Đầm Nha Phu - Ảnh: Dương Tấn Long

XỨ NINH: THẮNG CẢNH & DI TÍCH - Vinh Hồ

   
 XỨ NINH:  THẮNG CẢNH & DI TÍCH

 Phần (1)   |  Phần (2)  |   Phần (3)   |    Phần (4)   |   Phần (5)   |  Phần (6)  |  Phần  (7)  |

       Phần  (8)  |    Phần  (9)  |   Phần  (10)   Phần  (11)   Phần  (12)     Phần  (13)

  
 
www.ninh-hoa.com

 

Bản Đồ Ninh Ḥa      Biển Đại Lănh     Vũng Rô      Núi Đá Bia     Đèo Cổ Mă    Chùa Xuân Tự


Phần 9:
 

 NHÀ THỜ G̉ MUỒNG:

Tọa lạc tại G̣ Muồng nằm bên hữu ngạn sông Dinh thuộc Thị Trấn Ninh Ḥa là ngôi nhà thờ cổ kính nhất ở huyện Ninh Ḥa cách huyện lỵ Ninh Ḥa khoảng 1,5 km.

Đạo Chúa truyền qua VN rất sớm gọi là Thiên Chúa Giáo hay Công Giáo hay Ky Tô Giáo, trước kia gọi là Gia Tô Giáo. Theo sách: "Việt Nam Công Giáo Niên Giám 1964" Thiên Chúa Giáo truyền sang miền Bắc tại tỉnh Nam Định vào năm 1553 và tại Đàng Trong năm 1616. Các Giáo sĩ đầu tiên là Francesco Buzomi người Ư, Diego Carvaho người Bồ Đào Nha có trụ sở đóng tại Cửa Hàn (Đà Nẵng). Tiếp đến là Giáo sĩ Đắc Lộ tức Alexandre de Rhodes (tác giả Tự Điển Tiếng Việt phiên âm mẫu tự La-Tinh đầu tiên năm 1651: Dictonarium Anamiticum Lusitanum et Latinum).

Ảnh: Dương Tấn Sơn

Theo sách Xứ Trầm Hương, đạo Thiên Chúa truyền vào Khánh Ḥa vào đầu thế kỷ 19.

Theo tập Lịch sử Giáo Họ Mỹ Quán (thuộc xă Ninh Thân, huyện Ninh Ḥa) từ các đời Vua Chiêm Thành đă có Giáo họ G̣ Muồng là điểm xuất phát của những Giáo Họ khác sau này. Trong lịch sử Giáo Họ vào năm 1676 Đức Cha Lambert de Lamotte đă đến thăm Giáo Họ G̣ Muồng và thiết lập ở đó chi nhánh các chị em Ḍng Mến Thánh Giá có pḥng phát thuốc và khám bệnh. Cùng với lịch sử Giáo hội Việt Nam, Giáo họ G̣ Muồng cũng đă trải qua những bước thăng trầm, nhiều phen bị bắt bớ, nhà nguyện bị đập phá, giáo dân bị phân tán, nhưng sau đó lại được tái thiết, quy tụ và đẻ ra các chi nhánh khác.

Năm 1750 do sắc chỉ cấm đạo Đàng Trong, nhà Thờ G̣ Muồng bị san thành b́nh địa, một số con chiên bị chết trong tù.

Vào thời Đức Cha Bá Đa Lộc (P.J. Georges Pigneaux de Béhaine) từ 1771 đến 1799 nhà thờ được tái lập, họ đạo được b́nh yên,

Từ năm 1840-1862 là cao điểm bắt bớ, tù đày, chết chóc. Để tránh các cuộc bách hại, các chủ chiên và con chiên ở G̣ Muồng phải trốn tránh khắp nơi, sau tụ họp tại làng Đại Cát, một ngôi nhà nguyện lợp tranh được cất tại đó.

Năm 1885 do hịch Cần Vương và phong trào Văn Thân, nhà nguyện Đại Cát bị đốt, giáo dân bị bách hại. Giáo dân ở thôn Mỹ Thành nay là thôn Mỹ Hoán bị tàn sát. Nhưng nhờ t́nh thương, sự quan pḥng của Thiên Chúa và nhờ sự bao bọc của một gia đ́nh bên Lương ở thôn Ngũ Mỹ xă Ninh B́nh mà 5 người giáo dân thôn Mỹ Hoán c̣n sống sót: Ông Huỳnh Đổng, Bà Nguyễn Thị Giêng và một con nhỏ, Ông Phêrô Nguyễn Thiện và Ông Thầy Mười.

Ông Phêrô Nguyễn Thiện và Ông Thầy Mười (là đại chủng sinh) dời về G̣ Muồng. Từ đó Giáo họ G̣ Muồng tái thiết và phát triển. Từ khi Ṭa Công Sứ thiết lập tại Nha Trang th́ Thiên Chúa Giáo trên toàn tỉnh Khánh Ḥa phát triển không ngừng.

Năm 1902 thời Vua Thành Thái năm thứ 15, Cha Sở của Giáo họ G̣ Muồng là Cha Emmanuel Durant.

Ngày nay Nhà Thờ G̣ Muồng tức Giáo xứ Mỹ Phước vững mạnh có hàng ngh́n con Chiên.

Thị Trấn Ninh Ḥa ngoài Nhà Thờ G̣ Muồng cổ kính do người Pháp xây dựng, c̣n một Nhà Thờ Công Giáo hiện đại mới tạo lập sau này bên đường Nguyễn Huệ đối diện với Trường Trung học Bán Công Ninh Ḥa.

Cha Quản xứ Giáo xứ Ninh Ḥa hiện nay là Cha Giuse Nguyễn B́nh An.


  NHÀ THỜ MỸ HOÁN:

Tọa lạc tại thôn Mỹ Hoán xă Ninh Thân huyện Ninh Ḥa.


Nhà Thờ Giáo Xứ Mỹ Hoán xây dựng năm 1994
Linh Mục Quản Xứ - Phêrô Trần Văn Điện
Điện thoại: 058 620347

Trong cuộc bách hại của phong trào Văn Thân, giáo dân ở thôn Mỹ Thành nay là Mỹ Hoán hầu như bị tàn sát sạch sẽ, 7 người bị giết chôn chung trong một ngôi mộ được ǵn giữ đến ngày 26-2-2002 Giáo Họ đă lấy cốt cải táng dưới chân tượng đài Đức Mẹ.

Sau cuộc đốt phá nhà nguyện Đại Cát năm 1885, gia đ́nh Ông Đổng và Bà Giêng về sống tại Mỹ Hoán, Ki Tô hữu bắt đầu phát sinh.

Năm 1902, Cha Sở G̣ Muồng Emmanuel Durant mua lại phần đất 5 sào của Ông Biện Túy giá 100 quan tiền Pháp tại thôn Mỹ Hoán để xây một nhà nguyện bằng tranh đầu tiên trên đất Mỹ Hoán, sau đó được lợp lại nhiều lần từ đời cha Saulot và Cha phó Giuse Miễn.

Năm 1937 Cha Lê Đức Kính cho lợp mái âm dương.

Năm 1960 Cha Nguyễn Quốc Công cho xây lại tường gạch, nền tráng ciment, mái lợp ngói móc.

Năm 1964 Cha Lê Đức Kính cho xây nhà vuông.

Năm 1967 Cha Nguyễn Trung Hiếu về nhậm xứ cho xây hội trường, các pḥng học.

Năm 1971 Giáo họ Mỹ Hoán trực thuộc Giáo xứ Ninh Ḥa.

Năm 1993-1994 Cha Nguyễn B́nh An được sự quan tâm của Cha Đức Giám Mục Nguyễn Văn Ḥa và sự lo lắng của Cha sở Ninh Ḥa phụ trách Mỹ Hoán, cùng nhiệt t́nh đóng góp của hơn 1.300 giáo dân và ân nhân xa gần, ngôi Thánh Đường Mỹ Hoán khang trang đẹp đẽ cùng các công tŕnh phụ như nhà xứ, hội trường, nhà bếp... đă được khánh thành.

Năm 1995, v́ phải trách nhiệm là Cha quản xứ Giáo xứ Ninh Ḥa nên Cha Nguyễn B́nh An không thể trực tiếp tại Mỹ Hoán được, do đó Đức Giám Mục đă bổ nhiệm Cha Giuse Trần Đ́nh Ḥa về phụ trách Giáo Họ Mỹ Hoán. Cha Ḥa cho xây tường rào, tráng ciment sân nhà thờ, xây các pḥng giáo lư và sang lại gần 4 sào đất sau nhà thờ để làm các pḥng học giáo lư.

Giáo Họ Mỹ Hoán được tổ chức như sau:

 Ban Hội đồng Giáo Họ: 13 thành viên
 Hội Các Bà Mẹ Công Giáo: 63 hội viên
 Ca đoàn Phanxicô: 24 ca viên
  Ca đoàn Đức Mẹ: 25 ca viên
 Ban Giảng Viên Giáo Lư: 15 giảng viên
10 lớp Giáo Lư từ Đồng Cỏ Non đến ngoài đời.

Hiện nay Linh Mục Phêrô Trần Văn Điện là Linh Mục Quản Xứ Giáo Xứ Mỹ Hoán.

Giáo Họ Mỹ Hoán vừa được nâng lên hàng Giáo Xứ. Cha Quản Xứ đang nổ lực huy động tài chánh để kiến thiết cơ sở hạ tầng: 1 giếng nước, 4 pḥng vệ sinh, 2 pḥng tắm, và một nghĩa đường để cải táng các vị ân nhân, tiền bối và tất cả những người đă qua đời mà mồ mă không yên ổn.

Suốt 100 năm lịch sử thăng trầm ngày nay Giáo Xứ Mỹ Hoán đă lớn mạnh vượt bực với trên 1300 giáo dân và một ngôi Thánh Đường xinh đẹp nổi bật giữa nền trời xanh lơ.

Đó là niềm tự hào to lớn của những người tin kính Chúa suốt đời sống thánh thiện và có đức tin vững mạnh:

Hồng ân Thiên Chúa bao la
Muôn đời con sẽ ngợi ca danh Người.

 

 NHÀ THỜ TIN LÀNH NINH H̉A:

Tọa lạc tại Thị trấn Ninh Ḥa, sát Quốc lộ 1 đối diện với Đ́nh Mỹ Hiệp.

Theo Ông Phạm Hồ Tôn, Nhà Thờ Tin Lành Ninh Ḥa được tạo lập khoảng năm 1970,

Đạo Tin Lành hiện diện tại VN từ đầu Thế kỷ 20, năm 1911 lập Trường Thánh Kinh tại Đà Nẳng sau dời về Nha Trang. Từ năm 1911 đến năm 1925 một công tŕnh phiên dịch Kinh Thánh ra Tiếng Việt được thực hiện bởi Mục sư Tiến Sĩ Olsen và nhiều dịch giả cộng tác trong đó có nhà văn Phan Khôi.

Đạo Tin Lành có mặt tại Ninh Ḥa từ đầu thập niên 50. Đặc biệt từ cuối thập niên 80 đến nay số tín hữu gia nhập Hội Thánh Tin Lành Ninh Ḥa đă tăng vọt.

Nhà Thờ Tin Lành Ninh Ḥa hiện do Mục sư Ngô Kỉnh làm Quản Nhiệm đang trên đà phát triển mạnh mẽ, mới vừa xây cất lại khang trang đẹp đẽ.

Nhà Thờ Tin Lành Ninh Ḥa là dấu tích của một tôn giáo lớn trên thế giới mà Hoa Kỳ là đất nước phát triển mạnh mẽ nhất đă có mặt tại Ninh Ḥa từ năm chục năm qua.

 

  

 

Đọc:  Xứ Ninh: Thắng Cảnh và Di Tích  - 

 Phần 1       Phần 2       Phần 3       Phần 4       Phần 5     Phần 6    Phần 7

 Phần 8       Phần  9      Phần 10    Phần 11   Phần 12   Phần 13

 

 

          VINH HỒ
(Orlando, Tháng 10/2004)

Tài liệu tham khảo:

Lược sử Chùa Thiên Bửu, 1993, Ban Hộ Tự và Tổ Sử
Lịch Sử Chùa Huệ Thành Hội Quán, Đường Sơn (Quách Cảnh dịch)
Lịch Sử Chùa Trường Thọ, Ban Hộ Tự
Lịch Sử Chùa Phật Học, Ban Hộ Tự
Sơ Lược Lịch Sử Chùa Khánh Long, Nguyễn Khánh Vân
Tiểu Sử Chùa Sắc Tứ Thiên Ân, Ban Hộ Tự
Lịch Sử nhiều Chùa đăng trên: www.ninh-hoa.com
  <http://www.ninh-hoa.com>
Đôi Nét Lịch Sử về Giáo Họ Mỹ Hoán, Linh mục Trần Văn Điện
Lịch Sử Thánh Thất Đại Cát, Hiền hữu Vơ Sự
Non Nước Khánh Ḥa, Nguyễn Đ́nh Tư
Xứ Trầm Hương, Quách Tấn
Ninh Ḥa Lịch Sử Khái Quát, Nguyễn Văn Thành
Dốc Lết, Dương Tấn Long
Lăng Bà Vú, Thùy Trang
Suối Nước Nóng Dục Mỹ, Phó Đức Lâm
Trở Về Thăm Suối Nước Nóng - Hà Thị Thu Thủy
Đặc san Khánh Ḥa Nha Trang, FL, TX, Nam CA, Bắc CA (nhiều số)
Việt Nam Sử Lược, Trần Trọng Kim
Sài G̣n 300 năm cũ, Nguyên Hương Nguyễn Cúc
Việt Nam Phật Giáo Sử Lược, Thượng Tọa Mật Thể
Lược Sử Phật Giáo Việt Nam, Thích Minh Tuệ