Truyện: HUYỀN TRÂN CÔNG CHÚA
     Trương Thanh Sơn

   
 

Phần 3:

? ˜ { @

Mùa xuân năm Nhâm Dần thành Thăng Long hăy c̣n co ro trong cái rét nàng Bân. Các cửa sổ đều buông rèm lặng ngắt và các công nương ngà ngọc hăy c̣n ủ ḿnh trong những chiếc chăn bông. Nhưng các sứ thần phương Nam đă làm ấm lên bằng cả một đoàn ngựa xe chất đầy bạc vàng và sản vật quư hiếm. Hàng trăm tấm da hổ, hàng chục ngà voi và hàng ngàn tổ yến. Những ché rượu, những buồng cau bằng vàng. Những gỗ đàn hương và trầm kỳ. Lại c̣n có cả một đoàn thợ thủ công.

Đấy không phải là những lễ vật cống nạp như thường lệ mà là sính lễ của Chiêm vương dâng nạp để xin cưới Huyền Trân. Có lẽ từ xưa đến giờ, ngoài Sơn tinh và Thuỷ tinh không có đồ sính lễ của một quân vương hay hoàng tử nào sánh bằng. Vua Anh Tông rất đẹp ḷng, nhưng triều thần chê ít không thuận. Tướng quân Trần Khắc Chung đă nói thay cho trăm quan.

- Muôn tâu bệ hạ, một công chúa lá ngọc cành vàng như Huyền Trân th́ bấy nhiêu đồ sính lễ có chi gọi là nhiều. Ngày xưa, một viên ngọc c̣n đổi được liên thành huống hồ là một trang quốc sắc.

- Đây là thánh chỉ của Thái thượng hoàng, vua Anh Tông phán, ngài đă hứa là phải giữ lời.

- Muôn tâu bệ hạ, Thái thượng hoàng đă xuất gia tức là đă quên hết thế tục. Thuận hay không là do bệ hạ chứ không phải Thái thượng hoàng. Thần trộm nghĩ nếu để công chúa về với Chế Mân là để tiếng cười cho hậu thế.

- C̣n các quan nghĩ thế nào ?

Quan ngự sử trung tân Đoàn Nhữ Hài, người học tṛ năm xưa đă dâng biểu tạ tội cho vua bước ra tấu tŕnh. Có lẽ cậy chút công với vua nên đă đưa ra những lời gián nghị rất sỗ sàng.

- Muôn tâu bệ hạ, thần cũng trộm nghĩ như Trần tướng quân. Ta không thể để công chúa về với Chiêm được v́ đó là quốc nhục. Ai mà chịu được cái cảnh công chúa ngọc ngà nằm trong ḷng một tên mọi đen!ơ

Cả trăm quan cùng rộ lên tiếng cười. Cái h́nh ành khó chịu ấy được vẽ lên một cách hài hước khiến cho mọi ngựi cảm thấy cái quốc nhục nó lộ ra lồ lộ. Đức vua lưỡng lự đành phải nói nước đôi với các sứ thần :

- Ta vẫn muốn vâng theo thánh chỉ của Thái thượng hoàng. Nhưng hiện giờ công chúa hăy c̣n nhỏ. Để mẫu thân ta dạy bảo thêm ít lâu rồi sẽ chọn ngày lành tháng tốt đưa về Nam. Các ngươi về thưa lại với Chiêm vương, hăy chờ thêm vài năm nữa.

Mặc dù công chúa chưa về với Chế Mân, nhưng cả kinh thành Thăng Long như sôi lên v́ những lời đàm tiếu. Đó là điều chưa bao giờ xảy ra v́ những chuyện quốc sự th́ đố ai dám lạm bàn. Nhưng giờ đây, chuyện gả công chúa cho một người thấp hèn như động đến máu thịt của trăm họ. Chẳng riêng ǵ Khắêc Chung, Nhữ Hài, mọi người đều cảm thấy xót xa, sỉ nhục. Đây đó vang lên những câu hát mỉa mai:

Tiếc thay cây quế giữa rừng
Để cho thằng mán thằng mường nó leo !

Thực ra, mọi người có ồn ào lên đôi chút cũng chỉ v́ quá yêu công chúa mà thôi. Tuy là lá ngọc cành vàng nhưng công chúa đă phải sinh ra trong một chiếc thuyền con nép bên bờ lau sậy. Khi quân Hung Nô tràn vào Thăng Long, xa giá phải rời bỏ kinh thành. Bị quân giặc truy sát, Khâm Từ hoàng hậu đành phải xuống một chiếc thuyền con giả làm dân thường len lách trốn vào một con lạch nhỏ. Bà đă sinh con giữa đám dân nghẹ chạy loạn, nên cả bà và công chúa đều được họ hết ḷng thương yêu đùm bọc. Suốt những tháng năm quân giặc gầm thét, phụ hoàng phải chiến đấu với chúng đến kiệt cùng sức lực. Cái an nguy của xă tắc cùng với nỗi lo sống chết của trăm họ khiến ngài chẳng c̣n ḷng dạ nào nghĩ đến cô công chúa bé nhỏ của ḿnh. Măi đến khi Hưng Đạo vương phá tan quân giặc ở sông Bạch Đằng, cả nước mở hội Thái B́nh diên yến, lúc ấy ngài mới nhớ là ḿnh có một báu vật. Ngài đă cho phép nàng được ngồi cạnh để các quan lạy mừng. Từ đó nàng lớn lên dưới cái lọng rực rỡ của phụ hoàng. Càng lớn nàng càng đẹp. Nhưng không phải cái đẹp chim sa cá lặn, cũng không yểu điệu thướt tha như û các công nương. Nàng như một thiếu niên hoàng tử. Thích cưỡi ngựa bắn cung, thích gần phụ hoàng hơn mẫu hậu. Nàng thường nép sau rèm nghe lén chuyện quốc sự, tranh luận với các anh và đôi khi với cả phụ hoàng. Nhưng không v́ thế mà ngài qưở trách. Ngài yêu nàng một phần như để bù đắp những năm tháng ngài xa cách, một phần v́ càng khôn lớn nàng càng giống ngài. Ngài yêu nàng đến nỗi có lần ngài bảo nếu nàng là hoàng tử, ngài sẽ nhường ngôi mặc dù sinh sau các anh.

Để mừng sinh nhật thứ mười lăm, ngài đă ban tặng nàng một con ngựa Hồ màu trắng như tuyết. Nàng sung sướng đặt tên cho nó là Bạch Mă hoàng tử. Từ đó, không quân hầu lính hạ, chỉ một ḿnh một ngựa nàng thong dong đi dạo khắp chốn trong tiếng xuưt xoa reo mừng của mọi người. Chĩ cần nghe tiếng nhạc ngựa leng keng của nàng là mọi người đều bỏ cả công việc để đón chào. Các bé trai thích thú được nàng cho ngồi trên lưng ngựa, các bé gái được nàng cho sà vào ḷng để được vuốt ve tŕu mến. Các cụ bà bảo nàng là cô Tấm. Các cụ ông yêu cái vẻ dản dị và trong sáng của nàng. Không ai là không cảm thấy thân thiết gần gũi.

Một đôi khi nàng phóng ngựa lên đồi cao. Để mặc cho ngựa lang thang gặm cỏ, nàng nằm dài trên sườn đồi suốt cả buổi chỉ để mơ mộng nh́n trời. Cái h́nh ảnh mà nàng thích nhất là một đám mây trắng trôi giữa trời xanh. Nó b́nh yên thanh thoát và đẹp làm sao ! Cái rạo rực của tuổi xuân phải chăng là được bay đi như đám mây kia cùng với người yêu dấu ?

Bay qua những khu rừng
Bay qua những cánh đồng
Bay qua những mái nhà

Và bay qua khỏi cái kinh thành chật hẹp nhỏ nhen cùng với đám tôn thất họ Trần đang bắt đầu phễnh bụng ra như những con ễnh ương.

Bay đi và sau cùng đáp xuống một miền rất xa. Ở đó trời và biển liền nhau. Núi và biển cùng sóng đôi chạy bên nhau như hai cỗ xe song mă. Và ở đó có những loài chim mỗi sáng bay vút lên tầng cao hớp từng giọt sương tinh khiết để đem về làm tổ.

Mặc cho những lời đàm tiếu, nàng vẫn tin phụ hoàng. Ngài đă lặn lội muôn trùng đâu phải chỉ để kiếm một kẻ to mồm lắm chuyện như Trần Khắc Chung hay những ông hoàng họ Trần xênh xang thị vệ.

Cần ǵ phải đẹp như một pho tượng. Chỉ cần một người có thể cùng nàng phi ngưạ lên đồi cao hay dám dong thuyền ra tận đảo xa, một người cũng biết vui đùa như trẻ con một đôi khi nghịch phá, một người có thể đưa tay cho nàng gối đầu chứ không phải nằm ngất ngưởng bắt nàng hầu hạ...

Nhiều khi cho ngựa dọc theo sông Phú Lương (sông Hồng) nàng ngắm nh́n không biết chán con sông lúc nào cũng đỏ như máu. Đó là con sông của Thủy tinh và tít trên cao kia là Ba V́ của Sơn tinh lẫn ḿnh trong ngàn mây trắng.

Ở nơi ngàn dặm kia sông chắc không thể nào sâu hơn, núi cũng không thể cao hơn. Trời cũng không thể xanh hơn và mây cũng không thể nào trắng bằng.

Chẳng riêng ǵ trời mây sông núi mà từng con người, con vật cũng không thể nào thân quen và đáng yêu như ở đây. Những con trâu đen, những con ḅ vàng, những người ṃ cua đánh dậm, ngay cả một cụ bà móm mém đang cời lửa để lùi cho cháu một củ khoai... liệu có c̣n t́m thấy ở nơi xa kia?

Mùa xuân, rồi nối tiếp những mùa xuân, các sứ thần Chiêm quốc vẫn buồn bă trở về kéo theo chiếc xe rước dâu dâu lạnh lẽo v́ không có Huyền Trân. Đức vua và triều thần vẫn cứ lần lữa hẹn măi.

Mỗi lần nhắc đến chuyện cưới xin là thêm một lần bạc vàng châu báu được chất đầy lên xe. Nếu đem đúc thành người công chúa có cả chục h́nh nhân bằng vàng.

Chiêm vương không hẳn mê đắm một trang quốc sắc đến nỗi phải dốc hết cả kho tàng. Trong cái vương quốc của nữ thần t́nh ái có biết bao nương tứ để cho vương chọn lựa. Những Chiêm nương da nâu bóng ngực căng tṛn với hông háng đong đưa lúc nào chắng sẵn sàng để phụng hiến. Nhưng dưới mắt vương đó chỉ là những con cừu chứ không phải là chim phượng hoàng ngàn năm có một. Đưa một công chúa của Đại Việt lên ngôi vương hậu đâu phải đời vương nào cũng làm được. Chính cái niềm kiêu hành ấy đă khiến cho vương dù có phải vét hết cả vàng trong kho, ṃ hết ngọc trai dưới biển, bắt hết voi đực trên thượng ngàn để lấy ngà, săn hết hổ để lấy xương da...vương cũng sẵn sàng làm tất cả.

Bực ḿnh v́ cứ hẹn tới hẹn lui, mùa xuân năm Bính Ngọ (1306) chính Chế Mân tự ḿnh đi đón dâu. Một đoàn ngựa xe rầm rập ra tận Thăng Long. Chế Mân đội mũ trụ bằng vàng, mặc áo đỏ quần tía tiến vào điện Diên Hồng trước con mắt sững sờ kinh ngạc của các quan. Rất đường bệ, rất sang giàu. Chẳng c̣n ai dè biểu mán mường, cũng chẳng ai dám gọi là mọi dù chỉ gọi thầm trong trí!

Vương c̣n làm cho cả triều đ́nh kinh ngạc hơn nữa khi cái món đồ sính lễ mà vương dâng nạp là bản đồ của hai châu Ô, Rí. Chưa ai h́nh dung nó lớn rộng đến nhường nào nhưng ít ra nó cũng gần bằng hai châu Hoan, Ái.

Như thế th́ làm sao chối từ! Đem cả ngàn dặm vuông để đổi lấy một người con gái quả thật là hết sức điên rồ! Cái giá của Huyền Trân đă được đẩy lên chót vót!

Không đợi Đức vua ban thanh chỉ, cả trăm quan đều tung hô vạn tuế để chúc mừng. Trong nỗi vui không ngờ, vua bước xuống ngai vàng, đến nâng Chiêm vương dậy. Ngài vỗ vai thân thiết, tươi cười cùng Chế Mân sánh bước giữa tiếng hô vạn tuế một lần nữa lại vang lên như sấm dậy.

Công chúa từ sau rèm liền bước ra. Cả điện Diên Hồng bỗng lặng im như đang nín thở. Không một chút thẹn thùng, nàng nh́n từ đầu đến chân người chồng tương lai. Ưø, da có nâu sẩm như trái bồ quân, tóc quăn và cứng như rễ tre, nhưng cùng với màu tía của lụa, màu xanh của ngọc, màu vàng của vàng, tất cả làm cho chàng như vừa bước ra từ một bức tranh của Ấn Độ. Chàng chẳng những đẹp mà c̣n rất lạ, không như các vương tôn công tử bạc thếch và mềm rũ ra trong mớ gấm vóc lụa là!

C̣n trong mắt vương, nàng c̣n hơn cả hai châu Ô, Rí. Nàng đẹp và uy nghiêm như nữ thần Shiva! Nếu phải dâng cả nước, chàng cũng dám chơi ngông một phen sử lịch!

Hai hôm sau, Chiêm vương và Huyền Trân làm lễ ở thái miếu. Không có Thái thượng hoàng. Chỉ có thái hậu gầy nhom như vừa mới ốm dậy. Bà vẫn thầm khen con mắt tinh đời của chồng khéo chọn cho con một tấm chồng cũng khá xứng với danh phận. Nhưng để con đi vào nơi lành ít dữ nhiều bà không thể vui lên được. Lại c̣n cách xa ngàn dặm, biết đến bao giờ mới gặp lại! Bà đă cố hết sức dằn ḷng nhưng khi Huyền Trân đến lạy từ biệt, bà không c̣n đủ sức để khóc. Cảm thấy như trời đất quay cuồng, bà lảo đảo ngă xuống. Bọn thị nữ phải vội vă đưa bà vào cung.

Mặc dù vậy, cả điện Diên Hồng vẫn rền vang tiếng nói cười chúc tụng.ø Người ta khen ngợi công chúa và Chiêm vương đẹp đôi. Người ta xưng tụng là kỳ duyên kim cổ có một không hai. Cả đám tôn thất dù mất đi một cô công chúa - cũng có đáng là bao - nhưng lại được thêm đếùn mấy châu quận. Thế là có thêm đất để phong vương. Vui quá, vui c̣n hơn khi Hưng Đạo đại vương quét sạch quân Hung Nô. Trong hơi men có người ứng khẩu thành thơ:

Hai châu Ô Rí vuông ngàn dặm
Một gái Huyền Trân đáng mấy mươi !

Hay! Hay quá! Rất nhiều người cùng phụ hoạ. Ngay cả Trần Khắc Chung cũng gật gù khen ngợi. Quả đúng như lời phu nhân từng nói, tướng quân chỉ muốn ngôi pḥ mă chứ chẳng yêu ǵ Huyền Trân. Khi thấy không thể lay chuyển được Thái thượng hoàng, tướng quân đă cưới một công nương họ Trần lớn hơn đến những năm tuổi. Bù lại tướng quân có cả một thái ấp và hàng trăm gia nô tỳ nữ.

Chiêm vương đón Huyền Trân c̣n hơn cả một nữ hoàng. Hai thớt voi mang trên lưng hai cái bành đỏ tía được che bằng lọng xanh lục. Theo sau là cỗ xe song mă với rèm ngọc lưu ly. Một đội ngự lâm áo giáp và thắt lưng như cũng được làm bằng vàng sáng rực.

Nhưng Huyền Trân không muốn ngồi trên bành voi, cũng không muốn ngồi trong xe. Nàng vận quần chẽn áo chẽn màu đỏ cỡi trên lưng con Bạch Mă hoàng tử. Chiêm vương ch́u nàng, cũng cỡi một con ngựa ô đen tuyền. Hai người sóng đôi đi bên nhau đẹp như trong tranh vẽ.

Ra khỏi kinh thành đoàn người phải đi rất chậm v́ dân chúng chen nhau đưa tiễn. Mọi người đều khóc. Không như tôn thất họ Trần và các quan, chẳng một ai thấy vui v́ được thêm đất. Hai cái châu quận mới cũng chỉ để lưu đày những kẻ tội đồ và những dân nghèo mà thôi! Cái vùng ma thiêng mước độc ấy như đă dành sẵn cho họ!

Từ nay họ mất đi một người tuy rất cao rất xa nhưng lại rất gần với họ. Một người từng xuống ruộng xem họ gặt lúa, lên nương xem họ hái chè. Một người đă từng cùng họ trú mưa trong những căn lều dột nát, từng cùng họ ăn ngô ăn khoai. Một người sẵn ḷng bênh vực họ khi thấy bọn hạ quan hay đám thị vệ sách nhiễu. Một ngựi làm cho họ thấy gần vua và v́ vậy họ sẵn sàng được chết khi vua cần đến họ. Một người như thế hôm nay đi làm dâu xứ người!

Từ nay chẳng c̣n ai thấy cái bóng con ngựa trắng trên lưng đồi hay lửng thửng trên những con đê ở hai bên bờ sông Phú Lương. Từ nay nghe tiếng vó ngựa người ta phải cuốn cuồng trốn chạy chứ không c̣n b́nh yên đón đợi.

Người nối người cho đến tận cuối sông. Lúc này cả ngàn người cùng gào lên tuyệt vọng.

Công chúa ơi !
Công chúa ơi !

Có kẻ kêu tên Huyền Trân tha thiết đến nỗi công chúa phải rơi nước mắt.

 

(Xem tiếp Phần 4)

? ˜ { @

 

Tác giả
Trương Thanh Sơn


 

Trang Văn Học Nghệ Thuật của Trương Thanh Sơn


 

        Trở về www.ninh-hoa.com