trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 


MỘT SỐ BÀI THƠ ĐƯỢC CHO LÀ
CỦA NGUYỄN TRĂI LÀM TRONG GIAI ĐOẠN SANG TRUNG QUỐC
Dương Anh Sơn
 

   


 

 

Bài 95 :

 

 

THÁI THẠCH HOÀI CỔ

采 石

 

Thái Thạch tằng văn Lư trích tiên,                采石曾

Kỵ ḱnh phi khứ dĩ đa niên.                         騎鯨飛去已多年

Thử giang nhược biến vi xuân tửu,             此江若變為春酒

Chỉ khủng ba tâm thượng túy miên.             恐波心尚醉眠

 

DỊCH THƠ:

 

Nhớ sông Thái Thạch xưa

 

Từng nghe họ Lư tiên đày,

Qua nhiều năm cưỡi ḱnh bay bao lần.

Nếu sông thành nước rượu xuân,

Chỉ e giữa sóng giấc nồng c̣n say.

 

DỊCH NGHĨA:

 

Từng nghe tiếng vị tiên bị đày họ Lư nơi sông Thái Thạch - Cưỡi con cá ḱnh bay đi đă nhiều năm rồi - Nếu nước sông này thành nước rượu xuân - Chỉ e rằng giữa sóng vẫn c̣n say giấc nồng.

 

 

CHÚ THÍCH:

 

-     采石 Thái Thạch: một con sông ở An Huy T.Q. Tương truyền Lư Bạch được người đời xưng tụng là trích tiên (tiên bị đày xuống trần gian) say khi đi thuyền với tay bắt bóng trăng mà chết đuối trên sông này.

-     騎鯨飛 kỵ ḱnh phi: cưỡi con cá ḱnh lướt bay. Thơ Đỗ Phủ, bạn thân của Lư Bạch có câu “Nhược phùng Lư Bạch kỵ ḱnh ngư – Đạo Phủ vấn tấn kim hà như” 若逢李白騎鯨魚, 道甫問訊今何如 (nếu gặp Lư Bạch cưỡi con cá ḱnh, nói rằng Phủ này hỏi thăm nay người như thế nào?).

-     波心 ba tâm: giữa các cơn sóng, giữa ḷng sông.

-     thượng: c̣n, ngơ hầu, hơn, chuộng. 


 


 

Bài 96 :

 

 

DU NAM HOA TỰ

 

Thần tích phi lai kỷ bách xuân,                   錫飛來幾百春

Bảo Lâm hương hỏa khế tiền nhân.         林香火契前因

Hàng long phục hổ cơ hà diệu!                 伏虎何妙

Vô thụ, phi đài ngữ nhược tân.                  無樹臺語若新

Điện trắc khởi lâu tàng Phật bát,                殿藏佛

Kham trung di tích thuế chân thân.               遺跡蛻真身

Môn tiền nhất phái Tào khê thủy,                 前一派溪水

Tẩy tận nhân gian kiếp kiếp trần.                劫劫

 

DỊCH THƠ:

 

Viếng cảnh chùa Nam Hoa

 

Mấy trăm xuân đến- gậy thần!

Duyên xưa, hương lửa Bảo Lâm hẹn rồi.

Trị rồng, khuất hổ - khéo thôi,

“Cây”, “Đài” chẳng có, c̣n lời mới nguyên.

Tháp thờ bát Phật điện bên,

Hóa thân bậc đạt thờ trên dấu c̣n,

Tào Khê trước ngơ ḍng con,

Cơi người muôn kiếp sạch trơn bụi trần!

 

DỊCH NGHĨA:

 

Gậy thần bay đến đă mấy trăm mùa xuân rồi – Hương và lửa chùa Bảo Lâm đă từng ước hẹn với nhân duyên từ trước - Trị được rồng, khuất phục được hổ sao mà khéo léo, kỳ diệu thế! – Cây và đài chẳng có, lời nói như c̣n mới nguyên - Dựng lầu bên m ái điện cất giữ chiếc bát đức Phật – Bên trong c̣n để dấu vết hóa thân của người đạt đạo - Trước cửa, một ḍng con của suối Tào chảy - Rửa sạch hết bụi bặm của nhiều kiếp người trong cơi đời này.

 

CHÚ THÍCH:

 

-     Nam Hoa: chùa ở Khúc giang, Quảng Đông (TQ), do nhà sư Ấn Độ tên là Trí Dược lập vào năm 502 đời Lương đặt tên là Bảo Lâm. Qua đời Tống được đổi tên là Nam Hoa. Việc Trí Dược đến T.Q cũng như Bồ Đề Đạt Ma đông độ ghé chùa Thiếu Lâm truyền bá Phật pháp được ví như là những kẻ chống gậy thần để hoằng pháp.

-     khế: hẹn, giao ước, thích hợp. Đây chỉ chùa Nam Hoa (Bảo Lâm) có cơ duyên với các thiền sư đạt đạo đi du hóa (tiền nhân: nhân duyên, cơ duyên có từ xưa).

-     câu 3: tương truyền những bậc đạt đạo, các chân nhân có uy lực khuất được rồng hổ; phật pháp cũng vậy có sức mạnh chế phục vọng tâm mê lầm.

-     câu 4: “無樹 vô thụ”, “Phi đài” đều lấy ư từ bài kệ của lục tổ Huệ Năng. Quan niệm của Lục Tổ Huệ Năng khởi từ tinh thần “Ưng vô sở trụ” của Bát Nhă Tâm Kinh.

-     kham: bàn thờ, chỗ thờ.

-     thuế: xác thân, hóa thân của các người đạt đạo.

-     Tào khê: ḍng nước chảy trước chùa Nam Hoa tượng trưng cho h́nh ảnh vượt lên hệ lụy nhân sinh của con đường vào đạo.

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Giáo Sư Triết học

Trung học Ninh Ḥa

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com