Trang Thơ v Truyện của L nh                |                 www.ninh-hoa.com

Bs L NH
Bt hiệu:
L Ph Thọ


 
 
Qu lng Ph Thọ, Hn Khi, Ninh Ha,
Khnh Ha, Việt Nam
Cựu học sinh cc trường Tiểu học Php Việt,Ninh Ha, Trung học V Tnh
Nha Trang, Việt Nam
Tốt nghiệp Y Khoa Bc Sĩ tại Đại Học Y Khoa Si Gn

Lm việc tại Qun Y viện Pleiku, Bệnh viện
Nguyễn Tri Phương, Si Gn,

Lm việc tại Covenant Medical Center, Lubbock, Texas, Hoa Kỳ.

 

 

Hiện lm vườn tại Phoenix, Arizona, Hoa Kỳ.

 Tập t viết lch dưới bt hiệu L Ph Thọ,
Anh Tư Hn Khi.

 

 

 

 

 


 

 CỘT SỐNG - 02
THOI HA CỘT SỐNG LƯNG


Bs L nh
 

 

 

 

ĐAU CỔ

 

Trước khi tm hiểu về ĐAU CỔ, chng ta cần nn biết qua về cấu trc của CỘT SỐNG LƯNG.

Ở người trưởng thnh, cột sống lưng c 33 đến 34 đốt sống.  Cc đốt sống ring biệt được gọi tn ty theo vng v vị tr, từ trn xuống dưới như sau: 

 

Cột Sống Lưng của Người

Nguồn ảnh: on line

 

Phần cổ (cervical): 7 đốt sống (C1C7)

  C1 được gọi l "atlas" v nng đỡ đầu, C2 l "axis" (trục), v C7 l đốt sống cổ nhỏ hay đốt sống cổ thứ 7

 

Phần ngực (thoracic): 12 đốt (T1T12)

  Được phn biệt bởi sự c mặt của cc mặt (khớp) bin để nối phần đầu của cc xương sườn

  Kch thước đốt trung bnh giữa đốt sống lưng v cổ.

 

Phần thắt lưng (lumbar): 5 đốt (L1L5)

  C kch thước lớn

  Khng c cc mặt khớp bin cũng khng c hnh thnh lỗ ngang

 

Đốt sống cng (pelvic): 5 (hợp nhất) đốt (S1S5)

 

Xương cụt: (coccyx) 4 (35) (hợp nhất) đốt (xương đui).

&

 

I-TỔNG QUAN

 

Đau cổ (neck pain) xảy ra khi c vấn đề bệnh hoạn hay chấn thương của một hoặc nhiều cơ cấu nối kết gip cổ chng ta hoạt động.

Cấu tạo của cổ phức tạp, gồm:

 

Xương: cổ c 7 đốt sống cổ xếp chồng ln nhau. Đy l những đốt đầu tin của cột xương sống cơ thể chng ta. Đau cổ c thể xảy ra khi cc đốt sống cổ ny thoi biến, sụp xuống, hoặc mọc những chồi xương bất thường (bone spurs).

Cc dy chằng (ligaments): l những m lin kết mạnh, dẻo dai, c nhiệm vụ nối cc đốt sống cổ với nhau, giữ chng nằm ở vị thế đng của chng. Những dy chằng ny c thể bị tổn thương như trong trường hợp tai nạn xe cộ, đầu bất ngờ bị đẩy mạnh về pha trước rồi giật ngược về pha sau, hoặc ngược lại.

Cc đĩa sụn (discs): l những đĩa đệm nằm giữa cc đốt sống. Khi cc đĩa đệm ny thay đổi hnh dạng, hoặc khng cn nằm tại vị tr đng của chng, ta c thể bị đau cổ.

Cc bắp thịt: cc bắp thịt vng đầu cổ gip giữ đầu chng ta thẳng v cổ chuyển động nhuần nhuyễn. Khi cc bắp thịt ny căng dn bất thường, như khi chng ta ngồi lm việc lu trong một tư thế khng cn bằng, chng ta c thể bị đau cổ; ngay cả khi chng ta căng thẳng về tinh thần, cc bắp thịt ny cũng dễ nhận những tn hiệu bất thường truyền xuống từ no bộ khiến chng gồng cứng gy đau.

Cc dy thần kinh (nerves): một hệ thống cc dy thần kinh quyện vo nhau chạy dọc theo cột sống, v từ đ chia nhnh, cc nhnh ny rời cột sống đến khắp cc phần của cơ thể ta. Chng ta c thể đau cổ nếu những dy thần kinh chạy dọc theo cột sống cổ bị chn p, đẩy ra khỏi vị tr bnh thường của chng bởi cc đốt sống hoặc đĩa sụn thoi biến v tuổi tc.

 

II-TRIỆU CHỨNG

 

Đau cổ c thể xảy ra với bất cứ bất thường no của cc đốt sống cổ, dy chằng, đĩa sụn, bắp thịt hoặc thần kinh vng cổ. Khi đau cổ, ty vấn đề nhẹ hay nặng, chng ta c một hoặc nhiều triệu chứng dưới đy:

Cổ đau, cứng, kh xoay chuyển; vng cổ, vai, lưng trn, hay tay thấy căng, khng thoải mi.

Nhức đầu.

Cổ yếu đi.

Khng thể xoay cổ.

Đau khi chng ta xoay hoặc ci đầu.

T hoặc c cảm gic như kim chm ở vai, tay.

Đi đứng kh khăn.

Khng kiểm sot được việc đi tiểu, đi cầu như trước.

 

Đau cổ thường hay xảy ra, nếu nhẹ v mau chng bớt dần, chng ta khng cần đi thăm khm bc sĩ. Trong những trường hợp sau, chng ta nn đi khm bệnh ở phng mạch bc sĩ:

Chấn thương nặng vng đầu, cổ.

Đau dữ qu.

Thấy tay hay chn t, yếu.

Khng kiểm sot được việc đi tiểu, đi cầu như trước.

Tự chữa ở nh hơn 1 tuần vẫn chưa thấy bớt.

 

C cần chụp phim?

Hầu hết cc trường hợp đau cổ sẽ bớt dần theo thời gian, v khng cần chụp phim. Một số trường hợp như đau mới xảy ra ở người trn 50 tuổi; đau km nng sốt hoặc cc triệu chứng bất thường khc; đau qu 6 tuần khng thấy thuyn giảm, bc sĩ c thể sẽ cho chụp phim X-ray, CT scan, hoặc MRI scan.

Những trường hợp nghi thần kinh cổ bị chn p (cervical radiculopathy), bc sĩ chuyn khoa thần kinh (neurologist) lm cc trắc nghiệm đo luồng thần kinh chạy từ cổ ra, xem cc thần kinh v bắp thịt c g bất thường.

 

III- CHỮA TRỊ

 

Chng ta chữa đau cổ bằng nhiều cch:

Dng thuốc giảm đau: như cc thuốc tylenol, advil, motrin, ibuprofen, naproxen.

Nhẹ nhng nắn bp (massage) cc bắp thịt vng đau.

Đắp đ vng đau vi lần mỗi ngy, mỗi lần chừng 5-7 pht. Hoặc thay v dng đ, chng ta dng bịch đậu để trong ngăn đ tủ lạnh, đắp vo vng đau 20 pht, vi lần mỗi ngy.

Thay v dng đ, chng ta cũng c thể chườm vng đau với nhiệt: đắp khăn nng ấm vo vng đau chừng 20 pht, vi lần mỗi ngy; nhưng nhớ cẩn thận đừng dng nước nng qu kẻo phỏng da.

Thể dục vng cổ: cc thể dục đng, gip những bắp thịt vng cổ, vai, lưng dẻo dai, mạnh hơn, sẽ khiến ci đau mau bớt hơn.

Giảm căng thẳng: căng thẳng tinh thần khiến ci đau dễ nặng hơn, lu thuyn giảm. Tinh thần bớt căng thẳng sẽ gip đau cổ nhẹ đi, chng hết. Tinh thần v thể xc chng ta c sự tương quan, tuy hai nhưng một, tinh thần thoải mi, những ci đau thể xc cũng dễ chịu hơn.

Tư thế cn bằng, thẳng thm: khi lm việc, chng ta nhớ giữ cơ thể trong tư thế cn bằng, cổ thẳng với thn mnh, v trnh những hoạt động no khiến cổ phải chuyển động nhiều qu. Lc ngủ cũng vậy, nhớ giữ đầu v cổ cng một trục với thn mnh, nn trnh tư thế nằm sấp, đầu cổ ngoẹo một bn.

 

IV- PHNG NGỪA

 

Đau g cũng khổ cả. Cẩn thận, chng ta c thể ngừa đau cổ đừng xảy ra.

Chng ta ngồi học hnh, lm việc với tư thế cn bằng, thẳng thm, đầu giữ thẳng v vai xui xuống.

Trnh khng nn ngồi qu lu trong cng một tư thế.

Trnh lm những cng việc khiến ta phải ngửng đầu nhn ln cao trong một thời gian di.

Trnh đặt sức nặng trn cổ, vai, lưng trn: phụ nữ hay đeo trn vai những ti xch to nặng, đn ng hay để cc chu nhỏ ngồi trn cổ chơi chạy vng vng, ...

Khi ngủ, chng ta giữ cổ thẳng hng ngay lối với thn mnh, khng nn nằm sấp.

 

 

 

 

 


Bc sĩ L NH
11/2018

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trang Thơ v Truyện của L nh              |                 www.ninh-hoa.com