trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 


THANH-HIÊN THI-TẬP

Dương Anh Sơn

Chuyển Lục Bát
 

   

  

 

 

Bài 49:
 

 

TẠP THI                        (Bài 2)

   雜詩           (二)

 

Hồng Sơn nhất sắc lâm b́nh cừ,        鴻山一色臨平渠
Thanh tịch khả vi hàn sĩ cư.              
清寂可為寒士居
Thiên lư bạch vân sinh kỷ tịch,          
千里白雲生
Nhất song minh nguyệt thướng cầm thư.
一窗明月上琴書
Tiếu đề tuần tục can qua tế,                 
笑啼殉俗干戈際
Giam mặc tàng sinh lăo bệnh dư.         
緘默藏生老病餘
Diệp lạc hoa khai nhăn tiền sự,           
葉落花開眼前事
Tứ th́ tâm kính tự như như.
         四時心鏡自如如

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

 

TẠP THI

 

Núi Hồng soi dáng mặt sông,

Nhà nghèo ở chốn vắng trong sạch này.

Chỗ nằm: ngàn dặm trắng mây,

Sách đàn cửa sổ trăng bày sáng soi.

Theo đời loạn lạc khóc cười!

Bệnh già im tiếng dấu đời cho yên.

Lá rơi, hoa rụng mắt xem,

Gương ḷng vẫn thế vẹn nguyên bốn mùa.

 

DỊCH NGHĨA:

Dăy núi Hồng một màu soi xuống mặt nước sông phẳng lặng. chốn thanh vắng và trong lành có thể là nơi của kẻ sĩ nghèo làm chỗ ở. Biết bao nhiêu là mây trắng ngàn dặm bay trên chỗ nằm nghỉ ngơi. Trăng sáng chiếu qua khung cửa sổ soi vào sách vở và cây đàn. Thời buổi loạn lạc, chuyện cười khóc phải theo thói đời khi giao tiếp. Tấm thân già yếu phải che dấu và lặng tiếng để được sống c̣n. Chuyện lá rơi hay hoa nở đang mở ra trước mắt. Trải qua bốn mùa, tấm gương ḷng vẫn luôn nguyên vẹn, không hề thay đổi.


CHÚ THÍCH:

 

 

cừ: ḍng nước, ḍng sông, ḍng kênh, ng̣i rạch.
清寂 thanh tịch:  trong lành và vắng lặng.
寒士 hàn sĩ: kẻ sĩ nghèo. Sĩ là người hiểu biết, có tri thức để đảm đương các việc trong nhà và ngoài xă hội thường là các nhà nho, học theo sách vở của Khổng Mạnh thời xưa.
  kỷ: bao nhiêu, câu hỏi về số nhiều hay ít.
tịch:  chỗ nằm nghỉ ngơi, chiếu hoặc giường nằm nghỉ.
  đề: kêu gào, kêu lên, than khóc.
殉俗  tuần tục: thuận theo thói đời (tục: thói quen).
  tế: tiếp xúc, giao tiếp, gặp gỡ.
緘默 giam mặc: khép kín và im tiếng.
藏生 tàng sinh: sống che dấu.
如如 như như: chữ nhà Phật chỉ chân tính hay sự nguyên vẹn  thuở đầu của bản tính.
     

                      

  

Bài 50: 

 

 

MẠN HỨNG

漫興

 

Long Vĩ châu biên đa bạch âu,              龍尾洲邊多白鷗
Lam Giang đường thượng hữu hàn nho.
藍江堂上有寒儒
Nhất sinh từ phú tri vô ích,                  
一生詞賦知無益
Măn giá cầm thư đồ tự ngu.                  
滿架琴書徒自愚
Bách tuế vi nhân bi thuấn tức,               
百歲為人悲瞬息
Mộ niên hành lạc tích tu du.                  
暮年行樂惜須臾
Ninh tri dị nhật tây lăng hạ,                   
寧知異日西陵下
Năng ẩm trùng dương nhất trích vô?
   能飲重陽一滴無

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

CẢM HỨNG TẢN MẠN

 

Bên cồn Long Vĩ bầy âu,

Nho nghèo nhà ở phía đầu ḍng Lam.

Biết đời chẳng ích thơ văn,

Ḿnh ngu dẫu giá sách đàn đầy nơi.

Buồn thay chóng vánh làm người,

Tuổi già vui thú tiếc đời qua mau.

Dưới g̣ tây biết ngày nao,

Trùng dương uống được giọt nào hay không?

 

DỊCH NGHĨA:

Phía bên cồn Long Vĩ có nhiều con chim âu trắng. Trên đầu ḍng sông Lam có nhà của nhà nho nghèo. Một đời người với tài phú, thơ văn, biết là chẳng ích ǵ! Tự ḿnh làm cho ḿnh ngu dẫu trên giá đầy sách vở và cây đàn. Buồn cho phận làm người cuộc đời trăm năm chỉ như nháy mắt. Đến khi tuổi đă già, niềm vui thú cũng tiếc là quá ngắn ngủi. Có thể biết là ngày nằm xuống dưới g̣ đất phía tây đến tiết trùng dương có được giọt (rượu) nào hay không?

 

CHÚ THÍCH:

  

 

mạn: lan man, tản mác, tùy tiện, tùy ư, vô ích, dài dằng dặc, tràn đầy, sông lớn…
堂上 đường thượng: nhà ở đầu mé trên.
giá: chỗ để đựng đồ, cái kệ để đồ vật.
đồ: đi bộ, những chỉ, đám đông…
瞬息  thuấn tức: chóng vánh, nhanh chóng như hơi thở.
tích: đau xót, tiếc thương, tham lam, keo kiệt.
須臾 tu du: thời gian ngắn ngủi, chốc lát.
lăng: g̣ mả, nơi chôn người.
重陽 trùng dương: tức tiết trùng cửu mồng 9 tháng 9 âm lịch.
     

                       

         


 

 

Xem BÀI SỐ 51-52

 

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Giáo Sư Triết học

Trung học Ninh Ḥa

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com