Trang Thơ & Truyện: Dương Công Thi                |                 www.ninh-hoa.com

Dương Công Thi
Bút danh: ANH THY
 

Sinh năm 1937 tại làng Nghi phụng, Ninh Ḥa, Khánh ḥa. Làm thơ từ 1956, đăng trên báo

Thông tin Khánh Ḥa mang bút danh NhậtTịnh.

Hiện sinh sống tại Georgia, Hoa Kỳ.


 

 

 

 

 


Khu Giải Trí Sau Hè
Dương Công Thi
 

  

 

Kỳ 5: 

 

 

       Thật không ngờ trong Loáng Rừng bên cạnh nhà ḿnh lại có nhiều giống hoa và động vật giống hệt rừng Việt Nam Càng đi sâu vào bên trong càng thấy nhớ rừng quê hương đến đổi cứ tưởng như ḿnh đang dạo trong khu rừng dưới chân Đèo Cạnh giữa cây số 10 Quốc Lộ 21 Ninh Ḥa Dục Mỹ cách đây gần 60 năm về trước c̣n đọng lại xanh um trong kư ức chứ không phải đang đi giữa khu rừng thưa của thành phố Doraville, Georgia, Mỹ Quốc. Từ khi hai ông cháu trông thấy con Cuốc đang lang thang một ḿnh bên sờ suối hổng hiểu sao ḿnh cứ bị ám ảnh về con vật này, tối hôm đó ngồi kể lại vắn tắt cho cả nhà nghe : Nó tên con Cuốc hay con Quốc do cách phát âm của từng địa phương.

 

       Miền Bắc đọc là Quốc, Miền Trung và Miền Nam đọc là Cuốc, nó c̣n có tên Đỗ Quyên. Tên tiếng Anh Amauronis Phoenicurus. Giống chim này lớn chỉ bằng con c̣ nhỏ, mỏ hơi dài nhọn, đuôi ngắn, lưng màu đen, dưới bụng màu trắng, đôi mắt rất tinh. Thường sống lẻ loi ở các bụi rậm hàng tre nơi gần đầm nước, ăn côn trùng, cá nhỏ. Vùng quê nguời ta thường đi nhữ Cuốc bằng cách làm cái lồng bằng nang tre thưa, mái lợp lá cây Đủng Đỉnh khô, nhốt con Cuốc Mồi bên trong; bên ngoài cài sẵn cái bẫy, đem đặt vào nơi có nhiều Cuốc. Con Cuốc mồi ở trong lồng nh́n ra thấy cảnh vật khiến nhớ nơi xưa bèn buông tiếng kêu Quốc... Quốc, chẳng bao lâu sau đó có con Cuốc bên ngoài tưởng bạn cũ đến gần thế là bị sập bẫy. Trước đây khi c̣n trẻ ḿnh đă có lần chứng kiến ông Mạnh Lĩa trong làng bẫy đuợc 4-5 con Cuốc trói gô lại một chùm đầu tḥng xuống đất xách đi thăn nhiên trông thật tội nghiệp !

 

       Có tích cho rằng con Cuốc là con vật rất chung t́nh trọn nghĩa, khi đă thành cặp trống mái với nhau mà lỡ bị mất đi một con th́ con c̣n lại đau buồn không thiết ăn uống, hằng đêm cứ buông tiếng kêu thảm thiết cho đến 3 tháng 10 ngày th́ tự treo ḿnh trên cành cây, ói ra cục máu đặc rồi chết khô. . . !!! Không biết có đúng vậy không ? Nhưng thực tế th́ ḿnh đă từng bắt gặp con Cuốc chết khô trong bụi tre sau nhà mà không biết nguyên nhân ǵ ?!Ai đă từng nghe tiếng Cuốc kêu vào ban đêm cũng phải nảo ḷng ! Buồn lắm !!!

        Có nhiều điển tích về con Cuốc, có nơi gọi nó là con chim Thục Đế là do điển tích xưa : Vua nước Thục tên Đỗ Vũ thông dâm với vợ Biết Linh trong Triều Đ́nh do Biết Linh lập muu để truất ngôi. Sự việc bị bại lộ Đỗ Vũ mất ngôi, buồn rầu chết biến thành con chim Đỗ Quyên tức con Cuốc ngày đêm kêu than măi với thân phận. Cũng có điển tích cho rằng Vua Thục An Dương Vương bị mất Thành Cổ Loa do gián điệp của Tàu gài Trọng Thủy kết duyên với Mỵ Châu để dánh cắp Nơ Thần.

 

       Mỵ Châu v́ t́nh yêu riêng đă đánh mất lương tri quên đi cha ḿnh là Vua và đất nước ḿnh; chẳng những trao Nơ Thần cho Trọng Thủy mà khi quân Tàu ruợt đuổi cha ḿnh, Mỵ Châu ngồi với cha phía sau lưng ngựa c̣n lén răi lông Ngỗng đánh dấu đường cho Trọng Thủy biết đuổi theo, thật là tồi tệ hết mức nói nổi ! An Dương Vương thất trận phải tự trầm ḿnh xuống biển mà chết. Sau đó hóa thân thành con chim Cuốc kêu than cho vận nuớc. Nhưng tích này về đoạn An Dương Vương chết hóa thân con Cuốc th́ không đúng với Sử Kư Việt Nam. V́ An Dương Vương sau đó được Thần Kim Quy cứu chứ làm ǵ có chuyện chết hóa thân con Cuốc ?!

        C̣n về tích khác th́ cho rằng tiếng Quốc...Quốc... là do tiếng Quắc. . Quắc. . tên một trong hai nguời bạn thâm t́nh là Nhân và Quắc từ khi c̣n nghèo khổ học chung truờng Quắc học khá hơn đuợc bổ làm thầy giáo c̣n Nhân thuờng bị bệnh học kém nên phải đi làm thuê độ nhật nhưng vẫn đuợc Quắc giúp đở mỗi khi đau yếu. Về sau Nhân được ông chủ nọ để ư thấy siêng năng thật thà nên gă con gái và cho tài sản riêng trở nên giàu có nhưng không quên bạn thâm giao mới cất công đi t́m Quắc rồi lo xin cho Quắc về dạy gần nhà ḿnh để t́nh bạn bè khắng khít. Nhân đưa Quắc về ở chung nhà nhưng chẳng bao lâu bị vợ Nhân khi dễ tỏ thái độ khinh thường, Quắc tự ái bỏ đi. Nhân cố đi t́m Quắc tận trong rừng sâu vừa đi vừa gọi Quắc ơi anh đang ở đâu, tôi là Nhân đi t́m anh đây. Bặt vô âm tín nhưng Nhân nhất quyết đi t́m. Cuối cùng kiệt sức gục chết bên bờ suối vắng. Nhân chết hóa thân thành con Cuốc vẫn ngày đêm buông tiếng kêu thống thiết....Quắc...Quắc... !!! Nguời vợ ở nhà trông đợi măi không thấy Nhân trở về bèn cất công đi t́m cuối cùng cũng chỉ nghe tiếng con Cuốc kêu "Quắc..Quắc " mà không thấy chồng đâu đến hơi tàn sức kiệt ngă chết !?

       Dù sao th́ những điển tích trên đây cũng nhằm nói đến con vật mảnh khảnh có tiếng kêu gợi buồn đến với ai có tâm trạng và nỗi niềm về thân phận bề tôi đối vời Giang Sơn đă từng bị Khuynh Thành Đảo Quốc ngậm đắng nuốt cay rời nơi cố quân, để rồi mỗi khi có dịp trở lại chốn xưa nh́n cảnh cũ mà đau ḷng như bài thơ "Qua Đèo Ngang "của Bà Huyện Thanh Quan để nói lên tâm trạng của ḿnh đối với sự nghiệp của Triều Lê đă mất. Trong bài thơ Thất Ngôn Đường Luật bất hủ này có 2 câu thắm thía nhất :

"Nh nuc đau ḷng con Quc Quc
Th
ương nhà mơi mi
ng cái Gia Gia "



       Hoặc tiếng Cuốc kêu trong ḷng cụ Tam Nguyên Yên Đỗ Nguyễn Khuyến qua bài thơ duới đây :


Kh
c khoi sâu đưa ging lng l
y hn Thc Đế thác bao gi
Năm canh máu ch
y đêm hè vng
Sáu kh
c hn tan bóng nguyt m
Có ph
i tiếc Xuân mà đng gi
Hay là nh
Nuc vn nm mơ
Ban đêm ṛng ră kêu ái đó ?
Gi
c khách giang h d ngn ngơ.

 

       Với tâm trạng của kẻ Ly Hương v́ vận nước, đang sống trên miền đất tạm dung này tuy vật chất có thừa nhưng không thể lấp kín khoảng trống Tâm Hồn Khắc Khoải mỗi khi có ǵ gợi lại một chút h́nh ảnh Quê Hương. Sáng nay trông thấy con Cuốc đang lủi thủi một ḿnh bên bờ suối khiến ḿnh nhớ lại tiếng kêu của nó thuở nào bỗng cảm thấy thương cho thân phận chính ḿnh :

 

Tiếng Cuc vang đêm ging no nùng
G
i ḷng ai đó nh non sông
Ngày quanh qu
n do b cô l
T
i ngn ngơ nh́n cơi trng không
C
tưởng hóa thân hn Thc Đế
Nào ng
ti phn kiếp Lưu Vong
Đ
Quyên khc khoi tng canh ln
Sao khi
ến cho ta ni chnh ḷng!?

 

 

 

HẾT

 

 

  


 

q Anh Thy q

 

 

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: Dương Công Thi              |                 www.ninh-hoa.com