trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com

Dương Anh Sơn

 Giáo Sư Triết học
 Trung học Ninh Ḥa
 Niên khóa 1973-1976
 Chỉ đạo lớp 12C, 74-75

 Sở thích viết và
chuyển dịch Thơ.

Đă xuất bản:

"Ảnh hưởng đạo Phật trong Đoạn Trường Tân Thanh" (2006) và

"Ức Trai Thi Tập của Nguyễn Trải" (dịch và chú giải 2009)


 
Hiện cư ngụ tại Việt Nam

 

 

 

 

  

 


CÂU CHUYỆN SAU 35 NĂM

Dương Anh Sơn
 


(Tạp bút)

 I

 Tháng trước đây, tôi nhận cuộc điện thoại từ cô học tṛ cũ gọi vào Sài G̣n :

 - Chào thầy ! Em là Thúy học lớp 10 A1 đây. Liên lớp các em sẽ tổ chức họp mặt

gặp gỡ sau ba mươi lăm năm rời trường 1981-1984. Kính mời cô thầy ra Tuy Ḥa họp mặt cùng chúng em vào ngày 13/7/2019. Chúng em sẽ gửi thư mời thầy cô sau và rất mong gặp lại thầy cô ! 

 - Thầy hứa là sẽ ra tham dự buổi họp mặt liên lớp nếu như khoảng thời gian này thầy không bị kẹt chuyện ǵ !

 

 Đây một trong những em của lớp 10A1 do tôi làm "chủ nhiệm" niên học 1984 cũng là năm hai vợ chồng tôi quyết định rời nghề dạy học để vào Sài G̣n sinh sống. Con đường dạy học trong thời điểm này rất khó khăn. Riêng tôi, dạy những nội dung của môn văn của chương tŕnh có rất nhiều điều không thích hợp nên hai vợ chồng tôi làm đơn thôi việc vào giữa học kỳ hai. Do không có đủ người dạy nên 45 em học sinh của lớp này phải tách ra đưa vào các lớp cùng khối. Sang năm sau, các lớp A chuyển thành các lớp C..

 

 Thời gian dạy các em chưa trọn một niên khóa nhưng t́nh cảm các em vẫn c̣n gắn bó khi có lần gặp các em trong buổi họp mặt toàn thể cựu học sinh PTTH Nguyễn Huệ Tuy Ḥa cách đây ba năm. Bây giờ, các em lại tổ chức hội ngộ riêng của liên lớp 12C với 9 lớp trong khối lớp 12 (gồm C +D )

 

 Trước hai ngày họp mặt, ba bốn em lại gọi điện vào Sài G̣n, mời tôi cố gắng ra tham dự. Gặp lúc các đứa cháu bên nước ngoài về thăm nên gia đ́nh rất bận. Tôi đành điện cho các em báo là không ra Tuy Ḥa được. May sao, mấy đứa cháu về thăm Sài G̣n như dự tính chỉ ghé chơi 4 ngày rồi sẽ đi Đà Nẳng, Hội An, Huế...

 

 Sáng hôm đưa hai cháu ra ga xe lửa, sẵn dịp tôi mua vé đi Tuy Ḥa vào chiều tối hôm đó cho kịp tham dự lễ họp mặt chiều mai. Tất cả loại vé giường nằm hay ghế cứng. ghế mềm đều hết vé ! Nhà ga bán cho tôi ghế phụ, nghĩa là ngồi hai đầu toa tàu để đi. Thôi đành biết sao bây giờ ! H́nh như cuối tuần, các bạn trẻ và gia đ́nh thường về thăm nhà ở Nha Trang, Tuy Ḥa, Quy Nhơn từ chiều thứ sáu để chiều chủ nhật vào lại Sài G̣n kịp làm việc sáng thứ hai.

 

 Đă lâu lắm không đi xe lửa. Chiều hôm đi ra ga đợi tàu, h́nh ảnh của một nhà ga lớn như ga Sài G̣n không có ǵ thay đổi sau hơn bốn mươi năm !! Những năm 1980, do gia đ́nh vợ tôi ở trong này, tôi vẫn thường ra vào Sài G̣n. Hồi ấy, các toa tàu và đầu máy xe lửa của đoàn tàu Thống Nhất ( bây giời gọi là SN) mới mua của Ấn Độ và Trung Quốc trông không đẹp lắm nhưng tương đối sạch sẽ. Phương tiện vận tải đường bộ hồi đó c̣n ít ỏi. Đời sống lại khó khăn nên rất nhiều người đi buôn chuyến chọn xe lửa để chở hàng. V́ thế, người đi xe lửa hầu như chật cứng. Không mua được vé th́ nhảy tàu nằm ngồi giữa lối đường đi hay hai đầu tàu. Hàng hóa chất khắp nơi từ dưới các gầm ghế, giá đỡ hoặc hai đầu toa tàu ! Tiền tàu xe trả cho tiếp viên rồi xuống ga chung chi một ít là có thể ra ga...

 

 Thời gian này, ga xe lửa Sài G̣n cũng như các nhà ga như Biên Ḥa, Mương Mán, Tháp Chàm, Nha Trang, Tuy Ḥa... v..v... có sơn phết chút đỉnh cho mới nhưng vẫn c̣n rất luộm thuộm, nhếch nhác. Chỉ vài năm, các ga lại trở về với tường vách cũ kỹ, vôi tường loang lỗ. Các nơi dành cho khách ngồi mua vé hay chờ tàu có sửa sang chút đỉnh nhưng chỉ qua năm sau trông bẩn thỉu và cũ mèm. Nếu có thể so sánh được, chúng ta thấy các nhà ga tựa như những nhà kho cũ được sử dụng chứ không ra dáng một ga tàu đàng hoàng đón khách đi và đến như chúng ta vẫn thấy trên các bài báo hay phim ảnh của phương tây. Những ai ghé qua sân ga Sài G̣n mới thấy rơ sự tồi tệ của một nhà ga ở thành phố lớn nhất Việt Nam. Sân ga lối đi gập ghềnh, nhà gửi xe tạm bợ và làm cho phần trước sân ga trở nên bèo nhèo. Sảnh đón khách đi và đến không được sửa sang trông xấu xí. Có lẽ đây là một trong những nhà ga xấu nhất, tệ nhất ở Việt Nam ! Những nhà ga có từ thời Pháp thuộc như Nha Trang, Tháp Chàm giờ đây quá hẹp và cũ mèm. Cũ mèm c̣n chấp nhận được nhưng rác rưởi linh tinh hai bên đường rail cùng cỏ dại mọc khá nhiều từ phía vào ra có thể thấy khắp nơi. Ư thức ǵn giữ vệ sinh của hành khách đi tàu và người coi sóc nhà ga y như nhau nên nhà ga nào cũng giống nhau ở khoản giấy rác, bao ny lông, bao thuốc, chai lọ khắp nơi trông thật nản ḷng ! Ba mươi lăm năm ga tàu càng lúc càng tệ bị bụi thời gian phủ mờ !

 

 Có điều người đi xe lửa ( nói theo kiểu trước 75 ) hay "dùng phương tiện đường sắt " (kiểu nói sau 75) hầu như quen dần những cái dơ, cái xấu xí, bẩn thỉu ngày càng nhiều hơn. Người dân cũng quá mệt mỏi chuyện "quan tâm" của nhà nước với "phương tiện đường sắt vừa cũ vừa mèm như thế bao nhiêu năm rồi ! Có nhiều đường cao tốc được xây dựng nhiều từ Sài G̣n trở ra phía bắc nhưng chuyện phát triển đường sắt bị bỏ quên !Có lẽ chuyện đầu tư vào ngành đường sắt không bỏ túi được nhiều và dễ dàng bằng đường bộ với khá nhiều trạm BOT !

 

 Tôi lên tàu toa gường nằm số 9, số ghế trên vé ghi là 9B nghĩa là ngồi ghế phụ của toa số 9. Anh tiếp viên chỉ tôi ra đầu toa tàu phát cho chiếc ghế nhựa để ngồi và nói là nếu có chỗ trống sẽ mời bác vào... Nhưng gặp lúc cuối tuần lại gặp kỳ hè học sinh được nghỉ theo gia đ́nh ra tắm biển Quy Nhơn, Tuy Ḥa hay Nha Trang rất đông nên toa giường nằm hay ghế ngồi đều không c̣n chỗ ! Tôi hỏi một gia đ́nh đi trên toa giường nằm số 9 :

 - Gia đ́nh và con cái hai em đi đi đâu vậy?

 - Thưa chú, tụi con đưa các cháu đi ra Tuy Ḥa tắm biển.

 - Sao cháu không tắm biển ở Nha Trang v́ biển nơi đây được xem là rất tốt !

 - Cháu cũng như bạn bè nhiều người bây giờ thường chọn Tuy Ḥa hay Quy Nhơn để nghỉ hè và tắm biển. Nha Trang tuy biển tốt nhưng chúng cháu không ưa tắm băi biển đầy người Trung Quốc ! Bây giờ, đường xá dọc biển ở Tuy Ḥa hay Quy Nhơn được mở rộng rất sạch sẽ với nhiều khách sạn. Hai nơi này không tầm cỡ như Nha Trang nhưng khỏi phải thấy mấy anh Tàu xô bồ.....

 Hóa ra xu hướng ghét mấy anh Trung Quốc nơi các lớp trẻ giờ cũng nhiều.....

 

 Tàu SN chuyển bánh rời ga Sài G̣n đúng giờ. Con đường rail đi ra cổng đường sắt đầy cỏ dại, nhà cửa dân chúng san sát, họ tha hồ ném rác rưởi dọc hai bên đường tàu. Đoàn tàu đi qua ga G̣ Vấp và B́nh Thạnh ra phía B́nh Triệu mới thấy được một phần nào con đường xe lửa một chiều cho hai phía ra Bắc vào Nam vẫn cũ kỹ, dơ dáy và c̣n tệ hơn những năm sau 75..... Các ga lớn như Sài G̣n, Nha Trang đi qua các khu dân cư với nhà cửa chen chúc lổn nhổn, cống rảnh đầy rác đằng sau những con đường nhựa tương đối sạch sẽ phía trước.... Ba mươi lăm năm hầu như không có sự thay đổi nào đối với con đường sắt vào nam ra bắc, nếu không muốn nói là quá tệ hơn trước rất nhiều ! 

 

 Trên toa giường nằm, tôi gặp hai vợ chồng đồng nghiệp cũ cũng đi ra Tuy Ḥa dự buổi họp mặt của cựu học sinh liên lớp 12 C 81-84. Tôi chào anh chị ấy và trở về chiếc ghế nhựa đặt gần cửa lên xuống ngồi ngủ gà ngủ gật. Tàu chạy lâu lâu dừng lại một số ga có đón khách đi và xuống tàu. Tiếng mấu sắt hai toa tàu khi chạy va chạm vào nhau dội vào đầu loảng xoảng. Nhưng đến hơn nửa đêm, tàu chạy đến ga Mương Mán, tôi cũng quen đi !

 

 Ba giờ rưỡi sáng, đoàn tàu vào ga Nha Trang. Đoàn tàu phải chạy theo con đường ṿng với nhà dân san sát hai bên rồi vào ga. Con đường tàu một chiều không thể nào "hiện đại" được dù đă hơn bốn mươi năm trôi qua. Nhà nước chẳng ngó ngàng chuyện phát triển "đường sắt " ! Năm 1965, Đại Hàn Dân Quốc hay Singapore cũng chỉ bằng Sài G̣n nhưng 1975 họ đă vào top 20 của thế giới về kinh tế. C̣n bây giờ, với đường lối cai trị khôn ngoan, họ đă bỏ xa chúng ta một chặng dài.....

 

 Khi đoàn tàu qua hầm Đèo Cả chuẩn bị thêm hơn nửa giờ nữa đến ga Tuy Ḥa, tôi rời chiếc ghế nhựa đi vào pḥng vệ sinh đầu toa tàu kế bên. Đó là quan cảnh "hăi hùng đáng sợ" của chuyến tàu của thời điểm sau ba mươi lăm năm c̣n tệ hơn những năm khó khăn 1980 khi tôi thường đi tàu vào Sài G̣n... 

Một góc băi biển Quy Nhơn với băi cát sạch đẹp

và không xô bồ như Nha Trang... ...

  Băi biển T. P Tuy Ḥa chưa được sửa sang

nhưng nước biển xanh trong.....

 II

  Các em học sinh cũ rất chu đáo trong việc đón tiếp các thầy cô cũ từ Sài G̣n, Nha Trang, Buôn Mê Thuộc, Đà Nẳng về Tuy Ḥa cũng như các thầy cô sinh sống ở địa phương giờ đă nghỉ hưu tất cả ! Ra ga đón các thầy cô có mấy em đại diện. Các em gom các thầy cô về dự rải rác đến một quán cà phê gần trường cũ để hàn huyên. Ba mươi lăm năm nhưng t́nh thầy tṛ vẫn nồng ấm. Có lẽ nó là động lực để cho những ai chọn con đường trồng người... ..... Những con đường mới rộng răi phía biển Tuy Ḥa cùng nhà cửa rất mới tạo cho nơi đây không khí đầy sức sống. Từ khi thị xă Tuy Ḥa của tỉnh Phú Yên cũ tách ra khỏi tỉnh Phú Khánh trở thành thành phố Tuy Ḥa, nơi đây dă thay đổi rất nhiều. Tuy nhiên, ngôi trường chúng tôi từng dạy học, phía trước sân trường vẫn mang bộ mặt cũ kỹ. Khi tôi đi ra phía sau trường để xem thử mới thấy không những tường vách cũ kỹ mà c̣n một màu rêu phong ẩm mốc do không được chăm sóc chu đáo. Cách đây ba năm khi được mời tham dự họp mặt của các học sinh cũ, t́nh trạng ngôi trường vẫn không có ǵ thay đổi ! Tiền đóng góp của phụ huynh không phải là ít nhưng cách sử dụng có lẽ không đúng chỗ để ngôi trường cho ra ngôi trường đào tạo học sinh cần phải xem lại..... Biết bao nhiêu việc cần chỉnh sửa để trường lớp cho ngăn nắp trông dễ coi hầu tạo bầu không khí học tập thoải mái cho các em học sinh ít được ban lănh đạo chú ư. Chuyện này đâu khó khăn để sửa sang bộ mặt ngôi trường đâu...

 

 Buổi lễ họp mặt được các em học sinh cũ liên lớp 12 C tổ chức vào một buổi chiều thứ bảy trời nắng oi bức nhưng các em chuẩn bị khá công phu. Ở lứa tuổi 53, 54 của các em nhưng tôi nhận thấy nhiều em già hẳn ra. Mỗi lớp lên sân khấu chào ra mắt, tôi đều đếm nhẩm. Lớp nhiều cựu học sinh là 34 em, ít là 27 em trong đó có 9 học sinh cũ từ nước ngoài về. Có em là giáo sư toán của một đại học bên Mỹ, có một số em theo gót chúng tôi chọn nghề dạy học, nhiều em là bác sĩ hay kỹ sư, các em khác đều có cuộc sống ổn định ở quê người và quê nhà. Không khí buổi họp mặt của chín lớp 12 C năm nay rất thân t́nh và vui vẻ.

Các thầy cô đă nghỉ hưu và đại diện các em học sinh cũ trên sân khấu sau 35 năm (1981-1984)

 

 
Cùng với các em học sinh cũ khóa 1981-1984

 Tôi nghỉ lại khách sạn do các em đặt trước. Sáng hôm sau đi bộ ra tắm biển. Biển Tuy Ḥa rất sạch và trong trẻo nhưng phải cẩn thận v́ có những chỗ sâu do sóng đẩy vào hôm trước, hôm sau lại đánh tan đi ! Buổi trưa các em học sinh cũ lại mời tôi dùng cơm trưa để có dịp ngồi vừa ăn vừa nhắc lại những kỷ niệm cũ và hỏi thăm nhau cuộc sống bây giờ. Chuyến ra Tuy Ḥa lần này quả là rất vui, bao nhiêu năm t́nh thầy tṛ vẫn c̣n đó. Mỗi em đều có cuộc sống riêng. Có em cuộc sống khá giả nhờ chịu khó làm lụng cực nhọc. Có em cuộc sinh nhai cũng tàm tạm qua ngày. Có em thành đạt trong vai tṛ công chức nhà nước... Nhưng dù ở vị trí nào t́nh bạn bè của các em vẫn gắn bó. Tôi rất vui v́ các em vẫn biết nghĩ đến và giúp nhau trong cuộc sống. Chỉ mong sao các em vẫn giữ măi những mối thân t́nh ấy. Tôi cũng nói với các em thỉnh thoảng ba bốn tháng nên hẹn nhau đi uống cà phê để cho các bạn cùng lớp thêm gắn bó nhau hơn nhất là lứa tuổi các em sẽ thấp thoáng bước đến tuổi về hưu không bao lâu nữa !

 

 Chiều hôm đó, do người đi vào Sài G̣n khá đông nên các em học sinh cũ chỉ mua được cho tôi một vé của toa ghế cứng. Tôi lên ga sớm hơn v́ có vợ chồng em học sinh cũ của khóa 1976-1979 là nhà giáo nghỉ hưu, bày bán quán nước sát bên ga Tuy Ḥa. Một số em cùng lớp nghe tin tôi sắp vào cũng ghé lên ga ngồi tṛ chuyện. Em Chí đă kể cho tôi nghe về đứa con nuôi của một bạn gái trong lớp là Hoa. Đó là câu chuyện khá cảm động về đứa con nuôi của em Hoa rất thương yêu, lo lắng cho mẹ nuôi c̣n hơn máu mủ. Đó là mối duyên ngộ tốt đẹp hiếm có trong cuộc sống. Những em học sinh cũ lớp 12 D4 tôi dạy văn và làm "chủ nhiệm" năm 1979 thật gắn bó và luôn sẵn sàng giúp nhau khi có chuyện cần. Năm 1978, vợ tôi đă làm "chủ nhiệm" và dạy môn toán cho các em nên các em rất gắn bó với chúng tôi. Cuộc sống của người đi dạy với những lúc gặp gỡ như thế này với những lớp học sinh cũ hay bạn bè thân thiết cũng cho lại nhiều niềm vui trong cuộc đời. Mọi thứ đều đi qua theo thời gian nhưng t́nh thầy tṛ sẽ c̣n măi !

 

 

 

 

DƯƠNG ANH SƠN
Sài G̣n, 13/8/2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

trang thơ & truyện Dương Anh Sơn              |                 www.ninh-hoa.com