www.ninh-hoa.com

 HOA KỲ KƯ SỰ:
C U Ộ C    V I Ế N G    T H Ă M   N E W Y O R K (USA)
Bs LÊ ÁNH


 




 

    

 

 

PHẦN 5:

 

 Tượng Nữ Thần Tự Do

( Statue of Liberty)

 

5- Tự Do Chiếu Sáng Thế Giới.
 


Ra mắt tượng nữ thần Tự Do soi sáng thế giới
(tranh của Edward Moran)

Ngày 28 tháng 10 năm 1886, đă có một cuộc diễn hành quan trọng trên đường phố New York và tại hải cảng, một hạm đội lớn các tầu thuyền đủ loại, màu sắc rực rỡ, đang chờ đón giờ phút khánh thành bức tượng Nữ Thần Tự Do. Buổi lễ được chủ tọa bởi Tổng Thống Hoa Kỳ Grove Cleveland và trên ḥn đảo, bức tượng được che phủ bằng lá cờ Pháp ba màu. Sau khi bài diễn văn cuối cùng chấm dứt, nhà điêu khắc Bartholdi đă bấm nút một cơ phận điều khiển, tấm màn che phủ bức tượng được kéo xuống: hôm nay là ngày tưởng nhớ tới Tự Do, Công Lư, ḷng Ái Quốc, t́nh Huynh Đệ và mọi người cùng hồi tưởng đếnnhững người đă hy sinh v́ Tự Do. Các con tầu biển trong hải cảng New York đă kéo vang c̣i tầu, đồng thời các cỗ đại bác trên bờ và trên tầu đă bắn 21 phát súng chào mừng. Ngọn đuốc trên tay Nữ Thần Tự Do đă tỏa sáng, dù rằng ánh sáng lúc đó c̣n rất yếu ớt.

Tổng Thống Hoa Kỳ Cleveland hôm đó trong bài diễn văn, đă xác định ư tưởng chính trị đă liên kết 2 dân tộc Mỹ và Pháp, đó là: h́nh thức chính quyền Cộng Ḥa th́ rất cần thiết cho nền Tự Do tồn tại và "một làn sóng ánh sáng sẽ xuyên thủng màn đêm của sự ngu dốt và áp bức của con người, cho tới khi nào Tự Do chiếu sáng Thế Giới".

Ánh sáng từ bức tượng Tự Do đă được coi là quan trọng kể từ khi bức tượng được phác họa và như vậy, bức tượng sẽ hoạt động như một ngọn hải đăng, cho nên bức tượng Nữ Thần Tự Do đă được Cơ Quan Hải Đăng Hoa Kỳ (the Lighthouse Board) phụ trách việc trông nom.

Khi ông Bartholdi vẽ kiểu bức tượng, đèn điện chưa được phát minh. Nhà điêu khắc đă cho rằng cũng nên có ánh sáng tỏa ra từ vương niệm trên đầu bức tượng nhưng rồi kỹ thuật về điện lực đă làm thay đổi dự tính. Một tháng trước ngày khánh thành và với sự đồng ư của nhà điêu khắc Bartholdi, ngọn đuốc được thắp sáng bằng điện lực, nhưng ánh sáng tỏa ra vẫn c̣n quá yếu.

Năm 1902, việc quản trị bức tượng Tự Do được chuyển qua cho Bộ Chiến Tranh (the War Department) và vấn đề chiếu sáng của ngọn đuốc vẫn chưa được giải quyết thỏa đáng. Năm 1916, tờ báo Thế Giới New York (the New York World) lại kêu gọi việc gây quỹ để cải tiến h́nh ảnh của Bức Tượng Tự Do về ban đêm và một lần nữa, dân chúng Hoa Kỳ đă đóng góp 30,000 mỹ kim nhờ đó bức tượng được chiếu sáng chan ḥa, với 1,200,000 lumen từ 246 ngọn đèn pha. Nhà điêu khắc lừng danh Gutzon Borglum cũng trông coi việc lấy đi khoảng 600 miếng đồng từ ngọn đuốc và thay vào bằng các miếng kính có màu vàng hổ phách. Kết quả là ngọn đuốc đă phát ra ánh sáng 250,000 lumen, cộng với 95,000 lumen của các ngọn đèn khác, gây nên vẻ chập chờn của ngọn lửa đang cháy. Trong buổi lễ khánh thành hệ thống chiếu sáng mới này có Tổng Thống Hoa Kỳ Woodrow Wilson và Đại Sứ Pháp Jules Jusserand, đồng thời trên bầu trời, nữ phi công Ruth Law đă bay ṿng quanh bức tượng, kéo theo đuôi máy bay hàng chữ lớn "Tự Do".

Năm 1931, một hệ thống chiếu sáng thứ hai được dùng tới, sửa chữa các khuyết điểm của hệ thống cũ với cường độ 2 triệu lumen ánh sáng. Khánh thành buổi lễ này là cô Jose Laval, ái nữ của Thủ Tướng Pháp. Đứng trên từng lầu thứ 102 của ṭa nhà Empire State Building, cô Laval đă truyền đi một tín hiệu vô tuyến tới một máy bay đang lượn trên bức tượng Nữ Thần Tự Do và từ máy bay đó, tín hiệu đă làm bật sáng toàn thể bức tượng và khu vực.

Theo quyết định của Quốc Hội Hoa Kỳ năm 1877, bức tượng Nữ Thần Tự Do được quản trị bởi Cơ Quan Hải Đăng, rồi tới năm 1902, do Bộ Chiến Tranh phụ trách. Từ ngày 15-10-1924, bức tượng này trở thành một đài kỷ niệm quốc gia (a national monument). Tới năm 1933, Cơ Quan Công Viên Quốc Gia (the National Park Service) lo quản trị bức tượng Tự Do và đă cố gắng làm thay đổi phong cảnh chung quanh bức tượng cho thích hợp với các lư tưởng về tự do và đa dạng của người Mỹ. Các cơ sở quân sự trước kia của Bộ Chiến Tranh đă phải dọn đi nơi khác vào năm 1937, dành chỗ thích đáng để làm tôn lên vẻ đẹp và tư cách của bức tượng, nhưng Thế Chiến II đă xẩy ra, khiến cho các chỉnh trang khu vực quanh bức tượng bị chậm lại cho tới đầu thập niên 1950.

Ngày 3-10-1956, đảo Bedloe được đổi tên thành "Đảo Tự Do"(Liberty Island) và từ nay, toàn thể ḥn đảo này được dành cho đài kỷ niệm nổi danh nhất của Hoa Kỳ, tức là bức tượng Nữ Thần Tự Do.

Trong 13 năm trường, bức tượng này, cao 152 feet (46 mét) và nặng 225 tấn, đứng trên cái bệ cao 150 feet, đă là một kiến trúc cao nhất, vượt hơn ṭa nhà Western Union Telegraph xây dựng năm 1873 với chiều cao 230 feet, hơn Giáo Đường Trinity xây năm 1848 cao 246 feet. Ṭa nhà Tribune (Tribune Building) và các tháp Cầu Brooklyn (the Brooklyn Bridge Towers) đều thấp hơn bức tượng Tự Do 23 feet. Năm 1899, ṭa nhà St. Paul cao 310 feet đă vượt hơn bức tượng Nữ Thần Tự Do về chiều cao và trở nên kiến trúc nhiều tầng cao nhất thế giới.

Từ năm 1956, ḥn đảo Ellis ở gần đó được sát nhập vào Đài Kỷ Niệm Quốc Gia "Tượng Nữ Thần Tự Do" (the Statue of Liberty National Monument). Đảo Ellis này trong các năm từ 1892 tới 1954 đă là cửa khẩu nhập cảnh của 16 triệu người di cư vào Hoa Kỳ từ châu Âu và vùng Cận Đông với mức độ cao nhất là 5,000 người một ngày vào năm 1907.

Đă có nhiều nhân vật danh tiếng sang Hoa Kỳ t́m nơi nương náu như các ông Samuel Gompers (1850-1924), lănh tụ Tổ Chức Lao Động Quốc Tế, từ nước Anh; Albert Einstein (1879-1955), nhà bác học vĩ đại, từ nước Đức; David Sarnoff (1891-1971), nhà tiền phong về máy truyền thanh và máy truyền h́nh, từ nước Nga; Bary Fitzgerald (1888-1961), nhà diễn kịch xuất sắc, từ nước Ái Nhĩ Lan…

Là một biểu tượng của Hoa Kỳ, bức tượng Nữ Thần Tự Do với cánh tay phải cầm ngọn đuốc giơ lên cao, hứa hẹn sự tự do và một đời sống tốt lành hơn cho các kẻ bị áp bức. Những người di dân tới Hoa Kỳ đă có các nguồn gốc từ hơn 40 sắc dân và quốc gia khác nhau, khiến cho Hoa Kỳ trở thành "mảnh đất của các di dân".

Trong bài thơ có tên là "Bức Tượng Vĩ Đại Mới" (the NewColossus) của nữ thi sĩ Emma Lazarus, khắc trên bệ của bức tượng Nữ Thần Tự Do, đă có câu: "Hăy cho tôi các kẻ mệt nhọc, các kẻ nghèo khó, các đám đông ước vọng được hít thở tự do…. Hăy gửi đến cho tôi những kẻ vô gia cư, những người bị ch́m đắm v́ băo tố. Tôi giơ cao ngọn đèn bên cạnh cánh cửa vàng".

"Give me your tired, your poor,
Your huddled masses yearning to breathe free,
The wretched refuse of your teeming shore.
Send these, the homeless, tempest-tost to me,
I lift my lamp beside the golden door!"


Bức tượng Nữ Thần Tự Do là h́nh ảnh của lư tưởng Tự Do và B́nh Đẳng. Những kẻ hiện đang bị đàn áp tại nhiều nơi trên Trái Đất đă ghi khắc h́nh ảnh này trong trái tim của họ.

 

&


Chuyển phà về, du khách ghé qua Ellis Islandđể vào xem Immigration Museum.

Tại đây, du khách đọc được lịch sữ di dân từ các nơi trên thế giới đổ về Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Hoa Kỳ mệnh danh là một nước tị nạn (Immigration Country).

 

 

HẾT

 

 

 


Bs LÊ ÁNH

12/2020

 

 

 

 

Trang Văn Thơ/Hồi Kư/Y Học: Bs LÊ ÁNH