trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Gio Sư Triết học
 Trung học Ninh Ha
 Nin kha 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thch viết v
chuyển dịch Thơ.

Đ xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tn Thanh" (2006) v

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch v ch giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 


THANH-HIN THI-TẬP

Dương Anh Sơn

Chuyển Lục Bt
 

   

  

 

 

Bi 31:

 

 

MI TRUNG MẠN HỨNG

 

縻中漫興

Chung Tử vin cầm tho nam m,         鐘子援琴操南音
Trang Tch bệnh trung do Việt ngm.   
莊錫病中猶越吟
Tứ hải phong trần gia quốc lệ,              
四海風塵家國淚
Thập tuần lao ngục tử sinh tm.           
十旬牢獄死生心
Bnh Chương di hận h th liễu,            
平章遺恨何時了
C Trc cao phong bất khả tầm.           
孤竹高風不可尋
Ng hữu thốn tm v ngữ dữ,               
我有寸心無與語
Hồng Sơn sơn hạ Quế Giang thm.      
鴻山山下桂江深


TẠM CHUYỂN LỤC BT:

 

CẢM HỨNG TRONG CHỖ GIAM GIỮ

 

Điệu nam Chung Tử ko đn,

Ốm đau tiếng Việt họ Trang ngm o.

Nước nh gi bụi lệ tro,

Mười tuần sống chết ngục lao bận lng!

Bnh Chương hận vẫn chưa xong,

Tm đu C Trc vẹn lng thanh cao.

Tấc lng ta tỏ ai no?

Quế Giang dưới ni Hồng su lắm ka!

 

DỊCH NGHĨA:

 

Chung Tử ko đn theo điệu phương nam; Trang Tch lc ốm đau vẫn ngm nga tiếng Việt. Khắp bốn biển gi bụi nổi ln khiến lệ tro dng về chuyện nước nh. Mười tuần nơi chốn lao t, chuyện sống chết, khiến phải bận lng. Bao giờ hận Bnh Chương mới hết đy! Khng thể tm thấy vẻ thanh cao của nước C Trc. Ta c một tấc lng khng cng ai để tỏ lời. Bn dưới chn ni Hồng, Quế Giang vẫn l một dng sng su thẳm.
 

CH THCH:

 


 

    mi: vng cổ tru b, sự tri buộc, nơi giam giữ. Đy chỉ việc Nguyễn Du dự định vo Gia Định gip Nguyễn nh vo năm Bnh Thn (1796) nhưng bại lộ v bị tướng Ty Sơn, Ngyễn Thận giam giữ. Nhờ Nguyễn Nễ l anh ng quen thn với tướng Ty Sơn v qu ti năng của ng nn được thả ra.
鐘子  Chung Tử: tức Chung Nghi người nước Sở bị qun Tần bắt. Lc gảy đn, họ Chung chỉ đn những bi ht phương Nam của nước Sở. Người Tần cảm phục v khen cho lng thương nhớ qu hương của Chung Nghi.
莊錫  Trang Tch: người nước Việt sống v lm quan bn nước Sở. Khi ốm đau thường ngn nga tiếng Việt để tỏ lng thương nhớ qu nh.
平章  Bnh Chương: Trương Thế Kiệt tướng giỏi nh Tống gip Đế Bnh chống Nguyn thất bại ln thuyền chạy xuống đến ni Bnh Chương bị bo lm đắm thuyền. Nh Tống mất sau đ vo tay nh Nguyn của qun Mng Cổ. Nguyễn Du m mối hận mất nước vo tay Ty Sơn như Trương Thế Kiệt.
孤竹: C Trc: nh n (TQ) mất về tay Chu Vũ Vương, B Di, Thc Tề con vua C Trc một nước nhỏ thời nh n khng chịu phục ln ẩn lnh ở ni Th Dương ăn rau qua ngy thề khng ăn thc nh Chu. Cả hai bị chết đi ở ni ny.
     

 

 

 

  

Bi 32:

 

 

K HUYỀN HƯ TỬ

 

寄玄虛子

 

Thin Thai sơn tiền độc bế mn,             天台山前獨閉門
Ty phong trần cấu mn trung nguyn.
西風塵垢滿中原
Điền gia bất trị Nam Sơn đậu,                
田家不治南山豆
Bần hộ thường khng Bắc Hải tn.       
貧戶常空北海樽
D hạc ph vn th nhất kiến,                 
野鶴浮雲時一見
Thanh phong minh nguyệt dạ v ngn.  
清風明月夜無言
Viễn lai ch thủ tương tầm lộ,                 
遠來誌取相尋路
Gia tại Hồng Sơn đệ nhất thn.              
家在鴻山第一村

 

TẠM CHUYỂN LỤC BT:

 

GỬI THẦY HUYỂN-HƯ

 

Ci then trước ni Thin Thai,

Gi ty giữa cnh đồng đầy bụi tung.

Nam Sơn chẳng soạn đậu trồng,

Nh ngho Bắc Hải v khng vẫn thường.

Gặp nhau: my nổi, hạc đồng,

Đm đm trăng sng gi trong khng lời.

Tm đường xa đến nhớ thi:

Thn đầu tin ấy, nh nơi ni Hồng!

 

DỊCH NGHĨA:

Nh cửa ở lẻ loi trước ngọn Thin Thai vẫn thường then ci cửa đng. Trận gi từ pha ty tung bụi bặm đầy khắp cnh đồng. Lm kẻ trồng vườn, khng soạn sửa để trồng đậu Nam Sơn; nh rất ngho, chn rượu Bắc Hải thường khng c. Mấy lc được gặp thầy như l hạc nội, my tri. Đm c gi mt v vầng trăng sng nhưng khng c người để chuyện tr. Thầy ở xa đến khi tm đường hy nhớ cho: nh ti ở thn đầu tin của ngọn ni Hồng.

 

CH THCH:

 


 

玄虛子 Huyền Hư Tử: đạo hiệu của người bạn Nguyễn Du tu theo php đạo Lo; tn tuổi khng r, c lẽ cng l người đi ở ẩn như Nguyễn Du. Chữ tử (thầy) dng để chỉ người đng knh.
西風  ty phong: ngọn gi thổi từ pha ty. Đy c lẽ m chỉ nh Ty Sơn nổi ln bắt đầu cho một thời kỳ gi tung bụi bặm, đao binh loạn lạc.
南山豆  Nam Sơn đậu: đậu trồng ở Nam Sơn. Lấy từ một bi thơ của Dương Vận đời Hn ni về việc trồng đậu khng kết quả; cy tri ho kh v như việc vua Hn bỏ rơi mnh.
北海樽 Bắc Hải tn: chn rượu Bắc Hải chỉ việc Khổng Dung (TQ) lm thi th Bắc Hải lc no cũng c đầy rượu để đi khch. Nguyễn Du muốn ni mnh tuy ở ẩn ở Hồng Lĩnh nhưng nh ngho khng trồng g v cũng khng c rượu để tiếp bạn.
  ch: m của thức (nhận biết, hiểu ra) c nghĩa l ghi nhớ, dấu hiệu.
     

 

             

             


 

 

Đn xem BI 33 - 34 Kỳ tới

 

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Gio Sư Triết học

Trung học Ninh Ha

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com