Cầu Sắt Sông Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thành
Trang Thơ & Truyện của Diệp Thế Lâu               |                 www.ninh-hoa.com



 Diệp Thế Lâu


 Cựu học sinh 12C
    Trung Học Ninh-Ḥa
    niên khóa 1974-1975
 



 
Hiện cư ngụ tại Ninh Ḥa.

   

 

 

 

 

 

BÓNG MÁT
Diệp Thế Lâu


Thế là căn nhà của Lệ Hồng hoàn tất tốt đẹp, thầy tṛ chúng tôi chuẩn bị đi thăm căn nhà mới của mẹ con nó.

Người ngoài nghe câu chuyện này th́ thấy câu chuyện chẳng có cần phải nói, song với thầy tṛ chúng tôi th́ lại có khác. Bởi v́ làm người hạnh phúc nhất, nhất là lúc làm được việc ḿnh mong muốn mà!

Từ Cam ranh thầy Cao Đ́nh Đăi cứ gọi điện hỏi thăm chừng chúng tôi:” L “ à ! 30/4 lớp đi được bao nhiêu đứa “?” – “dạ! … dạ!...em sẽ cố gắng, khi hội mặt xong em sẽ thưa lại với thầy". Ơi trời, giọng của thầy hiền như từ mẫu, thương quá đi thôi. Một tháng trời lo chuyện làm nhà cho Lệ Hồng, thầy phải gánh bao vất vả, vậy mà nào có xong đâu, đêm 25/4 thầy gọi điện báo: “L” à! Thầy chuẩn bị tới nhà thằng Khanh ngủ với nó đêm nay để 4 giờ sáng mai lo cho nó nhập trạch đây – “Dạ!...dạ!... Chúng em cám ơn thầy - Lệ Hồng nó vui lắm đó thầy ơi” – “Trời, tao nghe giọng mầy nói đúng y như giọng Ninh Ḥa, tao nhớ Ninh Ḥa muốn chảy nước mắt rồi đây" - một xúc cảm mạnh trong ḷng làm tôi chao đảo, ḷng tôi chơi với thương nhớ người cha đă quá cố của ḿnh hết sức. Bỗng dưng là thế, lời thầy êm dịu gần gũi làm cho tôi cảm nhận được sự ấm áp, tim tôi nhốn nháo niềm thương nhớ cha già. Ba mươi mốt năm chưa từng được gặp lại thầy, chỉ nghe giọng thầy chuyện tṛ qua điện thoại nhưng sao thấy thân quen, gần gũi quá chừng không biết. Đó là tấm ḷng của thầy. Con của Lệ Hồng mà thầy chẳng quản công lao, chắc là lớp chúng tôi có nhân duyên cùng thầy từ kiếp trước. C̣n thầy Dương Anh Sơn th́ khỏi nói, cứ hai ngày th́ gọi Tuyết Hoa bàn chuyện đi Cam Ranh, ít ngày sau th́ gọi tôi ḍ chừng thử coi đàn con của ḿnh có đứa nào "lủi" đi nhậu hoặc v́ có cái hẹn riêng mà lấy cớ này có nọ để đi “đánh lẽ" một ḿnh không chừng.

Chiều 29/4 thầy bắt đầu khởi hành từ Sài G̣n đi Nha Trang, 10 giờ đêm hôm đó nghe chuông điện thoại reo, giác quan thứ sáu mách bảo cho tôi biết đó là thầy ḿnh gọi - nhảy con sáo tới gốc nhà cầm vội ống nghe mà miệng tôi tự nhiên cười một ḿnh toe toét – "L" à! Thầy tới Nha Trang rồi đây nghe – em đi ngủ chưa?- “ Dạ”! Em chào thầy, thầy ơi! thầy đang ở đâu vậy?” - thầy đang ngồi ở nhà thầy Bảo Dũng đây” - giọng thầy tươi vui nhưng pha chút ít sắc màu mệt mỏi, tôi thầm nhủ trong đầu, đường xa quá mà - khổ thân thầy tôi – “thầy có được khỏe không!” – “Ờ! ờ! cũng đỡ” – “Em cũng chuẩn bị đi ngủ để mai lên đường, sáu giờ sáng chúng em sẽ khởi hành, phương tiện là xe 24 chỗ ngồi của Xuân (Dục Mỹ), xe sẽ về đến Nha Trang khoảng 7 giờ sáng rồi chúng em đón thầy đi Cam ranh luôn nha, đừng đi xe máy cực lắm thầy ơi - thầy tṛ ḿnh cùng đi chung một xe cho vui luôn thể ngủ một giấc cho khỏe thầy ha. Sáng mai thầy tṛ ḿnh gặp lại – chúc thầy ngủ ngon, vui vẻ, em chào thầy ạ.". Trời, làm như ngon lắm vậy, xúi thầy đi ngủ cho khỏe, ḷng thầy – ḷng tṛ cũng như nhau có khác ǵ đâu, rau nào sâu nấy mà (thầy sao tṛ vậy như ai đă từng nói như thế) - rộn ràng nôn nao mong cho thời gian đi thật mau, chạy một cái ào ra cho mau mau tới sáng, để cả lớp thầy tṛ gặp mặt cho hả tấm ḷng, ở đó mà đi ngủ, sáu tiếng đồng hồ sao nó dài lê thê không biết nữa. Hai con mắt lúc th́ nhắm, lúc th́ mở thao láo, c̣n đầu th́ miên man những chuyện ngày xửa ngày xưa, miệng mỗi chút lại cười cười - Bốn giờ sáng hôm sau vội lồm cồm ḅ dậy, ḷng hân hoan sung sướng lạ lùng – đánh răng rửa mặt mà miệng cũng cười cười (lại c̣n hát nữa chớ) hát câu này xen câu kia, đoạn của bài này xen vô đoạn của bài nọ (bài ca thập cẩm đó mà). Nghĩ lại thật buồn cười. Thật sự ḷng tôi có sự đổi thay lớn, ngó nh́n đâu đâu cũng đầy ấm áp cái mùi vị của không gian buổi tựu trường – ngày xưa lại trởi về …

Năm giờ sáng 30/4 người có mặt đầu tiên tại nhà tôi là Trần Tấn Thái - mặc dù trước đó bạn là người báo tin "kẹt" với tôi ở giờ chót. Người đến thứ hai là Hương B́nh rồi Bỉ, Giúp, Duyên, Hoa tiếp theo tuần tự các bạn đến lần lượt. Vơ Phê (lớp trưởng chúng tôi) cây cười số một của lớp, chọc phá bạn một cây xanh dờn - một con người đă cho chúng tôi nhiều liều thuốc bổ, bởi mỗi khi nghĩ tới bạn là chúng tôi ai ai cũng ph́ cười (đă từ Sài G̣n về trước mấy ngày) cũng đă có mặt từ sớm. Nói chung bên phe vịt trời chúng tôi gần như có mặt đầy đủ, chỉ có bên phái mạnh th́ thiếu mất năm quân – riêng có Phạm Lánh v́ bệnh nên đến trễ hẹn mười lăm phút (chúng tôi đă lên đường đi mất tiêu rồi) sau khi nghe người nhà tôi kể lại rằng, bạn đă buồn rười rượi rồi quay về. Ai biểu gần đến ngày gặp thầy, gặp bạn mà c̣n đi cổ vũ cho cái đội ǵ đó, hét ḥ cho cố nên bị tắt tiếng, nói chẳng ra hơi, giọng khào khào như vịt đực (v́ thế khi bạn gọi "bệnh quá rồi "L" ơi" mà tôi nghe lộn là "bận quá" nên không chờ). Cho chừa, ở nhà ráng mà uống nước giá luộc đi ông. Khi xe chuyển bánh, ngồi nh́n năm ghế trống của năm bạn vắng mặt trên chuyến xe hôm ấy, ḷng tôi bỗng dưng nhoi nhói lên một cái ǵ khó tả lắm - một chút buồn buồn trong ḷng, một chút cay cay nơi mắt – và một ít lửa ḷng chấp chới bay đi. Thấy vậy mà cũng xốn xáng ghê, khi nghe bạn báo "mắc kẹt rồi" làm tôi choáng váng, có ai đó quất vào lưng ḿnh một roi đích đáng, đau thấu tận xương, vết đau cứ lâm râm âm ỉ không dễ ǵ qua mau như cơn gió thoảng mùa hè.

Người ta sợ nhất là trong giờ chót phải đón nhận cái từ “không” đó bạn ơi – có lẽ bạn chưa hay chưa biết điều đó đâu, Miệng th́ nói "Tùy bạn, ḿnh chẳng dám cưỡng cầu, hăy cứ làm theo những ǵ con tim bạn mách bảo" – nói vậy nhưng không phải vậy đâu – ḷng tôi cứ muốn bạn có mặt đầy đủ trong chuyến đi này - chắc tại ḷng tôi sợ bạn "quên đàn, lạc lối" chăng ??? - chẳng biết nữa – C̣n một nỗi niềm ngây ngất trong ḷng tôi: đó là "sợ thầy buồn" vai tôi tŕu trĩu một gánh buồn, ḷng tôi thắp thỏm rầu lo hết sức. Với chúng tôi thầy Dương Anh Sơn như một người cha lại là vừa như một người anh cả.

Xưa và nay chúng tôi đều có một cảm giác không thay đổi - lời nói ân cần, ánh mắt thăm hỏi xẻ chia, thân thương gần gũi lắm - vẻ đẹp nơi thầy toát lên từ đó. Tất cả mọi việc đến với thầy tṛ chúng tôi đều như một sự cảm thông mà khi ra đi nó cũng mang theo nguyên vẹn h́nh hài của sự đồng cảm. Thầy là người Huế - người của lễ nghi mà người ta thường bảo rất "nệ cỗ, khuôn phép" nhưng làm sao không biết nữa, thầy có tư tưởng rất thoáng, cung cách thật dung dị - ở thầy chúng tôi không phải cân phân, thận trọng từng lời ăn tiếng nói, cứ vô tư mà thể hiện bày tỏ nỗi mừng vui trong ḷng ḿnh khi được gặp thầy, gặp bạn, cứ chọc phá nhau mà chẳng sợ thầy cau mặt, nhăn mày. Tiếp cận thầy chúng tôi thoải mái lắm cho nên cái cảm giác ngày xưa cư tha hồ mà ùa ập tràn về. Lạ thiệt, những con người trong lứa tuổi "nửa chừng xuân” đột nhiên biến đâu mất hết, hiện hữu quanh thầy chỉ là đám học tṛ tuổi 18 - lứa tuổi học tṛ đẹp nhất thế gian.

Hôm nay th́ "công lực" của thầy đạt đến mức “hỏa hầu” rồi, nh́n thấy thầy một sự an b́nh không tưởng được – ḷng thầy vô vi, tâm thầy an nhiên tự tại mà tôi cứ như quẳng mất gánh lo, ḷng tôi nhẹ tênh trút sạch buồn phiền. Thầy đă trao cho học tṛ của ḿnh biết bao điều tốt đẹp, c̣n chúng tôi th́ cứ vô tư mà nhận lấy, không chút suy nghĩ đáp đền ǵ. Nhưng không sao, cũng không phải là cái điều đáng tiếc của chúng tôi – v́ tất cả chưa có muộn mà cũng không có ǵ gọi là trễ tràng cả. Không có từ "tiếc thay" xảy ra trong đời ḿnh là tốt đẹp rồi.

Có ai đó tưởng nhằm những trân trọng gắn bó của thầy tṛ lớp tôi được thế là do một thời gian thầy nghỉ dạy học, một thời gian tưởng chừng như chúng tôi mất biệt thầy rồi, thường th́ cái ǵ tưởng như mất đi bỗng dưng t́m lại được th́ trở bên quí giá, nào ai biết được trong ḷng chúng tôi, trong mỗi con tim của từng đứa luôn luôn có thầy. Những trân trọng gắn bó mà thầy tṛ chúng tôi có được thật ra đâu dễ ǵ ai cũng có. T́nh cảm thầy tṛ chúng tôi đă giây mơ rễ má từ những năm 74 lận - những viên kẹo, những cây mía mà chúng tôi nhóp nhép sau giờ học đă được mua từ những đồng lương lănh mỗi tháng của thầy đă đi theo trong ḷng chúng tôi suốt từ đó, cho đến hôm nay vẫn c̣n đậm đà mùi vị thơm ngon lắm vậy. Chân lư sống của thầy tṛ mà chúng tôi luôn học tập là ghi nhớ là "hăy cứ trao đi rồi sẽ được nhận lại” thầy của chúng tôi đó. Người thầy chỉ đạo lớp 12C chúng tôi là như thế. Nghĩ lại, tôi có cái ǵ cũng thiệt tức cười, bởi do tánh con người là vậy – đang vui cảnh yên b́nh th́ lại nhớ cảnh chạo rạo xôn xao, tôi đă lẩn thẩn tự hỏi - chẳng biết trong đám học tṛ của thầy ngày xưa có ai đó không biết nữa, ngày nay đă quên câu "nhất tự vi sư, bán tự vi sư" không há ??? Vốn dĩ cuộc đời có kẻ hay say, người say trong men ǵ đó th́ làm sao mà nhớ cái câu chữ mà từ thuở mới biết nghe, biết hiểu nôm na chút ít th́ thân sinh ḿnh đă nói cho nghe gần như thuộc làu làu câu chữ "nhất tự vi sư, bán tự vi sư” rồi – có hay chăng ??? mà được mấy đứa.

Đi cùng thầy hôm đó có thầy Lê Quang Phách, một thầy "thế giới sử" thật tuyệt vời, tuyệt vời như dáng vẻ phong cách của thầy vậy. Giọng thầy nhẹ nhàng chậm răi, giảng bài cho môn học vốn chẳng có mấy ai ưa thích, mà gặp thầy rồi th́ bỗng nhiên nó trở nên hấp dẫn lạ - ngay cả tôi mà cũng mê tiết học của thầy. Ba mươi mốt năm qua rồi mà trong tôi vẫn c̣n nhiều ấn tượng đẹp về thầy, tôi vẫn cứ thích nghe và nh́n dáng vẻ thầy khi nói chuyện, song tôi vẫn c̣n cái tật không bỏ được là ‘không biết nói lên được những ǵ đang có trong ḷng ḿnh". Chẳng hiểu v́ sao mà tôi không thể tự lư giải nổi - Cứ mỗi khi có thầy nào hỏi tới th́ coi như tôi là đứa chẳng thuộc bài, đầu óc tôi tự nhiên rối tung lên và tôi thấy ḿnh ngu lắm vậy, ngôn ngữ trong tôi rụng cánh rụng cánh rồi ḅ đi mất tiêu, mất biệt. (Tức ḿnh ghê vậy đó). Bởi vậy cho nên tôi chỉ biết im lặng, lắng nghe và ngồi ngắm nghía các bạn ḿnh đang xum xoe nói chuyện cùng thầy mà thôi.

Thầy như một nhà hiền triết, thấy kỳ này thầy hơi ốm so với lần gặp kỳ trước song vẫn c̣n khỏe mạnh, thư thái, vui tươi. Hương B́nh hỏi nguyên nhân th́ thầy bảo "Bởi thầy sống tuân theo bốn qui tắc là nghi thức, hoạt hầu, tâm đồng và qui dục” (ăn như kiến (không ăn tạp) hoạt động linh hoạt như khỉ - tâm hồn th́ vô tư chẳng vướng bận phiền hà như trẻ thơ – c̣n qui dục th́ chữ "qui" các em phải nhớ nghĩ là rùa nhé). Chúng tôi được học thêm phương pháp sống tốt nơi thầy hôm đó. Thiệt tức cười, lũ vịt trời phải bụm miệng cười đến đỏ mặt khi tôi kéo tay bọn nó ch́a tai nói nhỏ “các con đừng tưởng rằng qui là …Qui là chung qui, hội tụ đó nha" ( không nhắc nhở sợ tụi nó tưởng chung qui có bao nhiêu đó th́ chết là cái chắc.)

Cám ơn các thầy, chúng em lấy làm sung sướng được làm tṛ của các thầy, từ những tháng năm mà chúng em c̣n cắp sách và cho măi đến về sau này mà vẫn muốn học tập và làm theo các lời thầy dạy bảo.

Mười một giờ trưa, chúng tôi đến địa phận Cam Ranh, nắng có hột có hạt chói chang oi nồng không tưởng nổi, tôi thấy da ḿnh ran rát, mặt tôi hừng hực lửa, đầu tôi như có khói bốc lên (ngồi trong xe mà tưởng ḿnh ngồi trong cái ḷ nướng bánh vậy). Vừa đi tôi vừa tưởng tượng cái đầu ḿnh là một nồi khoai luộc vừa chín tới, nắp nồi vừa được mở ra hơi xông lên ngùn ngụt. Thiệt t́nh mà nói, b́nh thường mà gặp cảnh này th́ tôi chắc đă ủ ê, rũ liệt như tàu lá chuối gặp lửa rồi rũ ra như những cỏ cây bên đường đang gục đầu rên rĩ kêu than nước …nước, để rồi mơ màng ao ước thèm thuồng một ḍng sông hay một cơn mưa nào đó của tháng chín đang ở xa vời vợi quá tầm tay của ḿnh. Mà cũng kỳ ghê, tôi vẫn thấy tinh thần c̣n sảng khoái không có một chút ǵ hơi hớm của sự mệt mỏi ǵ cả, có lẽ v́ niềm vui đang lớn mạnh trong ḷng đă làm cho tôi vượt qua tất cả.

Xe chạy loanh quanh v́ thầy tṛ tôi phải một phen t́m nhà thầy Đăi. Gặp thầy rồi, phong cách thầy cũng như xưa hiền từ với dáng người hơi nhỏ, giọng miền trung của thầy sao mà ấm áp ngọt ngào lạ:" Tao không dám điện về Ninh Ḥa, một lần điện tao mất ngủ ba bốn đêm". Tôi thảng thốt nhủ thầm :" Trời Ninh Ḥa cũng có nhiều kỷ niệm với thầy như vậy sao?" (thế là chúng tôi cùng tắm và uống nước trong một gịng sông mát rượi rồi ). Vợ con thầy dáng vẻ thật đoan trang, nh́n cô tôi cảm nhận được sự thanh thoát dịu dàng thật đúng nghĩa một người vợ hiền, càng nh́n cô vẻ đẹp nơi cô càng tỏa sáng. Chào hỏi thầy cô xong, chúng tôi cùng đi đến nhà Lệ Hồng (với sự hướng dẫn của thầy Đăi).

Đường vô nhà mẹ con Hồng quanh co len lỏi trong một vùng cây xoài tạo ra một khoảng không gian râm mát, xung quanh là những đám cỏ voi trải dài mà người ta trồng để nuôi bỏ. Những đám cỏ với những chiếc lá có đầu nhọn chĩa lên thẳng đứng cứ như những mũi tên đang được lắp đặt thẳng hàng tăm tấp sẵn sàng bay vút tận trời xanh. Cuộc sống người dân nơi đây coi bộ cũng khô khan khắc khổ như cái tiết trưa hè tháng năm vậy, chỉ biết trông cậy vào những con ḅ; đồng cỏ, sống nương tựa vào rẫy rừng, quanh năm bán lưng cho trời, bán mặt cho đất. Nh́n chung nơi đây là một vùng đất cô quạnh vắng vẻ nghèo nàn.

Tôi đưa mắt nh́n bao quát những ngọn núi dài đang dang tay ôm trọn khoảng trời đất nơi mẹ con Hồng đang ở, những cành xoài đang vươn ra như cánh tay mời gọi thầy tṛ tôi hăy bước mau vào. Một góc trời êm đềm được dựng lên như một bức tranh của một họa sĩ tài ba nào đó mà nét chấm phá của sắc màu dưới bàn tay điêu luyện đă tạo nên một mảnh trời mát mẻ dịu êm. Và rồi một căn nhà màu xanh nằm ẩn ḿnh dưới ṿm xoài râm mát, nổi bật, dịu dàng đứng giữa không gian êm đềm này. Một vài cơn gió nhè nhẹ thỉnh thoảng lướt qua làm cho những chiếc lá xoài nghiêng ḿnh làm duyên làm dáng, ẻo lả mời gọi. Ngắm nh́n chúng bổng nhiên tôi bật cười ồ. Căn nhà tươm tất lắm, nh́n tổng thể là một căn nhà đẹp - đẹp cả trong lẫn ngoài, nó toát lên cái phong cách của một người phụ nữ vuông tṛn đủ bốn đứa tính – công dung ngôn hạnh rồi đây.

Trong không gian, trong hơi nước, trong đầu ngành ngọn cỏ và trong tất cả … như thầy Đăi đă nói:"Lệ Hồng vẫn c̣n đây, Lệ Hồng không đi đâu cả, nó đă có trong mỗi chúng ta và luôn ở trong tim tất cả mọi người". Không hẹn mà chúng tôi cùng đưa mắt nh́n về "thầy Sơn" một lúc, mặt thầy tươi vui hớn hở coi bộ hả hê lắm, mọi thứ tưởng chừng như không ǵ đẹp bằng hôm nay - niềm vui tỏa lan rồi tỏa lan làm cho chúng tôi thấy ḷng ḿnh như nở từng khúc ruột. Từng chùm tia nắng lọt qua kẽ lá, ngước nh́n lên tưởng chừng như có ai đó vừa bắn lên lưng chừng trời những chùm pháo hoa sặc sở đủ muôn sắc muôn màu thật là vui mắt.

Đời vẫn đẹp như mọi người đang nghĩ …

 

  

 

Diệp Thế Lâu
Thị Trấn Ninh Ḥa
7/5/06

     

 

Trang Thơ & Truyện của Diệp Thế Lâu           |                 www.ninh-hoa.com