ĐI DỰ ĐÁM CƯỚI
Tạp ghi của
Vinh Hồ

 



Cô Dâu và Chú Rể

? ˜ { @
 


 1) CƯỚI HỎI XƯA NAY

 

Người Việt Nam từ ngàn xưa h́nh như ai cũng thích cầm kỳ thi họa, quư trọng kẻ sĩ, yêu người văn chương, trân quư truyền thống tập tục và đạo lư cổ truyền. Có thể nói đó là những điểm son rạng ngời trong nền văn hóa Việt Nam.
 Nói đến văn hóa VN là nói đến đời sống văn minh tinh thần của người VN bao gồm nhiều lănh vực, trong đó có phong tục, tập quán, v… v…
Đám cưới là một trong những phong tục, tập quán của người VN đă có từ lâu đời.

Thời phong kiến, việc cưới gả hết sức rắc rối rườm rà dựa theo sách vở của người Trung Hoa: người ta chú trọng đến môn đăng hộ đối, trai gái phải hợp tuổi tác, phải có đủ lục lễ. Muốn có một cô vợ khổ sở trăm bề! Chưa hết. C̣n phải làm rể 3 năm, phải nạp tiền cheo cho làng, phải chịu thách cưới. Nói về thách cưới th́ thật là ê chề: nếu đổi ư không gả th́ cứ “thách cho cao để mà bỏ”, nhưng bên nhà trai chẳng chịu bỏ mà quyết cưới cho được, bằng cách đi vay đi mượn, để rồi khi cưới được cô dâu về nhà th́ tha hồ hành hạ cô dâu để trả thù, nên mới có cảnh:

 

Chiều chiều ra đứng ngơ sau

Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều


Đám cưới phải có ông mai, có chủ hôn, đặt bàn thờ gia tiên, bàn thờ tơ hồng…
Chưa cưới th́ phải “nam nữ thọ thọ bất thân”, phải làm rể: “làm rể ăn cơm nguội ngủ nhà ngoài”, phải lễ phép, không được bước qua khỏi cửa mạch. V́ cha mẹ “đặt đâu con ngồi đó” nên cô gái không biết mặt anh chàng ra sao, muốn biết chỉ có cách trổ vách để nh́n lén. Đến ngày vu quy mới giáp mặt, lễ Hợp Cẩn (c̣n gọi là Giao Bôi) cô dâu rót rượu dâng chồng, chú rể lấy trầu trao vợ, chỉ có thế mà sống đời, sanh con đàn cháu đống, ít có chuyện ly dị như bây giờ.

Ngày xưa có tục tảo hôn là một hủ tục, đến thời Tự Lực Văn Đoàn th́ bị chống đối quyết liệt.

Theo nhà thơ Song Nhị: ” Kể từ sau năm 1945 tục lệ thách cưới, dạm ngơ, vấn danh, tiền cheo, nạp tài... không c̣n nữa. Thanh niên thiếu nữ cũng lập gia đ́nh ở tuổi chững chạc hơn. Càng về sau càng nhiều những cặp hôn nhân già dặn, cả về tuổi tác lẫn vốn sống.”
 Sau năm 1975, một trong những tài sản tinh thần mang theo của người Viêt hải ngoại là tập tục cưới gă, nay đă trở thành truyền thống.
 Tôi ở Mỹ mười hai năm, tham dự nhiều đám cưới, thấy mỗi đám có mỗi cái hay cái đẹp riêng, nhưng nh́n chung vẫn giống nhau ở chỗ tất cả c̣n duy tŕ một số nghi thức tập tục cổ truyền hay đẹp trong các lễ hỏi, lễ cưới rất trang trọng, cao quư và đẹp đẽ.
 Chỉ có những tiệc cưới tổ chức tại nhà hàng (hay tại các hội trường Mỹ) th́ giờ giấc hay trễ nải, đó là một khuyết điểm lớn của người VN hải ngoại chưa thể sửa đổi được. Giấy mời ghi 6giờ 30 chiều nhưng đám nào cũng bắt đầu sau 1, 2 tiếng, có khi 3 tiếng. Nghe MC chào mừng quan khách xong tới phần giới thiệu hai họ, phù dâu, phù rể, cô dâu, chú rể, rồi đại diện hai họ lên phát biểu, có ông nói dai nói dài đến gần nửa giờ… Chờ đợi cho đến khi được mời nhập tiệc th́ ai nấy cũng đều đói ră rời, nh́n quan khách người Mỹ biểu lộ sự bực dọc… dù không phải là chủ gia, tôi cũng cảm thấy áy náy sao sao ấy. Sự khó chịu lâu ngày trở thành quen với câu phương ngôn mà ai cũng thuộc:
 “Không ăn đậu không phải Mễ, không đi trễ không phải Việt Nam”
Tiệc cưới thường thuê nhạc sống với quan niệm ban nhạc càng hùng hậu càng sang trọng, và âm thanh cứ mở thả ga xập x́nh làm thực khách đinh tai nhức óc.
Chào bàn là một thủ tục mới lạ, cha mẹ hai bên cùng cô dâu chú rể đến từng bàn để ra mắt và cảm ơn, người đại diện bàn (thường cao tuổi nhất) đứng lên chúc mừng và gởi một xấp b́ thư thay quà cưới.
Có đám đặt một cái hộp nơi bàn ghi danh (người Mỹ gọi là Happy Well: cái Giếng Hạnh Phúc) để quan khách gởi b́ thư chúc mừng.

Tóm lại, qua thời gian, không gian, nhất là tại Hoa Kỳ hiện nay, đám cưới thường tổ chức rất sang trọng, rất lớn, 400, 500 khách là thường. Có người phải bay từ hàng ngàn dặm để đến dự một đám cưới, và nhiều người phải mất ít nhất 4 giờ để dự một tiệc cưới kéo dài lê thê. Đề nghị không nên kéo quá dài thời gian, mọi phát biểu (kể cả MC) đều nên ngắn gọn (lời ít ư nhiều) và tất cả mọi gia chủ đều nên giữ đúng giờ giấc ghi trong thiệp mời để trở thành thói quen tốt. Trong Thiệp Mời nên kèm theo tờ Chương Tŕnh có tiết mục giờ giấc và ghi chú: “Tiệc cưới bắt đầu đúng giờ” Đám nào cũng bắt đầu đúng giờ th́ không ai c̣n dám đi trễ nữa. Hy vọng khuyết điểm về sự trễ nải giờ giấc trong Cộng Đồng sẽ sửa được. Tôi có dự một buổi lễ quan trọng của người Mỹ với số khách tham dự gần 1 ngh́n người, nhưng kéo dài không quá 3 tiếng, và vị chủ tọa (có bằng cấp Tiến sĩ) lên phát biểu chỉ có 3 câu mà thôi.  Thế mới biết ở các xứ văn minh người ta tôn trọng người khác và q trọng th́ giờ như thế nào?

 

2) ĐI DỰ ĐÁM CƯỚI

 

Để minh họa cho bài viết này, tôi xin kể lại một đám cưới mà tôi đă đi dự cách nay hai năm vào mùa Thu, mùa có khí hậu không nóng lắm, không lạnh lắm, mùa dễ chịu nhất tại nơi tôi cư ngụ: thành phố Orlando. Và càng thích thú hơn v́ đó là đám cưới của một gia đ́nh Hoàng tộc gốc Cố Đô làm sui với một gia đ́nh đồng hương Ninh Ḥa quê tôi:

 

Ninh Ḥa có núi Vọng Phu

Có Sông Dinh chở thiên thu cuộc t́nh

Cố Đô có núi Ngự B́nh

Có Sông Hương chảy thắm t́nh nước non

Đường dài hun hút chân bon

Yêu nhau t́nh vẫn sắt son một ḷng

 

Gia đ́nh nhà gái: ÔB Bảo Đồng hiện ở Orlando, FL, gốc Huế, thuộc Hoàng tộc nhà Nguyễn:

 

Miên Hồng Ưng Bửu Vĩnh

Bảo Quư Định Long Tường

Hiền Năng Kham Kế Thuật

Thế Thoại Quốc Gia Xương.

 

(Bốn câu thơ tứ tuyệt trên do Vua Minh Mạng làm để dùng trong việc truyền ngôi. Con vua Minh Mạng mang chữ Miên, tức Hoàng Thái tử Miên Tông lên ngôi là Vua Thiệu Trị, truyền ngôi cho Hoàng tử thứ hai là Hồng Nhậm lên ngôi: Vua Tự Đức. Vua Hàm Nghi mang chữ Ưng tức Ưng Lịch. Vua Thành Thái tức Bửu Lân con Thụy Quốc công Dục Đức, vua Bảo Đại tức Vĩnh Thụy.)

Ô.Bảo Đồng mang chữ Bảo (hệ tứ chánh)

Cô dâu: Công Tằng Tôn Nữ Cẩm B́nh, Út nữ

Gia đ́nh trai: Bà quả phụ Nguyễn Công Long, hiện ở Garden Grove, CA, gốc Ninh Ḥa.

Chú rể: Nguyễn Công Thanh, thứ nam

Ô.Bà Nguyễn Công Long trước 1975 là chủ xe đ̣ Thành Long ở số 12 Trịnh Minh Thế, đường lên ga Ninh Ḥa, có 10 người con 6 trai 4 gái. Người anh lớn là Nguyễn Thái Anh di tản qua Mỹ năm 1975, hai anh Nguyễn Thành Sơn, Nguyễn Hữu Thạch vượt biên qua Mỹ năm 1985, đến năm 1991, th́ cả gia đ́nh qua hết, đoàn tụ đầm ấm tại CA.

 


Ba Má Cô Dâu và Mẹ Chú Rể

 

Lễ Hỏi: sáng ngày Thứ Bảy 6/8/2005, tổ chức tại tư gia ÔB. Bảo Đồng, Orlando, do Mục sư Nguyễn Hoài Đức chủ lễ. Phía họ trai có 30 người dự, lễ vật gồm 8 quả (1 dỉ trầu lá, 15 trái cau, rượu 2 chai Martin, trà, trái cây, bánh, bánh phu thê, xôi gấc, 1 con heo quay, bánh hỏi, nữ trang: nhẫn hỏi…) do thanh niên bưng. Chủ hôn là anh Thái Anh. Có ca đoàn H.T. Tin Lành hát mừng, yến tiệc do nhà gái khoản đăi, trong đó có các món đặc sản Ninh Ḥa như nem chua, tôm… do họ trai gởi trước.

 


Lễ Hỏi

 


Lễ Vật

 

Lễ Thành Hôn và Vu Quy: được cử hành tại Thánh Đường Tin Lành Orlando lúc 2:00 PM đến 4:00 PM ngày Thứ Bảy 6/8/2005 gồm khoảng 100 người tham dự, do Ms Quản Nhiệm chủ lễ.

Tiệc Cưới: tổ chức tại Asociacion Borinquena de Floride Central, Orlando: lúc 7:30 PM – 12:00PM cùng ngày, do Nhà hàng Hào Hoa phụ trách, có khoảng 400 người tham dự.

Phía họ gái: Tất cả gần 400 khách là họ hàng, thân hữu nhà gái hầu hết định cư tại FL.

 


Đàng Gái

 

Phía họ trai gồm 40 người ngồi 4 bàn đến từ CA, Tennessee, trong đó có phu nhân của bạn Vơ Ngọc và anh Lê Văn Trủy đến từ MN.

Trong phần nghi thức ngắn gọn, Anh Thái Anh đại diện nhà trai, Ô. Bảo Đồng đại diện nhà gái lần lượt lên sân khấu phát biểu và cảm tạ bà con hai họ cùng quan khách vài ba câu, trước khi vào dạ tiệc.

 


Đàng Trai

 

Trong dạ tiệc có lễ cắt bánh cưới, và chương tŕnh văn nghệ giúp vui đặc sắc do Ns Mai Trí Dũng phụ họa qua tiếng đàn Keyboard, cùng các giọng ca trẻ được hâm mộ hàng đầu tại Orlando như Nhật Huy, Tường Vi, v…v… Tiếp theo là phần dạ vũ mừng tân hôn.

 


Cắt Bánh

 

Đặc biệt họ nhà gái có các tiếng hát:

Ô. Bảo Đồng (thân phụ cô dâu) đơn ca: Bây Giờ Tháng Mấy của Ns Từ Công Phụng (Bây giờ tháng mấy rồi hỡi em. Lênh đênh ngàn mây trôi êm đềm…)

Bà Bảo Đồng (thân mẫu cô dâu) đơn ca nhạc phẩm mang tên “Yêu” của Ns Trần Thiện Thanh.

Bs Tôn Thất Liêm đại diện Hội Đồng Hương Thân Hữu Huế lên sân khấu tặng q, chúc mừng cô dâu chú rể loan phụng ḥa minh, bách niên giai lăo…

Đặc biệt họ nhà trai có các tiếng hát:

Anh chị Nguyễn Thái Anh & Nguyễn Bích Chân (anh và chị dâu của chú rể) song ca: Lối Về Xóm Nhỏ (Về thôn xưa ta hát khúc hoan ca. Tầm mai chín gởi anh dâng mẹ hiền…)

Anh Nguyễn Hữu Hạnh (con người Bác Hai Nguyễn Công Minh cuả chú rể) đơn ca 2 bản: T́nh Là Sợi Dây Tơ (Tiếng khóc không vơi được nỗi sầu đâu em. Tiếng hát không vơi được nỗi buồn ấm êm…). T́nh Yêu Thủy Thủ (Mắt em màu trùng dương. Tóc em như sóng cồn…)

Anh Nguyễn Bửu Lộc (con Bác Hai của chú rể) đơn ca: Thuở Ấy Có Em (Thuở ấy có em anh chưa từng buồn. Chưa đi ra ngoài đường nhỏ không tên…)

Cô dâu & chú rể ra sàn nhảy d́u nhau từng bước du dương đầu đời trước tiếng vỗ tay nồng nhiệt của mọi người thay cho lời chúc mừng gởi đến đôi bạn trẻ đẹp nhất trong đêm dạ tiệc:

 

T́nh và duyên là nụ hoa kết trái

Như đôi uyên ương sưởi ấm đời nhau

Xin chúc B́nh & Thanh đẹp mối duyên đầu

Yêu nhau măi măi, suốt đời chung thủy

 

 

Quan Khách

 

Tôi rời bàn đến chào các anh chị em đồng hương Ninh Ḥa thuộc họ đàng trai đang ngồi gần sân khấu. Anh Thái Chân bắt tay tôi hỏi:

-       Xin lỗi anh có phải là Vinh Hồ không?

Tôi ngạc nhiên:

-       Ủa sao anh biết tên tôi?

-       Bởi v́ tôi có thấy h́nh anh đăng trên Trang Web Ninh-Ḥa.

-       Anh có đọc www.ninh-hoa.com à?

-       Vợ chồng chúng tôi tối nào chẳng lên Ninh-Ḥa DOT com đọc, chúng tôi rất thích.

 

Tôi được các anh chị Thái & Chiên, Bảo & Khanh, Hữu Hạnh, Bửu Lộc, Văn Trủy… rót rượu, mời nâng ly chúc mừng cô dâu chú rể và cũng để mừng ngày chúng tôi, những đồng hương xa xứ t́nh cờ gặp nhau trong tiệc cưới đặc biệt này.

Có thể nói đây là lần đầu tiên tôi đi dự một đám cưới tuyệt vời đáng nhớ v́ đă duy tŕ được truyền thống tập tục cổ truyền hay đẹp của dân tộc VN ở xứ người, cũng như trong buổi dạ tiệc đă giữ đúng giờ giấc, phát biểu ngắn gọn, được các bậc cha mẹ, anh chị em hai họ lên chia vui bằng những bản nhạc Việt Nam vui tuơi, trữ t́nh trong giờ phút thiêng liêng, trọng đại, chắc chắn cô dâu & chú rễ đă đón nhận một cách trân quư và xem đó như là những gói quà yêu thương mang theo trong cuộc đời lứa đôi của ḿnh.

 

 

Vinh H
12/11/2007

Trang Văn Học Nghệ Thuật của Vinh Hố

 


 

        Trở về www.ninh-hoa.com