trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Gio Sư Triết học
 Trung học Ninh Ha
 Nin kha 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thch viết v
chuyển dịch Thơ.

Đ xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tn Thanh" (2006) v

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch v ch giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 


THANH-HIN THI-TẬP

Dương Anh Sơn

Chuyển Lục Bt
 

   

  

 

BƯỚC ĐẦU RA LM QUAN NH NGUYỄN

Ở BẮC H (1802-1804)

(Từ bi 61 đến bi 78)

 

 

Ba trăm năm nữa biết chăng,

Người đời ai sẽ khc thầm Tố Như?

 

 

 

 

 

 

  

Bi 71: 

 

 

LẠNG SƠN ĐẠO TRUNG

      諒山道中

 

Vạn mộc sơn tiền khả bốc cư,            萬木山前可卜居
Bạch vn tại tụ thuỷ thng cừ.          
白雲在岫水通渠
Sơn tăng đối trc lưỡng v dạng,      
山僧對竹兩無恙
Mục thụ kỵ ngưu nhất bất như.         
牧豎騎牛一不如
Ảnh l tu my khan lo hỷ,                 
影裏鬚眉看老矣
Mộng trung tng cc ức qui dư.        
夢中松菊憶歸與
Toạ gia thn tẩu đa nhn sự,              
坐家村叟多閒事
Chỉ vị bnh sinh bất độc thư.              
只為平生不讀書

 

TẠM CHUYỂN LỤC BT:

 

GIỮA ĐƯỜNG ĐI LẠNG SƠN

 

Chọn nơi ở ni mun cy,

Nước khe chảy suốt, đỉnh my trắng ngần.

Yn bnh cả trc lẫn tăng,

Trẻ con tru cưỡi ai bằng được đy?!

Thấy gi, soi bng ru my,

Cc tng trong mộng nhớ quay trở về.

Ngồi nhn ng lo xm qu,

Suốt đời sch vở chẳng hề đọc chi!

 

DỊCH NGHĨA:

Chỗ mun ngn cy trước ngọn ni c thể chọn lm chỗ ở. Trn ngọn ni c đm my trắng v khe nước chảy. Nh sư ở ni v khm trc, cả hai đều bnh thản, chẳng việc g. Chẳng ai bằng đứa trẻ cưỡi tru kia. Nhn vo ảnh mnh trong gương với ru my thấy mnh đ gi rồi. Trong giấc mơ thấy tng v cc nn nhớ chuyện quay trở về. ng gi xm qu ngồi nh sao qu nhn hạ bởi v suốt đời chẳng hề đọc sch.


CH THCH:

Đy l bi thơ được Nguyễn Du lm phụng mệnh triều đnh ln ải Nam Quan tiếp đn sứ nh Thanh sang phong vương cho vua Gia Long (1803) khi đang trn đường đi Lạng Sơn. Năm sau (1804) nhn bị bệnh ng đ xin co bệnh về nghỉ ngơi.

 

可卜居 khả bốc cư: c thể được chọn lựa lm nơi ở.
  tụ: đỉnh ngọn ni hoặc hang ni.
  cừ: khe, ngi nước, mương nước.
無恙   v dạng: khng lo lắng, khng đau ốm, khng c việc g, bnh thản trước mọi thứ.
憶歸與   ức qui dư:  nghĩ đến chuyện quay về qu cũ.
夢中松菊  mộng trung tng cc:  trong giấc mơ thấy tng v cc, chỉ niềm mong ước được an nhn của kẻ thch xa lnh cng danh.
 
     

 

 

 

 

 

Bi 72:

 

QUỶ MN ĐẠO TRUNG

鬼門道中

 

Quỉ mn thạch knh xuất vn cn (căn), 鬼門石徑出雲根
Chinh khch nam quy dục đoạn hồn.     
征客南歸欲斷魂
Thụ thụ đng phong xuy tống m,        
樹樹東風吹送馬
Sơn sơn lạc nguyệt dạ đề vin.           
山山落月夜啼猿
Trung tuần lo thi phng nhn ln,    
中旬老態逢人懶
Nhất lộ hn uy trượng tửu n.              
一路寒威杖酒溫
Sơn ổ h gia đại tham thụy?                 
山塢何家大貪睡
Nhật cao do tự yểm si mn.              
日高猶自掩柴門

 

TẠM CHUYỂN LỤC BT:

 

GIỮA ĐƯỜNG ĐI QUỶ MN

 

Quỷ mn đường đ chn my,

Về nam khch muốn la bay va hồn!

Hng cy tiễn ngựa gi đng,

Đm nghe vượn h dy non trăng t.

Vẻ gi lười gặp người ta,

Đường đi sợ lạnh nhờ qua qua rượu nồng.

Nh ai say ngủ hm non,

Mặt trời cao tỏ cổng cn ci then.

 

DỊCH NGHĨA:

Con đường mn nền đ ở Quỷ Mn đi ra từ chn my. Khch đi xa xui về nam như muốn bay la hồn va! Gi ma đng thổi qua hng cy c đm ngựa tiễn đưa. Trăng tn nơi dy ni v đm nghe tiếng vượn h. Tuổi trung nin nhưng dng dấp c vẻ gi lo khng thch gặp gỡ người ta. Đường đi lạnh lẽo nn phải nhờ đến hơi rượu ấm nồng. Nh ai nơi hm ni cn ham ngủ say sưa? Mặt trời đ ln cao m cnh cửa tre vẫn cn đng lại.

 

CH THCH:

Đy l bi thơ Nguyễn Du lm khi đn sứ giả nh Thanh từ Lạng Sơn về Thăng Long qua Quỷ Mn Quan l con đường ni hẹp ở pha nam ải Chi Lăng l nơi cc đon qun xm lược phương Bắc đều sợ khiếp đảm khi tiến qun qua đy.

                      

 

     
征客  chinh khch: khch đi xa. Ở đy chữ khch c nhiều nghĩa: vừa chỉ đon khch sứ giả nh Thanh v vừa đề cập đến những đon qun xm lăng phương Bắc trong lịch sử đnh chiếm nước ta ở phương nam.
斷魂  đoạn hồn:  hồn va bay la do sự sợ hi lớn lao.
中旬  trung tuần:  tức tuổi trung nin, khoảng từ 40 tuổi trở đi.
thi:  dng dấp, dng vẻ, thi độ
  ln: lười biếng, khng ham thch.
大貪睡  đại tham thụy: qu ham hố ngủ say.
山塢 sơn ổ: hm ni, nơi c cc vch ni xung quanh chỗ trũng.
     

                       

        


 

 

Xem BI SỐ 73-74

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Gio Sư Triết học

Trung học Ninh Ha

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com