Knh cho qu
đồng hương  Ninh-Ha
 


Việt Hải

Tản Mạn Về
    Đề Phng Chứng
    Bệnh Cao Mu

Dinh Dưỡng v
    Sức Khỏe:
    Ăn Dinh Dưỡng
 
Ta C Nn Mặn M
    Khng ?   

 


Anh Vũ-Thiện Tn

Cch Trị Rắn Rt
Bị Rắn Cắn
Bị Rt Cắn
Ln Sốt, Pht Lạnh
   Sau Khi Bị Răn Cắn

Cấp Cứu Khi Bị Say
    Nắng M Man

Cch Trị Bị Trng
    Gi Thn Mnh Bị
    Bm Đen
 
Cch Trị Bị Trng
    Gi Mo Miệng

Cch Trị Bị Trng
    Gi T Gục
 

 


Huỳnh Sanh

Sưu tầm Cc Toa Thuốc Gia Truyền

     Trị Bệnh
  Bại Ton Thn,
  Bn Thn, Đau
 Nhức Cốt Xương
 Sống, Thấp Khớp,
      Nhức Mỏi
   
Xoa Bp
   Chữa Bệnh
 
Mười B Quyết
 Để Sống Khỏe v
   Trường Thọ

  Phần 1 |  Phần 2

 


  Nguyễn Thục

   Xng L Cy   

 


 Hải  Lộc

  Mẹo Vặt Trị Nhức
     Mỏi, Đau Lưng
 

 

 Nguyễ Đnh
Đại  Lộc

  Omega-6 Tăng
  Cường Sinh Trưởng
  Khối Ung Thư Tuyến
  Tiền Liệt
   

 

    
   L
Văn  Ng



  BỆNH UNG THƯ Vừa Được Cập Nhật Từ Bệnh Viện Johns Hopkins, Hoa Kỳ

 

 

 

                       

Nguyễn Thục
thuật lại những phong tục phổ thng ở Ninh Ha
 


 Tục Xng L Cy ở Ninh Ha 

 

 

  

 

                       TXng L Cy ở Ninh Ha
      
                        (Cy Nh L Vườn)
           
                         Nguyễn Thục
       

_____________________________

Cứ mỗi lần tri gi trở trời, chuyển đổi ma trong năm, nhất l ma h trời nng oi bức, bầu trời như ngừng hẳn những cơn gi thong mt khiến cho con người ta cảm thấy kh chịu, ngột ngạt kh thở dưới sức nng của mặt trời. D ta khng lm g nhưng mồ hi cứ tun ra nhễ nhại, thấm ướt cả lưng o v hai bn nch. Ta rất thm một gầu nước giếng tắm cho mt mẻ, cứ thế bị cảm nắng hồi no khng hay.

Ti cn nhớ khi trong nh ti c người bị cảm nắng, ba m hay ku ti đi bẻ những cnh cy c sẵn quanh xm gom về nấu một nồi nước xng để xng cho khỏi cảm. Những cnh cy với l no cần cho nồi xong v ở nơi no trong xm, ti thuộc nằm lng. Khi được sai bảo, ti liền chạy u qua nh b chn xin php b cho ti hi l v bẻ vi nhnh ổi, bưởi, chanh, mng cầu .v.v... xong tạt qua nh cậu bảy xin nhổ vi cy sả trong bụi sả cao lớn, v cy ngũ trẩu. Đặc biệt, l cy ngũ trẩu rất thơm nhưng c rất nhiều su rọm to di mu xanh l cy mướt, trn đầu của chng c sừng điểm vi mu xanh vng xen kẻ. Ti sợ nhất l su rọm c lng tua tủa đm ra đầy mnh, chng n b rất nhanh chuyền từ cnh cy ny qua cnh khc, nn ti rất cẩn thận. Tuy sợ cc loi su nhưng ti khoi coi nhất l con su đo c hai hng chn pha trước, khi b bụng v lưng uốn cong ln để di chuyển về pha trước, trng rất đẹp. Loại su đo thường đng dưới mặt l cy, nằm treo tn ten trong vi ci khn mu xanh, hoặc mu vng chuẩn bị lột xc thnh con bươm bướm. Đm trẻ con hay đa nghịch, ưa rờ bp nh nhẹ vo khn của su rồi bất thnh lnh con su trong khn "quo que" cục cựa lm đm trẻ con thụt tay lại, rng mnh v la thật to.

Sau khi c trong tay vi nhnh v l của cy ổi, bưởi, chanh, mng cầu, sả, ngũ trẩu...ti ra ngoi dốc Qun tm vi nhnh khuynh diệp rồi chạy u ln chợ để mua gừng củ. hế l đủ !

Như vậy, ti c một nồi l xng cy nh l vườn để cho người cảm bệnh xng. Tất cả được rửa sạch rồi bỏ vo nồi nước to v nấu thiệt si. Trong khi nấu nồi l xng, ti khng qun bỏ hai nửa cục gạch thẻ vo l lửa để nung cho đỏ. Người bị cảm ngồi trn giường hoặc ngồi dưới nền nh được trm kn bằng một ci mền dy, chuẩn bị trong tư thế ngồi chờ đợi. Người nh bưng đến nồi nước xng si nặng trịch c nắp (vung) ụp kn km theo một đi đũa bếp rồi dở mền đưa vo. Khi tất cả được đưa vo an ton, người cảm bệnh ty nghi xử dụng lượng hơi nng bốc ln khi mở v p nắp.

Lc ny khng g sảng khoi bằng hứng v ht hơi nng của nước si tua tủa bốc ln tỏa nhiều mi vị của cc loại l cy trong bng tối. Mồ hi nhanh chng ra như tắm lm người bệnh cảm thấy dễ chịu ngay, ton thn nhẹ nhng thoải mi. Nước xng bắt đầu nguội dần, nắp c thể dở ra lun, người bệnh thỉnh thoảng lấy đũa bếp nng nhẹ cc nhnh cy để hơi bốc ln nữa, mặt để chnh diện nồi, ht hơi su tận buồng phổi. Đến khi khng cn hơi nước bốc ln nữa, người bệnh gọi người nh chuyền cục gạch nng bỏ nhẹ vo nồi ku "xo" một tiếng lm cho nước bốc hơi trở lại, tiếp tục lm như thế cho đến khi hết cục gạch nng đỏ cn lại. Xng xong, người bệnh ra khỏi ci mền, khoan thai đứng dậy, cảm thấy lng lng khỏe mạnh, đầu bớt nặng trĩu.

Phương php xng l cy rất cng hiệu, xua đi cơn cảm mạo kh chịu, lm tot ra ngoi một số lượng mồ hi đng kể gip cho người bệnh chng bnh phục. Sau khi lau kh mồ hi, người bệnh ăn vo một t cho hnh thật nng hay uống một ly sữa nng rất l ngon miệng.

Ti hiện giờ ở xa cch Ninh Ha hơn nửa vng tri đất, v mỗi khi bị cảm nhẹ, ti rất nhớ đến những mi l xng ở qu nh. Mặc d khng đủ cc thnh phần cần thiết cho một nồi xng như ti vừa kể nhưng cũng tch lũy được một số vỏ bưởi, cam, qut phơi kh để nấu nước xng. Khi xng, ti bỏ vo vi giọt dầu Bạc H, mi thơm bốc ln tuy khng bằng hương thơm của nồi xng qu nh nhưng cũng tạm thoải mi khi bị cảm nhẹ.

Ti rất nhớ những mi thơm cy nh l vườn ấy của qu hương Ninh Ha d đi đu ở đu, qu nh vẫn hơn !

 

Nguyễn Thục
30-05-05

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                              

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

 

                                                   www.ninh-hoa.com