Đầm Nha Phu - Ảnh: Dương Tấn Long

XỨ NINH: THẮNG CẢNH & DI TÍCH - Vinh Hồ

   
 XỨ NINH:  THẮNG CẢNH & DI TÍCH

 Phần (1)   |  Phần (2)  |   Phần (3)   |    Phần (4)   |   Phần (5)   |  Phần (6)  Phần  (7)  |

       Phần  (8)  |    Phần  (9)  |   Phần  (10)   Phần  (11)   Phần  (12)     Phần  (13)

     www.ninh-hoa.com
 

Bản Đồ Ninh Ḥa      Biển Đại Lănh     Vũng Rô      Núi Đá Bia     Đèo Cổ Mă    Chùa Xuân Tự


Phần 2:
 

NÚI VỌNG PHU

(Xem chi tiết trong bài Xứ Ninh Núi Non, cùng tác giả).


Núi Vọng Phu cao 2.051 m, c̣n gọi là núi Mẫu Tử, hay núi Mẹ Bồng Con, cách huyện lỵ Ninh Ḥa độ 32 km về hướng Tây Bắc, cách Vạn Giă độ 35 km về hướng Tây, cách huyện lỵ Khánh Dương độ 18 km về hướng Đông, cách bờ biển (chỗ gần nhất ở phía Nam Xuân Tự) độ 30 km về hướng Tây. Chóp núi là hai khối đá hoa cương khổng lồ cao vút tận mây xanh đứng sát bên nhau một cao một thấp.

Sách Non Nước Khánh Ḥa viết:

"Hai khối đá này tương tự h́nh người, đứng ra ngoài 40 cây số vẫn trông thấy, người ta có cảm tưởng như là một người mẹ đang bồng đứa con phóng tầm mắt ra ngoài Thái B́nh Dương đón chờ người chồng một đi không bao giờ trở lại:

Bồng con ngồi dựa trên non
Trăng thu vằng vặc dạ c̣n nhớ trông"

Có 3 chuyện cổ dân gian nói về sự tích núi Vọng Phu tuy có khác nhau về nội dung nhưng đều nói lên tấm ḷng thủy chung son sắt của người vợ Việt Nam được nhiều thi nhân nhạc sĩ viết lên những tác phẩm bất hủ như Nhạc sĩ Lê Thương, Nhạc sĩ H́nh Phước Liên, Thi sĩ Tôn Thọ Tường, Thi sĩ Quách Tấn, Thi sĩ Phạm Đ́nh Tân... Trong ca dao có những câu thơ mô tả nàng Vọng Phu như là hiện thân của Bi Đát, Đau Thương, Bất Hạnh:

Bao năm đâu quản gió mưa
Bồng con đứng đợi vẫn chưa thấy về
Thời gian bôi xóa lời thề
Mẹ con hóa đá bên lề tháng năm

Tuy nhiên, bên cạnh những câu thơ buồn như suối lệ cũng có những câu chứa chan hy vọng đă thánh hóa nàng Vọng Phu thành một Nữ Thần đầy quyền uy sẵn sàng ban phước cho những tín đồ ngoạn đạo:

   Lạy Bà, Bà cả gió đông
     Cho thuyền tôi chạy cho chồng Bà lên

  Lạy Bà, Bà nổi gió nồm
    Chồng Bà ở Quảng giong buồm theo vô


Núi Vọng Phu quả đúng là một "cảnh lạ trong đời" như Thi sĩ Quách Tấn đă viết, và sẽ măi c̣n là nguồn cảm hứng sâu xa kỳ diệu của thi nhân.

Về du lịch, nếu có điều kiện khai thác, Núi Vọng Phu có thể trở thành một khu du lịch có vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ và lạ lùng.


L̉NG HỒ ĐÁ BÀN:

Tọa lạc tại xă Ninh An, huyện Ninh Ḥa. Vào đầu thập niên 80, trên thượng nguồn sông Lốt có tên là sông Đá Bàn được ngăn lại bằng một cái đập đúc xây đá chẻ rất quy mô kiên cố gọi là đập Đá Bàn. Phía trên đập là một hồ nước mênh mông như biển gọi là Ḷng Hồ Đá Bàn, có h́nh dạng giống như chiếc lá dài trên 2km, rộng trên 1 km.

Ḍng sông Đá Bàn phát nguyên từ biên giới Phú Yên chảy qua vùng rừng núi Đá Bàn đổ vào Ḷng Hồ. Từ Ḷng Hồ ḍng sông mang tên sông Lốt chảy qua 4 xă Ninh An, Ninh Trung, Ninh Đông, Ninh Phụng về Họng Ngă Ba tại cuối làng Điềm Tịnh là nơi tập trung của 3 nhánh sông để đổ vào sông Dinh. Từ Thị trấn Ninh Ḥa theo Quốc lộ 1 đi ra Lạc An độ 12 km, có con đường xe hơi rẽ trái dẫn du khách men theo ḍng sông Lốt lên tận Ḷng Hồ dài độ 18 km. Trước khi tới nơi, một đoạn đường rừng dài độ 5 km ngoằn ngoèo ḅ giữa một bên là núi cao, một bên là ḍng sông Lốt sâu như đáy vực sẽ làm du khách không ngớt lo lắng.

Dạo thuyền trên Ḷng Hồ vào những chiều mùa Hạ gió mát lồng lộng, sóng vỗ bập bềnh, có những con cá lốc tinh nghịch nhảy vọt lên mặt nước như muốn chào mừng khách du. Hai bên bờ hồ, núi cao dựng đứng chồng chất như trường thành, xa xa những dăy núi tím thẩm tiếp nối chạy dài rồi mờ dần sau làn sương. Chiều xuống, nhường lại khoảng trời nước mênh mông cho vầng trăng, trăng hiển hiện sáng lung linh như muốn làm cho núi rừng bớt phần u tịch, và gió, gió cũng thổi nhẹ nhàng để khách du dễ dàng trải ḷng ḿnh ra giữa đêm trăng huyền ảo. Giữa đêm khuya nơi núi rừng hoang dă mặt hồ sáng long lanh như muốn chia xẻ bao niềm hạnh phúc chan chứa trong ḷng của kẻ đang yêu:

Nửa đêm thuyền ngủ giữa Ḷng Hồ
Gió thổi thuyền trôi chẳng bến bờ
Theo nguyệt thuyền rơi vào huyễn ảo
Em ơi tất cả đă thành thơ!

(Đêm trăng chèo thuyền trên Ḷng Hồ Đá Bàn, Vinh Hồ)

Và cũng sẳn sàng cảm thông với bao tâm hồn sầu khổ cô đơn:

Chiều nay mây xám bạt ngàn
Gió lùa rét buốt vỡ tan mộng đời
Mưa tràn thung lũng mù khơi
Nhạt nḥa rừng núi - lệ trời hay tôi?

(Buổi Chiều Từ Giă Thung Lũng Đá Bàn, Trần Phượng Hoàng)

 

SUỐI NƯỚC NÓNG DỤC MỸ:

C̣n gọi là Suối Nước Nóng Trường Xuân, thuộc xă Ninh Sim, huyện Ninh Ḥa, nằm giữa Buôn Đung và Buôn Tương, cách chợ Dục Mỹ độ 8 km, cách huyện lỵ Ninh Ḥa độ 22 km. Từ Thị trấn Ninh Ḥa theo Quốc lộ 21 đi Dục Mỹ qua khỏi cây số 21 chừng 500 m, có một con đường rẽ trái đi chừng 500 m nữa là đến Suối Nước Nóng.

Ảnh:  Hà Thị Thu Thủy - 11/2004

Nơi đó, ḍng suối chảy tràn trên những phiến đá được xếp nối tiếp nhau mỗi chiều dài khoảng 30 m, ngay chính giữa có một phiến đá trông giống như con rùa, tại đầu rùa có một lỗ trủng giống như cái thau, tại nơi đây nước nóng từ 75 ºC đến 80 ºC cứ trào lên liên tục bốc hơi trắng xóa và có mùi diêm sinh thoang thoảng. Chính tại cái "thau" nước này du khách luộc trứng gà, nhưng v́ không đủ 100 ºC nên trứng gà chỉ chín ḷng trắng mà không chín được ḷng đỏ.

Ảnh:  Hà Thi Thu Thủy  - 11/2004

Theo tác giả Phó Đức Lâm, năm 1960, Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm cho xây tại Suối Nước Nóng một Khu Du lịch và Điều dưỡng Trị bệnh bằng phương pháp thiên nhiên, có nhà trọ, pḥng tắm, hệ thống dẫn nước tối tân, nhưng sau năm 1963 chiến tranh lan tràn du khách dần dần vắng bóng, rồi theo thời gian cả một công tŕnh xây dựng chỉ c̣n là đóng gạch vụn.

Hai chữ "Trường Xuân" xuất xứ từ câu chuyện truyền khẩu kể rằng tại Buôn Đung có một đôi trai gái yêu nhau, cô gái không may bị bệnh ngoài da rất nặng mà chẳng có thuốc ǵ để chữa nên đă hẹn với người yêu đến ḍng suối kết thúc cuộc đời để cùng về cơi mộng, nhưng nhờ có mấy người Thượng bứt mây gần đó chạy đến cứu kịp nên đôi trẻ hồi sinh, riêng cô gái nhờ khoáng chất của nước mà sau đó được lành bệnh. Cô gái tên Hà Xuân, chàng trai tên Y Trường. Người ta đă lấy tên của đôi trẻ ghép lại thành Trường Xuân để đặt tên cho suối. Câu chuyện này chỉ mới xuất hiện trong những năm gần đây.

Phó Đức Lâm viết:

"Nước chứa nhiều khoáng chất thiên nhiên, nhiều nhất là lưu huỳnh, v́ vậy mỗi lần tắm xong ta cảm thấy làn da mịn màng hơn và có cảm giác nhẹ nhàng khác xa với những lần tắm suối. Có lẽ ảnh hưởng khoáng chất thiên nhiên của suối Nước Nóng cho nên các thiếu nữ Dục Mỹ thường có một làn da mịn màng và xinh đẹp hơn."

Hà Thị Thu Thủy viết:

"Mọi người thường đến đây vui chơi trong những ngày cuối tuần, hưởng hương vị trong lành của rừng núi và thả ḿnh trong ḍng nước âm ấm đặc mùi khoáng chất thiên nhiên."

Ngày nay, Suối Nước Nóng Trường Xuân Dục Mỹ là một Trung tâm Du lịch của tỉnh Khánh Ḥa đă thu hút một số lượng du khách đáng kể ở trong và ngoài nước.

Suối Nước Nóng là một cảnh lạ của xứ Ninh cũng là niềm tự hào của người dân Dục Mỹ:

Em kể về quê nhỏ của em
Em yêu Suối Nước Nóng vô vàn
Mỗi chiều Chúa Nhật em ra tắm
Ḍng suối yêu thương chảy rộn ràng
Ḍng suối của em xinh đẹp quá!
Tôi yêu như thể suối của tôi
Tôi yêu những trái ư, xay, đỏ...

Và yêu nức nở trái tim người
 

L̉NG HỒ SUỐI TRẦU

Thuộc xă Ninh Xuân, huyện Ninh Ḥa.

Từ Thị trấn Ninh Ḥa theo Quốc lộ 21 qua khỏi đèo Cạnh chừng 500 m, bên trái có một con đường đất băng qua cầu Đỏ dẫn du khách đến các địa danh nổi tiếng nước độc rừng thiêng đi dễ khó về như Lỗ Gáo, Bến Khế, Ḥn Dù, nhưng chỉ đi chừng 500 m, du khách rẽ trái tiếp tục đi chừng 2 km, khi băng qua khỏi những rẫy dưa, thuốc lá, bắp, ḿ Ḷng Hồ Suối Trầu hiện ra trước mặt, nước xanh biếc, gió thổi lồng lộng, bốn bề rừng núi điệp trùng.

Suối Trầu c̣n gọi là suối Đá Cùng dài độ 12 km bắt nguồn từ núi Tà Lang (365 m) chảy vào sông Cái cách cầu Đỏ độ 2 km về phía hạ lưu. Trên ḍng suối này được ngăn lại bằng một cái đập đá, gọi là đập Suối Trầu, phía trên đập là Ḷng Hồ Suối Trầu chứa một trữ lượng nước khá lớn cung cấp cho các xă Ninh Quang, Ninh Hưng, Ninh Lộc... Dù không có núi cao bao bọc như Ḷng Hồ Đá Bàn, nhưng nhờ gần Quốc lộ 21, gần huyện lỵ Ninh Ḥa (cách độ 14 km) nên rất thuận tiện cho du khách đến thăm, bơi thuyền, câu cá, bẩy heo... và hít thở không khí trong lành. Giữa Ḷng Hồ nổi lên những cây đại thụ chết đứng trơ cành in trên nền trời xanh đẹp như một bức tranh được chấm phá bằng những cánh c̣ trắng toát đậu hàng giờ không bay như thể đang suy tư về những cảnh đời biển dâu dời đổi:

Cây khiu khẳng đứng giữa ḷng đời
Im lặng hằng bao thế kỷ rồi
Có một cánh c̣ từ quá khứ
Bay về đậu măi giữa mù khơi

 

THÁC BAY VÀ HỒ EA KRONG ROU:

Từ Thị trấn Ninh Ḥa nh́n lên ḥn Vọng Phu xích về bên trái một tí xíu, có một vệt trắng dài như ngón tay vắt lên triền núi, đó là Thác Bay.

Theo nhà thơ Điềm Ca, muốn lên đó phải đi qua khỏi Dục Mỹ đến cây số 19 trên Quốc lộ 21, rẽ phải vào con đường đất mới khai phá xe hơi sẽ đưa du khách vào tận chân thác. Thác Bay nằm trên dăy núi thuộc hệ thống núi Vọng Phu ở độ cao trên 500 m đổ nước xuống trắng xóa như một dăi lụa. Dưới chân thác, hồ Ea Krong Rou xinh đẹp, rộng và sâu, ḍng thác từ trên cao đổ xuống hồ dội vào vách núi vang lên những tiếng boong boong dư âm kéo dài nghe tựa hồ như những tiếng chuông chùa từ đâu vọng lại.

Hiện nay Thác Bay đang được khởi công xây dựng thành một Trung tâm Du lịch của tỉnh Khánh Ḥa, gọi là Khu Du Lịch Thác Bay và Hồ Ea Krong Rou.

Ngọc Tuyền ai đặt giữa Trời Tây
  Xinh đẹp tuyệt vời tên Thác Bay
  Nhạc khúc Rừng Xanh vừa lắng tiếng
  Trăm nàng Tiên nữ trút xiêm y

Nh́n về núi Vọng Phu xa
  Sáng ngời một dăi lụa là đẹp tươi
  Thác Bay uốn lượn giữa trời
  Ngh́n năm c̣n hát những lời yêu thương
 

 

Đọc:  Xứ Ninh: Thắng Cảnh và Di Tích  - 

 Phần 1     Phần 3    Phần 4    Phần 5    Phần 6   Phần 7   

 Phần 8       Phần  9      Phần 10    Phần 11   Phần 12   Phần 13

 

 

          VINH HỒ
(Orlando, Tháng 10/2004)

Tài liệu tham khảo:

Lược sử Chùa Thiên Bửu, 1993, Ban Hộ Tự và Tổ Sử
Lịch Sử Chùa Huệ Thành Hội Quán, Đường Sơn (Quách Cảnh dịch)
Lịch Sử Chùa Trường Thọ, Ban Hộ Tự
Lịch Sử Chùa Phật Học, Ban Hộ Tự
Sơ Lược Lịch Sử Chùa Khánh Long, Nguyễn Khánh Vân
Tiểu Sử Chùa Sắc Tứ Thiên Ân, Ban Hộ Tự
Lịch Sử nhiều Chùa đăng trên: www.ninh-hoa.com
  <http://www.ninh-hoa.com>
Đôi Nét Lịch Sử về Giáo Họ Mỹ Hoán, Linh mục Trần Văn Điện
Lịch Sử Thánh Thất Đại Cát, Hiền hữu Vơ Sự
Non Nước Khánh Ḥa, Nguyễn Đ́nh Tư
Xứ Trầm Hương, Quách Tấn
Ninh Ḥa Lịch Sử Khái Quát, Nguyễn Văn Thành
Dốc Lết, Dương Tấn Long
Lăng Bà Vú, Thùy Trang
Suối Nước Nóng Dục Mỹ, Phó Đức Lâm
Trở Về Thăm Suối Nước Nóng - Hà Thị Thu Thủy
Đặc san Khánh Ḥa Nha Trang, FL, TX, Nam CA, Bắc CA (nhiều số)
Việt Nam Sử Lược, Trần Trọng Kim
Sài G̣n 300 năm cũ, Nguyên Hương Nguyễn Cúc
Việt Nam Phật Giáo Sử Lược, Thượng Tọa Mật Thể
Lược Sử Phật Giáo Việt Nam, Thích Minh Tuệ