Trang Thơ và Truyện của Lê Ánh                |                 www.ninh-hoa.com

Bs LÊ ÁNH
Bút hiệu:
LÊ P Thọ


 
 
Quê làng Phú Thọ, Ḥn Khói, Ninh Ḥa,
Khánh Ḥa, Việt Nam
Cựu học sinh các trường Tiểu học Pháp Việt,Ninh Ḥa, Trung học Vơ Tánh
Nha Trang, Việt Nam
Tốt nghiệp Y Khoa Bác Sĩ tại Đại Học Y Khoa Sài G̣n

Làm việc tại Quân Y viện Pleiku, Bệnh viện
Nguyễn Tri Phương, Sài G̣n,

Làm việc tại Covenant Medical Center, Lubbock, Texas, Hoa Kỳ.

 

 

Hiện làm vườn tại Phoenix, Arizona, Hoa Kỳ.

 Tập ṭ viết lách dưới bút hiệu Lê Phú Thọ,
Anh Tư Ḥn Khói.

 

 

 

 

 

 

 

PHẬT HỌC 14

CẦU NGUYỆN LÀ
CHÁNH TÍN HAY MÊ TÍN ?

 - Lê Ánh

 

 

Trong nhà chùa mỗi khi tụng kinh, mọi Phật sự đều có cầu nguyện. Sự cầu nguyện này là chánh tín hay mê tín? Câu hỏi này không thể trả lời một chiều, tùy chỗ hiểu biết của mỗi người, sự cầu nguyện là mê tín, cũng là chánh tín.

 

Xin đưa ra một mẫu chuyện nhỏ:

 

Một bác nông dân A cầu nguyền suốt ngày đêm mong đến mùa lúa sẽ được nhiều lúa đầy đồng, hy vọng mặc sức ra gặt hái đem về, nhưng lúa đâu có mà gặt v́ không ra đồng làm lụng. 

 

Một bác nông dân B khác cũng cầu nguyện nhưng hằng ngày ra đồng cày sâu cuốc bẫm, cần cù chăm sóc ruộng nương liên tục cho đến mùa lúa chín, gặt lúa đem về đổ đầy sân. 

Như vậy qua câu chuyện ta nhận thấy có sự khác nhau về cầu nguyện giữa hai bác nông dân A và B.

Bây giờ thử t́m hiểu thấu đáo hơn về cầu nguyện.

 

a) Mê tín

Nếu chúng ta khẳng định rằng mọi sự cầu nguyện đều được toại nguyện (khônggieolúamàcầunguyệnmongcó lúa, đó là mê tín). V́ sao? Bởi v́, nếu cầu nguyện mà được, th́ không cần nói đến nhân quả nghiệp báo. Nếu mọi sự kiện xảy ra đều do nhân quả th́ sự cầu nguyện khó mà toại nguyện. Bởi lẽ, thế gian có kẻ tạo nghiệp lành, người tạo nghiệp dữ. Người tạo nghiệp lành khi phước báo đến th́ được như nguyện. Kẻ tạo nghiệp dữ khi nghiệp báo đến, dù có nguyện cầu cũng khó thoát khỏi quả khổ. Thế th́ làm sao dám cố định cầu nguyện là được như ư. Người chấp cố định, là sai lầm không hợp lư, nên thuộc mê tín.

 

 b) Chánh tín

Chúng ta chỉ xem cầu nguyện như những lời chúc lành là chánh tín. V́ quí kính cha mẹ, quí kính người thân, chúng ta hằng cầu nguyện cho những vị ấy song có được như nguyện hay không, c̣n tùy thuộc phước duyên dày mỏng của những vị ấy. Mặc dù không được như nguyện, cũng nói lên được ḷng hiếu thảo chân thành của chúng ta. Cũng như v́ hiếu kính những người trưởng thượng, những bạn bè thân hữu, đầu năm mọi người chúc lành cho nhau. Những lời chúc lành này không hẳn thể hiện được, nhưng cũng nói lên được ḷng quí mến nhau.

 

Hơn nữa, người tu Phật cầu nguyện với mục đích phá tan tâm niệm vị kỷ của ḿnh. Bất cứ một Phật sự nào, chúng ta đều hồi hướng nguyện cầu cho tất cả chúng sanh đều thành Phật đạo. Mới nghe qua dường như những lời nguyện suông, không thể thực hiện được. Song trên tinh thần phá ngă, cứ lập tới, lập lui măi tâm niệm v́ tất cả chúng sanh, khiến người ta quên bẵng bản ngă riêng tư của ḿnh. Mọi việc làm đều không phải v́ ḿnh, không được nghĩ lợi ích riêng cho ḿnh, mà phải v́ nhân loại, v́ tất cả chúng sanh. Hằng ngày cứ huân tập măi tâm niệm này, đến một khi nào đó, chúng ta không c̣n thấy bản ngă riêng, đồng hóa ḿnh và chúng sanh không khác. Thế là chúng ta phá được chấp ngă và phát tâm đại từ bi, xem mọi khổ vui của người như của chính ḿnh. Hiểu cầu nguyện và ứng dụng cầu nguyện như vậy, quả thật là chánh tín.

 

V.- CHÁNH TÍN

 

a) Tin nhân quả

Đứng về chiều thời gian, vạn vật hiện có trong vũ trụ này, không một vật nào thoát ngoài nhân quả mà được h́nh thành. Trên tiến tŕnh sanh diệt, quyết hẳn vạn vật từ nhân tiến đến quả, từ quả trở lại nhân. Nhân quả, quả nhân xoay vần không dứt. Đó là hiện tuợng sanh hóa trên cơi nhân gian. Nghiệm xét thấu đáo, chúng ta không thấy có một vật ǵ không nhân mà có, ngẫu nhiên mà thành. Thấy rơ lư nhân quả, chúng ta khéo uyển chuyển cái xấu trở thành tốt, cái dở trở thành hay. Thấy rơ lư nhân quả, chúng ta nắm chắc quyền tự chủ, tạo dựng tương lai tươi đẹp cho chính ḿnh. Lư nhân quả vừa là khoa học vừa là sức mạnh chuyển tiến của con người. T́m hiểu tường tận lư nhân quả là người thông minh. Biết ứng dụng lư nhân quả là con người tiến bộ. Khảo sát theo nhân quả là lư luận chặt chẽ, là hiểu biết thấu đáo. Cho nên nghiệm xét lư nhân quả tường tận rồi, chúng ta tin tưởng là chánh tín.

 

b) Tin nhân duyên

Đứng về mặt không gian, vạn vật trong vũ trụ đều do nhân duyên hợp thành. Không một vật nào do một đơn vị làm nên, mà phải nhiều đơn vị hợp lại mới thành h́nh. Chính thế, lư nhân duyên thích ứng với tinh thần phân tích của khoa học hiện nay. Nếu sự vật do một đơn vị làm nên th́ c̣n ǵ phân tích. Bởi nhiều đơn vị hợp thành một vật thể, người ta mới phân tích chia ra nhiều đơn vị, nhiều loại. Nhỏ nhất như một nguyên tử, người ta phân tích trong đó vẫn có nhiều phần hợp thành, huống là những vật thể to tát. Do đó, chúng ta thấy rơ lư nhân duyên nhà Phật nói, là một lẽ thật, đúng với tinh thần khoa học hiện thời. Hiểu được lư nhân duyên, chúng ta phá tan cái chấp lầm vô nhân và nhất nhân. Hiểu được lư nhân duyên, chúng ta thấy rơ muôn vật trên thế gian có sự liên quan chằng chịt với nhau. Chúng ta không thể tách một cá thể đứng ngoài tập thể, một cá nhân đứng ngoài nhân loại. Đây là lư do khiến dẹp được quan niệm cá nhân ích kỷ. Chúng ta tích cực xây dựng nên hạnh phúc chung cho nhân loại, không riêng của một cá nhân. Tin lư nhân duyên là tin bằng trí tuệ, bằng khoa học, cho nên chánh tín.

 

VI.- LỢI ÍCH CHÁNH TÍN

 

a) Trí tuệ

Nhận rơ lư nhân quả, lư nhân duyên là tác dụng của trí tuệ. Chính do nhận xét thấu đáo, phân tích rành mạch, khiến trí tuệ càng ngày càng phát triển. Nếu một đối tượng trước mắt, chúng ta cứ thầm nhận là tự nhiên nó có, do tạo hóa làm nên, thế là c̣n ǵ phải nhận xét, phải phân tích. Cứ thế măi, trí tuệ sẽ cùn mằn, không thể nào bén nhạy được. Đó là cái cớ khiến người ta lười suy xét, lâu ngày trở thành tâm trí ù lỳ chai cứng. Người Phật tử phải sống bằng trí tuệ, nên thấy rơ vạn vật sanh thành hoại diệt đều nằm trong hệ thống nhân quả, nhân duyên. Sự vật hiện có mà không do nhân quả, nhân duyên là phi lư luận, phản khoa học. V́ thế người chánh tín là người thực tế, khoa học, nhận xét bằng trí tuệ.

 

b) Chịu trách nhiệm

Thâm đạt lư nhân quả nhân duyên, người ấy sẽ nhận lấy trách nhiệm nên hư, hay dở, tốt xấu đều do ḿnh. Ḿnh là chủ động gây thành nhân tốt, tạo ra duyên lành. Mọi việc đều không được tốt lành là do ḿnh không chịu gây tạo, đây là lỗi tại ḿnh nào phải tại ai. Biết thế, chúng ta không trốn tránh, không kêu than, trái lại can đảm chấp nhận để rồi xoay chuyển. Bởi nhận rơ nhân quả nhân duyên, chúng ta xét một sự kiện xảy ra tốt xấu, phát xuất từ nhân nào, hội đủ nhân duyên ǵ mới xảy ra như thế. Thế th́ dù có việc dở việc hay, chúng ta đều thấy rơ không lầm. Chúng ta nỗ lực cố gắng tạo điều kiện để chuyển đổi nó. Chịu trách nhiệm để chuyển đổi, không phải chịu trách nhiệm để thông qua, đó là tinh thần của người chánh tín.

 

c) Tự tín

Biết rơ dở hay do ḿnh, quả thật ḿnh là chủ nhân của mọi thành bại. Đau khổ an vui, chính ḿnh là người tạo ra. Ngày mai tươi sáng, ngày mai tối tăm, ta là người chủ động. Do thấu hiểu lư nhân quả nhân duyên, con người sẽ có sức tự tín mănh liệt. Nhờ sức tự tín, con người mới cố gắng chuyển đổi, vươn lên trong mọi lănh vực. Một dân tộc có đức tự tín, không bao giờ cam chịu khuất phục, chậm tiến. Có tự tín là có một sức mạnh phi thường. Có tự tín, sự tu hành mới không thối chuyển.

 

VII.- KẾT LUẬN

Mê tín và chánh tín là hai con đường tối sáng khác nhau. Nếu đi bên tối là không thấy bên sáng, nếu đi bên sáng th́ không kẹt trong tối. Đạo Phật chủ trương chánh tín, không bao giờ chấp nhận mê tín. Do v́ người truyền đạo không thông lư đạo, nên ghép những tập tục thế gian vào trong đạo, khiến người ta hiểu lầm đạo Phật mê tín. Bản chất của đạo Phật là trí tuệ, là giác ngộ, làm sao dung nạp được mê tín. Nếu người ta thấy trong chùa chiền hiện nay c̣n những hiện tượng mê tín, vội phê b́nh đạo Phật mê tín. Đây là những oan t́nh của đạo Phật. Tất cả những kinh Phật không có nói những việc mê tín ấy, chẳng qua một số người v́ tùy tục, v́ thiếu hiểu Phật pháp vẽ bày ấy thôi. Người học Phật chân chánh phải gan dạ loại bỏ những tập tục sai lầm ấy, can đảm dứt khoát đập tan mọi tệ đoan làm suy giảm giá trị Phật pháp. Có khi dẹp bỏ những điều đó, có thể thiệt tḥi chút ít quyền lợi của ḿnh. Song chúng ta cương quyết v́ chánh pháp, chớ không v́ lợi dưỡng, v́ đưa người ra khỏi đường mê, không v́ sợ mất mát bản đạo.  Được thế, chúng ta mới xứng đáng là một Phật tử, học và hành theo lời Phật dạy.




 

 

  

LÊ ÁNH
(07/2020)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Lê Ánh              |                 www.ninh-hoa.com