trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

  

 


CƠI KHÁC
 (để tưởng niệm anh Đ cùng P,
người học sinh 12 C 74-75)

Dương Anh Sơn
 


 

 

 Sau 1975, những giáo chức đệ nhị cấp c̣n ở lại của TH NH " được " họ cho "lưu dung" tiếp tục dạy tại Tr PTC3 NT (lấy cơ sở của trường Bán Công cũ), bỗng trở nên thân thiết với nhau nhiều hơn. Những năm trước 75, các giáo chức tuy dạy cùng trường nhưng mức độ thân thiết để có thể chia sẻ những suy nghĩ hay những quan niệm về cuộc sống rất họa hiếm. Gặp nhau có thể thăm hỏi, mời nhau đi ăn uống hay tham dự những sinh hoạt của nhà trường chỉ trong một mức độ của việc giao tiếp. Quen th́ có quen nhưng thân thiết lại không hề, trừ khi đă có mối quan hệ từ trước hay hạp nhau một loại h́nh sinh hoạt nào đó.....

 Tôi quen anh chị Đ. và trở nên thân thiết sau khi tiếp tục dạy ở ngôi trường với tên mới : Tr. THPTNT ở Ninh Ḥa. Những mối ưu tư về thời thế, những cách nh́n về những kẻ phía bên kia khi mới vào miền Nam, những bàn luận về "kẻ sĩ " qua thơ văn Việt Nam hay Trung Hoa... . có nhiều điểm giống nhau. Nguyễn Du mở đầu Truyện Kiều bằng câu : "Trăm năm trong cơi người ta " nhưng khi chuyện tṛ với chị Đ. , tôi lại lưu ư những câu chuyện kể về một cơi khác mà chị có thể cảm nhận được. "Cơi người ta " đâu chỉ có "ta " mà c̣n có "người " đă sống và đă ra đi..... Sống trong cơi này và ra đi để sống ở một cơi khác ! Có lần ghé nhà anh chị tạm ở nhà người bà con phía sau Chợ Đầm Nha Trang trong dịp nghỉ hè, tôi được nghe chị kể những người cơi khác cứ đi đi, lại lại trong các đường phố quanh chợ. Chị kể tự nhiên chuyện thấy người cơi khác đang sống song hành với thế giới của người đang sống... . Sau này, khi trở lại dạy THPT NT trong năm 75-76 ở Ninh Ḥa, anh Đ. cũng nói với tôi rằng anh vẫn thỉnh thoảng nghe chị đang 'tṛ chuyện" với ai đó mà anh không hề thấy mặt ! Khi anh Đ. hỏi chị, chị mới nói với anh là chị đă nói chuyện với người bà con hay người quen đă đi về cơi khác từ lâu ! Anh Đ. nói với tôi là anh không tin những chuyện như thế nhưng cũng không hề phản bác mối giao tiếp đặc biệt này ! Anh Đ. vẫn nghĩ là có những cái ḿnh không thể thấy một cách b́nh thường nhưng chị Đ. có những cảm nghiệm về cơi huyền vi khiến anh dần hồi thay đổi suy nghĩ. Chị Đ. có lần đă mô tả và kể lại những câu chuyện cho anh nghe về những người thân bên phía nhà anh Đ. khá tường tận. Anh Đ. rất ngạc nhiên về mối giao tiếp huyền bí như thế khi chị Đ. nói rất đúng về người thân bên nhà anh Đ. đă qua đời ! Bẵng đi một thời gian dài xấp xỉ mười năm, tôi lại có dịp ra Cam Ranh và ghé thăm anh chị sau khi xin thôi việc. Anh Đ. cũng xin thôi việc để mở lớp dạy anh văn cho những người chuẩn bị đi xuất cảnh trong vùng này. Anh đă kể lại một câu chuyện đáng ngạc nhiên và thú vị về cảm nghiệm tâm linh của chị Đ. mà tôi vẫn nhớ rơ : Anh chị có nuôi một con chó mực đă mấy năm rồi ở cư xá công chức cũ. Con chó trở nên thân thiết như một đứa con trong gia đ́nh bỗng một hôm bị thất lạc. Anh chị và cháu Nh. ra sức t́m kiếm trong khu cư xá và nhiều đường phố Cam Ranh cả tuần hơn nhưng vô vọng ! Nhưng một hôm chị ngồi tĩnh lặng và thấy rơ con chó thất lạc đang ở trong một căn nhà gỗ mái tôn có vách gỗ sơn màu xanh, cổng có những hàng dây thiên lư vắt ngang và nằm ở phía ngọn đồi gần ga xe lửa. của thị xă Cam Ranh... .

 

 Khi ngồi tĩnh lặng xong, chị kể cho anh Đ. nghe nhưng anh không tin tưởng lắm.

Anh chở chị đi chiếc xe đạp cũ từ hồi c̣n dạy Ninh Ḥa cứ đi theo những con đường mà chị đă " thấy " khi ngồi tĩnh lặng ! Và anh Đ. thật ngạc nhiên khi chị nói anh dừng xe ngay đúng căn nhà màu xanh cách nhà cư xá của anh chị gần ba cây số ! Con chó mực đang bị xích phía trước căn nhà sủa lên mừng rỡ khi thấy bóng dáng anh chị. Chủ nhà chạy ra và thấy con chó ngoảy đuôi mừng hai người đứng trước cổng đă biết ngay họ là chủ nhân quen thuộc của con chó. Anh ấy kể là đi ngoài đường quốc lộ ngang Cam Ranh thấy con chó cứ ngồi măi ngă ba Ba Ng̣i nên cho nó ăn và con chó đă theo về nhà anh ta. Cũng may đây là thị xă nhỏ nên anh Đ. được nhiều người biết. Chủ nhà vui vẻ trả lại con chó. Nghe anh chị kể câu chuyện kỳ thú này tôi cũng ngạc nhiên như anh Đ. nên mới hỏi chị. Chị cho biết là khi đang ngồi tĩnh lặng, chị gặp người cơi khác mách cho chị về tông tích con chó nên mới biết rơ nơi nào để kiếm !

 Chị Đ. là người hiền hậu và hiểu biết nên những điều chị kể về câu chuyện này tôi và anh Đ. tin chắc là có thực. Chị có thể giao tiếp với người ở thế giới khác mà chúng ta không thể nào cảm nhận rơ ràng như chị !

 * *

 *

  Rồi căn bệnh ác tính đă đưa anh Đ. về cơi khác cách mấy năm sau. Tôi đến Chợ Rẫy thăm anh Đ. khi chị Đ. báo tin đă đem anh vào đây chữa trị. Có một lúc anh tỉnh táo một khoảng thời gian ngắn sau chứng sốt nóng và hôn mê, anh đă nói ngắn gọn với tôi : " Anh sắp ra đi, vạn sự giai không ". Sáng hôm sau xe bệnh viện được thuê để chở anh Đ. về lại quê cũ ở Diên Khánh. Em H. , cô học tṛ cũ từ quận 9 lên bệnh viện Chợ Rẫy tiễn anh Đ. về quê quán đă nói với chồng là V. P. , cũng là bạn học cùng lớp của H. ở trung học :

 - Anh đi theo xe cùng thầy Đ. để chăm sóc và chuyện tṛ cùng thầy. Tôi biết là em H. rất chu đáo, H. sợ chị Đ. và cháu Nh. không đủ sức để lo cho thầy Đ. trên đường đi nên nhờ chồng theo xe ra Diên Khánh luôn dù chưa chuẩn bị hành lư ǵ cả ! Qua tuần sau thầy P. báo tin anh Đ. đă mất. Người anh đồng nghiệp đáng kính đă đi vào cơi khác !... .....

 * *

 *

  Hơn mười ngày trước đây khi nghe tin em P. đau nặng, tôi đă đến nhà thăm. Trong câu chuyện kể, có P. ngồi cạnh, em H. có nói là hôm trước nằm thấy có thầy Đ. ghé thăm. Thầy chỉ cười tươi chẳng nói ǵ cả !. Tuần vừa qua con trai của H. và. P báo tin P. đă ra đi..... Vẫn biết căn bệnh của P. rất nặng nhưng H. và chúng tôi vẫn hy vọng những thang thuốc dân gian sẽ giúp P. hồi phục. Nhưng mệnh trời đă quyết định số phận ! P. đă ra đi giữa bao luyến tiếc để lại h́nh ảnh một người học tṛ rất tiếu lâm, kể chuyện dí dỏm, một người gần gũi sốt sắng với bạn bè cũng như những người quen khác. Sáng hôm tôi và vài bạn của P. đă ghé thăm gia đ́nh H. trước khi đưa P. về yên nghĩ ở Ninh Ḥa vào chiều hôm đó. H. đă kể một câu chuyện về P. cho tôi cùng bạn hữu của P. nghe... . H. cho biết hôm qua, P. đă dậy từ bốn giờ sáng. Những cơn đau của căn bệnh cùng thuốc thang trị liệu đă bào ṃn sức lực của P. Ngồi nhỏm dậy, P. cứ giang hai tay đ̣i mở cửa sổ như muốn đón người nào đó. Cô con gái của P. cũng linh tính ǵ đó nên cứ chặn hai tay P. không cho giang tay. Cứ thế cho đến năm giờ sáng, P. đ̣i cho được chuyện mở cửa trên lầu gần giường ngủ. Và khi cửa mở, P. lại giang tay như được ai đón rước và ra đi sau mười lăm phút. Những h́nh ảnh như thế chắc chắn đă in sâu trong tâm trí của H. và hai đứa con. Chúng tôi ngồi quanh bàn nghe câu chuyện, mỗi người đều có suy nghĩ của riêng ḿnh. Với tôi, cặp vợ chồng đồng lớp H&P rất được anh Đ. và thầy cô thương mến. Anh Đ có trí nhớ rất tốt khi vẫn thường nhắc đến tên và nét riêng của nhiều học sinh trong trường trong đó có cặp vợ chồng này. Chuyến đi về quê của anh Đ. trước khi anh mất có P. tháp tùng. Sự tận tụy của anh học tṛ cũ có máu tiếu lâm như P. đă có một sự gắn bó với anh Đ. trong những ngày cuối đời. Mối tương giao này rất đặc biệt về một chiều không gian gặp gỡ trong một cơi khác với lẽ huyền vi sâu thẳm của trời đất bao la..... “Vạn sự giai không” trong câu nói của nhà Phật khi anh Đ. nói với tôi trong những giây phút từ biệt cũng là lẽ biến dịch : ”Không” đâu chỉ là không c̣n tồn tại. ”Không” nhưng vẫn "có" trong một kiếp lai sinh ở cơi khác mà chỉ những ai có sự giác ngộ mới “thấy” được lẽ huyền vi “ không thể nghĩ bàn” như lời Phật dạy đó chăng ?

 

 

 

 

DƯƠNG ANH SƠN
Sài G̣n, 15/10/2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com