KIM CƯƠNG - Chiếc Lá Sầu Riêng...Phai
Dương Tấn Sơn


  

 

Kim Cương – Chiếc lá sầu riêng… phai

Sầu riêng tất nhiên không phải là món khoái khẩu của người Ninh Ḥa chúng ta thời đó, nên rất ít người biết chiếc lá h́nh dạng ra sao. Tuy nhiên, một chiếc lá sầu riêng mà ai cũng biết, cũng nhớ rất rơ, đó là vở kịch "Lá sầu riêng". Nó từng gây sóng gió trên kịch trường và Kim Cương chính là người đă đưa chúng ta vào thế giới bi thương, với những lời ru nước mắt, với " trời mưa bóng bóng phập phồng, mẹ đi lấy chồng con ở với ai..."

Ngày ấy tôi cũng vậy, không biết cây sầu riêng thế nào, chỉ nghe loáng thoáng quả của nó có mùi rất nặng. Nhưng khi xem "Lá sầu riêng " th́ tôi không cầm được nước mắt. Thời khó khăn, cả xóm Rượu chỉ có vài cái ti vi đen trắng. Cuối tuần, khi trên đài có vở tuồng hay là cả xóm như có hội. Nhà nào có ti vi th́ biến thành cái rạp xi nê mi ni. Ai cũng lo nhanh bữa cơm chiều, vội vàng tắm rửa để c̣n đi xem kịch hoặc cải lương, và thường đến sớm để giành chỗ tốt. Đặc biệt với vở “Lá sầu riêng", chắc không riêng ǵ xóm Rượu, ai cũng nôn nao chờ đợi và những nhà có ti vi trở thành một "đại hí viện". Rồi chuyện ǵ đến phải đến, đám đông im lặng đến không ngờ. Ai cũng khóc nhưng không muốn người khác biết, thỉnh thoảng đây đó có tiếng sụt sùi, vài cô gái đưa vạt áo lau vội, bọn con trai th́ càng giấu và v́ thế mắt cay xè, mũi nghèn ngẹt, lâu lâu bước ra ngoài …

Chị Kim Cương và Má Bảy Nam với nỗi buồn thiên định, đă làm cho nhiều người, trong đó có tôi, đôi khi rơi vào chuỗi cảm xúc: nức nở, nghẹn ngào, ̣a vỡ như chính số phận ḿnh, bất lực trước nghiệt ngă cuộc đời nhiều trái ngang. Tôi c̣n nhớ như in đoạn cậu bé tên Sang choàng tỉnh trong một đêm mưa gió, sấm chớp, cái đêm mà mẹ cậu rứt ruột mộng du trên ngă rẽ cuộc đời- t́nh yêu hay bổn phận, ở lại hay ra đi. Cậu bé đă thảng thốt gọi mẹ: “chị Hai…đừng bỏ em“. Nh́n ánh mắt thất thần, giằng xé, vô hồn của chị và nỗi tuyệt vọng, cô đơn của đứa bé, tôi đă khóc rất nhiều. Trước mắt tôi nḥa đi với những h́nh tṛn bong bóng lơ lửng vô vọng. Không hiểu sao, thời gian sau, tôi cứ liên tưởng một ngày nào đó sẽ mất mẹ và nỗi ám ảnh ấy đă từng theo tôi trong những giấc mơ thời thơ dại. Rồi thời gian qua nhanh, tôi lớn lên cùng năm tháng, có lúc tôi cứ lẩn quẩn bên mẹ với một lư do thật mơ hồ, mẹ sẽ đi chăng?!. Đôi lần xem lại vở kịch tôi thương nhân vật ấy vô cùng và thầm mong một lần được gặp để chỉ nói một câu.

Bây giờ. Cách đây vài năm, một sáng chủ nhật, khoảng một tuần sau chương tŕnh “Kỷ niệm một năm ngày mất nhạc sĩ Trịnh Công Sơn”, chúng tôi: Những ca sĩ, nhạc sĩ, đạo diễn thân quen như trong gia đ́nh của Hội Quán Hội Ngộ – B́nh Quới lại gặp nhau. Vẫn chị Lan Ngọc lúc nào cũng chỉn chu, Saxo Trần Mạnh Tuấn đầy phong độ, Hồng Hạnh vui nhộn, Hồng Nhung khéo léo, Quang Dũng lặng lẽ, Thùy Dương nghịch ngầm, Khắc Dũng thoải mái, Bích Ngà giản dị, MC Phương Thảo trêu chọc (vừa mất v́ bệnh ung thư), Nhà Thơ Đỗ Trung Quân luôn tự ti, dí dỏm, Nhạc sĩ Đỗ Lộc uyên bác, Anh Cao Lập hiếu khách (Giám đốc khu du lịch B́nh Quới) và tôi. Bán đảo B́nh Quới - Thanh Đa hôm ấy đầy nắng gió, vẫn băi cỏ xanh non với những đôi uyên ương đang chụp h́nh cưới, vẫn chiếc bánh xe nước đều đều những ṿng quay vô vị và chắp chới ngoài xa, bên ḍng sông Thanh Đa là những đám lục b́nh hoa tím biếc trôi mông lung, vô định.

Khi mọi người đă yên vị, rôm rả th́ đạo diễn Đoàn Khoa cùng chị bước vào. Ai nấy đon đả chào: "Chị Kim khỏe không?". Riêng tôi không biết, thắc mắc - Ai vậy ?! ca sĩ Lan Ngọc kế bên nói "chị Kim Cương". Tôi chợt nhận ra. Vẫn chiếc áo bà ba đen quen thuộc đến trở thành biểu tượng, gương mặt duyên dáng với mái tóc ngang vai, đôi mắt đầy như chực chờ muốn khóc. Chị tuy đẩy đà hơn những ǵ tôi thấy trên phim ảnh hay truyền h́nh nhưng phong thái và giọng nói th́ vẫn vậy; nhẹ nhàng truyền cảm kiểu Miền Nam, nụ cười thật tươi nhưng ánh mắt th́ buồn vô hạn.

Chị ngồi đấy và vui vẻ với mọi người. Chỉ với món cải rỗ chấm chao nhưng chúng tôi ngồi hàn huyên hàng giờ. Khi tṛ chuyện với Chị tôi mới hiểu ra rằng: Chị đến đây v́ là fan của TCS và người rủ chị là anh Đoàn Khoa – Người đang dựng chương tŕnh "Những cánh chim không mỏi” của đài truyền h́nh về đóng góp của chị cho nền kịch nghệ Miền Nam. Khi chúng tôi lên thuyền ṿng quanh bán đảo Thanh Đa th́ Chị về lúc nào không ai biết.

Thời gian sau này, Chị ít xuất hiện trên báo chí, kể cả tạp chí sân khấu hay điện ảnh. Thỉnh thoảng thấy mặt Chị trên những chương tŕnh từ thiện của nghệ sỹ. Nếu Bạch Tuyết trong cải lương được gọi là "chi bảo" th́ Kim Cương được vinh danh là "kỳ Nữ ", Chị đă làm tốn hao bao giấy mực, thế mà giờ đây, chiếc "Lá sầu riêng" đă phai rồi chăng? Nhưng không, vẫn có dịp đặc biệt dành cho Chị, đó là ngày giỗ của thi sỹ Bùi Giáng. Khi nhắc tới ông th́ người ta thường đưa mối t́nh tuyệt vọng với kỳ nữ Kim Cương ra đàm luận. Tôi nghĩ Chị không yêu nhưng vẫn giữ cái t́nh người, t́nh đời, t́nh nghệ sỹ, cho một tài năng kỳ lạ như thi sỹ Bùi Giáng đă kiên nhẫn "bao năm ta chờ em“. Tôi phục sát đất thi sỹ họ Bùi, t́nh yêu của ông chỉ dành cho những kỳ nữ như Marilyn Monroe, Kim Cương. Ông nh́n cuộc đời này rất lạ và người đời nh́n ông khác thường.

“ Mấy em đi bước thụt lùi
Xa xa nh́n thấy anh Bùi chịu chơi ".

Vắng một thời gian dài không gặp, tôi t́nh cờ diện kiến Chị nhân ngày lễ quốc khánh "Song Thập" trọng đại của Đài Loan tại khách sạn Equatorial, quận 5. Thấy từ xa chiếc áo dài quen thuộc, giữa hai hàng lẵng hoa chúc mừng đầy màu sắc. Tôi nhận ra ngay. Chị đang ra về lúc vợ chồng tôi đến, có lẽ chị chỉ đến tặng hoa, chúc mừng. Gặp nhau Chị hỏi “hai đứa khỏe không? Chị phải về sớm có việc, hai đứa ở lại chơi nhé!“. Thành phần tham dự là những quan chức chính quyền, những nhà ngoai giao và thương gia, nhưng không hiểu duyên cớ ǵ, Chị không c̣n là người đương thời nhưng vẫn có mặt. Măi sau này tôi mới nghĩ ra Chị đă từng nhận giải Kim Tượng tại Đài Loan với bộ phim "Chiếc bóng bên đường" cùng với Kiều Chinh. Chị là khách mời đặc biệt của buổi tiệc lễ trang trọng này.

Mùa vu lan, tôi lại trở về thị trấn “Hoa Bằng Lăng “ thăm mẹ. Cái nắng oi nồng của xứ Ninh làm mọi người dễ buồn ngủ hơn sau bữa ăn trưa. Giờ này mà ngủ th́ chắc phải đến chiều, như thế tiếc lắm v́ tôi c̣n rất ít thời gian. Tôi bèn gợi ư, mời mọi người xem kịch nhưng chằng thấy ai quan tâm. Rất may có người nào đó buộc miệng - kịch ǵ vậy?. Tôi vội trả lời - "Lá sầu riêng". Mọi người như chợt tỉnh, cùng lên tiếng hưởng ứng và đi lên pḥng khách - nơi mà gia đ́nh tôi vẫn thường tụ tập xem tivi, uống trà, nói chuyện. Gia đ́nh tuy không đầy đủ, chỉ toàn phụ nữ: Cô Mười, thím Chín, chị Quí, chị Vân, chị Thủy, có cả má tôi. Cánh đàn ông chỉ có anh Thọ và tôi, nhưng không khí có vẻ xôm tụ.

Bộ VCD tôi kiếm được tại Sài g̣n về vở kịch này quả là "của hiếm" v́ sau vụ cháy đài số 9, nó dường như mất tăm trên truyền h́nh, không ai c̣n có dịp xem lại lần nữa. Vở kịch có lẽ là phim tư liệu c̣n lại đâu đó, được người ta phục hồi với nguyên dạng trắng đen, âm thanh mono và chất lượng h́nh không nét lắm, sân khấu là một hội trường không xác định, không có phông màn, không ánh đèn sân khấu. Nhưng không sao, mọi người như đang ch́m dần vào kư ức một thời xa vắng, cũng đă gần 30 năm c̣n ǵ?! Tôi nghe những tiếng thút thít thật gần và h́nh như lâu lắm tôi không được nghe giữa ḷng phố thị đua chen này. Tôi chợt nh́n quanh. Vẫn không gian ấy năm nào, cũng những khuôn mặt ấy ngày nào nhưng bây giờ tóc đă bạc, ánh mắt nhuốm màu thời gian, duy chỉ có những giọt nước mắt không thay đổi, ngập ngừng lăn dài trên má. C̣n tôi, thằng bé 10 tuổi ngày nào, bây giờ đă gần bốn mươi cũng không nén được cảm xúc…nước mắt dâng trào và tôi lại bước ra sau vườn như bao lần trước. Một buổi chiều hạ vàng tĩnh mịch, tiếng gà hàng xóm gáy xa xôi, cây mận già cuối vườn lao xao với ngọn gió đồng ít ỏi, vài chiếc lá khô rơi nhẹ đâu đây. Tôi chạnh nghĩ mông lung về “Chiếc lá sầu riêng". Nó cần lắm thay cho những giọt nước mắt, cần lắm thay cho sự xích lại của những con người và cần lắm thay cho những ngày về ngồi dưới mái nhà xưa, bên mẹ thương yêu. Tôi thoáng nghe "trời mưa bong bóng phập phồng, mẹ đi lấy chồng con ở với ai…"

 

Dương Tn Sơn
Sài G̣n, Tháng 9/2006