trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 


THANH-HIÊN THI-TẬP

Dương Anh Sơn

Chuyển Lục Bát
 

   

  

 

 

Bài 51:
 

 

DẠ HÀNH

夜行

 

Lăo nạp an miên Hồng Lĩnh vân,    老納安眠鴻嶺雲
Phù âu tĩnh túc noăn sa tân.            
浮鷗靜宿煖沙津
Nam minh tàn nguyệt phù thiên lư,   
南溟殘月浮千里
Cổ mạch hàn phong cộng nhất nhân. 
古陌寒風共一人
Hắc dạ hà kỳ mê thất hiểu,               
黑夜何其迷失曉
Bạch đầu vô lại chuyết tàng thân.     
白頭無賴拙藏身
Bất sầu cửu lộ triêm y mệ,               
不愁久露霑衣袂
Thả hỉ tu my bất nhiễm trần.
             且喜鬚眉不染塵

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

 

ĐI ĐÊM

 

Sư già êm ngủ mây Hồng,

Đàn âu cát ấm, bến sông yên nằm.

Biển nam ngàn dặm trăng tàn,

Lối xưa gió lạnh dồn sang một người.

Tối mù đêm chẳng sáng trời,

Bạc đầu vụng náu không nơi nương nhờ.

Áo dầm sương chẳng âu lo,

Hăy mừng bụi chẳng nhuốm vô râu mày.

 

DỊCH NGHĨA:

Nhà sư già ngủ yên giấc trong làn mây của Hồng Lĩnh. Đàn chim âu cũng yên nằm nơi băi cát ấm cạnh bến sông. Vầng trăng tàn lấp ló ngàn ngàn dặm xa ở biển nam. Cơn gió lạnh thổi trên lối đi xưa cũ dồn vào một người. Đêm đen mờ mịt cớ sao vẫn chưa sáng. Mái đầu đă bạc không nơi nương nhờ lại vụng về  chuyện che dấu tấm thân. Không sầu lo về chuyện ống tay áo thấm ướt v́ đi lâu trong màn sương. Mừng thay râu mày (của ta) không bị nhuốm bụi bặm.

 

CHÚ THÍCH:

 

 

  nạp:  áo tăng sĩ, vá áo, người đi tu theo đạo Phật.
    phù: trôi nổi, chập chờn, lấp ló…
  tân:  bến sông, chỗ để vượt sông.
   mạch: lối đi, lối ṃn, đường đi trong ruộng, đường chợ…
  mê: mờ mịt, mê mờ, lầm lạc.
  hiểu: trời bắt đầu sáng.
lại: nhờ cậy, nương tựa.
   triêm: ngấm vào, đẩm ướt…
  mệ: ống tay áo, vạt áo (duệ: tay áo).
     

                      

  

Bài 52: 

 

 

ĐẠO Ư

道意

 

Minh nguyệt chiếu cổ tỉnh,                 明月照古井
Tỉnh thuỷ vô ba đào.                         
井水無波濤
Bất bị nhân khiên xả,                         
不被人牽扯
Thử tâm chung bất dao.                     
此心終不搖
Túng bị nhân khiên xă,                       
縱被人牽扯
Nhất dao hoàn phục chỉ.                    
一搖還復止
Trạm trạm nhất phiến tâm,                 
湛湛一片心
Minh nguyệt cổ tỉnh thuỷ.
                    明月古井水

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

 

NÓI Ư M̀NH

 

Sáng soi giếng cổ ánh trăng,

Giếng không dợn nước chẳng dâng sóng trào.

Không người dẫn dắt buộc vào,

Rốt cùng chẳng chút lao xao ḷng này.

Dẫu ai dắt dẫn trói bày,

Lao xao một lúc lắng ngay lại rồi.

Sâu xa một tấm ḷng thôi.

Giếng xưa sáng tỏ trăng soi một vầng.

 

DỊCH NGHĨA:

Giếng xưa có ánh trăng sáng tỏ soi vào. Nước giếng không gợn sóng; không để bị người dẫn dắt, ràng buộc. Rốt cùng ḷng này không hề dao động, lao xao một lúc lại trở về yên lắng. Sâu dày một tấm ḷng như vầng trăng sáng ngời soi chiếu vào giếng nước xưa.

 

CHÚ THÍCH:

Đây là bài thơ mang âm hưởng Thiền Tông chủ yếu lấy “Định” làm nền tảng để tu tập sao cho TÂM luôn trong lắng trước mọi ưu phiền, cám dỗ từ cuộc sống. Để từ đó “minh tâm kiến tánh” làm cho tâm trong sáng hầu thấy “TÍNH”; và “KIẾN TÍNH” tức là thấy được “Bản lai diện mục” (gương mặt thuở nào) qua h́nh ảnh “cổ tỉnh” (giếng nước xưa). Cuộc đời của Tố Như cho thấy ông là người thường vào ĐỊNH và nghiên cứu kinh điển Thiền Tông (xem bài “Lương Chiêu Minh thái tử Phân kinh Thạch đài-Bắc hành Thi tập”) đặc biệt là Kinh Kim Cương Bát Nhă ba la mật.

   

 

   bị: chịu, bị, đến, mang vác, vỏ bên ngoài…
牽扯   khiên xả: trói buộc, dẫn dắt, ép theo.
chung: rốt cùng, kết thúc, sau hết…
  dao: xao động, không làm chủ ḿnh, lay động…
  chỉ: yên lắng, dừng lại, đến, ngăn cấm, sự yên ổn của tâm (Phật giáo).
湛湛  trạm trạm: sâu xa, dày dặn, đầy sương móc…
     

                       

         


 

 

Đón Xem BÀI SỐ 53-54

 

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Giáo Sư Triết học

Trung học Ninh Ḥa

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com