuối cùng Thị xă Ninh Ḥa cũng hiện ra trước mắt trong chiều. Mọi con đường trở nên rộng răi, khang trang hơn. Hoa và cờ bay phất phới trong gió, tỏa hương thơm thi thoảng giữa chiều. Thời gian buông, những ánh điện rực rỡ soi rọi, khiến sáng bừng và trở nên sôi động hơn trong từng nhịp chân bao người đang bước. Thị xă Ninh Ḥa bây giờ có nhiều loại hoa được trồng ven ṿng xoay, những con đường mới. Có những loài hoa tôi thích từ thời đi học. Đó là hoa sữa và những nhánh bằng lăng tím ngát lẫn điệp vàng trên đường Trần Quư Cáp. Hoa sữa vẫn c̣n, bằng lăng vẫn tím, điệp vàng vẫn rơi nhưng mùa đă trôi một thời thưở ấy chỉ c̣n trong nỗi thổn thức mê hồ.

          Tôi ngồi lại giữa những con đường mới khá lâu, đến 20h bắt đầu từ từ đạp về. Đi trong đêm bây giờ không có cảm giác sợ hăi như xưa. Bởi mỗi tất đường đều có ánh điện. Từ ngă 3 về Ḥn Khói ( cái này là cánh nhà xe hay gọi, chứ dân Ḥn Khói hay gọi là ngă 2), th́ đêm tối mịt mù. Hôm nay trời không trăng nhưng có nhiều gió thổi, lúc chiều mây quần vũ kéo đến tưởng sẽ có mưa to, nhưng rồi gió cuốn mây trôi khuất mất. Chỉ c̣n lại là đêm, thú thật có một chút hăi hùng đi trong đêm như thế sau bao nhiêu năm. Thướ ấy, đoạn đường này gặp không ít trở ngại, bao lần làm nhục chí tôi nhưng cuối cùng cũng qua khỏi. Tôi nhắm mắt, nhắm mũi lui cui đạp một mạch, chứ chẳng thong thả như ban chiều. Cứ nguyện cầu măi trong ḷng về nhanh tới nhà là mừng.

          Đôi khi cũng thấy ḿnh ngớ ngẩn như chúng bạn nói. Cứ quẩn quanh trong hoài niệm hoài, nên chỉ nhớ về nó như một kí ức đẹp. Đêm cuối cùng ở quê, tôi cho phép ḿnh ngẩn ngơ trên những con đường mà tôi đă từng đi qua. Đồng hồ tích tắc, đêm dần tàn và ngày mới sắp bước qua. Tôi c̣n lại một ngày ở quê, một ngày nữa thôi làm sao gói hết cả niềm nhớ vào cơi ḷng. Một ngày nữa thôi với những ước mong đang c̣n ấp ủ mà chưa làm xong.

 

HẾT

 

 

Đêm H̉N KHÓI
L
ê Thị M Châu

    

         

 


 

Thơ & Truyện: Lê Thị Mỹ Châu               |                 www.ninh-hoa.com