HÓA RA HẠNH PHÚC CÓ THỂ ĐO ĐẠC ĐƯỢC !
Bs ĐHồng Ngọc
 

      

         Từ năm 1946, Tổ chức sức khỏe thế giới (WHO)  đă định nghĩa:  Sức khoẻ là một t́nh trạng hoàn toàn sảng khi (well-being; bien-être) về thể chất, tâm thần và xă hội, chớ không phải chỉ là không có bệnh hay tật. Một định nghĩa như thế cho thấy đánh giá sức khỏe của một con người không thể chỉ dựa vào chuyện có hay không có bệnh tật; và cũng vậy, không thể đánh giá sức khỏe của một cộng đồng mà chỉ dựa vào tỷ lệ bệnh tật, tỷ lệ tử vong, số giường bệnh, số bác sĩ… Cái khó ở đây là làm cách nào đánh giá được “t́nh trạng sảng khóai” về cả ba mặt, thể chất, tâm thần và xă hội như định nghĩa đă nêu? Đánh giá sự sảng khóai, sự hài ḷng cũng chính là đánh giá hạnh phúc. Mà đánh giá hạnh phúc là chuyện không đơn giản chút nào v́ nó nặng tính chủ quan, dễ lệch lạc. Chính v́ thế mà măi nửa thế kỷ sau, WHO mới đưa ra đựơc một bảng “Đánh giá chất lượng cuộc sống” (Quality of Life Assessement) liên quan đến sức khỏe và chăm sóc sức khỏe để cụ thể hóa định nghĩa đă nêu trên. Theo đó, người thầy thuốc chỉ quan tâm chữa trị bệnh tật là chưa đủ, mà phải quan tâm đến chất lượng cuộc sống  của người bệnh. Nói khác đi, người bệnh sống không phải chỉ là sống sót, tồn tại, mà phải là sống có ư nghĩa, có hạnh phúc ở một mức độ tốt nhất có thể được..WHO đề ra một bảng chỉ số gọi là WHOQOL-100 (WHO quality of life,100 đề mục) có thể triển khai thực hiện  trên nhiều nước khác nhau, nhiều nền văn hóa khác nhau, bao gồm 6 lănh vực:

1.Sức khỏe thể chất;
2.Tâm lư;
3.Mức độ độc lập;
4.Các mối quan hệ xă hội;
5.Môi trường và
6.Niềm tin, tôn giáo, vấn đề tâm linh.

         Các chỉ số đo đạc này sẽ rất hữu ích cho việc cải thiện chất lượng phục vụ của ngành y trong việc chăm sóc sức khỏe người dân nói chung cũng như trong nghiên cứu khoa học, trong giám sát và cả trong họach định chính sách.

         Theo WHO, Chất lượng cuốc sống (CLCS) là những cảm nhận của các cá nhân về cuộc sống của họ trong bối cảnh văn hóa và các hệ thống giá trị mà họ đang sống và liên quan đến  các mục đích, nguyện vọng, tiêu chuẩn và các mối quan tâm của họ.   Điều dễ thấy ở đây là cách đo đạc CLCS  đặt  trọng tâm lên cảm nhận cá nhân của từng người, cho thấy có cái nh́n khác xưa đối với bệnh tật và sức khỏe lâu nay chủ yếu dựa vào “cảm nhận” của thầy thuốc! Do vậy, đánh giá bệnh tật sẽ không chỉ dựa trên kết quả các xét nghiệm máy móc mà c̣n trên những cảm nhận chủ quan, quan điểm riêng của từng cá nhân về bệnh tật của họ, về sự sảng khóai của họ trong cuộc sống thường ngày, trong bối cảnh văn hóa và môi trừơng thiên nhiên quen thụôc của họ. Ở đây cho thấy vai tṛ của giáo dục sức khỏe, của truyền thông hiệu quả trong mối quan hệ giữa thầy thuốc và bệnh nhân. Mối quan hệ thầy thuốc- bệnh nhân mà không tốt th́ người bệnh khó có thể duy tŕ chất lượng cuộc sống!

         Suy nghĩ từ góc độ quan tâm đánh giá chất lựơng cuộc sống của người bệnh như vậy sẽ làm thay đổi cái nh́n của người thầy thúôc về bệnh nhân trong quá tŕnh điều trị.  Cả người bệnh khi hiểu rơ chất lượng cuộc sống là do ḿnh quyết định cũng sẽ không chỉ biết lệ thuộc vào thầy, vào thuốc, vào xét nghiệm mà c̣n biết tăng cường sức khỏe, nâng cao sức khỏe, nhờ vậy mà phấn đấu, rèn luyện, hợp tác tốt với thầy thuốc. Dich vụ y tế cũng phải thay đổi, xem có đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh chưa, người bệnh có hài ḷng về chất lượng phục vụ không và hệ thống tổ chức y tế có dễ tiếp cận, có luôn trong t́nh trạng sẵn sàng phục vụ bệnh nhân không ?

         “Hạnh phúc” hóa ra không c̣n là khái niệm chung chung nữa mà  nay đă có thể đo đạc được! Nhờ đó ta mới có thể nói đến “hạnh phúc b́nh quân đầu người” như đă đề cập trên DNSGCT số Xuân Bính Tuất vừa qua!

 



q 
Đ Hồng Ngọc q
 

 

 


 

        Trở về www.ninh-hoa.com