trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Gio Sư Triết học
 Trung học Ninh Ha
 Nin kha 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thch viết v
chuyển dịch Thơ.

Đ xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tn Thanh" (2006) v

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch v ch giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 

THỜI KỲ VUI TH ẨN DẬT
Ở CN SƠN
(Khoảng 1438 - 1442)
Dương Anh Sơn

   


 

 

Bi 88 :

 

 

ĐỀ BO PHC NHAM

抱 腹 岩

 

Bnh minh cc trạo thượng nham đầu,       平明棹上岩

Thừa hứng liu vi Ngọc Cục du.                玉局

Cửu chuyển đan thnh c hạc khứ,           丹成孤

Tam thần cổ đoạn nhất ngao ph.              三神股

Thạch lan ảnh phụ thương giang nguyệt,     影附江月

Tin động yn hm bch thụ thu.                  仙洞含碧

Thị xứ chn kham dung ng ẩn,                 真堪容我

Sơn trung hon hữu cựu du phu.                山中舊遊

 

DỊCH THƠ:

 

Đề vo ni Bo Phc

 

Gc cho ln đỉnh sớm trời,

Hứng trn Ngọc Cục dạo chơi chốn nầy.

Chn lần luyện thuốc - hạc bay,

Ba thần đi đứt, ngao đy nổi rồi.

Sng xanh trăng chiếu đ ngời,

Động thu cy ngậm biếc vời khi dng.

Nơi đy ta đng ẩn thn,

Chơi xưa trong ni h khng quay về?!

 

DỊCH NGHĨA:

 

Lc sng sớm, gc mi cho đi ln đỉnh ni - Nhn hứng, hy tạm lm cuộc đi chơi Ngọc Cục - Thuốc luyện chn lần đ thnh, hạc lẻ loi đ ra đi Ba vị thần tin đi bị gy, một con ngao đ nổi ln - Bng ci lan can đ g vo bng trăng xanh biếc trn sng - Động tin ngậm vo khi biếc của cy cối ma thu - Chốn ny thực xứng đng để ta c thể ở ẩn - H khng quay về với cuộc đi chơi đ c ngy xưa trong ni chăng?

 

CH THCH:

 

-      Bo Phc nham: gồm nhiều ngọn ni ở vng Đng Triều (Quảng Yn, bắc VN), c nhiều động ăn thng trong lng ni.

-     玉局 Ngọc Cục: bn cờ ngọc. Tương truyền Lo Tử đến Nam Đẩu chơi cờ với Trương Đạo Lăng c bn đ kẻ cờ bằng ngọc dưới đất nh ln.

-     cu 3: luyện thuốc được chn lần trở thnh thuốc trường sinh cỡi hạc bay về chốn Bồng Lai một mnh.

-     三神股Tam thần cổ đoạn: ba vị thần ci đi vế bị cắt đứt. Đy chỉ ba hn đảo cch nhau ở vng Đng Triều. Thỉnh thoảng c hn đảo hnh con ba ba lớn nổi giữa biển.

-     thạch lan: lan can bằng đ.

-     phu: nguyn l chữ bất (chẳng, khng); một m l Phu: h chăng, h khng. (cu hỏi) một m l Phủ: cu nghi vấn, một m l Bỉ: coi thường.

-     舊遊 cựu du: bản của Phc Kh (đời Tự Đức) do Hong Khi sưu tập (S.đ.d tr.138) dng 2 chữ ny. Cc sch khc c bản đề cựu sa nghĩa khng ăn khớp với ton bi. (舊遊) Cựu du: cuộc đi chơi xưa cũ khớp với ở cu 2 (Ngọc Cục du); cn cựu sa: nghĩa l bi ct xưa, nếu dịch l trong ni c cn thuốc xưa luyện thuốc hay khng? th phải l cựu đan mới hợp l (xem Đ.D.A, S.đ.d. tr.348).

 

 


 

Bi 89 :

 

TỨC HỨNG

 

Lm Thy đnh đng trc mn lm,             翠亭滿

Si mn tr tảo tịnh m m.                        門晝掃淨陰陰

Vũ dư sơn sắc thanh thi nhn,                        山色青

Lao thoi giang quang tịnh tục tm.            潦退江光俗心

Hộ ngoại điểu đề tri khch ch,                   啼知客至

Đnh bin mộc lạc thức thu thm.               木落秋深

Ngọ song thụy tỉnh hồn v mị,                     午窗睡醒渾無

Ẩn kỷ phần hương l ngọc cầm.                 几焚香理玉琴

 

DỊCH THƠ:

 

HỨNG TỨC THỜI

 

Pha đng đnh Lm trc đầy,

Cửa si qut sạch ban ngy m u.

Sau mưa, ni biếc nn thơ,

Lụt xong sng thong tẩy dơ lng trần.

Cửa ngoi khch đến chim ngn,

Bo thu, cy trt bn sn muộn rồi,

Song trưa, tỉnh giấc chẳng ngơi,

Đốt hương, tựa ghế dạo chơi ngọc cầm.

 

DỊCH NGHĨA:

 

Đnh Lm Thy về pha đng trc khắp cả cnh rừng Cửa lm bằng tre, củi ban ngy tối mờ được qut sạch sẽ - Sau cơn mưa, mu của ni non xanh xanh, nhn nn thơ Khi hết lụt lội, sng sng sủa, rửa sạch lng trần tục Chim ku bn ngoi cửa, biết l c khch đến Ven sn cy trt l, biết l đ về cuối ma thu - Tỉnh giấc ngủ trưa bn cửa sổ, bần thần khng ngủ được nữa - Dựa vo ghế, đốt hương thơn, dạo cy đn ngọc.

 

CH THCH:

 

-     Lm Thy đnh: nh ở ngoi vườn hoặc trn nước để ngắm cảnh v đm đạo (Lm thy: thu hết mu xanh biếc trong tay).

-     si mn: cửa lm bằng tre, củi đan nhau. Đy chỉ nơi ở ẩn đơn sơ giản dị.

-     陰陰 m m: tối mờ, u m, m u.

-     山色青 sơn sắc thanh: mu ni xanh tươi (bản của Hong Khi ghi chữ cn bản của Đo Duy Anh hiệu đnh dng chữ (trong trẻo, lắng đọng).

-     江光 giang quang: dng sng thng thong, sng rỡ.

-     木落 mộc lạc: cy trt l, nhất l khi ma thu đến.

-     秋深 thức thu thm: bo cho biết ma thu đến muộn mng

-     午窗 ngọ song: cửa sổ giấc trưa .

-     睡醒 thụy tỉnh: tỉnh giấc ngủ.

-     渾無hồn v mị: giấc ngủ chẳng thnh, bần thần khng ngủ được nữa.

-     理玉琴 l ngọc cầm (l: n lại, sửa sang). Đy l dạo đn n lại cc khc nhạc (ngọc cầm: cy đn cầm c khảm ngọc).

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Gio Sư Triết học

Trung học Ninh Ha

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com