Trang Thơ và Truyện của Lê Ánh                |                 www.ninh-hoa.com

Bs LÊ ÁNH
Bút hiệu:
LÊ P Thọ


 
 
Quê làng Phú Thọ, Ḥn Khói, Ninh Ḥa,
Khánh Ḥa, Việt Nam
Cựu học sinh các trường Tiểu học Pháp Việt,Ninh Ḥa, Trung học Vơ Tánh
Nha Trang, Việt Nam
Tốt nghiệp Y Khoa Bác Sĩ tại Đại Học Y Khoa Sài G̣n

Làm việc tại Quân Y viện Pleiku, Bệnh viện
Nguyễn Tri Phương, Sài G̣n,

Làm việc tại Covenant Medical Center, Lubbock, Texas, Hoa Kỳ.

 

 

Hiện làm vườn tại Phoenix, Arizona, Hoa Kỳ.

 Tập ṭ viết lách dưới bút hiệu Lê Phú Thọ,
Anh Tư Ḥn Khói.

 

 

 

 

 

 

 

PHẬT HỌC 27

 

Ư NGHĨA TỨ TRỌNG ÂN TRONG ĐẠO PHẬT

 - Lê Ánh

 

 

 Với truyền thống tốt đạo đẹp đời đất nước ta đă có chiều dài lịch sử  bốn ngh́n năm văn hiến, dân tộc Việt Nam có tín ngưỡng lâu đời là thờ cúng ông bà tổ tiên. Thế cho nên đạo thờ ông bà tổ tiên nói lên tinh thần hiếu thảo là văn hóa đạo đức bất di bất dịch đối với đời sống đạo đức con người.

Trong các Kinh, Đức Phật có dạy về Thuyết Nhân duyên, Nhân quả, Vô ngă, Vô thường:

- Các pháp và vạn vật là do nhân duyên sanh.
- Nhân duyên kết dính tạo nên nhân quả.
- Con người và vạn vật đều là vô thường.
- Cái ǵ có h́nh tướng đều vô ngă.

Ví như: Cha mẹ kết duyên, tinh cha noăn mẹ, tạo nhân. Kết quả là tạo ra h́nh hài chúng ta, sau khi hội đủ nhân duyên thời gian...

Tương tự thế, ông bà của ta cũng sinh ra cha mẹ ta.

Hẳn không một Phật tử nào, thường đọc tụng Kinh hằng ngày mà không hồi hướng câu:

- Trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường.

Thế "bốn ơn nặng" là ơn nào?

Đức Phật dạy:

Các đệ tử phải báo đáp bốn cái ơn, là ơn cha mẹ, ơn thầy bạn, ơn nhà nước, và ơn chúng sanh.

 

    1. Ơn cha mẹ: Cha mẹ sanh thành nuôi dạy con cái, công ơn rất lớn. Công ơn ấy rất rơ rệt, cho nên tất cả các nhà luân lư xưa nay, đều dạy người phải báo đáp công ơn cha mẹ. Theo đạo Phật người ta đầu thai vào nhà này hay nhà khác, không phải là không có nhân duyên và những nhân duyên ấy, đă được tạo ra từ các kiếp trước. Trong hiện tại, ḷng thương của cha mẹ đối với con cái rất là to lớn, đến nỗi có thể v́ con mà hy sinh tất cả. Ḷng thương yêu ấy, sự chăm sóc ấy, tạo ra cho người con cái bổn phận báo hiếu cha mẹ, báo hiếu về sự cung cấp bằng vật chất, báo hiếu bằng sự yêu mến kính trọng về tinh thần. Hơn nữa, người đạo Phật c̣n t́m cách khuyên cha mẹ học hỏi tu tập Phật pháp, để cho được giải thoát. V́ thế mà người xuất gia, mặc dầu thoát ly gia đ́nh, vẫn có thể báo hiếu cha mẹ một cách thiết thực.

 

    2. Ơn thầy bạn: Cha mẹ nuôi về vật chất, thầy bạn nuôi về t́nh thần, ơn ấy rất lớn. Những bạn có thiện hữu và ác hữu, chỉ có thiện hữu giúp cho hiểu biết điều hay, lẽ phải, bỏ dữ, làm lành, th́ mới là ân nhân. Báo ơn thầy bạn, người đạo Phật chỉ yếu là báo ơn Tam bảo, nghĩa là báo ơn Phật, bằng cách cứu độ chúng sanh, phục vụ chúng sanh, báo ơn Phật bằng cách lưu thông và tuyên dương Phật pháp, báo ơn Tăng bằng cách phát triển và củng cố đoàn thể đệ tử Phật, trên tinh thần lục ḥa, ngũ đức, bằng cách giúp đỡ những người tu học và tuyên dương Chánh pháp.

 

   3. Ơn nhà nước: Nhà nước chủ yếu làm cho nhân dân an cư lạc nghiệp và bảo vệ đất nước, chống ngoại xâm, ân ấy cần báo đáp, bằng cách làm tṛn nhiệm vụ người dân. Trong chế độ phong kiến, quốc vương tiêu biểu cho nhà nước, nên trong các kinh dạy bảo vệ chủ quyền đất nước, hết ḷng chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, th́ mới thật có ơn. Đối với một nhà nước thật sự có dân như thế, người đạo Phật cần phải góp phần thi hành triệt để mọi chủ trương chinh sách của Nhà nước, tận tâm giúp đỡ Nhà nước phục vụ lợi ích của nhân dân, của Tổ quốc, th́ mới báo đáp được công ơn ấy..

 

Chúng ta phải biết ơn Tổ quốc, quê hương ta. Từ những vị lănh đạo quốc gia các cấp từ trung ương, tỉnh, huyện đến phường xă. Cho đến các chiến sĩ ngày đêm bảo vệ tổ quốc ở biên giới, hải đảo và trên không. Các anh hùng liệt sỹ đă ngă xuống để bảo vệ sự độc lập, tự do cho nước nhà. Những người ǵn giữ, gây dựng đất nước tươi đẹp như ngày hôm nay. Nói tóm lại là những người có công bảo vệ cho tổ quốc chúng ta an ổn, để người người, nhà nhà có thể sống, làm việc và tu hành. Nếu không có họ th́ chúng ta không thể an ổn mà sống, nói chi làviệc tu hành.

 

     4. Ơn chúng sanh: Nếu kể từ vô lượng, vô số kiếp, th́ tất cả chúng sanh đều có ơn và cần phải báo đáp tất cả chúng sanh, nếu kể riêng về đời sống hiện tại, th́ báo ơn chúng sanh là báo ơn nhân loại cần lao nói chung và báo ơn đồng bào lao động nói riêng.

 

Chúng ta nên xét từ món ăn, thức mặc, nhà ở, cho đến những món ăn về tinh thề, đều do nhân loại cần lao và chủ yếu là đồng bào lao động cung cấp cho chúng ta. Không có sự cung cấp ấy, th́ chúng ta không thể sống được, đó là một ơn rất lớn, cần phải báo đáp, bằng cách bảo vệ đời sống ḥa b́nh cho nhân loại, bằng cách tận tâm phục vụ nhân dân lao động trong nước, bằng cách thiết thực biết ơn và yêu mến nhân dân lao động, mới thiết thực yêu tổ quốc.

 

 Chúng sinh là tất cả nhân duyên, mọi thứ bên ngoài ta. Nếu không có mọi thứ bên ngoài hỗ trợ th́ chính chúng ta không thể tồn tại. Có phải không chứ?

 

Tồn tại sao được khi không có người gieo trồng, chế biến, nấu nướng thức ăn, đồ uống để nuôi thân ta. Tương tự vải vóc, xe cộ, nhà cửa và mọi thứ, v.v… Nói tóm lại, chúng ta đều nương nhờ vào nhau để mà sống. Do vậy, ta phải biết ơn của họ.

 

Tuy nhiên, quốc gia, xă hội muốn an ổn th́ phải đặt đúng vị trí và thứ tự các ơn ở trên. Nếu đặt sai bất thứ tự bất kỳ vị trí nào th́ sẽ xảy ra bất ổn ngay.

 

Thiết nghĩ, người dân b́nh thường; người có đạo hay không đạo; người tu theo đạo Phật nói chung và Thiền tông nói riêng, nên ít nhất biết được “tứ trọng ân” này, dù chỉ một lần.

Chúng ta thấy nhiều nơi xảy ra xung đột hoặc chiến tranh là do họ không đặt đúng vị trí, thứ tự này vậy.

 

Một quốc gia, một dân tộc hùng mạnh là quốc gia đó, dân tộc đó, biết đoàn kết và phát huy hết sức mạnh của dân tộc ḿnh. Hăy xem Việt Nam chúng ta, nếu rèn luyện:

    - Người dân Việt biết được ơn Tổ quốc, quê hương là hàng đầu.

    - Tổ quốc, đất nước lấy dân làm gốc.

 

Th́ thử hỏi sự đoàn kết này, có thế lực nào có thể phá hoại?

  

 

 

  

LÊ ÁNH
      07/2021

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Lê Ánh              |                 www.ninh-hoa.com