NHỮNG ĐÊM TRẮNG

(Truyện Lịch Sử)
KHUẤT ĐU
 


 

      

 

Đêm thấy ta là thác đổ! 

 

Phó Đức Chính, chàng kỹ sư công chánh từ Lào về với một bộ quân phục mới toanh và tài hùng biện đă khiến cho 2 cơ đội khô đỏ ở Yên Bái quay ngược mũi súng về phía giặc thù. Nhưng chỉ với 2 cơ đội th́ làm sao thắng được địch từ trên cao bắn xuống. Ba ngày sau bị bắt và ba tháng sau chàng dũng cảm nằm ngửa để xem cái máy chém nó cắt đứt đầu ḿnh!

 

Xứ Nhu, c̣n gọi là Song Khê, phải ba lần tự sát mới chết được. Lần đầu bị bắn găy chân, liền nằm sấp trên hai quả tạc đạn. Đạn nổ banh cả ruột gan, nhưng vẫn chưa chết. Lại lao ḿnh xuống sông, cũng không chết. Sau cùng, tại Hỏa Ḷ, dù chân bị cùm tay bị xích, chỉ c̣n mỗi cái cổ ngúc ngắc, anh vẫn đập đầu vào tường mới chết được.

 

Quán Cẩm, người bị đau tim bất ngờ không thể chỉ huy đánh Yên Bái, đă vỡ tim mà chết trong nhà thương khi nghe tin cuộc khởi nghĩa thất bại.

 

Nguyễn Thị Tâm, suốt một buổi chiều bị làm nhục, tối đến phải nuốt cả một giải thắt lưng dài để được chết.

 

Và bốn mươi cái chết do hội đồng đề h́nh tuyên xử, cả những cái chết trên đường rút lui đẫm máu, chết trong các nhà tù tối tăm…cả trăm Người đều chết để thành Nhân.

 

Chữ Nhân đẹp như lưỡi kiếm tuốt ra dưới ánh trăng, rất lăng mạn, nhưng cũng rất bi tráng. Họ vui v́ được chết trong khi chàng không vui nổi v́ được sống. Buồn hơn nữa là chàng không đọc được một lời ai điếu hay rải cho ai một nắm đất.

 

Có phải v́ ḿnh nôn nóng, v́ thiếu kế hoạch, v́ kém tài mà bao nhiêu người non trẻ như Chính, như Nghiệp, như Nhu…phải đối mặt với cái chết? Có thực họ vui v́ được chết hay chỉ v́ không c̣n một con đường nào khác? Mà ai? chính ḿnh chứ c̣n ai vào đây nữa, chính ḿnh đă đưa họ đến con đường cụt này!

 

Đau đớn hơn nữa là những ngôi làng như Cổ Am, Vơng La, Xuân Lũng, Kha Lâm…yên ấm bao đời, nay chỉ v́ theo Cách mệnh mà bị giặc ném bom, đốt phá. Biết bao người già, phụ nữ, trẻ em đă bị thiêu cháy như những cây đuốc! Tất cả do ḿnh, chỉ một ḿnh ḿnh, cái gánh nặng trách nhiệm to nặng như núi Tản này biết trút bỏ cho ai? Mà sao lại trút bỏ, sao không dũng cảm chấp nhận?

 

Rất may, trong muôn ngàn tin dữ, cũng lấp lánh có được một tin vui. Tuy chỉ mới mong manh như một làn sương, nhưng hạt mầm của hai người đă h́nh thành. Nó đẹp như một chiếc cầu vồng bắc qua hai bờ thác trắng.

 

Với 4000 bức h́nh dán khắp hang cùng ngơ hẽm, biết ngụy trang như thế nào cho thoát, trong khi chàng nhứt quyết không chịu sang Lào hay sang Tàu! 

 

Hai nhà sư vai khoác tay nải, được lệnh dừng lại trước điếm canh.

Thế là lộ rồi!

Một quả tạc đạn nhỏ được tung ra để dọa.

Đoàng!

Chạy!

Nhưng không thoát!

Cả chục tên trương tuần đuổi theo. Một sư bị đánh găy tay. Một sư khác bị đánh găy chân.

“Hóa ra là ngài đảng trưởng Nguyễn Thái Học, quư hóa quá. Thôi để chúng em làm vơng cáng quư ngài”!

Mặc cho máu me đầy ḿnh, bọn chúng trói chặt hai người bỏ vào thúng, khiêng đi lănh thưởng!

Hai người đă bị “cắt tiết” như thế đó ở cái ấp có cái tên rất định mệnh là ấp Cổ Vịt!

(Có lẽ từ nay phải thêm một từ “cắt” cho đủ nghĩa là ấp Cắt Cổ Vịt!)

 

 

Đêm ở Ḥa Ḷ

 

 

Mười ngày sau khởi nghĩa Yên Bái, chàng bị biệt giam trong ngục. Làm ra vẻ nhân đạo, thống sứ Bắc kỳ vẫn cho thân nhân được vào gặp mặt. Thực ra, lăo giăng câu để câu một con cá mà lăo tin là to hơn, đẹp hơn, một con cá cái anh vũ có tên là Nguyễn Thị Giang.

Nhưng chỉ có mẹ chàng vào.

 

Một tay găy mà vẫn bị c̣ng.

Một cái miệng với cặp môi sưng vù, không che nổi chỗ khuyết của hai chiếc răng bị gẫy do cây ba toong của một thằng quan hai gây ra.

Hai chân bị cùm lở loét mà vẫn bị xiềng.

Đem một người bị bầm dập tơi tả như thế đến gặp người đă mang nặng đẻ đau ra anh ta, th́ đó chính là một đ̣n tra tấn độc ác hành hạ cả hai. Mẹ và con, nhất là người mẹ, sẽ đau nhức đến suốt đời.

 

Bà cụ đưa bàn tay nhăn nheo, run rẩy qua song sắt rờ đầu con, cái đầu một ngày không xa sẽ rời khỏi cổ.

Chàng nói, “cho con được lạy mẹ, con giữ được chữ trung th́ đành mất chữ hiếu, xin mẹ tha lỗi cho con”.

“Đừng nói nữa, con, bà nghẹn ngào, nếu có lỗi th́ chính mẹ chứ không phải con, mẹ đă sinh con ra nhưng lúc này mẹ không biết làm cách nào để giữ được con’!

 

Khi chàng bị lôi đi bà vẫn c̣n đứng thẫn thờ. Ừ, giá như mẹ không sinh con ra! Hay giá như mẹ c̣n trẻ và lúc này con đang c̣n nằm trong bụng mẹ! Giá như thế th́ không một ai dám hành hạ con, không một ai có thể cướp được con của mẹ! 

 

Chàng là người dễ ngủ. Chỉ cần nằm sấp, quặp hai chân lại, là bất cứ chỗ nào, giờ nào chàng cũng ngủ được. Nhưng không phải là nết ngủ của một kẻ hờ hững vô lo. “Có ngủ mới đủ sức khỏe mà lo việc này việc nọ được chứ”. Chàng thường nói với các bạn như thế.

 

Tại Hỏa Ḷ, gần như ngày nào chàng cũng ngủ. Ngủ để tối đến th́ thức. Hơn 100 đêm chờ ra pháp trường là hơn 100 đêm chàng thức trắng. Thức để sống lại những năm tháng thơ ấu.

Cậu bé 9 tuổi là chàng đă hứa ǵ trước người mẹ của đội Cấn hóa điên khóc đ̣i con? Không hứa ǵ cả, nhưng cái mầm cách mệnh đă mọc lên trong cậu từ buổi chiều hôm đó. Rồi những năm sinh viên, những bè bạn ở Nam Đồng thư xă, những đồng chí lập nên tổng bộ đầu tiên và những đêm tuyên thệ hùng vĩ…

 

Thức, để mổ xẻ từng sự kiện, phân tích từng cái hay cái dở, từng cái ưu cái khuyết.

Thức như thể ngày mai lại tiến hành một cuộc khởi nghĩa nữa, khởi nghĩa măi cho đến lúc thành công.

Chàng cũng thức v́ những cái bóng ma của bọn phản đảng.

Thức v́ những kẻ trùm chăn, v́ những nỗi hăi sợ có từ ngàn năm do vua quan phong kiến đè lên số phận từng người.

 

Thức v́ có những đảng mới với những học thuyết xa lạ, những con người độc đoán chỉ muốn độc quyền làm cách mệnh, nên chống Pháp th́ ít mà chống và tiêu diệt những phần tử của đảng khác th́ nhiều. Không loại trừ cái nghi án chính họ đă mượn tay thực dân để giết hại các đảng anh em. Yên Bái khởi nghĩa thất bại, họ thấy vui nhiều hơn buồn!

 

Đương nhiên, chàng cũng thức v́ lo lắng cho sự an nguy của người nữ đồng chí mà chàng quư yêu c̣n hơn chính bản thân ḿnh. Thức v́ cái mầm sống mong manh vừa h́nh thành trong người nàng. Ôi chao, cái khẩu súng thay chàng để bảo vệ nàng, giờ sẽ thành cái vật giết người oan nghiệt. Ước ǵ chàng không trao nàng khẩu súng ấy. Ước ǵ nàng quên lời thề sẽ chết theo chàng!

 

Trong đêm chàng thao thức, âu lo, đau cái đau của dân của nước, nhưng ban ngày, trước mắt bọn cai ngục và bọn thống trị, lúc nào chàng cũng an nhiên, đĩnh đạc. Cái khí phách của chàng chính là sự b́nh tĩnh của một người hiểu và tin việc ḿnh làm là đúng, là cần thiết. Giờ th́ chàng đă làm xong, chỉ c̣n mỗi một việc cuối cùng là đón nhận cái chết trong tâm thức của một kẻ chiến thắng.

 

 

Xem KỲ 3 

 

____________________

 

Ghi chú: Ngoài việc hư cấu như trong tiểu thuyết, những nét chính về Nguyễn Thái Học và Nguyễn Thị Giang, tác giả dựa theo tác phẩm Nguyễn Thái Học của Nhượng Tống. Đây là nén hương của kẻ hậu sinh kính dâng lên hai vị anh hùng.

 

 

 



 
KHUẤT ĐẨU
05/11/2010


 

 

 


 

 Trở về www.ninh-hoa.com