Bích Phượng
Kỳ 1:
NON NƯỚC HÀNG CHÂU
Bích PhượngNgày xưa trước công nguyên Hàng Châu mang tên Tiền Đường, tên của gịng sông chảy qua Hàng Châu. Măi đến năm 589 trong thời nhà Tùy, thành phố xinh đẹp này mới đổi tên Hàng Châu, khi thời kỳ xây dựng kênh đào Đại vận hà dài 1800km từ Bắc Kinh về đây. Hàng Châu là cố đô của nhiều triều đại mà phồn vinh nhất là đời Tống, lúc triều đại này lánh nạn về phía nam trong thế kỷ thứ 12. Đă từ xưa, Hàng Châu là một chốn đầy sông nước hồ núi.
Thắng cảnh Hàng Châu miền Giang Nam Trung Quốc, một vùng đất có phong cảnh kỳ thú hữu t́nh được nhiều người biết đến với câu “Trên có thiên đàng, dưới có Tô, Hàng" với những danh lam thắng cảnh như Chùa Linh Ẩn, núi Phật Phi Lai phong, cảnh Tây Hồ, Tam Đàn Ấn Nguyệt ...
Đến Hàng châu, tôi say mê với cảnh sắc thiên nhiên hài ḥa đẹp tựa trong tranh. Cảnh đẹp thanh lịch tao nhă ở đây đă làm rung động ḷng người. Bước chân về Hàng Châu, tôi có cảm giác như đi vào cơi mộng thần tiên hay chốn thiên đường hạ giới. C̣n ǵ thơ mộng hơn là được đi tảo bộ dưới ánh vàng rực rỡ của những hàng cây ngô đồng, quyện với màu đỏ tươi thắm của lá phong cùng màu xanh ngọc bích của nhành dương liễu rũ ven bờ những ḍng suối uốn khúc ngân reo...Nh́n những cô gái giang nam xinh đẹp mỹ miều, tôi liên tưởng đến Trịnh Đán, Tây thi...Ở đây truyền thuyết thiên t́nh sử của nàng mỹ nữ Tây thi với tướng quân Phạm lăi đă gắn liền với một địa danh nổi tiếng của Hàng Châu tên gọi là Hồ Tây tử hay c̣n gọi là Tây Hồ.
Tây Hồ
Đến Hàng Châu là đến Tây Hồ với núi Cô sơn, rộng gần 6 cây số vuông, ba phía là núi bao bọc. Cô sơn, cao 38m, là một trong bốn ḥn đảo của hồ, nơi Lâm Bô đời Tống ở ẩn, nuôi hạc và trồng mai. Ngày nay trên Cô sơn c̣n giống mai và nấm mồ của ông. Không chỉ Lâm Bô, Tây Hồ ghi dấu chân của biết bao nhiêu thế hệ thi nhân văn sĩ, như Lư Bạch, Đỗ Phủ, Mạch Hạo Nhiên,...trong đó Bạch Cư Dị đă từng làm thái thú tại đây và công tŕnh xây đê điều của ông c̣n lại tới ngày nay. Hàng Châu cũng là nơi yên nghỉ cuối cùng của Nhạc Phi thời Nam Tống (1103-1142), vị tướng trung quân bị gian thần Tần Cối, tư thông với giặc Kim, hăm hại chịu án oan tử h́nh . Sau khi được phục hồi, thi hài của ông và con trai được đưa về đây chôn cất . Người ta tin rằng những người trung liệt như ông sẽ thành thần tiên cho nên trên nóc điện thờ c̣n khắc họa h́nh chim hạc, tượng trưng cho bất tử.
Đứng ven bờ hồ, tôi đă thấy ḿnh như Lưu Nguyễn lạc vào cơi Đào nguyên. Trước mắt tôi, cả một khung trời thơ mộng với những cây hồng đào, xen kẻ với những cây liễu biếc...Màu sắc hồng hồng trăng trắng của hoa đào, quyện với màu xanh lục lục của lá liễu nghiêng ḿnh rủ xuống bờ hồ ch́m trong một làn sương khói mong manh; nưóc hồ có khi sương khói giăng đầy, có khi sóng gợn lăn tăn, hay nhấp nhô, có khi lung linh huyền ảo, có khi in lặng như tờ. Tất cả cảnh đẹp lộng lẫy này đă cho tôi có cảm giác như đứng trước một bức họa đồ sống động... Tôi thầm nghĩ nếu Sơn có ở đây chắc em tôi sẽ đem non nước mây ngàn của hồ Tây này vào trong tranh vẽ.
LẠC LỐI ĐÀO NGUYÊN
Đào nguyên đưa lối cảnh Tây Hồ
Một cơi thiên nhiên bức họa đồ
Rực rỡ cành đào in bóng nước
Thướt tha ngọn liễu ngả ven bờ
Lầu xưa hạc vắng trăng thơ thẩn
Bến cũ cây buồn gió phất phơ
Sóng biếc, thi nhân người chẳng thấy
Say vung nét bút thả hồn thơ?
Tiểu Vũ Vi
Ngay chính tôi, tôi cũng thấy ḿnh cần phải họa lại phong cảnh hữu t́nh này...
V
ỊNH TÂY HỒGiang Nam lộng lẫy cảnh Tây Hồ
Mây trắng dập dờn, nước nhấp nhô
Sen ngả nghiêng ḿnh khơi ư nhạc
Liễu buông rủ lá gợi t́nh thơ
Băi sông Ngô đón chờ chim vũ
Gác Hạc Vàng trông ngóng cánh c̣
Đâu bướm thi nhân hồn Lư Bạch
Trên sông khói sóng một trời mơ.
Tiểu Vũ Vi
Tâm trạng đê mê say đắm trước phong cảnh hữu t́nh của Động đ́nh hồ này tôi nghĩ nhà thi hào Mạch Hạo Nhiên cũng đă có khi một lần qua đây...
L
ÂM ĐỘNG Đ̀NH (1)孟浩然
望洞庭湖贈張丞相
八月湖水平， 涵虛混太清。
氣蒸雲夢澤， 波撼岳陽城。
欲濟無舟楫， 端居恥聖明。
坐觀垂釣者， 空有羨魚情。Bát nguyệt hồ thủy b́nh,
Hàn hư hỗn thái thanh.
Khí chưng Vân Mộng trạch, (2)
Ba hám Nhạc Dương thành. (3)
Dục tế vô chu tiếp,
Đoan cư sỉ thánh minh.
Tọa khan thùy điếu giả, (4)
Đồ hữu tiễn ngư t́nh.Mạnh Hạo Nhiên
(1) Động Đ́nh Hồ ở Nhạc Châu.
(2) Đầm Vân Mộng ở gần vùng Động Đ́nh Hồ.
(3) Thành Nhạc Dương đối diện với Động Đ́nh Hồ.
(4) Thùy điếu : Nghĩa đen là buông câu, nghĩa bóng là ra làm quan.
Đ
ẾN ĐỘNG Đ̀NH HỒPhẳng yên tháng tám mặt hồ
Trời in bóng nước lững lờ xanh xanh.
Khói mây Vân Mộng bao quanh
Xa xa tiếng sóng bên
thành Nhạc Dương.
Vắng thuyền, muốn tới chẳng đườngỞ không cũng thấy ngại ngùng
thân trai
Ngồi xem thiên hạ câu hoàiUổng công chờ đợi mấy ai được ǵ.
Trần Nhất Lang dịch.
Bích Phượng
Kỳ 2:
Chiều hôm đó khi về khách sạn, tôi đă kể cho Sơn qua mạng sóng nghe những ǵ tôi đă thấy...Em tôi buồn lắm, tiếc v́ ḿnh không được ngắm mặt trời lặn trên vùng non nước Ngũ Hồ , nơi mà Sơn thường dùng trí tưởng tượng của ḿnh để vẽ dựa theo các lời thơ ca ngợi của các thi nhân đời xưa. Tuy cách xa vạn dặm nhưng tôi nghĩ là em tôi đă cảm nhận cái đẹp của Tây Hồ, v́ ngày hôm sau tôi đă nhận được bài họa của Sơn.
Thu Tứ
Thu về trở giấc mộng sông hồ
Một dăy Ngân hà tựa cơi mơ
Nh́n cuối chân mây ḷng tự tại
Trông xa đỉnh núi, cảnh nên thơ
Thuyền trôi lờ lững theo gịng chảy
Tâm lặng êm đềm mặc sóng nhô
Mến cảnh thiên nhiên say bút mực
Cám ơn tạo hóa, mănh dư đồ.
Hoa Sơn
Nghĩa phụ tôi, người cũng như bao nhiêu thi nhân đă cống hiến cả đời ḿnh cho Đường Thi, đều ước ao được đứng trên Tây hồ như Lư Bạch, Mạnh Hạo Nhiên...được ngắm cảnh hoàng hôn buông rèm phủ xuống Tây Hồ, được nh́n giải lụa vàng óng ả của đêm trăng gợn trên mặt hồ...Trước ngày tôi đi cha tôi luôn dặn ḍ : "Con di thăm Hoàng Hạc Lâu nhớ chụp hinh về gửi cho cha nhen". Giờ đúng trên vùng non nước kiều diễm này, tôi đă thấy thấp thoáng bên kia hồ, sừng sững chân mây ngôí lầu Hoàng Hạc, địa danh mà hầu như tất cả các thi nhân xưa và nay thường ca tụng đến.
Và ngày hôm sau, tôi đă theo đoàn du lịch đến thăm nơi " thần tiên " đó...Buổi tối, tôi nhận được hai bài họa của Hoàng Mai Sơn trang, người em kết nghĩa mới của cha tôi... Tôi thiệt vui mừng v́ đă có thêm một người bạn trẻ đến với thơ Đường luật...
Đ
ỌC VỊNH TÂY HỒ
CỦA CHỊ TIỂU VŨ VIĐêm thu dạo gót viếng Tây Hồ
Ai vẽ nên tranh một bức mơ
Mấy lá thuyền du trôi sóng biếc
Ngàn cây hoa thắm gợi hồn thơ
Tầng không mây bạc trôi lơ lửng
Mặt nước trăng vàng gợn nhấp nhô
Ngắm cảnh xứ người sao thấm thía
Ai đây bồi đắp tấm dư đồ?
Hoàng Mai Sơn Trang.
DẠO BƯỚC TÂY HỒ
Tây hồ dạo bước nhớ thi nhân
T́m dấu lầu thơ nét bút thần
Khách vắng, đài xưa soi dáng nước
Người đi, gác cũ gợi t́nh xuân
Trăng mờ xót kẻ trông cầu Thước
Đêm lạnh thương người đợi bến Ngân
Bức họa thiên nhiên ai đă tới
Chút ḷng vương vấn khó rời chân
Hoàng Mai Sơn Trang
Trời đêm hôm đó, có cả một dăy Ngân hà khoe sáng. Nh́n sao Khuê lung linh ánh ngọc, tôi thầm nói: "cha ơi, ngày mai Vi sẽ thay cha đến thăm gác hạc vàng mà cha yêu thích"...Đêm Hàng Châu đẹp quá, tôi muốn được thức trắng thâu đêm để ghi vào kư ức ḿnh tất cả những ǵ mà tạo hóa đă bồi đắp cho mảnh dư đồ ở nơi đây, như thuở xa xưa Giang châu Tư mă Bạch Cư Dị đă dùng ng̣i thi bút của ḿnh mà tô điểm một cơi yên hà gấm vóc mà ông hằng yêu mến trong suốt thời gian trấn nhậm ở chốn này:
X
UÂN ĐỀ HỒ THƯỢNG (*)
Bạch Cư Dị.春题湖上
白居易
湖上春来似画图，乱峰围绕水平铺。
松排山面千重翠，月点波心一颗珠。
碧毯线头抽早稻，青罗裙带展新蒲。
未能抛得杭州去，一半句留是此湖。Hồ thượng xuân lai tự họa đồ,
Loan phong vi nhiễu thủy b́nh phô.
Tùng bài sơn diện thiên trùng thuư,
Nguyệt điểm ba tâm nhất khỏa châu.
Bích thảm tuyến đầu trừu tảo đạo,
Thanh la quần đới triển tân bồ.
Vị năng phao đắc Hàng Châu khứ,
Nhất bán câu lưu thị thử hồ.
(*) Hồ đây là Tây Hồ ở Hàng Châu, tỉnh Triết Giang, Trung Quốc.
M
ÙA XUÂN TRÊN HỒ
Trần Nhất Lang dịch.Hồ xuân ai vẽ cảnh nên tranh
Nước lặng lững lờ núi bọc quanh
Sương phủ rừng thông phơi ánh ngọc
Trăng in đáy nước gợn mầu xanh
Xa xa thảm lúa non cây biếc
Kề cận tân bồ thắm cỏ xinh
Rời chốn Hàng Châu chưa nỡ bước
Nơi đây c̣n vướng nửa tâm t́nh ...
Hoàng Hạc Lâu
Trung hoa có ba ngôi lầu nổi tiếng được các thi nhân xưa nay ca tụng: đó là Hoàng Hạc Lâu ở Vũ Hán, Nhạc Dương Lâu ở Động Đ́nh Hồ và Đằng Vương Các.ầu Hoàng Hạc đầu tiên được xây dựng ở trên ghềnh đá Hoàng Hạc thuộc huyện Vũ Xương tỉnh Hồ Bắc vào năm Hoàng Vũ thứ 2 đời nhà Ngô thời Tam Quốc (223 Tây Lịch). Đến nay suốt 1762 năm đă có 12 lần bị thiêu hủy, 12 lần xây cất lại, mỗi lần lại cao hơn và có nhiều tầng hơn.
L
T
ên gọi " Lầu Hoàng Hạc " bắt nguồn từ truyền thuyết dân gian. Tương truyền Phí Văn Vi, một tu sĩ đắc đạo thành tiên thường cỡi hạc vàng ngao du sông thủy . Một hôm, tiên và hạc bay ngang Vũ Hán và dừng chân lại trên " Đồi Rắn "để nh́n ngắm, một bên là cảnh đẹp hùng vĩ cũa Trường Giang và bên kia là Ngũ Hồ trong khói sương diễm lệ. Người đời sau đă từ nơi tiên cưỡi hạc vàng bay đi xây lên một tháp lầu đặt tên là Hoàng Hạc Lâu.L
ầu Hoàng Hạc ngày xưa là nơi gặp mặt tao đàn của các văn nhân mạc khách trong thời. Trong thời Đường (618-907), các thi nhân đến Hoàng Hạc Lâu để vừa thưởng ngoạn phong cảnh non nước mây ngàn hữu t́nh, vừa uống rượu làm thơ.
Bích Phượng
