Cầu Sắt Sông Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thành
Trang Thơ & Truyện: Đào Vũ Anh Hùng                |                 www.ninh-hoa.com



Đào Vũ Anh H
ùng
Tên thật: ĐÀO BÁ HÙNG

   Viết văn từ năm 1960

  Gia nhập làng báo năm
  1964.  Đầu tiên cộng tác
  với tờ Ngày Nay của nhà
văn Hiếu Chân. Viết thường
   xuyên cho cho các báo
     Sóng Thần, Ḥa B́nh,
   Kịch Ảnh, Truyện Hay Thứ
    Tư và Lư Tưởng KQ.

Biên tập viên, phóng viên các báo Tương Lai, Tiền Tuyến, Thân Dân, Tranh Đấu, Bến Nghé, Sống và tuần báo Đời

Tại hải ngoại, cộng tác với nhiều báo và tạp chí ở Hoa kỳ và Âu châu.

Quản trị và điều hành ĐPT Tiếng Nói Việt Nam tại Dallas, TX. (1983 - 1985).

Chủ biên Đặc san Đường Mây và Lư Tưởng Không Quân (1990-2000).



Hiện cư ngụ tại Dallas,
Texas, Hoa Kỳ

 

 

 

 

 

TUYẾT
THÁNG NĂM
(Cám ơn Lương Lệ Huyền Chiêu, đă cho tôi một tâm cảm)
Đào Vũ Anh Hùng

  

 

Tôi thích chơi đàn nhưng lười và không có khiếu học nhạc. Hồi năm lớp nhất, mỗi khi nh́n vào sách nhạc, tôi hoa cả mắt, như nh́n những hạt đậu đen, đậu trắng rơi văi ngổn ngang trên khung nhạc. Tôi biết tên khoá Sol, biết mần ṃ chỉ danh các nốt, nhưng không để tâm ǵ đến nhịp, đến giá trị của các dấu tṛn, trắng, đen, móc đơn, móc kép... Thầy Sắc dạy chúng tôi chơi đàn mandoline. Học xong cả lớp hầu như đứa nào cũng biết đờn tửng tửng, c̣n tôi chỉ biết vểnh tai trâu ngồi nghe và... tiếc ḿnh sao không chịu khó để bây giờ cũng tửng tửng như ai. Năm đệ Nhị, ông Phạm Mạnh Cương dạy tôi môn Toán, nói tôi muốn học đàn th́ đến nhà ông ở Trần Quốc Toản, ông sẽ dạy free. Tôi ở măi dưới Phú Nhuận, vừa ngại đường xa vừa lười biếng nên từ chối. Thành ra sau này nhiều lúc nổi máu văn nghệ, muốn ôm cây guitar tưng tửng cho đỡ buồn mà không biết đàn nên vẫn cứ nhiều lúc buồn. Đàn ṃ một vài bài ḿnh nghe có vẻ được nhưng người khác nghe th́ có vẻ hành hạ lỗ tai người ta quá.

Nàng vợ tôi biết đàn. Khi c̣n trong thời kỳ yêu nhau, mỗi lần đến chơi, từ ngoài nghe êm nhẹ tiếng đàn, tôi dón dén nh́n qua vuông cửa sổ, thấy "Phượng yêu" của tôi tươi mát trong bộ quần áo lụa màu hồng nhạt, mái tóc c̣n ướt, ngồi trên divan dựa lưng vào tường ôm đàn gảy những bản t́nh ca, dáng chăm chú nh́n xuống phím đàn, thả hồn mơ mộng... tôi đứng ngây dại ngắm nh́n h́nh ảnh đẹp dịu dàng, tươi mát đó, rộn lên nỗi yêu và phục nàng kể ǵ.

Không biết đàn th́ tôi hát. Hát là cái vốn trời cho chẳng mất công học hành ǵ cả. Hướng Đạo mà, lúc nào cũng hát lên cho đời tươi thắm, hát lên cho quên nhọc nhằn. Vợ tôi bảo:
- Anh có giọng tốt, hát cao và ấm, hát rất hay nhưng anh không biết nhịp để hát cho đúng, thật uổng!

Mỗi lần đi chơi xa, cho đỡ buồn trên quăng đường trường, tôi vừa lái xe vừa hát ông ổng. Nàng vợ tôi đề nghị:
- Để em đánh nhịp, tập cho anh hát theo...

Và nàng vỗ nhịp vào đùi tôi, chỉ tôi cách vào cùng cách giữ cho đúng nhịp. Tôi làm theo ngon lành, nhịp nào cũng đúng, được khen là giỏi! Nhưng sau đó nàng thả tôi bay solo, hát một ḿnh. Không có ai vỗ vào đùi, tôi lại lăng ba vi bộ đi trật nhịp như thường lệ khiến nàng ngán ngẩm chào thua luôn. Vậy mà tôi dám chơi bạo, một lần trong đám cưới cô em, không khí thân mật vui nhộn không thể tả. Tôi cao hứng và tưởng bở, leo lên sân khấu kêu ban nhạc uưnh điệu Tango cho tôi hát bài "Tiễn Bước Sang Ngang" tặng cô dâu chú rể.

Lúc đứng trước micro, nhạc trổi lên điệu mở đầu, tai tôi tự nhiên ù tịt, mặt cứ nghệt ra không biết "vào" ở cái chỗ nào và lúc nào! Nàng thầy ngồi dưới biết tôi quíu, nh́n lên bằng cặp mắt khuyến khích, bàn tay đặt trên đùi khe khẽ đập nhịp cho tôi trông thấy. Tôi thấy chứ. Nhưng bởi nàng đập nhịp trên... đùi nàng, không phải đập lên đùi tôi nên tôi chẳng cảm được ǵ, mặt vẫn thộn ra như ngỗng ỉa. Cuối cùng thấy lâu quá và trơ quá, tôi lấy lại tự tin, "dzô" đại, hùng dũng cất tiếng hát. Bấy giờ đến phiên ban nhạc nghệt mặt ra, anh nào cũng lúng túng nh́n tôi rồi nh́n nhau. Đám nhảy đầm th́ thay v́ đi tango, có cặp đi slow, có cặp đạp lên chân nhau nhưng lịch sự không dám kêu, có cặp đứng hẳn lại ngước mắt nh́n tôi như cử chỉ ái mộ dành cho ca sĩ Nhật Trường thứ thiệt.

Lần ấy vợ tôi lại được dịp khen tôi tài hoa nhưng cù lần, thông minh mà chậm hiểu.

- Em đă đánh nhịp, đă ra dấu mà sao anh không chịu vào? Anh hát loạn cào cào!

Tôi ngoan cố:

- Loạn hồi nào? Thiên hạ cũng vỗ tay quá trời chứ bộ?

- Em cũng vỗ tay. Vỗ từ lúc anh chưa hát xong để anh làm ơn đi xuống mà anh không chịu xuống.

Lại một lần đám em tụ tập hát Karaoke, đẩy tôi nhập cuộc. Với mấy vị khán giả người nhà, tôi không quản ngại. Tôi hát một bài không tên ǵ ǵ đó của Vũ Thành An nghe cũng nồng nàn nức nở ra phết. Thiên hạ dành cho một tràng vỗ tay nhiệt liệt. Bỗng có cậu em vợ từ ngoài đi vào thật thà phát biểu:

- Nhạc nó chơi kỳ quá. Anh ấy hát hay nhưng ban nhạc đánh đàn em thấy ngang ngang thế nào ấy!

Cậu em này là tay chơi đàn guitar cũng khá. Vợ tôi cười phá lên:

- Nhạc họ chơi đúng, ông ấy hát sai tông th́ có... Ông ấy không biết theo nhạc!

Tôi cười và hồn nhiên căi phứa:

- Người hát là chính, giọng hát là chính. Nhạc là phụ. Người ta bảo hát phải có nhạc đệm, tức nhạc là phụ. Tại sao nhạc nó không theo ḿnh mà lại bắt ḿnh phải theo nó?

  

Thế đấy. Vậy mà trời ạ, một hôm tôi bất ngờ nhận được một lá thư, trong thư kèm một bản nhạc có tựa đề hẳn hoi nhưng chỉ có gịng nhạc mà không có lời. Tôi ngẩn ṭ te. Người gửi là ông bạn Không quân vong niên Nguyễn Văn Quư của tôi ở Denver, Colorado. Tôi thắc mắc không hiểu ông niên trưởng có biệt hiệu "Cút Vương" định “đố vui để chọc” đàn em hay sao mà gửi cho một nắm đậu đen đậu trắng phơi trên giá nhạc nh́n mà phát khiếp.

Sau phút chưng hửng, tôi đọc thư mới biết rằng anh Quư không gửi lộn và cũng không có ư chọc ghẹo anh em chiến hữu nào sất cả. Thư anh viết rất nghiêm túc, kể chuyện Denver hôm đầu tháng 5 bỗng nhiên trời đổ tuyết liên tiếp ba ngày. Tuyết rơi ở vùng cao sơn Colorado đâu có chi là lạ. Nhưng hiện tượng tuyết rơi trái mùa vào tháng 5 phải là chuyện nghịch thường khiến người ta xôn xao chú ư.

Những bông tuyết bay bay trong gió, đổ xuống từng đợt mông lung ào ạt giữa vùng không gian xám xịt, quạnh quẽ âm u đă khêu dậy trong ḷng con người nghệ cảm nỗi buồn lặng lẽ, chạnh nhớ, chạnh thương, tiếc tưởng biết bao kỷ niệm trong đời. Những bông tuyết nở bung, chập chùng nhiễu loạn bay bay như hằng hà sa số cánh mai trắng từ lưng trời rơi xuống.

Anh mở đầu lá thư thế này, "Gần suốt tuần nay, Colorado đắm ch́m trong tuyết lạnh. Colorado không có "tháng Sáu trời mưa" mà chỉ có tháng Năm trời tuyết. Mưa tháng Sáu ở đâu đó tha thiết níu kéo bao nhiêu (Trời không mưa anh cố lạy trời mưa...) th́ tuyết tháng Năm ở đây vô duyên, lạc lơng bấy nhiêu, lạc lơng như ḷng ḿnh, vô duyên như t́nh đời..."

Và anh mở toang tâm sự, "...Tôi ngỡ ngàng trước sự bất ngờ này. Ngồi trầm ngâm trong nhà nh́n qua khung cửa sổ có tuyết giăng giăng mù mịt đất trời, tôi cảm thấy cô đơn thê thảm và buồn muốn khóc được. Thương ḿnh, thương người, thương cho đời bạc, và tiếc nhớ tất cả những ǵ đă qua đi, đă mất, đă c̣n, đă lỡ dở... Ở đây hàng năm vào mùa đông tuyết đổ rất nhiều, có chi là lạ? Nhưng tuyết bỗng nhiên đổ xuống trần gian ào ạt vào tháng Năm th́ thật trái mùa khiến ḷng ḿnh xốn xang bứt rứt trước cảnh tuyết rơi ngày hôm ấy và tôi không nhịn được, đă nổi hứng lấy đàn làm một bản nhạc. Tôi ngồi đàn một ḿnh, đặt một bản nhạc và chơi đi chơi lại, lấy tựa đề “Tuyết Tháng Năm” nhưng lời th́ mới chỉ bàng bạc trong đầu và tôi không vừa ư. Tôi xin gửi đến các anh chị, những người bạn thân mà tôi muốn chia xẻ... để các anh các chị đặt lời cho bản nhạc giùm tôi, biết đâu chẳng có người đặt lời hay và ư nghĩa để tôi giữ làm kỷ niệm..."

Anh gửi chung cho bốn năm người, mỗi người một bản in trên giấy trắng, trong đó có cả tôi, yêu cầu đặt lời cho bản nhạc. Tôi ngạc nhiên thú vị, không thể ngờ ông bạn vong niên củ mỉ củ ḿ của tôi lại "cầm kỳ thi tửu" và mạt chược đều tài đến thế. Tôi đă biết anh viết văn hay và sâu sắc nhưng anh không chịu viết. Nay lại thấy anh sáng tác nhạc nữa mới đáng nể.

Như tôi đă dài ḍng văn tự ở trên, vốn liếng âm nhạc của tôi là thứ vốn liếng ăn đong, nên ngoài cái sự nể, tôi c̣n thích thú và phục anh sát đất. Tôi yêu và phục anh Quư từ lâu. Về tài văn, tôi đă biết và tâm phục khi anh gửi một bài ngắn đóng góp cho Lư Tưởng. Chỉ một bài kỳ đó thôi, nhưng như nhát búa Tŕnh Giảo Kim, giáng cho một búa để đời, rồi thôi, không viết nữa. Nhưng chỉ một bài viết đó cũng đủ cho tôi nh́n thấy văn anh ư nhị và sâu sắc. Rồi lại tài thơ. Thơ anh rất hay nhưng anh khiêm nhượng, nói thơ anh làm chẳng ai khen, chỉ độc nhất nhà thơ, nhà phê b́nh văn học Nguyễn Mạnh Trinh khen thơ anh hay, lấy đăng báo - theo anh - có lẽ v́ Nguyễn Mạnh Trinh là cháu nên khen cho ông chú vui ḷng. Tôi phản đối lời khiêm nhượng đó. Tên tuổi Nguyễn Mạnh Trinh đâu phải dễ làm chuyện v́ nể nang mà đăng lấy ḷng những thứ thơ... thẩn chẳng ra ǵ? Thế rồi một hôm tôi gửi đến anh một bài thơ tôi làm lúc giận đời. Bài thơ đó được anh tâm cảm và nó đă gợi hứng để anh làm thơ san sẻ tâm sự, gửi tôi xem. Bài thơ rất hay, khiến tôi lại thêm một phen ngỡ ngàng trước thi tài của ông bạn già. Anh lấy tựa đề “Câu Chuyện Tạm Dung” để nói lên tâm sự ḿnh trong cảnh sống tha hương, mang nhiều ư nghĩa khiến tôi rung động.

Hôm nay cầm tay vợ

Bỗng thấy thương vô cùng

Ôi, những tháng ngày mùa hạ mùa đông

Chạy ngược chạy xuôi t́m thế sống

Tôi chợt thấy

Đôi bàn tay dại khờ tê cóng

Sờ thân ḿnh rát bỏng thịt da

Anh Quư nói đến vợ ḿnh, bà Tú Xương thời đại, qua đây tưởng an nhàn sung sướng nhưng vẫn làm người phụ nữ Việt nam cần cù đức hạnh "v́ tầm nên phải chạy dâu", vất vả cùng chồng nuôi con ăn học, lao động miệt mài trong guồng máy xă hội văn minh... để hiếm hoi lắm anh mới có được phút giây rung động t́nh già "dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ" cầm đôi bàn tay vợ, dạt dào thương cảm nh́n nét phong trần tủi cực của người bạn đời chung thủy, bùi ngùi cho thân phận cầu thực tha phương. Thương người vợ làm lụng vất vả hai mươi mấy năm trường khiến những ngón tay ngà yêu dấu ngày xưa biến thể, sưng húp. Thương những đứa con, đứa cháu nói tiếng Mỹ rành hơn tiếng Việt. Thương bà mẹ đă nằm xuống ở quê nhà không có đứa con nào bên cạnh...

Con đường đi nắng sớm nhạt nhoà

Quăng đường về trời chiều tuyết đổ

Rồi đèn xanh đèn đỏ

Đợi đợi chờ chờ

C̣n phút nào cho lũ con thơ

C̣n phút nào cho ḿnh cho vợ?

T́nh yêu vợ thương con nồng nàn sâu đậm khiến anh đỏ hoe nước mắt trong những giây phút mủi ḷng, ngay cả những lúc lái xe, ngừng trước ngă tư, trái tim nhói buốt khi nghĩ về thân phận lưu đầy cùng bao nhiêu chuyện phiền hà xảy ra ở chung quanh, khiến cho đời sống trở nên mệt mỏi cực cùng, ngao ngán cực cùng:

Nhưng nếu chỉ có thế

Chẳng nói làm chi

Tôi c̣n nghe, anh cũng c̣n nghe

Tiếng bấc tiếng ch́ xỏ xiên đưa đẩy

Vẫn mấy người anh em

chuyên nghề tháu cáy

T́m cơ thọc gậy bánh xe...

Nhan nhản những con người lấy làm sinh thú, tươi cười hớn hở khi gây được khổ đau cho đồng loại. Những tên hề múa rối chạy lăng xăng, xin xỏ lăng xăng t́m chức vụ, kiếm chút danh hờ hăo điểm trang cho cái đời hèn:

Trẻ không tha, già cũng không tha

Lạ quen ǵ bất chấp

Niềm tin yêu chân thật

Biến thành nỗi nghi ngờ

Đôi mắt nh́n nhau xa lạ ngác ngơ

Ngoảnh mặt cúi đầu câm nín

Tôi lại thấy và anh cũng thấy

Những con thoi chạy đi chạy lại

Trán bóng mặt trơ

Lăng xăng tay quạt tay cờ

Ồn ào chầu môi chĩa mỏ

Và những đấng đầu to óc nhỏ

Cúi gập ḿnh v́ miệng há mắc quai

Con trẻ ngẩn ngơ buông tiếng thở dài

(Có đứa đành hanh ngán ngẩm

Ôi, cứ tưởng là người, ngờ đâu là ngợm!)

Bức tranh đời u ám có những tảng màu nham nhở bầy trên mảnh đất tạm dung đêm ngày ám ảnh khiến anh thao thức sầu đời:

Câu chuyện tạm dung

C̣n rướm máu con tim

Khắc khoải canh trường lệ nhỏ

Chuyện trẻ thơ không nói rành tiếng Mẹ

Nghe lời ru không hiểu nghĩa yêu thương

Nào biết bên kia bờ Thái B́nh Dương

Có giải đất mang h́nh chữ S

Nơi đó là quê hương đích thực, là đất nước đích thực của anh, của những con người c̣n ắp đầy t́nh cảm thiêng liêng gắn bó, dù đă phí hoài cả tuổi thanh xuân cho cuộc tương tàn, đă khổ đau và khứng chịu nhọc nhằn lao ḿnh vào cuộc chiến để cuối cùng phải lưu lạc tha hương, những đêm cô quạnh đầm đ́a nhỏ giọt thương thân, thương người ở lại:

Chuyện đứa em tuy thoát đời tù ngục

Vẫn bàng hoàng trước đêm tối mông lung

Giấc ngủ chập chờn

Nắng sớm chiều mưa tất bật

Chuyện người Mẹ tuổi đời chồng chất

Gọi tên con qua giấc mê dài

Tiếng gọi con đ̣i đoạn đơn côi

Khi nằm xuống không người vuốt mắt

......

Và chuyện người em gái

Tuổi chớm đôi mươi từ buổi tôi đi

Gót nhỏ đường khuya ai đưa em về

Ai vuốt tóc thơm ru em vào mộng?

Áo trắng cổng trường ch́m trong dĩ văng

Em ước mơ ǵ em ơi?

Em ước mơ ǵ?.. C̣n anh, anh chỉ có điều mơ ước nhỏ mọn và chân thành, mơ ước và van cầu con người đừng bội bạc với nhau, đừng tàn ác với nhau, nhất là trong cảnh sống và đời sống lưu đầy, cần và thèm khát những t́nh cảm tươi mát, êm đềm làm thăng hoa đời sống:

Xin giữ lại dùm tôi

Một chút t́nh nho nhỏ

Một chút t́nh đất lạ

Một chút t́nh quê hương

Và cả những đêm ngủ yên b́nh thường

Như những ngày nằm trên ḷng Mẹ

Tiếng vơng trưa hè

Điệu ru ngái ngủ

Lời Mẹ ru như "Tiếng nước tôi"

Nhưng sao hôm nay

Nghe buồn như tiếng hát dân Hời

Nhưng sao hôm nay

Nghe như c̣n như mất

Trời Denver tuyết rơi hiu hắt

Phố xá Denver chủ nhật vắng người

Bước tới bước lui

Chỉ thấy hàng cây lá đổ

Ngó tới ngó lui

Chỉ thấy trời cao lộng gió...

Tôi đă ứa nước mắt khi đọc những ḍng thơ đầm đ́a thương tủi đó. Tôi rất đỗi cảm thông, cực cùng chia xẻ cái tâm sự u buồn của người bạn vong niên, một người anh, một chiến hữu, một người đồng chí hướng có cùng tôi niềm thao thức không phải cho chỉ riêng ḿnh mà là cho người, cho đời, cho anh em bạn hữu và cho những điều danh diện. Thương anh, tôi cũng thấy thương tôi, cái thằng tôi vô tích sự đă bao phen hăm hở “cầm vàng mà lội qua sông"... bởi quá tin người và lụy v́ lư tưởng.

Cái tâm sự của tôi c̣n đắng cay ngột ngạt hơn anh nhiều, c̣n chua sót đau đớn hơn anh nhiều. Nhưng tôi đă nhủ ḷng thôi hăy t́m nơi bóng mát nghỉ ngơi và lánh xa chốn hôi tanh ân oán. Tôi bảo tôi hăy quên và tha thứ. Tôi dặn tôi thôi đừng nóng giận và hăy bưng tai nhắm mắt. Tôi tập cho tôi biết mỉm cười và biết đưa lưng nhận chịu đ̣n thù để trả xong cái "nghiệp" ḿnh đă lỡ lầm ngu dại khoác lên người. Tôi nhủ tôi như thế và luyện cho ḿnh tính "nguội". Tôi đă học được cách thản nhiên trước cảnh bất ưng, biết chịu nhịn như Hàn Tín ḷn trôn thằng vô lại giữa nơi kẻ chợ mà ḷng vui vẻ, thoải mái biết ngần nào. Tôi đă t́m ra hạnh phúc trong chập chùng bất hạnh và "ngộ" được nhiều điều, nhất là lẽ sắc không, sống chết, mất c̣n của kiếp nhân sinh, theo Phật đạo. Anh Quư với tôi có rất nhiều điểm tương đồng, tri kỷ và tôi kính trọng, cảm thông, gần gụi, chia xẻ cùng anh những vui buồn trong đời sống, những băn khoăn khắc khoải về đất nước, quê hương và cố gắng ǵn vàng giữ ngọc cho cái danh dự chung bị người đang tâm chà đạp...

Anh nhờ vả ǵ tôi cũng sẵn sàng, nhưng đặt lời cho bản nhạc th́ quả là chuyện chưa bao giờ tôi nghĩ đến. Lư do dễ hiểu là tôi không biết nhạc, nh́n vào trang giấy của anh Quư viết những nốt nhạc bằng computer, tôi mù tịt. Nhưng lá thư anh viết gửi chung mấy người bạn có những lời chí t́nh khiến tôi không thể xem là thường v́ anh đă tín cẩn và trang trọng trao đặt tâm tư để mong được cảm thông và chia xẻ. Tôi phải góp phần ḿnh đáp lại ḷng tin cậy đó bằng cách này hay cách khác cho khỏi phụ ḷng người bạn vong niên.

Tôi loay hoay mất hai ba ngày mới chợt nghĩ ra có "cứu tinh" ngay bên cạnh mà lú lẫn không để ư. Tôi hí hửng gạ nàng vợ:

- Em ơi, em lấy guitar đàn dùm anh bản nhạc của anh Quư để anh nghe và đặt lời nhé?

Nàng vợ của tôi có vẻ ngần ngại:

- Lâu lắm em đâu có cầm đến cây đàn? Móng tay em dài quá, đàn làm sao được.

Tôi cố thuyết phục. Cuối cùng nàng bảo, thôi để em thử đàn bằng piano xem. Thế là tối hôm đó, sau bữa cơm, vợ tôi ngồi đánh piano, tôi lấy ghế ngồi bên cạnh, nghe tiếng đàn để đặt lời cho bản nhạc. Tôi bảo nàng đánh từng câu, có khi đánh đi đánh lại một câu cả chục lần để tôi nghe kỹ và lựa lời cho đúng âm vận và có ư nghĩa để diễn tả tâm t́nh vào nốt nhạc. Tôi nghĩ đem thơ phổ nhạc có lẽ dễ hơn công việc tôi đang làm v́ đặt lời cho bản nhạc có sẵn phải g̣ bó theo âm điệu, trong trường hợp này, c̣n phải theo tựa đề bản nhạc đă được tác giả nêu ra, là "Tuyết Tháng Năm".

Hai vợ chồng tôi đêm hôm đó như đôi vợ chồng “xẩm xoang”, vợ đàn chồng viết rồi cả hai ông ổng hát lên, chọn lời, chọn chữ, tranh luận, bàn căi để tôi gọt đẽo câu văn, h́ hục đến nửa đêm mới tạm xong việc đặt lời cho bản nhạc. Trước khi làm công việc này th́ ngại ngần nhưng khi bắt tay vào, tôi đầy hứng khởi, tự đặt ḿnh vào tâm trạng ông bạn già để suy tư, cảm xúc dùm anh, bằng tâm hồn của anh, người nghệ sĩ có trái tim yếu mềm, dễ dàng xúc động.... Tôi thấy tôi ngồi trong khung cửa sổ nhà anh Quư nh́n trời giăng giăng tuyết, mông lung buồn nhớ về dĩ văng, chạnh ḷng suy tưởng đến kiếp lưu đầy hiện tại và bâng khuâng trước viễn ảnh tương lai thật cận gần của cánh chim bằng ôm hờn vong quốc trong buổi hoàng hôn cô quạnh của cuộc đời... Tôi thả hồn sống trong tâm cảnh đó, bằng t́nh cảm và suy tưởng của anh Quư để cho ngọn sóng ḷng trôi dạt theo trí tưởng mà đặt lời cho bản nhạc. Nàng vợ tôi như cũng "say" với cơn say của tôi, hứng t́nh góp ư.

Tối hôm sau, hai vợ chồng "hát xẩm không tiền" lại ngồi trước dương cầm tiếp tục làm cuộc xẩm xoang. Bản nhạc đă có lời và lời thích hợp với tựa đề, tôi viết dưới khuôn nhạc bỏ trống, sửa đi sửa lại, tính scan rồi e-Mail cho anh Quư, để anh ngạc nhiên chơi v́ tính từ hôm nhận được thư anh đến ngày vợ chồng tôi hoàn tất công tŕnh "sáng tác" chỉ không đầy tuần lễ! Hai vợ chồng tôi đều vừa ḷng, thích thú với lời bản nhạc. Quả thật không phải "mèo khen mèo dài đuôi" mà v́ tôi đă thực sự gói ghém cả tâm trạng ḿnh vào đó và nó đă nói lên được "tiếng ḷng" của ít nhất ba người chúng tôi là anh Quư và hai nhạc sĩ xẩm xoang bất đắc dĩ là tôi và nàng vợ. Chính tôi, khi nghe nàng vợ hát lên bài hát, đă xúc động, rưng rưng nhoà lệ.

Ḿnh ngồi nơi đây, bên ngoài tuyết đổ

Ḷng sầu khôn nguôi buồn thương ngày qua

Hồn ta trống vắng đâu rồi bóng h́nh

Dáng ngồi ngoan hiền ngày xưa bên anh?

Saigon yêu ơi đă khuất xa rồi

Mộng đời chia phôi c̣n đâu ngày vui?

Mùa Xuân đă chết trong ḷng chúng ḿnh

Biết c̣n bao giờ gặp lại người năm xưa...

Thương ơi, bây giờ ta chỉ c̣n mơ

Mơ ngày về chốn quê xưa

Hôm nay trời bỗng tuyết em ơi!

Tuyết Tháng Năm buồn sũng hồn tôi

Một ḿnh đơn côi trông trời tuyết đổ

Giọt buồn rơi rơi chạnh thương đời ta

Rồi đây héo úa chôn vùi xứ người

Ôi đời lưu đầy để lại ǵ nơi đây?...

Tôi nghẹn ngào, nàng vợ tôi hát xong cũng im lặng chia xẻ với tôi niềm xúc cảm. Ḷng tôi thấm đẫm niềm hoài cảm mênh mang. Tôi muốn gửi ngay lời bản nhạc cho anh Quư nhưng tôi chưa hoàn toàn hài ḷng v́ có một hai chữ tôi cho rằng vẫn chưa ổn, không hay. Thí dụ như câu "Dáng ngồi ngoan hiền ngày xưa bên anh...", lúc đầu tôi viết là "Dáng người ngoan hiền ngày xưa bên nhau...", là tôi nhớ tới h́nh ảnh nàng vợ tôi khi mới quen, c̣n là cô bé học tṛ đang tuổi cài trâm ngây thơ, thánh thiện. Câu "Saigon yêu ơi đă khuất xa rồi", lúc đầu là "Này người yêu ơi đă khuất xa rồi" để nhân cách hoá Saigon như người t́nh chung thủy của những mảnh đời xa xứ. Câu “Hôm nay trời bỗng tuyết em ơi" (hoặc "Ô hay trời bỗng tuyết em ơi"), trước đó là "Hôm nay trời tuyết giá em ơi" nghe không hay và không nói lên được cái ngỡ ngàng của tháng Năm tuyết đổ trái mùa, chỉ người Denver mới “cảm” được toàn vẹn ư nghĩa của chữ "bỗng". Và cuối cùng, câu “Ôi đời lưu đầy để lại ǵ nơi đây?” đă được sửa lại từ “Ôi đời lưu đầy c̣n lại ǵ nơi đây?". “Để lại ǵ” mang ư nghĩa của sự ra đi để lại tất cả, nhẹ nhàng thanh thản không đem theo ǵ về bên kia thế giới. Vậy th́ ta phải làm điều cao đẹp để mai sau chết đi c̣n được đời thương tưởng và nhớ tiếc. "C̣n lại ǵ" mang ư nghĩa của sự "bỏ sót", đă đem đi hết nhưng c̣n cái ǵ đó bỏ sót lại cho đời và luyến tiếc.

Tôi loay hoay chọn t́m ngôn ngữ như chơi tṛ ô chữ. Mỗi lần nghĩ ra một chữ đắc dụng hơn, tôi mừng rỡ te tái chạy đi lấy bản nhạc để đổi lời hay ghi nhớ để về nhà sửa lại. Có khi nửa đêm tôi vùng giậy t́m bút viết lên mảnh giấy, hôm sau đem bàn với nàng vợ cho bản nhạc được đầy đủ ư nghĩa và truyền cảm hơn. Khi thấy đă tạm được, tôi gọi anh Quư, nói cho anh biết, yêu cầu nàng vợ tôi hát để anh nghe. Anh có vẻ rất thích thú, khen hay và đề nghị vợ tôi hát thêm một lần nữa cho chị Quư thưởng thức và giục tôi gửi ngay cho anh một bản.

Tôi gửi cho anh qua e-Mail. Ngay tối hôm đó tôi nhận được hồi âm của ông bạn già chiến sĩ ngày xưa, bây giờ là văn sĩ, thi sĩ, nhạc sĩ và... koong sĩ tài hoa. Anh viết, “Hôm nay sau khi đưa bà xă đi làm, tôi về nhà e-mail cho anh chị rồi mang đàn ra tập hát lời nhạc anh chị viết (hát một ḿnh và hát thầm thôi). Tôi thấy thấm thía quá. H́nh như có lúc tôi đă khóc, khóc thật sự. Nước mắt chảy xuống má xuống môi, khi hát đến mấy câu cuối của bản nhạc

Một ḿnh đơn côi trong trời tuyết đổ

Giọt buồn rơi rơi chạnh thương đời ta

Rồi đây héo úa chôn vùi xứ người

Ôi đời lưu đầy để lại ǵ nơi đây...?

Cám ơn anh chị đă cho tôi những giây phút tuyệt vời, trong đó tôi đă t́m thấy con người đích thực của ḿnh..."

Tôi cũng cám ơn anh. Cám ơn t́nh bạn trong sáng của những người thương hiểu và quư trọng nhau. Bản nhạc được thành h́nh khởi từ ḍng nhạc tâm tư phát xuất từ đáy hồn nghệ cảm của anh và rồi vợ chồng tôi chung góp phần kiến tạo nên tác phẩm cộng đồng này. Có thể nó chỉ "hay" và ư nghĩa đối với anh chị Quư và vợ chồng xẩm xoang chúng tôi mà thôi. Như thế cũng là quá đủ. C̣n như có thêm những Bá Nha, Tử Kỳ khác cảm thông chia xẻ th́ càng quư.

Anh viết cho tôi, "Tôi thật cảm kích v́ không ngờ bản nhạc lăng nhăng của tôi được anh chị lưu tâm đến nhiều như thế. Sự lưu tâm của anh chị đă khiến tôi cảm thấy "Tuyết Tháng Năm” trở thành cái ǵ thật thân quen, gần gũi, không lạc lơng vô duyên nữa. Bản nhạc lăng nhăng này bây giờ đối với tôi cũng đă trở thành một "tuyệt phẩm" v́ trong đó có t́nh anh, t́nh chị, mặc dầu bản nhạc không được chỉnh lắm về mặt nhạc lư (tôi rất lơ mơ về cả nhạc lư lẫn đàn địch)...

Qua lời viết của bản nhạc, anh chị đă thể hiện giúp tôi nói lên phần lớn nỗi niềm của ḿnh. Điều đó khiến tôi thấy ḷng ấm lại. Đây là lần đầu tiên tôi sáng tác nhạc và gửi đến vài người. Bởi v́ buồn quá, nhớ quá. Buồn và nhớ đến phát khùng lên và chính cái "phát khùng" đă đưa đẩy tôi làm cái việc khùng điên này..."

Tôi hiểu v́ đâu anh buồn đến phát khùng v́ chính tôi cũng nhiều khi buồn và cảm thấy cô đơn đến phát khùng, muốn nổi loạn mà không phát khùng, không nổi loạn được nên cái "buồn khùng" nó càng nặng nề, thấm thía. Anh phát khùng mà sáng tác được bản nhạc như vậy là tôi phục anh hết cỡ. Có bao nhiêu người muốn "khùng" như anh Quư mà không khùng được? Trong đó có tôi.

 

Đào Vũ Anh Hùng

 

     

Trang Thơ & Truyện: Đào Vũ Anh Hùng                |                 www.ninh-hoa.com