trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

  
 

 

CHIA VỊT
Dương Anh Sơn

 

 

Đầu niên học 1976-1977, sau nhiều lần tranh căi đủ chuyện với tay hiệu trưởng "chi viện" lẩm cẩm và ưa gây chuyện lặt vặt, tôi được điều động ra Phú Yên để tiếp tục dạy học môn văn ở Trung Học Phổ Thông Nguyễn Huệ, thị xă Tuy Ḥa. Một người dạy môn triết như tôi dưới chế độ trước vẫn tiếp tục dạy môn văn đă làm nhiều người bạn rất ngạc nhiên. Có thể nói hầu hết giáo sư triết đều buộc phải bỏ dạy, hoặc chuyển sang dạy môn khác, hoặc phải lên "vùng sâu, vùng xa" của người dân tộc để làm công việc giáo dục như nhiều bạn bè của tôi....Trường Nguyễn Huệ là một trong những ngôi trường lớn ở miền trung. Khác với trường cũ ở Ninh Ḥa, phần lớn chức vụ cốt cán của trường và nhiều cơ sở địa phương đều do người Phú Yên nắm giữ. Thái độ và cung cách của các giáo viên miền nam tập kết ra bắc học tập và biến cố 75 đưa họ về lại quê hương ḿnh khác nhiều với các giáo viên "chi viện" Thanh Hóa, Nghệ An ở trường Ninh Ḥa cũ. Họ là những con người mộc mạc, chân thành ít khi ḍm ngó, xoi mói vào đời sống riêng tư của người khác. Do đó, tiếp xúc với những giáo viên mới này tuy có chút nào dè dặt nhưng không đến nỗi xa lạ như khi phải giao tiếp với các giáo viên sư phạm hấp tấp được đẩy vào nam tiếp thu các trường học khắp nơi ở miền nam với tŕnh độ chuyên môn yếu kém chỉ được thói xét nét, ŕnh rập và giọng lưỡi lên xuống đe dọa thiên hạ với nhiều thủ đoạn xấu xí mà rất nhiều người, nhiều chuyện kể tràng giang đại hải không có hồi kết.....

 

Thôi th́ sự đổi thay là cần thiết để chấm dứt cuộc chiến tranh tương tàn v́ đủ loại ư thức hệ, v́ đủ thứ thế lực ngoại bang dẫn dắt, lèo lái cuộc chiến mà chỉ có những đau thương, nhiều mất mát mà người Việt phải chịu trận ! Những năm sau 75, người miền nam bị thua cuộc phải chấp nhận sống trong hoàn cảnh đi xuống, "xuống cấp" thê thảm. Mọi thứ đều đảo lộn tùng phèo ! Chỉ riêng mảng đời sống của dân chúng nói chung và hàng trí thức miền nam nói riêng phải chịu nhiều tác động to lớn khởi đầu cho sự tha hóa, vong thân xuống dốc của các nền tảng về giáo dục, văn hóa, đạo đức...... Thời kỳ hơn 10 năm sau 75, con người ta phải "Sống ṃn" (tác phẩm của Nam Cao) ; mọi giá trị của cuộc sống cùn nhẵn dần dần, năm qua tháng lại....

 *   * 
*

Cuối đông năm Đinh Tỵ, để chuẩn bị cho cái Tết năm Mậu Ngọ, nhà trường đă cùng với " hợp tác xă mua bán" thay "tem phiếu" thịt chuyển sang một loại khác. Buổi chiều một ngày dạy mệt nhoài, chúng tôi sau" tiết" cuối được thông báo tập họp trước văn pḥng nhà trường để được chia vịt ! Lần đầu tiên trong khoảng đời đi dạy, chúng tôi được chứng kiến một cảnh tượng lạ lẫm với mấy chục lồng vịt kêu quang quác ỏm tỏi trước văn pḥng của trường. Nhân viên văn pḥng và "công đoàn" trường yêu cầu các thầy cô giáo nán lại để được chia vịt.

Đó là "quyền lợi" của người đi dạy !

 

Thôi th́ không phải chầu chực, chen chúc, sắp hàng ngoài chợ từ sáng sớm để tranh dành, "tranh thủ" (lấy tay mà giành dật ) các miếng thịt ngon và chẳng ngon bán theo "tem phiếu" ! Người phụ trách chia vịt nói chắc chắn : "Mỗi thầy cô sẽ được"phân phối" mỗi người một con vịt". Con th́ hy vọng sẽ mập mạp khi là vịt bầu, sẽ khá hơn thằng vịt ốm tong teo, gầy guộc !

 

Lần lượt các tổ theo danh sách được chia vịt. Đầu tiên là tổ toán, rồi đến tổ vật lư, tổ sinh hóa, tổ sử địa, tổ văn....Bỗng đâu có tiếng tranh căi, la quang quác của một cô giáo dạy văn người đàng trong : "Chia ǵ mà kỳ cục vậy ! Vịt ǵ mà ốm tong teo, lông bọc xương không vậy nà !". Số vịt tương ứng với số lượng giáo viên, tổ nào sắp trước chọn vịt mập mạp trước, tổ được chia về sau chỉ c̣n là những thằng vịt trơ xương ! Đâu đây có tiếng thầm th́ bất măn rồi lại có giọng to tiếng quang quác "đau đớn" và đau khổ v́ phải nhận những "suất " vịt gầy tom!

 

Tôi và một số người bạn nh́n nhau ngao ngán, các giáo viên miền ngoài vào nam tranh nhau sợi chỉ, cân đường, cái lốp, ruột xe đạp... là chuyện b́nh thường v́ họ đă quen từ nhỏ. Một số nhỏ người dạy "được lưu dung" đă không giữ được cái tư cách của người đi dạy học, của "người trí thức". Chúng tôi như bị hắt một gáo nước lạnh trong buổi chiều cuối năm đó. Những năm tiếp theo đời sống của toàn xă hội lại càng xuống thêm nhiều dốc nhiều ghềnh nữa.

 

Cơm áo gạo tiền và đủ thứ lợi lộc đă cuốn hút biết bao người lao thân như những hồn ma bóng quế....Mục tiêu của nhiều người là kiếm sống, là kiếm tiền, thật nhiều tiền thỏa măn cho cơn khát, cơn đói đă ăn sâu vào óc năo ! Tôi cứ nhớ măi câu viết thời danh của Nam Cao : "Đau đớn thay cho những kiếp người khao khát được lên cao nhưng bị áo cơm gh́ chặt xuống đất !" Tính chất bi đát cho thân phận biết bao người là cứ nhắm mắt lao thân vào con đường tha hóa ấy chẳng hề nghĩ ngợi làm chi cho mệt đời !

 *   * 
*

Năm tháng rồi ṃn mỏi trôi đi, số phận bao con người, số phận một dân tộc, một đất nước như những rong rêu lềnh bềnh trong chốn ao tù, ngụp lặn trong bùa mê thuốc lú do ngoại bang cung cấp biết bao giờ đổi thay thực sự để ngẩng cao đầu tự hào với thiên hạ ! 
 
 

 

 

DƯƠNG ANH SƠN
Sài G̣n, tháng 1/2015

 

 

 

 

 

 

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com