trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)

 


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

 

 


THANH-HIÊN THI-TẬP

Dương Anh Sơn

Chuyển Lục Bát
 

   

  

 


 

101

Bài 11:

 

 

QUỲNH HẢI NGUYÊN TIÊU

 

瓊海元

 

Nguyên dạ không đ́nh nguyệt măn thiên, 元夜空庭月滿天
Y y bất cải cựu thiền quyên.                   
依依不改舊嬋娟
Nhất thiên xuân hứng, thuỳ gia lạc,         
一天春興誰家落
Vạn lư Quỳnh Châu thử dạ viên.            
萬里瓊州此夜圓
Hồng Lĩnh vô gia huynh đệ tán,              
鴻嶺無家兄弟散
Bạch đầu đa hận tuế thời thiên.              
白頭多恨歲時遷
Cùng đồ lân nhữ dao tương kiến,            
窮途憐汝遙相見
Hải giác thiên nhai tam thập niên.
            海角天涯三十年

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

 

ĐÊM RẰM THÁNG GIÊNG Ở QUỲNH HẢI

 

Rằm giêng sân vắng đầy trăng,

Dáng xưa xinh đẹp dịu dàng chẳng thay!

Một trời xuân hứng nhà ai,

Quỳnh Châu tṛn vẹn đêm nay dặm ngàn?

Anh em Hồng Lĩnh nhà tan,

     Bạc đầu lắm hận tháng năm đổi dời.

Cùng đường thương gặp xa xôi,

Chân trời, góc biển ba mươi tuổi đời.

 

DỊCH NGHĨA:

Đêm rằm tháng giêng, ngoài sân vắng vẻ, đầy trời là vầng trăng tỏa sáng, vầng trăng vẫn mềm mại, dịu dàng như người con gái đẹp xưa không thay đổi ǵ. Một bầu trời xuân hứng khởi chẳng biết ở mái nhà nào của ai trong đêm nay ở vùng Quỳnh Châu xa muôn dặm? Mái đầu đă trắng bạc, giận thay năm tháng cứ đổi dời. Giữa chốn đường cùng nơi xa xôi được gặp lại vầng trăng thương mến! Nơi chân trời góc biển, ta đă ba mươi tuổi đời.

 

CHÚ THÍCH:

          

Chú thích:
 

瓊海 Quỳnh Hải: thuộc xă Hải An, huyện Quỳnh Côi, tỉnh Thái B́nh là quê vợ của Nguyễn Du.
空庭  không đ́nh: sân nhà vắng vẻ.
依依 y y: dáng mềm mại dịu dàng.
  cải: thay đổi, sửa đổi.
 lạc: rơi rụng, lá rụng, mái nhà, chỗ đông đúc, bỏ phế.
歲時遷 tuế thời thiên: (thiên là sự biến dời, thay đổi) năm tháng dời đổi thay nhau.
憐汝 lân nhữ: thương cho bạn, thương mày. Đây chỉ ḷng thương đối với vầng trăng sáng.
     

          

 

 

 

Bài 12:

 

 

XUÂN NHẬT NGẪU HỨNG

 

春日偶

 

 

Hoạn khí kinh th́ hộ bất khai,                 患氣經時戶不開
Thuân tuần hàn thử cố tương thôi.          
逡巡寒暑故相催
Tha hương nhân dữ khứ niên biệt,          
他鄉人與去年別
Quỳnh Hải xuân ṭng hà xứ lai ?            
瓊海春從何處來
Nam phố thương tâm khan lục thảo,      
南浦傷心看綠草
Đông hoàng sinh ư lậu hàn mai.              
東皇生意漏寒梅
Lân ông bôn tẩu thôn tiền miếu,             
鄰翁奔走村前廟
Đẩu tửu song cam tuư bất hồi.
                斗酒雙柑醉不回

 

TẠM CHUYỂN LỤC BÁT:

 

CẢM HỨNG BẤT CHỢT NGÀY XUÂN

 

Xấu trời khép cửa đă  lâu,

        Quẩn quanh nóng lạnh thúc nhau đổi dời.

    Tiễn năm cùng với quê người,

Xuân Quỳnh Hải đến từ nơi xứ nào?

Bến nam nh́n cỏ ḷng đau,

   Chúa xuân ư sống lạnh vào nhành mai

  Cụ già trước miếu chạy bay,

    Cặp cam, bầu rượu khướt say chẳng về.

 

 

DỊCH NGHĨA:

Cửa nhà không mở đă lâu v́ khí trời gây hại không tốt. Chần chừ, quanh quẩn, cái nóng cái lạnh thôi thúc nhau. Người cùng tiễn biệt năm cũ nơi đất khách. Mùa xuân ở Quỳnh Hải đến từ nơi nào? Ḷng khách thương đau nh́n đám cỏ xanh ở bờ sông phía nam. Chúa xuân với sức sống nẩy nở từ những cành mai thấm đẫm sự lạnh giá. Ông già hàng xóm chạy vội vàng trước ngôi miếu của thôn làng với hai trái cam và b́nh rượu say khướt không quay về.     

 

CHÚ THÍCH:

 

 

患氣 hoạn khí: khí xấu, gây hại. Đây chỉ thời tiết, khí trời không tốt.
逡巡 thuân tuần: chần chừ, do dự, quẩn quanh, không dám tiến tới.
相催  tương thôi: cùng thúc đẩy nhau, thúc hối nhau.
去年別 khứ niên biệt: tiễn đưa năm cũ.
東皇  đông hoàng: chúa tể mùa xuân, cũng như ta gọi “đông phong” là gió xuân.
生意  sinh ư: sinh sôi nẩy nở, ư chí sinh tồn.
   lậu: thấm đẫm, tiết ra, để sót, xó nhà, đồng hồ tính giờ ngày xưa.
奔走 bôn tẩu: chạy vội vàng, chạy nhanh, chạy vạy.
đẩu: đơn vị đong ngày xưa mười thăng bằng một đẩu (có khi gọi là đấu). Chỉ đồ chứa rượu, nước.
     

 


 


 

 

 

 

Xem BÀI 13 - 14

 

 

 

 



D
ương Anh Sơn
 Giáo Sư Triết học

Trung học Ninh Ḥa

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com