Trang Thơ & Truyện: Lê Bá Thiên              |                 www.ninh-hoa.com

 LÊ BÁ THIÊN

Nguyên học sinh Vơ Tánh, Nha Trang

Phó Chủ nhiệm Chi hội UNESCO Thơ Đường
Trầm Hương Khánh Ḥa

 

 

 


Nơi đang sống: Diên Khánh, Khánh Ḥa.


 

 

 

 

 


 

 

VÀI D̉NG CẢM NHẬN VỀ BÀI THƠ
TUỔI BẢY MƯƠI

Của KIỀU LAM
 Lê Bá Thiên

 

 

PHẦN 1:

 

          Tuổi thọ đời người ước lệ 100 năm, nhưng sống đến bảy mươi là điều hạnh phúc. Nhà thơ Đỗ Phủ đời Đường đă có hai câu thơ:

 

Tửu trái tầm thường hành xứ hữu

Nhân sinh thất thập cổ lai hy

 

          Ngày nay tuổi thọ không dừng lại ở tuổi bảy mươi, cho nên trong tâm hồn, trong ư nghĩ của mỗi nhà thơ tuổi bảy mươi chỉ là điểm khởi đầu để xuất phát cho phần đời c̣n lại. Với nhà thơ Kiều Lam bài xướng " Tuổi bảy mươi" của anh không những là những lời tự t́nh mà là một hoài băo ư thức nhân sinh cao quư. So với những bài thơ mừng thọ khác, lời thơ của anh vẫn c̣n tiềm tàng một sức sống, vẫn lạc quan và dung dị giữa đời thường. Nhà thơ mở đầu bằng hai câu:

 

Tháng một ngày mười trọn bảy mươi

Công nhân viên chức đă qua rồi

 

          Câu thơ thật đơn giản, không cầu kỳ sáo ngữ nhưng đầy ấn tượng. Chỉ hai câu thôi, anh đă phác họa chân dung đời ḿnh bằng những con số rất hiển nhiên với những biến cố thăng trầm trong cuộc sống. Tuy chỉ là sự khái quát, nhưng người đọc đă hiểu ngay hai khía cạnh cuộc đời luôn song song tồn tại. Dụng pháp này trong thơ Đường gọi là" Phi vân kiên nhật" có nghĩa là vén mây sẽ thấy mặt trời ngay. Thời gian như bóng câu qua cửa, cơi nhân gian như giấc mộng, biển cả hóa nương dâu, tiền tài danh vọng như phù vân. Trước biến thiên vô cùng của tạo hóa, nhà thơ đă cảm khái:

 

Hư danh ảo ảnh t́nh buồn nhớ

Bầu rượu, túi thơ vơ vẽ chơi.

 

          Hư danh và ảo ảnh là hai sự kiện đối lập của cuộc sống. Từ sinh tồn đến hủy diệt, từ hữu thể trở về vô thể; nhà thơ đă vận dụng t́nh yêu để diễn đạt một tâm trạng ẩn chứa một hoài niệm khiến cho câu thơ có hồn và sống động hẳn lên.

 

          " Bầu rượu, túi thơ" là một khái niệm trở về sự sống nhàn cư. Ơ vào tuổi bảy mươi, nhà thơ đă đơn giản hóa cuộc đời xế chiều của ḿnh. Có lẽ anh cho rằng ḍng đời như một ḍng sông, dù khởi nguồn từ một nơi nào, nhưng cuối cùng cũng xuôi về biển cả. Cuồng nộ qua thác ghềnh, b́nh yên và hiền ḥa qua những bến bờ, những b́nh nguyên thơ mộng. Suốt một đời  tự đấu tranh với bản thân để vươn lên trong cuộc sống, anh biết ḿnh đă đạt được ǵ, mất ǵ và cuối cùng anh đă nhún ḿnh một cách kiêm cung rất dễ thương" vơ vẽ chơi" của anh vừa sâu vừa kín. Như một cánh rừng nguyên sinh trầm mặc, như một thảo nguyên bát ngát vẫn tiềm ẩn một điều ǵ đó rất kỳ thú. Và điều kỳ thú chợt đến khi đọc hai câu thơ năm và sáu:

 

Ngẫm nghĩ chơi hoài không phải đạo

Luận suy nên học cách làm người.

 

          Phóng túng nhưng không buông thả, anh vẫn giữ vững lập trường dùng lư trí để định hướng làm kim chỉ nam cho con đường đă chọn. Trong cách học làm người của Nho giáo, chữ NHÂN đứng đầu trong ngũ thường và anh coi đó là mẫu mực, một khuôn vàng thước ngọc. Sự tiết chế t́nh cảm, phải ngẫm nghĩ, phải luận suy....đă làm sáng lên một nhân cách, đồng thời cũng tạo nên một phong cách rất riêng trong thơ anh.

 

Xem PHẦN 2

 

 

 

LÊ BÁ THIÊN

 

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: Lê Bá Thiên               |                 www.ninh-hoa.com