trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 


THANH-HIÊN THI-TẬP

Dương Anh Sơn

Chuyển Lục Bát
 

   

  

 

 

Bài 29:

 

 

ỨC GIA HUYNH

憶家兄

 

 

Lục Tháp thành nam hệ nhất quan,        六塔城南繫一官
Hải Vân dạ độ thạch toàn ngoan.
         海雲夜渡石巑岏
Cùng tưu lam chướng tam niên thú,
     窮陬嵐瘴三年戍
Cố quốc yên hoa nhị nguyệt hàn.
          故國煙花二月寒
Nhất biệt bất tri hà xứ trú?
                    一別不知何處住
Trùng phùng đương tác tái sinh khan.
   重逢當作再生看
Hải thiên mang diểu thiên dư lư,
           海天茫渺千餘里
Thần phách tương cầu mộng diệc nan!
 神魄相求夢亦難

 

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

 

 

NHỚ ANH

 

Thành nam Lục Tháp chức quan,

Nhấp nhô đêm vượt đá tràn Hải Vân.

Xó cùng khí chướng ba năm,

Tháng hai hoa khói lạnh giăng quê nhà.

Chốn nào từ độ chia xa?

Kiếp sau chắc sẽ được là thấy nhau.

Biển trời ngàn dặm rộng sao

Khó t́m trong mộng cùng nhau phách hồn!

 

Dịch nghĩa:

 

Một chức quan đă trói buộc (anh) ở thành Lục Tháp phía nam. Vượt qua đèo Hải Vân ban đêm đá núi nhấp nhô lởm chởm. Ba năm ṛng (anh) đồn trú nơi xó cùng hẻo lánh khí núi độc hại. Tiết tháng hai trời lạnh giá (chắc hẳn anh nhớ) quê nhà hoa khói tỏa dâng. Từ độ chia tay, chẳng hay biết (anh) ở nơi chốn nào? Việc gặp nhau chắc phải đến kiếp sau! Biển cả và bầu trời rộng lớn xa xăm hơn ngàn dặm. Khó làm sao để hồn và phách t́m nhau trong giấc mộng!


Chú thích:

Bài thơ này Tố Như làm khi nhớ đến người anh là Nguyễn Nễ, hơn ông 5 tuổi từng làm quan cho nhà Lê. Khi Quang Trung lên ngôi năm 1789, có người đề cử, ông ra làm quan với triều Tây Sơn được cử làm phó sứ đi tuế cống nhà Thanh. Về nước, Nguyễn Nễ được phong Đông Các Đại Học Sĩ tước Nghi Thành Hầu. Năm 1794 thăng Tả Phụng Nghi Bộ Binh vào thành Quy Nhơn làm Hiệp Tán Nhung Vụ. Thành Quy Nhơn có 5 cửa và sáu tháp canh nên gọi là thành LụcTháp hay c̣n gọi là thành Hoàng Đế khi Nguyễn Nhạc xưng Trung ương Hoàng Đế tại nơi đây.

 

Chú thích:
 

  hệ: trói buộc, liên hệ, ràng buộc.
巑岏 toàn ngoan: đá núi nhấp nhô, lởm chởm.
tưu: xó cùng, nơi hẻo lánh.
茫渺 mang diểu: mênh mông và xa thẳm.
神魄 thần phách: chỉ phần tinh thần làm chủ mọi hành vi của con người.

 

 

 

  

Bài 30:

 

 

KƯ MỘNG

記夢

 

Thệ thuỷ nhật dạ lưu,                  逝水日夜流
Du tử hành vị quy.
                     遊子行未歸
Kinh niên bất tương kiến,
            經年不相見
Hà dĩ úy tương ti (tư).
                 何以慰相思
Mộng trung phân minh kiến,
        夢中分明見
Tầm ngă giang chi mi.
                 尋我江之湄
Nhan sắc thị trù tích,
                  顏色是疇昔
Y sức đa sâm si.
                        衣飭多參差
Thỉ ngôn khổ bệnh hoạn,
             始言苦病患
Kế ngôn cửu biệt ly.
                   繼言久別離
Đái khấp bất chung ngữ,
             帶泣不終語
Phảng phất như cách duy.
            彷彿如隔帷
B́nh sinh bất thức lộ,
                  平生不識路
Mộng hồn hoàn thị phi ?
              夢魂還是非
Điệp sơn đa hổ ti,
                      疊山多虎虒
Lam thuỷ đa giao ly.
                   藍水多蛟螭
Đạo lộ hiểm thả ác,
                    道路險且惡
Nhược chất tương hà y ?
             弱質將何依
Mộng lai cô đăng thanh,
              夢來孤燈清
Mộng khứ hàn phong xuy.
           夢去寒風吹
Mỹ nhân bất tương kiến,
             美人不相見
Nhu t́nh loạn như ty.
                  柔情亂如絲
Không ốc lậu tà nguyệt,
              空屋漏斜月
Chiếu ngă đan thường y.
             照我單裳衣

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

 

GHI LẠI GIẤC MỘNG

 

Chảy xuôi ḍng nước đêm ngày

Người đi xa măi chưa quay trở về.

Bao năm gặp mặt chẳng hề,

Niềm mong nỗi nhớ lấy ǵ làm khuây!

Rơ ràng trong giấc mộng đây,

Thấy như ở bến sông này t́m ta.

Vẻ người xưa trước vẫn là,

Điểm trang, quần áo xem ra rối nhàu.

Thoạt đầu kể khổ bệnh đau,

Nỗi niềm xa cách bấy lâu tiếp lời.

Nói không hết, chỉ sụt sùi,

Chừng như thấp thoáng khơi vơi cách màn.

Vốn không biết được đâu đàng!

Thật hư, phải trái hoang mang mộng hồn.

Cọp beo Tam Điệp lắm con,

Nhiều rồng cùng với thuồng luồng ḍng Lam.

Đường đi ác hiểm vô vàng,

 

Làm sao nhờ cậy tấm thân yếu mềm!

Lẻ loi mộng đến chong đèn,

Mộng đi gió thổi cài thêm lạnh vào.

Chẳng cùng người đẹp thấy nhau,

T́nh ta mềm yếu rối nhàu như tơ!

Góc nhà trống vắng trăng mờ,

Soi ta quần áo đơn sơ tầm thường.

 

Dịch nghĩa:

 

Suốt ngày đêm, nước chảy đi không trở lại. Người đi xa cũng chưa quay trở về. Đă nhiều năm không hề gặp nhau; làm thế nào để khuây khỏa nỗi nhung nhớ đây? Trong giấc mộng rơ ràng thấy t́m ta nơi bến sông. Vẻ mặt vẫn như xưa; quần áo và trang sức lôi thôi rối nhàu. Thoạt đầu kể nỗi khổ v́ bệnh đau. Tiếp theo nói về nỗi chia xa lâu ngày. Khóc sụt sùi không nói hết được. Thấy thấp thoáng như cách chia bởi bức màn. Vốn trong đời không biết về đường sá; mộng và hồn hư thực, có không chẳng rơ. Núi Tam Điệp nhiều hổ, lắm beo, c̣n ḍng sông Lam nhiều thuồng luồng, lắm rồng! Con đường đi hung hiểm, khó khăn mà tấm thân lại yếu đuối làm sao cậy nhờ cùng. Lúc mộng đến chong đèn lên lẻ loi một ḿnh; khi mộng đi, cơn gió thổi lạnh lùng. Người đẹp không trông thấy nhau, t́nh ta yếu mềm rối nhàu như tơ! Nơi góc nhà vắng vẻ, trống trải ánh trăng mờ soi chiếu ta với quần áo đơn sơ, tầm thường!

 


Chú thích:

 

Đây là bài thơ làm để tưởng nhớ người vợ đă mất (là em gái của nhà nho Đoàn Nguyễn Tuấn) khi về quê nhà ở Hà Tĩnh nằm mộng thấy người vợ xinh đẹp xưa.

 

Chú thích:
 

逝水 thệ thủy: nước chảy đi măi không trở lại.
經年 kinh niên: trải qua nhiều năm.
  úy: an ủi, vỗ về để cho ḷng được khuây khỏa.
疇昔  trù tích: ngày xưa, trước đây.
衣飭  y sức: quần áo và trang điểm.
參差 sâm si: nhấp nhô, so le, lôi thôi.
帶泣 đái khấp: khóc tỉ tê, khóc sụt sùi.
  duy: màn che, đồ để vây che lại.
是非  thị phi: đúng sai, phải trái, hư thực.
ty: con beo hoặc loài tương tự loài hổ.
  giao: con thuồng luồng, c̣n có tên là giao long hoặc có khi dùng chỉ con cá mập lớn.
  ly: loài rồng màu vàng không có sừng (giao ly: đều chỉ chung loài thủy quái hung hăn).
弱質 nhược chất: thể chất yếu đuối, suy nhược.
柔情 nhu t́nh: t́nh cảm yếu đuối.
屋漏  ốc lậu: góc nhà, xó nhà.

 

             


 

 

Xem BÀI 31 - 32

 

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Giáo Sư Triết học

Trung học Ninh Ḥa

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com