NHỰT  KƯ  NGÀY VỀ -  Dương Tấn Long

Kỳ 6



 


Má tôi bị tai biến mạch máu năo đầu năm 1999. Những ngày điều trị ở bệnh viện Nha Trang, ba tôi lui tới chăm sóc. Nằm hơn 10 ngày, xuất viện về nhà Dương Tấn Thành. Số Bà c̣n cao nên vượt qua được và phục hồi khoảng 70%. Qua cơn nguy biến ba tôi nhẹ gánh, thở phào. Một ngày sau ông làm cuộc thả bộ từ nhà Tấn Thành ra biển để t́m chút thư thái sau những ngày lo toan, vất vả. Không ngờ đó là chuyến ông ra đi không bao giờ trở lại. Hai chiếc Honda lần lượt lao vào ông khi băng qua đường Lê Thánh Tôn lúc sáng sớm, trước quán nem một người Ninh Ḥa tên Hạnh Đào. Người đời nói: “ông đi thay bà".

Ba năm sau bà tai biến lần 2. Kỳ này trời cũng không lấy được sinh mệnh nhưng làm bà sụp đổ hoàn toàn. Không c̣n sinh hoạt, đi đứng, nói năng. Hơn hai năm bà cứ ḷng ṿng ở các bệnh viện tỉnh, v́ các thứ bệnh cơ hội của một cơ thể đă già yếu lại mất nhiều khả năng hoạt động lẫn đề kháng. Đôi lần bác sĩ chê, tưởng không qua khỏi. Bản năng cùng với ư hướng về cội, bà luôn thôi thúc về Ninh Ḥa. Về đây bà lây lất được cả năm nay.

Về lo đám giỗ ba cũng là dịp để thăm má tôi. Ngôn ngữ giao tiếp của bà bây giờ chỉ c̣n là nước mắt. Ai đến thăm bà đều khóc. Con cái về bà khóc càng nhiều. Hôm nay cũng không tránh khỏi những xót xa ấy. Mỗi lần như thế tôi chỉ biết xoa dịu và nói vui để bà b́nh tâm. Nằm chán th́ cho ngồi trên xe lăn, ra trước nhà nh́n người qua lại, xem TV hoặc ra nhà sau ngồi vơng. Ăn uống, vệ sinh đều lệ thuộc người khác. Cái giai điệu khốn khổ cho người bệnh và cả người nuôi bệnh mà lúc sinh thời bà đă thường cảnh báo. Chúng tôi về đây th́ bà thích nằm vơng để nghe nói chuyện. Bà dễ xúc động. Sau một lần khóc, huyết áp từ 150 lên 180 là chuyện b́nh thường. Không biết ngọn đèn hắt hiu trước gió chợt tắt lúc nào...mặc dù chỉ là những cơn gió lành của thương yêu...

12h. Chúng tôi lẩn quẩn trong nhà, tới lui gần vơng má để nói chuyện cho vui chứ chưa có ư định làm ǵ, đi đâu. Chợt nhớ và hỏi thăm đứa em việc bà Lượng chủ quán bánh xèo nổi tiếng của Xóm Rượu vừa mất hơn 1 tuần. Đứa em nháy mắt, không trả lời. Tôi biết có chuyện không ổn. Sau đó biết rằng các em đă giấu tin trên không cho má biết. Kể cả tin anh Sửu, nhà cách quán bánh xèo chừng 5 căn, là y tá và chủ tiệm thuốc tây ở chợ Ninh Ḥa vừa chết bất ngờ v́ tim mạch cách đây mấy ngày. Những tin như vậy người khỏe mạnh nghe c̣n bị sốc huống chi người bệnh.
Đường Nguyễn Trường Tộ - Xóm Rượu
nh́n từ Trường Đức Trí

Tôi cùng Tấn Sơn đến nhà bà Lượng thăm viếng, thắp hương. Không ngờ đi chia buồn là lúc gặp gia đ́nh đang vui. Hôm ấy là ngày lễ cưới con gái của bạn Lư Văn Thuận (con trai trưởng bà Lượng) với con trai của anh Trần Đức Sàng (anh của Trần Đức Cảnh). Nói lời chia buồn trong cuộc vui khó quá!. Rất may tiệc cưới gần tàn, mọi người đang ra về nên sự xuất hiện của ḿnh không ai chú ư. Lư văn An (em Thuận) đón tiếp. Chúng tôi thăm hỏi và thắp nén nhang. Tôi nói với An: tin bác Tám mất có thể nhiều người Ninh Ḥa khắp nơi biết. V́ có nói chuyện với anh Nguyễn Văn Thành và anh Thành đă kịp thời viết một bài về trường Đức Trí, gián tiếp thông báo tin này (đọc bài hôm qua ở NhaTrang). An ngạc nhiên, không hiểu, v́ chưa biết sinh hoạt của người Ninh Ḥa trên www.ninh-hoa.com. Sau hiểu ra An cảm động và nói lời tri ân. An giải thích về đám cưới chạy không kịp tang hôm nay.

Về nhà bụng đói vẫn chưa có cơm. Tôi cùng Sơn ra sau nhà chụp h́nh sông Dinh. Dù đă chụp nhiều lần nhưng vẫn hy vọng lần này có được những bức ảnh đẹp hơn. Mỗi người mỗi máy digital với thẻ nhớ đủ để khai thác những góc cạnh sông Dinh tùy thích. Thấy lục b́nh nở hoa đẹp, tôi bấm liền mấy tấm để bổ sung cho "Sông Dinh qua thi ca". Bấm thêm bến Vĩnh Phú đối diện bến ông Đùm, làm tài liệu cho bài "bến sông Dinh" sắp tới. Vào nhà không yên, lại tiếp tục cầm máy qua nhà ông Hội đồng Nguyễn Ngọc Cứ bấm thêm một loạt. Thuở nhỏ thấy ngôi nhà này như lâu đài, nhiều hấp dẫn. Cây khế ngày xưa c̣n đó, vậy mà đă hơn 30 năm, ḷng dạ bồi hồi. Từ dưới cây khế này tôi đă dùng ná bắn rất nhiều chim sâu. Ngày ấy, bên gốc cây có chiếc xe traction hư, màu đen. Lũ trẻ con Xóm Rượu rất thích vào đây leo trèo, nghịch phá. Cái hồ nước tṛn, có cây kiểng và ḥn non bộ trước nhà nằm trống trơ, chẳng c̣n một thứ ǵ, kể cả nước. Dường như bị bỏ hoang từ khi cháu ông Hội đồng chết đuối trong đó. Xóm làng đồn rằng: đêm đêm có con thỏ trắng trong hồ chạy ra đùa quanh khu vực!

13h30 Cơm nước xong, Tấn Sơn và gia đ́nh Tấn Thành lên taxi vào Nha Trang. Không khí nhà yên lắng trở lại. Tôi cầm máy h́nh ra sau vườn. Hai cây mận trái rất sai, rụng đầy mặt đất. Đây là giống mận mà má tôi đem từ Cái Bè về nhân một chuyến đi chơi miền Tây cách đây 25 năm. Trái chín đỏ cành nhưng các em không buồn hái v́ ăn không bao nhiêu và bán không ai mua. Bây giờ xứ ta kén ăn. Ngoài chợ bán đủ các loại trái cây ngon rẻ của Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan. Thấy cái giếng cũ vẫn c̣n chiếc gầu treo lơ lửng, tôi chụp vài pô để ghi nhớ, kỷ niệm. Nhà có nước máy nên cái giếng, cái gầu bị ruồng rẫy, bỏ hoang. Bóng nắng trưa rợp mát hiên nhà và góc vườn. Tôi liên tưởng tới lời bài hát của Trịnh Công Sơn:
"...
đôi khi nắng qua mái hiên làm tôi nhớ..."

Ngồi thừ bên bậc thềm nh́n cảnh vườn xưa. Tiếng gà mái thay nhau cục tác, thỉnh thoảng đệm vào tiếng gáy vô duyên của mấy chú gà trống, ḷng cứ miên man. Chuồng gà hiện có vài chục con. Ngày mai này sẽ tiễn đưa dăm bảy chú ra khỏi chuồng đi phục vụ đám giỗ. Trải qua mấy mùa dịch cúm gia cầm, từ Nam chí Bắc, cả vùng Đông Nam Á, gà vịt đua nhau toi mạng. Nếu vùng có dịch mà gia cầm c̣n sống th́ vẫn cho đi chung xuồng. Xem TV thấy những “đội hành quyết” ra tay ở các trại chăn nuôi mà tội nghiệp cho thân phận gà vịt. Đặc biệt con virus H5N1 không dám bén mảng đến Khánh Ḥa hai mùa qua. Nhiều người ngạc nhiên sự kiện này. Rất may chính quyền Khánh Ḥa chỉ yêu cầu khai báo chứ chưa ra lệnh khai tử đám gia cầm. Chúng nó cứ nhỡn nhơ sống dai đến ngày hôm nay. Có người bảo Khánh Ḥa là Xứ trầm hương, linh thiêng, có "Bà" che chở, giúp dân lành vượt qua nhiều tai ương.?!

14h. Tôi vào nhà để chuẩn bị thực hiện chương tŕnh buổi chiều. Má đang ngồi xe lăn xem TV với đứa em. Nghe nói đêm qua bà không ngủ, lục đục suốt. Biết bà đang trăn trở với ngày giỗ Ba và mong ngóng con cái về sum họp. Tôi chợt nghĩ ra ư tưởng cho bà xem các h́nh chụp cuộc hành tŕnh từ Nha Trang về Ninh Ḥa. Vội lấy dây video của máy h́nh, cắm trực tiếp vào TV cho bà xem. Mỗi ảnh, mỗi nơi tôi đều thuyết minh rơ, bà gật gù. Đến tấm h́nh cuối, chụp cái giếng, tôi hỏi - bà lắc đầu. Khi biết đó là cái giếng sau vườn nhà, bà chợt khóc ̣a, ngon lành. Tôi điếng lặng. Vài phút sau mới kịp hiểu ra. Không trải nghiệm cuộc sống, khó cảm nhận nổi ư nghĩa của cái khóc bất ngờ, kỳ diệu này. Tôi nói sẽ đi Ninh Đông mời bạn Trần Văn Suốt ngày mai dự đám giỗ, Má không khóc nữa và gật đầu. Chương tŕnh đi Ninh Đông chiều nay ngoài việc t́m đến nhà người bạn thân đă lâu không gặp, c̣n mấy việc:

Đầu tiên là xem lại cây cầu Sắt. Có c̣n góc cạnh nào hấp dẫn để nh́n ngắm. Vừa rồi thấy tấm h́nh cầu Sắt của anh Nguyễn Phước Sơn có hướng nh́n lạ. Có lẽ được chụp từ Quang Đông ngược về. Sắp tới ngành Hỏa Xa cho phá bỏ cầu Sắt, làm lại cầu mới v́ thân xác đă tàn tạ, tuổi đời đă hơn 70. Tôi muốn nh́n nó lần cuối trong chuyến về thăm Ninh Ḥa lần này.

Việc tiếp theo là t́m hiểu và chụp h́nh các bến dọc sông Dinh. Trong đó có hai bến sông là Bà Đa và Cây sung, mà nhà thơ Vinh Hồ đă đem vào thi ca.

Sau đó đến nhà bạn ở Phước Thuận thăm chơi rồi về bằng con đường ṿng ra khu trung tâm huyện mới ở đèo Bánh Ít, khu vực Văn Định và Phước Thuận ngày xưa là nơi heo hút, hoang sơ. Tôi chưa biết nhiều. Ngày ấy đi tới Quang Đông c̣n thấy yên tâm, đi xa chút nữa th́ xem lại. C̣n tới Văn Định hoặc Phước Thuận th́ ai cũng ngán v́ là vùng mất an ninh. Tôi c̣n nhớ mùa hè 1973, các bạn học rũ nhau đi chơi bằng xe đạp, lên Điềm Tịnh rồi ṿng về Ninh Đông bằng cách lội qua con sông cạn, không biết đó là bến sông nào. Chuyến đi hôm nay là dịp để rơ hơn một vùng đất của Ninh Ḥa. Tôi nghĩ đây là một hành tŕnh lư thú.

14h30 nắng c̣n rất gắt. Tôi xuất hành với chiếc xe honda cà tàng mượn của đứa em. Đến cầu Sắt, ngừng xe trước đ́nh Vĩnh Phú quan sát, chẳng thấy ǵ mới lạ, cầu Sắt xuống cấp quá nhiều. Qua bên kia Quang Đông nh́n lại – Cũng chỉ có thế. Không chụp được bức h́nh nào. Tiếp tục theo nhánh đường bên trái đi dọc sông Dinh. Nhánh này đường xá vẫn gập ghềnh, nhà cửa như ngày nào. Hai bên bờ sông tre dày đặc. Thử t́m một nơi để nh́n qua Điềm Tịnh nhưng không thể. Cố gắng lắm chỉ nh́n được con sông Lốt. Mùa này khô hạn nhưng nước vẫn c̣n. Thấy ḷng sông trũng sâu, lá tre vàng rơi đầy mặt nước. Có lẽ nhờ cái đập mới làm ở Xóm Rượu nên nước được giữ lại, gịng sông không trôi. Đi một đoạn, thấy bên bờ có con dốc, tôi đoán là một bến sông. Dựng xe trên bờ, đi bộ xuống nh́n. Đúng vậy. Một chiếc ghe đang đợi khách bên kia sông. Có con đường ṃn nhỏ, chạy một đoạn là mất hút sau những lùm tre. Có lẽ con đường ấy dẫn vào làng Điềm Tịnh. Bến sông vắng lặng, nhiều bóng mát. Tôi ngồi bên bờ đất đưa máy chụp toàn cảnh, rồi điều chỉnh ống kính đến gần chiếc ghe bấm thêm mấy phát. Rất may mắn, vài phút sau có hai chiếc xe đạp chở gỗ xuất hiện để qua sông. Đ̣ chở làm hai chuyến. Tôi cầm máy ngồi chờ. Ghe ra gần giữa sông. Chỉ đợi giây phút sống động này để bấm máy. Tốn cả chục pô cho các pha này. Những người chở gỗ nh́n tôi với ánh mắt nghi ngại. Có thể họ nghĩ ḿnh là nhân viên Kiểm Lâm ! Hoặc cảm thấy một chút bất an nào đó. Nhưng tôi giữ vẻ thư thả, làm mặt vô t́nh nên họ yên tâm chuyển gỗ lên bờ. Đợi khách đi khỏi, tôi hỏi người đưa đ̣ và được biết đây là bến "Bà Đa". Ḷng mừng thầm v́ đă đến đúng địa chỉ.
             
Đ́nh Phú Nghĩa       

Tiếp tục cuộc hành tŕnh. Con đường và dải đất trước mặt càng lúc càng mở ra với xóm làng và đồng lúa. Thấy một ngôi đ́nh bên phải với cái cổng mới, màu sắc sặc sỡ, nằm gần cánh đồng, tôi đáp vào ngay. Không biết đ́nh tên ǵ v́ cổng ghi toàn chữ Hán (sau này biết đó là đ́nh Phú Nghĩa). Đưa máy bấm từ xa đến gần. Nhiều người gặt lúa gần đó nh́n tôi. Vẫn tỉnh bơ như người vô tâm, quay về phía họ tôi làm thêm mấy tấm nữa rồi thong thả lên xe.

       
         Phú Nghĩa Mùa Lúa Chín                              Phú Nghĩa Ngày Mùa

Ninh Ḥa đi đâu cũng thấy Ḥn Hèo. H́nh ảnh khối núi h́nh thang ấy rất thân quen. Một bức h́nh chụp cảnh mà nèo được Ḥn Hèo vào th́ đích thị hắn là Ninh Ḥa. Bức h́nh như vậy đă được cầu chứng. Đi trên đường, từ Phú Nghĩa nh́n qua cánh đồng, tôi thấy Ḥn Hèo nên không bỏ lỡ một dấu cầu chứng "made in Ninh Ḥa".

 

 

Dương Tấn Long
 
(xem tiếp kỳ 7)

 


 

 

Đọc :      Kỳ 1     Kỳ 2      Kỳ 3     Kỳ 4     Kỳ 5     Kỳ 6    Kỳ 7    Kỳ 8    Kỳ 9

                  Kỳ 10    Kỳ 11    Kỳ 12    Kỳ 13   Kỳ 14   Kỳ 15 (Hết) 

 

        Trang Văn Thơ của Dương Tấn Long