Trang Thơ và Truyện của Bùi Thanh Xuân                 |                  www.ninh-hoa.com

BÙI THANH XUÂN

Cựu Học sinh
Trung Học Ninh Ḥa

Niên Khóa:
1971-1972 lớp 9/2
1972-1973 lớp 10/B

Hiên sinh sống tại
 Quận Hải-Châu, Đà Nẵng

 


 

 

 

 

 

 BA MƯƠI SÁU GIỜ, MỘT CHUYẾN ĐI
BÙI THANH XUÂN

 

 

1. 

Sân ga vắng, những hàng ghế trống trơn, như mê ngủ, gục đầu.

 Tôi đến sớm một tiếng để cảm nhận cái buồn buồn của sân ga, nơi kẻ đi, người về và những người tiễn đưa hay đón. Tôi thích nh́n những khuôn mặt nhiều biểu cảm khác nhau. Có người lặng lẽ, trầm tư buồn khi rời xa, nhiều người nét mặt hân hoan nhưng không dấu được vẻ bồn chồn trong sự chờ đợi. Cái không gian trầm lặng, nôn nao và những khuôn mặt đầy tâm trạng trên sân ga luôn thu hút sự quan tâm của tôi. Riêng tôi, đang ngồi đây, trên hàng ghế sau cùng, quan sát không gian nửa buồn, nửa vui của sân ga, chẳng biểu lộ điều ǵ. Không phải rời đi, mà cũng chẳng đón đợi. Đơn giản chỉ là một chuyến chơi ba mươi sáu giờ.

Lâu lắm rồi, tôi không c̣n cảm giác đón đưa, chờ đợi ở sân ga nữa. Tôi quên mất cái cảm giác ấy, khi ngồi trong khoảng sân vắng chờ đón người thân trở về, thật tuyệt. Nhưng cũng có lần buồn bă tiển đưa, nó cũng có một cảm giác buồn buồn nhưng vẫn  tuyệt.

Chuyến đi này của tôi chẳng v́ một mục đích ǵ. Chẳng là thích th́ đi, ra ngồi ở sân ga, ngẫm nghĩ, cảm nhận khoảng lặng và chờ một chuyến tàu đến giữa đêm khuya. Chuyến tàu vào lúc mười một giờ ba mươi phút. Tôi đang có ba mươi sáu tiếng đồng hồ cho một chuyến đi và về.

Tiếng c̣i thét khói lẫn tiếng x́nh xịch, con tàu như quái vật lù lù xuất hiện, lao thẳng về phía những người đi chuyến khuya đang chờ bên hai đường ray thẳng tắp. Sân ga bỗng chốc sinh động hẳn lên khi con tàu dừng lại hẳn. Cả sân ga như chuyển động cùng lúc, nhiều người vội vă bước xuống thềm xi măng để nhường lại bậc cấp cho những người vội vă lên tàu, rồi mất hút bên trong như bị con quái vật nuốt chửng một cách nhẹ nhàng.

Tôi t́m chỗ nằm của ḿnh trong toa tàu lờ mờ ánh sáng từ cuối toa hắt lại, leo lên giường tầng ba như một nghệ sỹ xiếc nghiệp dư. Nằm xuống nhưng chưa có thể ngủ được v́ đầu tôi đang bận rộn với cái thú được nghe tiếng x́nh xịch và cái lắc lư đều đều của con tàu nghiến bánh sắt trên đường ray. Mỉm cười thú vị v́ được hưởng cái cảm giác như được bay bổng lên xuống, lắc qua lắc lại của toa tàu.

Sau một giấc ngủ không lấy ǵ êm ái, nhẹ nhàng, tôi bước xuống sân ga Nha Trang cũ kỹ và nhếch nhác, nhưng lại thấy tâm hồn ḿnh sảng khoái v́ được hít thở cái không khí quen quen mà từ rất lâu tôi đă quên nó đi. Sân ga này, bao năm vẫn vậy, không có ǵ thay đổi. Lối kiến trúc nửa Tây, nửa ta. Nhà ga không xứng tầm với một thành phố nổi tiếng về du lịch, thành phố mà có lúc tôi nhận là nơi đi về của ḿnh. Pḥng chờ chỉ vài hàng ghế, mấy chiếc quạt trần cái chạy, cái không. Tôi muốn ngồi lại một lúc để có thêm cảm xúc người trở về, nhưng cuối cùng đành đứng nh́n một lát, rồi quay đi.

T́m một khách sạn gần ga, nhận pḥng, gột rửa bụi đường rồi bước bộ trên những con phố hiền ḥa. Đường phố Nha Trang sạch sẽ nhưng không ồn ào, sôi động như thành phố tôi ở. Nhiều quán cà phê nhưng ít quán nhậu. Tôi định lang thang, quay về con đường “ Nguyệt Quế” của tôi, nhưng hai bàn chân ră rời, mệt mỏi đành quay về nơi Cô tôi đang sống cùng vợ chồng Hoa Hải trên đường Nguyễn Trăi. Hoa là  cô em cô cậu với tôi.

 Hải là em rể nhưng tuổi đời lớn hơn tôi nhiều.

 Câu chuyện chuyến đi bắt đầu từ đây.

 

Trưa, tôi và H.Đ.Hải cùng ngồi uống cà phê trong một quán vắng. Tôi hỏi Hải về cuộc sống, Hải kể cho tôi nghe về cuộc đời lận đận của ḿnh, tôi biết được nhiều chuyện về con người đặc biệt, lạ lùng này, nhiều điều mà có thể ít người biết đến bởi v́ quá lâu, Hải có cuộc sống chôn kín, tách rời với mọi người chung quanh từ sau những biến cố của đất nước và của cuộc đời Hải. Một Đại úy của chế độ cũ sống trong gia đ́nh, cả gịng họ Nội Ngoại theo Cộng sản.

 Câu chuyện cắt ngang. Tôi cần một chuyến đi nhanh trong lúc này. Hẹn với Hải, sẽ lắng nghe câu chuyện của Hải vào tối nay, giữa đêm khuya trong sân ga chỉ có hai người.

 

2.

Tôi muốn về Ninh Ḥa thăm hai người bạn, chỉ hai người bạn thôi v́ tôi không có nhiều thời gian. Hơn nữa, tôi ngại gặp những người bạn cũ Ninh Ḥa khi ḿnh đến thăm, hay dùng hai tiếng “rồi sao?”. Tôi ngại phải ngơ ngác giữa ngă ba Ninh Ḥa, trông t́m một người bạn cũ ngày trước nào đó, như lần tôi bị ông bạn thân mến L.Đ.Q. học cùng lớp, “lừa” tôi một lần vào cuối Thu năm 2010. Hăi lắm!. ( Tôi kể rơ chuyện này trong “ Tâm hồn gởi lại”, đặc san số 4)

  Mượn xe của Hải, phóng một mạch từ Nha Trang về lại nơi bốn mươi năm trước tôi đă trọ học hai năm. Chỉ có một trăm hai mươi phút dành cho hai người bạn và đoạn đường dài ba mươi lăm cây số, tôi phải chạy  với vận tốc trên sáu mươi km/giờ. Trời mưa tầm tả, những hạt mưa quất ràn rạt vào mặt, nhức buốt. Con đường trơn nhĩn, đầy những lồi lơm dọc theo chiều dài đoạn qua Lương Sơn khiến tôi xém lạc tay lái, hú hồn!

Thật bất ngờ cho tôi và bạn ḿnh. Gặp H.B trong chợ N.H. Mười phút ngắn ngủi dành cho bạn, để được nh́n thấy bạn sống và làm việc như thế nào, rồi đi. Khuôn mặt u buồn, H.B kể ngắn gọn cho tôi nghe về cuộc sống của bạn, một chút ngậm ngùi. Cuộc đời H.B không nhiều niềm vui, những bất hạnh trong cuộc sống ba mươi năm vẫn cứ đeo đuổi. Tôi lắng nghe giọng buồn buồn bạn nói, nhưng chỉ có được lời an ủi dành cho bạn.

Tôi tiếp tục đến nhà L.D. Con đường ngoằn ngoèo ngập nước v́ người ta đang xả lủ ở một đập nước gần đó. Chạy thẳng xe vào sân nhà trong sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng của vợ chồng D. Cũng dự định mười phút thăm bạn, nhưng cuối cùng những câu chuyện ngắn được kể cho nhau nghe, tôi mất hết ba mươi phút ngồi cùng với bạn, ḷng như lửa đốt. D. mời ở lại ăn trưa, nhưng tôi không thể. Vậy là phụ tấm ḷng của vợ chồng bạn. Vợ chồng D. có đứa con trai bệnh tật, tôi quyết tâm một lần gặp được cháu từ lâu nhưng cho đến bây giờ mới có cơ hội. Khương, tên của cậu bé, mừng rỡ khi nhận ra tôi, người thỉnh thoảng đă nói chuyện với cháu qua điện thoại. Trông Khương mănh khănh ốm yếu, tội nghiệp. Ba mươi ba tuổi, nhưng trông Khương như mới tuổi hai mươi.

 Thời gian c̣n lại cho chuyến đi ngắn hơn. Bốn mươi phút gặp hai bạn, tôi phải đi đoạn đường ba mươi ba cây số, nhưng t́nh bạn dài hơn rất nhiều. Vậy là ấm ḷng rồi.

Quay  về, bụng cồn cào đói. Dừng xe quán bún bên đường, ngay cổng xe lửa. Nơi mà ngày xưa cũng là một quán ăn, nhưng sầm uất hơn nhiều, tôi vẫn c̣n nhớ rơ như vậy. Vội vàng cho xong tô bún.

Một đoạn ngắn nữa,  dừng xe bên đường nh́n vào ngôi trường ngày xưa tôi học. Tưởng tượng như cây sầu đông sau dăy pḥng học vẫn c̣n đó, màu tím đong đưa trên cửa sổ năm nào như vẫn c̣n hiện hửu. Tôi vội vă nhắm mắt, đầu lắc lia lịa và tưởng tượng lại cái ngày đầu Hạ năm xưa, khi tôi bước vội trên hành lang, nghiêng mặt nh́n vào lớp học ai đó, t́m đôi mắt để giă từ. Tôi nhớ, cánh cổng sắt sau lưng ḿnh bỏ lại, buồn bă như thế nào khi không nh́n ngôi trường lần cuối. Sân trường bây giờ thoáng rộng hơn, nhưng đó không phải là cái tôi muốn t́m. Bên kia đường nhiều ngôi nhà khang trang hơn trước, nhưng cái tôi cần nh́n là cánh đồng lúa xanh ŕ, cần nh́n quán nước ngày xưa bạn bè tôi chen nhau mỗi giờ ra chơi, chen nhau cùng t́m một ánh mắt, một dáng mănh mai thiếu nữ. Tôi t́m vạt cỏ bên đường, nơi những tà áo trắng lượn lờ như gịng suối tuyết mỗi buổi tan trường. Tôi t́m tiếng cười trong như pha lê của cậu bạn Bắc kỳ.  Không c̣n lại ǵ của quá khứ ngọt ngào, dịu êm một thời học tṛ.  Bây giờ là những khối bê tông lạnh lùng, một sân trường vô hồn, nh́n hoài không t́m ra được cánh phượng hồng nào của ngày xưa cũ. Nó không c̣n là của tôi nữa. Ngôi trường cũ năm xưa đă đi vào quá khứ lâu rồi, cái tên Trần B́nh Trọng đă bị xóa đi, thay vào một tên khác cho ngôi trường cũ. V́ sao?

 

3.

Cô tôi bây giờ già yếu lắm, nằm nhiều hơn ngồi. Đi vệ sinh hay ăn uống cũng không tự giải quyết được. Suốt buổi chiều nói chuyện cùng với Cô và vợ chồng Hoa Hải, nghe biết được nhiều điều và cảm thấy nặng ḷng. Cuộc sống Hoa Hải bây giờ khó khăn, ngôi nhà đang ở có lẽ cũng không c̣n  được bao lâu nữa, để họ có điều kiện giải quyết nhiều việc, có thể t́m một việc làm ăn khác. Tôi khâm phục đôi vợ chồng này rất nhiều, nhất là Hải, chàng rể hiếu thảo của Cô tôi.  Buổi chiều quay lại thăm Cô, tôi chứng kiến Hải đă săn sóc Mẹ vợ, bà Cô của tôi như thế nào rồi. Có lẽ ngay cả chính tôi, để phục vụ cho Mẹ ḿnh chưa chắc tôi đă làm được như Hải. Công việc vệ sinh, dọn dẹp, tắm rửa cho Mẹ vợ, cái công việc tế nhị đúng ra những người con của Cô tôi phải làm, th́ Hải gần như gánh vác cùng với vợ ḿnh mà không hề than thở. Tôi thấy và khâm phục lắm trái tim của những người con..

Chiều tối, tôi cùng Hải đến thăm Ng.Trí Nh., người lính quân cảnh hào hoa năm nào, bây giờ là một ông hai lúa ngờ nghệch, ra thành phố nh́n ǵ cũng sợ. Sợ xe tông, sợ cướp giật, móc túi, sợ đồng loại ḿnh lừa lọc. Nói năng gọn gàng, nhỏ nhẹ v́  sợ ..ở tù! Điều ǵ cũng có thể khiến cho Hai lúa Nh. sợ.

Chúng tôi vào quán cà phê sát biển. Tiếng nhạc xập x́nh, đinh tai nhức óc không phù hợp với lứa tuổi chúng tôi lắm, nhưng lỡ vào rồi, thôi mặc kệ. Giữa cái âm thanh ồn ào đó, Hải và tôi cùng nói chuyện về t́nh h́nh đất nước, những diễn biến trong xă hội, về những tuyên bố của Chủ tịch nước với đồng bào cử tri tại Sài G̣n,  những tệ nạn xă hội,.. Nhẫn nghe, hăi quá kéo ghế xích ra xa, tôi hỏi: “ Ông ngồi kỳ vậy?” Nhẫn trả lời: “ Thôi, hai ông nói chuyện đó tui sợ. Lỡ có ǵ, văng miểng trúng tôi th́ sao”. Tôi nh́n Nhẫn mà buồn cho con người bốn mươi năm chôn ḿnh ở vùng rừng núi, sống cùng với nương rẩy, không hề biết những ǵ đang xảy ra chung quanh ḿnh, không ḥa nhập vào cuộc sống "văn minh, tiến bộ" của xă hội hiện đại.

Chín giờ tối, Hải đưa tôi ra ga, t́m quán cà phê bên đường. Hải tiếp câu chuyện dang dở lúc sáng. Bắt đầu từ một câu chuyện vui, Hải kể:

 “ Một lần,  từ Sài G̣n về. Trên chuyến xe khách, có hai vợ chồng khá lớn tuổi cùng đi. Người chồng trông có vẻ phương phi, khuôn mặt đỏ hồng, tay cầm ba-toong, để râu quai nón trông ra vẻ là một bề trên lắm. Tôi ngồi bên cạnh, nh́n ông chồng nói luôn miệng với vợ ḿnh, người phụ nữ dáng vẻ là một mệnh phụ, thời con gái có lẽ cũng là một thời xuân sắc. Ông chồng phải tài ba, hào hoa hơn người mới chiếm được trái tim nàng, tôi nghĩ vậy. Vợ chồng này đúng là trai tài, gái sắc. Trông giàu có  và địa vị lắm!”. Hải cười xếch miệng, kể tiếp: “ Ông ta mặc bộ đồ rằn ri, mang bốt đờ sô bóng loáng. Ống quần được gom vào trong, nghiêm nghị như một quan lớn ngày trước. Tuy ông ta ngồi nhưng nh́n dáng vẻ thật hiên ngang. Mọi người trên xe ai cũng nh́n nhưng chỉ dám nh́n len lén, không ai bắt chuyện. Tôi cũng vậy. Ngồi bên, quan sát người đàn ông lập dị hồi lâu. Chợt ông ta nh́n tôi trân trân, nhíu mày như cố nhớ. Bỗng ông ta đứng phắt dậy, hướng về phía tôi, bàn tay x̣e ra, đưa lên ngang trán, chào: “ Đại úy! Em là M. đây! xin chào. Đại úy c̣n nhận ra em không? Hạ sỹ M. lính truyền tin của Đại úy ngày trước đây mà”  Hải rít hơi thuốc, trầm tư: “ Thật là  cái thằng dị hợm. Ngay giữa xe đông người,  miệng nó oang oang khiến tôi không biết chui xuống chỗ nào cho đỡ xấu hổ. Tôi nói với nó “ Nè, câu mặc bộ đồ như vậy, người ta nh́n vào không thấy kỳ  sao?. Nó đáp tỉnh queo: “Có ǵ đâu mà xấu, Đại úy. Có ǵ mặc đó, thời buổi kinh tế khó khăn mà” Nó cười nhăn nhở sau câu nói. Tôi lắc đầu nh́n nó rồi lặng lẽ xuống xe, mặc dù đoạn đường về nhà c̣n một trăm ba chục cây số nữa.”

Hải trầm ngâm hồi lâu, kể tiếp về những ngày trước đây cho tôi nghe. Tàu mười hai giờ mới đến, thời gian c̣n rất nhiều. Đây là lần đầu tiên tôi và Hải ngồi với nhau lâu như vậy. Hải nói:

“ Cuộc đời tôi ba ch́m, bảy cũng ch́m, chưa một lần thấy nổi, anh. Từ ngày đất nước đổi thay đến chừ, tôi lận đận lắm. Gần bốn mươi năm mà nào có làm được ǵ cho vợ con đâu. Bất lực nh́n vợ con ḿnh khổ mà tủi ḷng.”

“Ngày trước, đời lính lênh đênh trên những đoàn công voa vận tải suốt mấy năm trời lăn lộn trên đường. Tôi ở đơn vị Vận tải 5, chỉ huy đoàn xe  này, có xe jeep riêng, đi đây đó  nhưng cũng chẳng thú vị ǵ. Nhưng cũng chính trong thời gian này tôi gặp Hoa. Một lần về Dục Mỹ, đến thăm nhà người bạn và tôi đă t́m được một nửa của ḿnh ở đó. Con gái Dục Mỹ thời trước ít người đẹp. Nhưng cô nào đẹp là chảnh chót dữ lắm. Hoa cũng vậy.

Tôi lúc đó mang lon trung úy, vậy mà khi về Dục Mỹ mấy cô gái đẹp coi ḿnh như..hạ sỹ, Hoa nh́n tôi bằng một phần tư con mắt trái, c̣n con mắt phải nh́n xuyên qua vai tôi, hay dấu sau lưng, tôi cũng không rơ nữa. V́ thật t́nh lúc đó, tôi chết mê, chết mệt cô gái có dáng người cao gầy, nước da trắng, miệng cười lúng liếng. Hoa xinh đẹp, đẹp nhất trong các người đẹp ở Dục Mỹ lúc bấy giờ, ít nhất là dưới cái nh́n của tôi. Vài anh chàng sỹ quan đa t́nh thập tḥ ngoài cửa nhà Hoa, lúc đó đối diện với nhà bạn tôi.”

“ Vậy là tuần nào tôi cũng có lư do về thăm bạn. Mỗi lần về như vậy, bạn nói chuyện, nhưng tôi có nghe được ǵ đâu anh. Ậm ừ cho qua, mắt th́ dán chặt vào khung gổ cửa sổ, nh́n qua căn nhà đối diện để mong gặp đôi mắt của cô gái nhà bên kia. Đôi mắt hút hồn tôi từ lúc đầu gặp mặt ấy, hằng đêm đưa tôi vào giấc ngủ, sớm mai bên cốc cà phê uống vội, đôi mắt ấy hiện về trong màn khói thuốc lễnh loăng khiến tôi trở thành thi sỹ lúc nào chẳng hay. Tôi bắt đầu làm thơ, những bài thơ t́nh tôi làm lúc ấy, có khi  c̣n hay hơn thơ Nguyễn Tất Nhiên nữa đó..  (cười). Nói anh đừng chọc quê, đôi mắt đẹp của Hoa theo tôi trên những chuyến đi dọc dài đất nước. Nó lôi tuột tôi khỏi những cám dổ đời trai, kéo tôi trở về thăm Dục Mỹ sau những chuyến đi dài mệt mỏi để mong nh́n đôi mắt, cái miệng cười tươi như hoa, mà ḿnh lở nhớ thương. Nhờ đôi mắt ấy, tôi trở thành người đàng hoàng, lương thiện hơn.  

Nhưng trong những chuyến về thăm đó, đôi khi nh́n thấy Hoa ngồi tiếp chuyện mấy chàng trẻ tuổi, trái tim tôi đau nhức lắm.

H́nh bóng của Hoa choáng ngợp tâm hồn tôi, chiếm hết ư nghĩ tôi. Thời gian đó tôi nhớ Hoa trong những chuyến đi, nhớ nhung khắc khoải, khát khao đợi chuyến về thăm chỉ mong được nh́n thấy ánh mắt, nụ cười của cô gái Dục Mỹ có dáng cao gầy. Cô gái mà tôi biết, nhiều chàng trai ở đó đang lầy lội trong đôi mắt đẹp của Hoa, mặt tái xanh nhưng hồn bay bổng v́  nhận được nụ cười hàm tiếu của người con gái xinh đẹp.

Đôi lần nh́n Hoa qua khung cửa, dưới nắng vàng buổi chiều hắt lên khuôn mặt em, trông thánh thiện quá, lại mơ ước sau này Hoa là của ḿnh chắc chắn tôi sẽ hạnh phúc biết bao, hạnh phúc nhất trên đời này. Những khi gặp em, tôi lại muốn dấu đi t́nh cảm của ḿnh. Nhưng người ta cớ thể dấu được cái này hay cái khác, chứ t́nh yêu th́ ai có thể dấu được, khó lắm!

Nhưng cái tính của tôi nhút nhát, ngu ngơ. Yêu nhưng lại sợ hăi chính t́nh yêu tôi dành cho Hoa. Sợ một ngày người tôi yêu biết được ḿnh..yêu. Sợ cái lúc phải đối diện với đôi mắt đẹp nhưng lạnh lùng ấy. Cũng v́ cái tính nhút nhát mà thiếu chút nữa tôi đă mất Hoa. Dại dột quá phải không anh?

Sau này biệt phái qua cảnh sát, tôi được điều về Ninh Ḥa làm phó, dưới quyền một thằng thiếu úy, tôi không chấp nhận nên ra Vạn Giả làm trưởng Bộ chỉ huy Cảnh sát, cho đến ngày cuối cùng.”

“Đi tập trung ở trại gần hai năm th́ được bảo lănh về nhờ ông cậu làm lớn. Vậy là cuộc sống nghiêng ngă luôn. Những người ở trại trên ba năm được xuất cảnh sang Mỹ, c̣n tôi th́ không. Nh́n mọi người ra đi, ḿnh  cảm thấy ḷng nặng trỉu nhưng biết làm sao được. Dù có ở trại đủ năm, đủ tháng chắc ǵ tôi đă yên ổn khi qua Mỹ.  Liệu có sống được khi ḿnh  là con nhà liệt sỹ. Những người c̣n hiếu chiến có để cho ḿnh được yên hay không?

Ra trại một năm, tôi đánh bạo qua nhà Hoa, ngỏ lời. Nhận được cái gật đầu không do dự của em. Trời ơi! Mấy năm rồi, buổi tối hôm ấy tôi mới nở nụ cười sung sướng. Tối đó tôi như người sống trên mây. Một sự sung sướng bất ngờ! Sau này có con đầu ḷng, tôi hỏi Hoa v́ sao đồng ư lấy tôi, một người đàn ông bất tài. Em nh́n tôi,háy một cái thật dể ghét: “ Yêu th́ lấy làm chồng, chứ sao “ Tôi hỏi lại : “ yêu từ lúc nào, em? ” Hoa cười, tôi đếm đủ ba mươi hai cái răng: “ Anh hỏi lung tung. Th́ từ cái lúc anh đứng nh́n trộm em bên cửa sổ nhà chị T. chứ lúc nào nữa mà hỏi. Lấy người ta làm vợ cả năm rồi, không nhớ sao mà hỏi nghe tưng tửng. Vô tâm!”. Đến lúc ấy, tôi mới tin rằng trước đây ḿnh cũng có người con gái xinh đẹp..nh́n trộm, thầm thương. Có nh́n trộm, mới biết tôi..trộm nh́n bên cửa sổ nhà đối diện chứ, phải không anh?. Đúng là lúc đó tôi ngu ngơ thật. Ngu ngơ từ lúc trẻ cho đến khi già. Ngu ngơ không t́m cho ḿnh một cơ hội, ngu ngơ không biết rằng cũng có người yêu ḿnh như vậy. Ngu ngơ dai dẳng đến nổi cả đời không nuôi nổi vợ con cho đàng hoàng.”  Hải thở dài.

Tôi xoay qua nh́n Hải, cười:

- Tôi nói cho anh biết nhé, ngày trước Hoa được nhiều anh chàng trẻ tuổi, hào hoa theo đuổi lắm đấy. Tôi biết, có một anh chàng đẹp trai, theo Hoa quyết liệt. Mỗi lần vào nhà thăm, anh ấy nhẹ nhàng cởi đôi giày, xếp ngay ngắn bên ngoài hiên. Vậy mà Hoa vẫn không thèm “yêu”. Anh vậy là tốt phước lắm mới được một người đẹp như Hoa để mắt đến. Phước ..nhiều đời! Chừ có khổ, có nghèo nhưng chiếm được trái tim cô gái này, sướng rơn! Yêu và được yêu, hạnh phúc nhất trên đời c̣n đ̣i chi nữa? Được voi đ̣i Hai bà Trưng. Mơ!

Hải cười,  không thành tiếng:

”Ừ, Th́ sướng chứ sao không, anh. Cũng chính v́ vậy mà đời tôi cứ dằn vặt, đắng đót hoài v́ không đem lại hạnh phúc trọn vẹn cho Hoa. Cảm thấy ḿnh bất tài quá! Lấy vợ, sinh con đẻ cái nhưng không làm được việc ǵ ra tiền. Cuối cùng  đành lên rừng ngậm ngăi t́m trầm.”

“Những chuyến đi trầm hằng tháng trời cũng đem lại thu nhập khá lớn. Nhưng từ khi d́u dắt đứa em vợ theo ḿnh, tôi liên tục bị chận bắt, Cuối cùng trắng tay. Cậu em vợ lúc đó c̣n nhỏ, thơ ngây nữa. Một lần cậu ta bị bắt, bị tra hỏi đă khai ra tôi. Vậy là dính chùm cả đám. Nói tội cho cậu ấy, qua đời đă mười mấy năm rồi v́ tai nạn xe hơi. Cái thằng hiền lành nhất nhà”

“ Thời gian cứ trôi đi, tuổi đời chồng chất,  ḿnh chưa làm được ǵ nên hồn cho vợ con nhờ. Nhiều đêm trăn trở thấy thương cho Hoa nhiều, buồn mà cắn môi muốn bật máu, nhưng biết làm ǵ bây giờ. Đi xin việc, cơ quan nào cũng chê v́ ḿnh là sỹ quan chế độ cũ, họ nh́n ḿnh bằng nửa con mắt. Vậy là làm đủ thứ việc kiếm tiền phụ vợ, nuôi con. Mang tiếng là có ông Cậu làm lớn, nhưng đâu dám nhờ vả ǵ.

Tôi chặn ngang: “ Sao anh không dựa hơi, dựa cái tên, cái địa vị  người thân ḿnh mà sống. Biết bao người cũng nhờ họ hàng làm lớn mà có nhà to, xe hơi đầy đủ. Không làm được ông trời con th́ cũng là ông trời cháu, dại thế. Bỏ bớt một chút sĩ diện, chừ đă làm cha thiên hạ. Đúng dốt chứ không phải dại nữa. Với địa vị của ông Cậu và bây giờ là con trai của ông Cậu, anh có thể làm được nhiều việc, kiếm chác hơn khối thằng khác. Sao vậy?”. Hải cười buồn, chua chát: “ Thôi, đừng nhắc chuyện nầy, anh. Mỗi người mỗi tính. Tính tôi không làm như vậy được, xấu hổ lắm. Đến thăm Cậu không thôi, đă thấy ngượng, thấy có lỗi với cậu rồi, đâu dám nhờ vả ǵ. Tính tôi nó vậy.”

 

PHẦN HAI

 

Nh́n khuôn mặt gầy g̣ của Hải, tôi thấy chạnh ḷng. Biết nhau hơn ba mươi năm nhưng chưa lần nào Hải tâm sự với tôi như hôm nay. Tôi biết Hải có nhiều nỗi niềm, nhiều ưu tư, buồn phiền trong cuộc sống không vui vẻ của ḿnh, nhưng chưa bao giờ tôi có ư định hỏi thăm cho rơ. Đêm nay, trong sân ga vắng lặng giữa khuya, ngồi chờ chuyến tàu về, Hải đă cùng tôi tâm sự tất cả những nỗi niềm riêng Hải. Tôi lắng nghe Hải nói:

“ Ngày trước, tôi không ngờ rồi có lúc ḿnh lâm vào cảnh bế tắc như thế này. Mọi người như tôi, sau thời gian nhiều năm ở rừng núi trở về, họ c̣n nhiều cơ hội để thay đổi cuộc sống. C̣n tôi bây giờ như anh thấy đó, một thân xác rả rời, bệ rạc, tương lai không c̣n nhiều. Sáu mươi lăm tuổi đời mà trên vai c̣n biết bao gánh nặng, chưa thả xuống được. Hằng ngày ngồi với khói thuốc, suy nghĩ đủ điều. Vợ ốm đau luôn, cũng chẳng làm được ǵ nhiều. Có căn nhà cho thuê mỗi tháng kiếm vài triệu cũng chẳng dư. Đôi khi buồn phiền, muốn đi đây, đi đó cũng phải cân nhắc, suy tính. Người ngoài nh́n vào cứ nghĩ Hải sống sung sướng lắm! Cháu của một ông lớn mà.” Hải nh́n tôi cười.

 

“ Anh cũng vậy phải không? Cứ nghĩ vợ chồng Hoa Hải khá giả, giàu có! Ai có bà con làm lớn mà không giàu có mới lạ chứ!”

“ Thời gian những năm đầu, đi trầm kiếm được khá lắm. Mỗi chuyến đi có được vài cây vàng. Anh c̣n nhớ cách đây gần ba mươi năm trước, khi tôi ghé lại nhà anh thăm. Anh nghĩ tôi đến thăm thôi sao? Lần đó tôi đi trầm trúng nhiều lắm, hàng vừa bán xong mua lại vàng. Vàng dắt đầy người như bọn khủng bố dắt ḿn liều chết. Mà liều chết thật! Lở bị bắt, coi như tiêu đời. Định ghé đến thăm anh rồi đi nhậu một lần cho đă, nhưng anh từ chối không đi v́ mới mổ dạ dày. Năm năm sau anh vào thăm, tôi sạch vốn v́ dính mấy trận,  chuyện vượt biên với mấy đứa em vợ bị lộ,  không c̣n một đồng. Chiều hôm đó, tôi về nhà bắt trộm con gà mái đẻ của Mẹ ḿnh đem xuống làm thịt mời anh. Tối về nghe Mẹ chửi “ Tiên sư cha cái thằng mô ăn trộm con gà mái”. Anh nh́n tôi cười buồn. Nhớ không?” . Tôi nh́n Hải, cười lại nụ cười hai mươi lăm năm trước. Cười chua chát! Nụ cười đắng ngắt!

Hải rít thuốc liên tục, nhả khói lên tán cây trước mặt: “ Tôi không làm được việc ǵ nên hồn. Làm ǵ rồi cũng bể hết. Bể tan hoang! May mà nhờ ông Cậu can thiệp là gia đ́nh liệt sỹ nên có được căn nhà mà ở. Cũng chẳng bao lâu nữa rồi cũng phải bán đi, kiếm lại căn nhà nhỏ hơn, có vốn xoay sở một việc ǵ đó làm ăn chứ như vậy hoài, khổ tâm lắm. Suốt ngày ngồi nh́n ra đường, nh́n người qua lại đủ say c̣n hơn uống rượu. Tủi thân v́ không nuôi được vợ con, nhiều khi tôi muốn thoát khỏi cuộc đời này cho xong một kiếp người. Nhưng hằng ngày nh́n người vợ hay ốm đau, lại thương. Hơn nữa, Mẹ vợ bây giờ già yếu quá. Ḿnh không góp tay chăm sóc, không được. Không thể để việc này cho Hoa, mà hờ hững, tội cho vợ lắm!”. Tôi góp ư với Hải: “ Sao không viết cái ǵ đó cho hết thời gian, lên mạng, đọc báo, làm văn, làm thơ gởi đăng báo cho vui. Cứ rầu rỉ như vậy, bị trầm uất, không điên cũng khùng?” Hải cười trong cổ họng “ Sống như chết rồi, anh. Tôi chừ như nữa điên, nửa tỉnh. Lúc mê, lúc dại. Có khi cả ngày không nói một lời. Anh vào thăm, tôi nói hơi nhiều để ngày mai lại im lặng cho nỗi buồn nó gặm nhắm. Làm thơ à! Tôi làm nhiều lắm, nhưng rồi lại vất đâu đó, quên hết, không biết ḿnh đă làm như thế nào, đă viết ǵ nữa.

Có lần tôi theo lời một người làm thơ khác tham gia vào một hội thơ. Lần đầu tiên đi họp ra mắt, tôi được đề nghị lên ngâm một bài thơ của ḿnh sáng tác. Đúng lúc  mới về quê vào, có sáng tác một bài thơ nói về t́nh cảm, tấm ḷng và nỗi niềm của ḿnh với quê hương. Cảm xúc chuyến đi lần đó dâng trào, tôi đă sáng tác bài thơ như thế này. Nhớ đâu tôi đọc cho anh nghe đến đó. Bài thơ có tựa:

 

“ Huế, Ra đi và trở lại”

 

Trở lại Huế bốn mươi năm cách biệt.

Huế vẫn yêu thương, da diết mặn nồng

Huế vẫn âm thầm t́nh nghĩa bao dung

Nhưng với Huế, sao ḷng tôi ái ngại

Rời xa Huế trong đêm kinh hăi

Chiến tranh về, thành phố cổ tan hoang

Ôi! Nhớ măi mùa xuân năm sáu tám

Bước chân đi trên nẻo đường lánh nạn

Thương về Cha, một đời làm cách mạng

Mẹ nhọc nhằn, một nắng với hai sương

Thức giấc từng đêm, ưu tư dằn vặt

Quê hương nghèo, cuộc chiến đă đi qua

Nén hương tàn, khấn nguyện mộ Cha

Con lưu lạc, phong ba đời vạn dặm

Con muốn rét cho ḷng ai được ấm

Con đơn côi, cho ai được sum vầy.

Trọn vẹn một đời, cay đắng bao vây

Đau khổ nơi này, ai đâu có biết.

 

“Khi tôi ngâm  xong bài thơ, có một ông tóc bạc đứng lên phát biểu: “ Thơ như vậy là không được rồi. Giọng thơ nghe buồn, bi quan..phản động quá. Không được!” Tôi ngại ngùng, đứng dậy len lén ra về, không dám chào từ biệt ai. Chỉ chào vĩnh biệt những bài thơ ḿnh làm thôi. Từ đó, tôi không bao giờ làm thơ nữa. Ḿnh gởi gắm nỗi ḷng của ḿnh với quê hương mà bị ghép tội ..phản đông. Sợ lắm!

Tiếng c̣i tàu dội vào ga. Tôi dục Hải về v́ quá khuya rồi. Khi Hải ra dắt xe, tôi cũng vội  bước ra sân ga t́m toilet. Hỏi quanh nhiều người mới biết cái toilet nằm ở góc sân ga, loanh quanh một hồi rồi cũng đối diện được cánh cửa toilet đóng kín mít. Ai muốn mở phải có đồng xu thả vào một khe nhỏ, cửa tự động đón chào. Loay hoay không biết phải mở cửa như thế nào, chợt nh́n thấy mấy ḍng chử mù mờ dưới ánh đèn, trên cánh cửa, đại khái tôi c̣n nhớ như thế này “ Liên hệ người giữ xe để mua đồng xu, hai ngàn..” . Tôi vội vă chạy đi t́m người giữ xe, chạy lui, chạy tới, t́m đỏ mắt không biết hỏi ai giữa đêm khuya. Trời đất ơi! Cái thành phố thân yêu của tôi ngày xưa, văn minh, hiện đại, làm du lịch nổi tiếng cả nước, mà chỉ cái toilet cho hành khách đợi tàu ở sân ga, muốn vào cũng cần phải theo từng bước có “hệ thống” như vậy sao? Đầu tiên, hỏi ai đó. Kế tiếp chạy theo hai cái bảng chỉ dẫn có mũi tên đặt trước ga. Đi trăm mét, đối diện với cánh cửa kim loại lạnh tanh, đọc cái ḍng chử hướng dẫn. Chạy đi t́m người giữ xe, mua đồng xu, quay trở lại bỏ đồng xu vào khe cửa. Cuối cùng mới thở phào nhẹ nhơm, khoan khoái bước ra..  Nhưng tối nay, thật xui cho tôi, mười hai giờ khuya, người giữ xe t́m hoài không thấy đâu. Bên cạnh tôi lúc đó c̣n có một anh chàng du khách tóc vàng. Có lẽ người Đông Âu, nói tiếng Anh chử được, chử mất. Tôi xấu hổ quá! Đứng trước người du khách nước ngoài này, tôi đại diện cho người Việt Nam để hướng dẫn cậu ta đi.. toilet, nhưng không biết giải thích làm sao? V́ chính tôi cũng c̣n đang lúng túng, hai chân run rẩy, khua khoắng dưới nền xi măng, muốn khuỵu xuống. Bí lắm rồi. Hai tay..bụm chặt. Trong khi người khách nước ngoài ôm bụng, lè lưởi, phát khiếp! Cuối cùng, tôi khuyên anh chàng trẻ tuổi, người khách du lịch nước ngoài, lên tàu rồi tính. Tiếng c̣i tàu đang thúc dục..

 Mười hai giờ mười phút lên tàu t́m chỗ nằm, nhắm mắt  nhưng không ngủ được, bên tai vẫn c̣n nghe vang vang giọng trầm buồn của Hải.

Nửa khuya, trong giấc ngủ lắc lư, bồng bềnh chênh chao, tôi mơ thấy hai cánh cửa toilet bằng kim loại đang nhảy nhót. Cái khe bỏ đồng xu như cái miệng quái vật nhe răng bằng những đồng xu, cười nhăn nhở, trêu chọc. Lúc vểnh lên, khi th́ dài ra một bên mép, sát mang tai. Khuôn mặt của hai cánh cửa toilet trông thật kinh dị. Từ đó phát ra tiếng rin rít như ngọn lao phóng đi, cắm phập vào phía bụng dưới của tôi, đang tưng tức.

 Ôi, cái toilet nhà ga của thành phố làm du lịch nỗi tiếng. Ôi! Cái thành phố một thời tôi yêu mến. Hai cánh cửa quái quỷ đó ám ảnh tôi, có lẽ phải mất một thời gian dài sau này tôi mới quên nó đi được.

 

4.

Bốn giờ sáng choàng thức dậy v́ tiếng cười của con trẻ. Trẻ con cười lúc nào cũng đem lại cho ḿnh sự ấm áp. Tôi nghiêng người, nở nụ cười đáp lại thằng bé ba tuổi nằm giường bên cạnh đang nh́n ḿnh. Nó lắc lư cái đầu trông thật dễ thương. Bên cạnh nó là một cô gái khoảng ba mươi tuổi và một người đàn ông mà đứa bé gọi là ông ngoại. Vậy là tôi hiểu được sự quan hệ giữa những người này. Tôi bắt chuyện: “ Cháu ngoại của anh thật dễ thương ! Đi du lịch về phải không?” Người đàn ông nói giọng Quăng ngăi, đáp lại: “ Tôi theo con gái vào Saigon khám bệnh cho thằng nhỏ. Một ḿnh nó không giữ nổi “ông tướng” ni được, nghịch lắm” “ Vậy Ba cháu đâu, không đi?” Người đàn ông cười buồn; “ Chúng nó li dị nhau rồi. Con bé, mẹ con nó về sống với vợ chồng tui”  Tôi xoay sang cô gái: “ Cháu c̣n trẻ, c̣n xây dựng lại lần nữa được mà” Cô gái lắc đầu: “ Dạ, cháu sợ chuyện hôn nhân rồi chú ơi!. Cái tuổi của cháu nó khắc nghiệt lắm. Bạn bè cùng lớp, cùng lứa, đứa nào lấy chồng sớm cũng bị thế này, thế nọ. Bây giờ nghĩ đến chuyện lấy chồng là tụi cháu sợ kinh hồn rồi”.

Tôi nhận ra cô gái đă ngồi giường bên cạnh từ lúc vừa mới lên bước vào căn buồng trong toa tàu này. Một thoáng ngạc nhiên khi nh́n thấy cô gái không nằm, mà lại ngồi nh́n cậu con trai nhỏ bé của ḿnh đang ngủ say. Có lẽ t́nh Mẹ vô biên, sự lo lắng suốt chuyến đi khiến cô gái không thể chợp mắt được, chỉ ngồi nh́n, thân ḿnh lắc lư theo chuyển động con tàu, lo cho đứa con thân yêu của ḿnh say ngủ trên chuyến tàu khuya trở về. Lúc này người Cha của cô gái đi đâu đó, có lẽ trở về chỗ ngồi của ḿnh ở một toa nào khác. Nh́n cô gái trẻ trí thức,  cùng lứa tuổi với con gái tôi, đùa nghịch vui với con trai, tôi nói: “ Cháu tuổi Dậu, phải không?” Cô gái tṛn xoe mắt: “ Dạ, mà sao chú biết?”  Tôi mĩm cười, không trả lời câu hỏi của cô gái. Nhưng tôi tin, điều tôi biết, cô gái và người Cha cũng biết. Tôi hỏi tiếp: “ Vậy là cháu thi Đại học năm chín mươi chín? Cháu học trường nào?” “ Dạ, Học viện Bưu chính viễn thông” Tôi nh́n cô gái, thán phục:” Cháu giỏi thật! Kỳ thi năm đó khốc liệt lắm. Chú c̣n nhớ, tỉ lệ chọi trường cháu lúc đó là.. một/một trăm, đúng không?” “Dạ, đúng rồi chú. Mà sao chú biết nhiều vậy?” “ Có ǵ đâu cháu! Con gái chú bằng tuổi cháu đấy” “ A!  vậy cháu hiểu rồi”.

Cô gái c̣n hỏi thăm nhiều về tôi, cuộc sống của người Đà Nẵng, chuyện chồng con của con gái tôi.. Hỏi thăm tôi làm ǵ hiện nay, tôi nói :” Chú chẳng có việc ǵ để làm. Lớn tuổi rồi, công việc dành lại cho mấy cháu.. Thỉnh thoảng viết vài ba câu chuyện vu vơ, nhắc lại cho ḿnh biết để khỏi quên những điều đă học, đă sống trên đời này mấy chục năm qua thôi. Cô gái mĩm cười: “ Cách nói chuyện của chú lạ quá! Cháu có thể đọc những ǵ chú viết không?” Tôi nghe cô gái nói, cảm thấy vui: “ Tuyệt! Khi ai đó viết ra một tác phẩm, hay dở chưa biết thế nào nhưng được mọi người đọc tác phẩm của ḿnh, đó thật sự là một hạnh phúc. Mời cháu đọc bài của chú trên những trang web này nhé..”

Tàu đến Quăng Ngăi. Tôi tiễn ba người xuống sân ga. Thấp thoáng bên kia đường ray có người phụ nữ khá lớn tuổi đang vẩy tay chào họ. Tôi nghĩ có lẽ đó là Mẹ cô gái. Tôi chỉ kịp chúc cho cô gái hồng nhan nhưng có cuộc t́nh duyên trắc trở này t́m được hạnh phúc lần nữa. Hạnh phúc sẽ đến với cô như trong câu chuyện “ Như hạt mưa Xuân” tôi đă viết cách đây không lâu.

( Hai ngày sau khi trở về, thật vui khi nhận Email của cô gái. Tôi trả lời thư và chuyển cho Hằng xem bài viết đang dang dở này. Cô gái có cái tên thật nghệ sỹ. Thúy Hằng.

 

FROM:

·         thuyhangvilla@...

TO:

·         buithanhxuandn@yahoo.com

Message flagged

 

Chau da doc het tac pham Nguyet Que cua chu roi. Tac pham lam chau roi nhieu nuoc mat qua chu! Chau that bi cuon hut boi tac pham nay chu ah. Cau chuyen nay co that ngoai doi khong chu?..

Cam on chu da co mot phan cam xuc danh cho me con chau trong chuyen tau toc hanh cua chu. Chu viet ve cai "ga dan ong" o tren tau chau thay buon cuoi qua! Chu thay ong vo duyen khi lay cuon sach doc mot cach vo tu, chứ chau thay vo duyen va nha que lam khi tau sap dung san ga, moi nguoi luong cuong xach hanh ly thi ong lai luc loai tim dep de di toilet.

Con gai chu vua xinh dep lai vua co tai nang. Chau may man gap chu, co co hoi duoc biet them su muon mau cua cuoc song nay, it ra la gia dinh cua chu, than thien va coi mo. Quyen may man hon chau rat nhieu...Cam on loi chuc cua chu, con ve cuoc doi cua chau, gio day chau chi muon xoa het tat ca, va khai sang trang moi chu ah. O cai tuoi nay ma chau da chạm gần hết cung bậc của sự đau khổ! Cháu nghĩ Quyên rồi cũng sẽ t́m được bến đỗ cho ḿnh thôi chú.

Chúc gia đ́nh chú suc khoe va luon co nhung nu cuoi. Chuc chu se cho ra nhieu tac pham hay hon nua và chau se la doc gia trung thanh.

Chào mến!

Cháu TH

 

Tôi cầu mong cho cô gái hồng nhan ấy một lần nữa đáp chuyến tàu số phận,  gặp được nhiều hạnh phúc. Tôi hứa với cô gái rằng, tôi sẽ viết một bài về cô trong một ngày khác, khi niềm hạnh phúc được tiễn con gái ḿnh lên xe hoa.

 

5.

Đoàn tàu chậm răi, rả rời sau một chặng đường dài, rời ga Quăng ngăi. Người đàn ông xa lạ nằm trên giường tầng ba, nhảy xuống. Hỏi tôi: “ Anh về đâu?” “ Đà Nẵng” –  Người đàn ông chỉ giường cô gái vừa rời đi, hỏi tôi: “ Tôi nằm giường này, được không?”- “ Anh cứ nằm, không phải giường của tôi, đừng ngại”

Một câu chuyện khác.

 

Tôi mang theo cuốn truyện của Vơ Thị Hạnh Thúy, một nhà văn trẻ. Cuốn sách đặt trên bàn. Người đàn ông không hỏi mượn, nhưng vẫn cầm lên đọc say mê. Tôi mừng là có người đồng hành cùng toa tàu mê đọc sách, không hiểu sao điều này lại khiến cho tôi vui, dù cả hai im lặng, không nói ǵ cùng nhau suốt một chặng dài. Đoạn đường c̣n hơn trăm cây số nữa mới đến. Người đàn ông đặt cuốn sách lên ngực, nh́n tôi: “ Truyện viết hay lắm. Tôi vừa đọc xong hai câu chuyện ngắn nhưng nó cuốn tôi theo. Của anh phải không?” Tôi gật đầu, nghĩ thầm: “ Thằng cha này vô duyên thật, sách người ta, đọc gần hết mới hỏi của ai”

Người đàn ông cất giọng nói, ríu như chim: “ Anh quê Đà nẵng à?” “ Ba phần tư thôi” “Là sao?” “ À, một phần tư c̣n lại, quê miền Bắc” “ Vậy.. tôi không hiểu” Tôi cười cười, giải thích: “  Cụ Cố nhà tôi giang hồ lăng tử. Từ một vùng đất gần Hà nội, hơn trăm năm trước Cụ  rong chơi vào nam..” Người đàn ông leo tót vào miệng tôi; “ Chắc ông Cụ Cố nhà anh bị đi đày..?” Tôi trợn mắt, tự ái ḍng họ trổi dậy: “ Đi đày là đày thế nào? Đă nói là giang hồ, lăng tử mà! Nghệ sỹ thứ thiệt đấy. Anh chậm hiểu quá!” “ Tôi xin lỗi!” “ Khỏi phải xin. Lắng nghe tôi kể tiếp nhé.  Đến Quăng b́nh, có lẽ đôi chân Cụ vướng vào giếng mắt trong veo nào đấy, nên dừng lại. Đôi mắt trong ấy là của bà cụ Cố của tôi. Vậy là cụ Nội tôi ra đời. Đến đời Ba tôi lại tiếp bước giang hồ ông cụ Cố, phiêu lưu vào Nam cùng với người em gái, sau này là bà Cô của tôi.

Một chiều đẹp trời, chàng trai mang theo nỗi buồn viễn xứ lang thang bên bờ sông Hàn thơ mộng. Có cô gái xinh đẹp đang nghiêng tóc, soi bóng ḿnh trên mặt nước. Đôi chân chàng trai ngập ngừng rồi dừng lại, không đành bước đi. Người con gái duyên dáng ấy là Mẹ tôi sau này . Tôi sinh ra trong đêm đầy sao giữa mùa Hạ và lớn lên bên gịng sông hiền ḥa ấy. Trước đây, bây giờ và sau này nữa, tôi luôn tự hào ḿnh là người Đà Nẵng thân thiện, vui tính nhưng cũng khoái hài hước. Anh nghĩ sao về chúng tôi?

Người đàn ông cười h́ h́: “ Anh đúng là mẫu người Đà Nẵng mà tôi biết. Lúc nào cũng vui vẻ nhưng thích đùa. Tôi cũng ở đó nhiều năm, biết được nhiều người, phân biệt được người Quăng Nam khác với người Đà Nẵng như thế nào? Nghe cách giọng anh nói, nó nhẹ nhẹ, đều đều vậy, đúng là người Đà nẵng rồi. Một kiểu nói như chích thiên hạ, nhưng người bị ..chích vẫn thích. H́ h́! Có về quê không?” –“Tôi không c̣n ai để về thăm lại nơi Ba tôi sinh ra, nên chọn Đà nẵng làm quê hương của ḿnh”. “ Nhưng anh về quê lần nào chưa? Tôi cũng là người Quăng B́nh đấy” “ Ô! Vậy à. Tôi về hai lần rồi. ”.

Người đàn ông tiếp tục cầm cuốn truyện lên đọc. Hồi lâu, gấp sách lại quay sang nh́n tôi:

“Cách đây hơn hai mươi lăm năm, tôi có đi t́m gặp một người Sỹ quan chế độ cũ. Người ấy là chú tôi. Cũng trên chuyến tàu xuôi Bắc như thế này, ngồi chen chúc nhau. Mùi mồ hôi, mùi ..đủ thứ mùi. Tôi t́nh cờ ngồi cạnh một người đàn ông..”

“ Chú tôi cũng như Ba anh, lưu lạc vào Nam từ những năm bốn lăm. Sau này đi lính, cấp bậc cuối cùng là thiếu tá. Một thiếu tá an ninh quân đội thời đó. Trên chuyến tàu trở về, sau khi đi t́m nhưng không gặp được người chú lưu lạc ấy. Đường dài ngàn dặm, tôi và người đồng hành ấy nói chuyện với nhau cho ngắn bớt thời gian. Một sự t́nh cờ . Người lạ mặt giới thiệu ḿnh là một sỹ quan chế độ cũ, vừa ở trại ra. Ông ta kể cho tôi nghe nhiều chuyện cổ kim, chuyện gia đ́nh. Ông ấy cứ nh́n ra ngoài cửa sổ, xa xăm, nơi cánh đồng lúa lướt qua bên cửa sổ toa tàu rồi kể cho tôi nghe tiếp thế này: “ Tôi ở trại được hai năm, vợ tôi đi theo người đàn ông khác. Lúc đó, nghe tin, tôi rách tươm cả thể xác lẫn tâm hồn. Hôm nay, sau ba năm trở về, không biết những đứa con của ḿnh lưu lạc ở đâu nữa. Nhà cửa cũng không c̣n. Có lẽ ở nhờ bà con thời gian rồi tính chuyện ǵ đó kiếm ăn thôi.”

 Ông ta nói, ở cùng trại có người cựu sỹ quan tên N.H, bị cụt một chân, người gốc Quăng B́nh. (Lư do chú tôi bị cụt chân, sau này tôi mới được biết. Là do tranh giành quyền lực, tranh giành chiếc ghế chú tôi đang ngồi, nên bị hại bằng ḿn gắn vào xe.)

Vậy là tôi nhận ra đó là người chú tôi đă đi t́m mấy năm rồi không gặp”.

Tôi hóng hớt : “ Chuyện đó xảy ra b́nh thường thôi. Chiến tranh mà. Biết bao gia đ́nh gặp cảnh dở khóc, dở cười..” Người đàn ông, tay vẫn cầm cuốn truyện, có vẻ hơi bực v́ bị tôi cắt ngang lời:

 “ Tôi chưa kể hết cho anh nghe câu chuyện. Không phải là chuyện tôi t́m được chú ḿnh, mà là câu chuyện đă xảy ra với chú tôi. Thế này, lúc c̣n đương chức trong chế độ cũ, chú tôi làm bên an ninh quân đội, tại Nha Trang, nhưng không rơ là đơn vị nào?. Chuyện tra hỏi, kết tội tù binh là do chú tôi quyết định. Ra đảo, ở tù hay không cũng do chú tôi quyết định. Một lần, cấp dưới dẫn giải lên một tù binh. Người tù binh ấy gốc Quăng B́nh. Hai người con Quăng B́nh gặp nhau trong hoàn cảnh đối đầu nhau, kẻ thắng, người thua. Họ lại sinh ra cùng làng, cùng thời với nhau nữa mới là điều đau ḷng.

“ Trong pḥng làm việc của chú tôi hôm ấy, hai người nói chuyện với nhau về quê hương, về tuổi thơ cùng làng quê thân yêu của ḿnh. Nói chuyện b́nh thường với nhau như hai người bạn lâu ngày mới gặp lại. Vài ngày sau, chính chú tôi đă giải thoát cho người tù binh đó.

“ Sau ngày 30/4. Chú tôi trốn vào Sài G̣n được năm tháng th́ có một người mặc quân phục bộ đội đến t́m. Hỏi chú tôi: “ Anh có phải là N.H không?” Chú tôi giật ḿnh, trả lời: “ Không, tôi không phải là N.H” . Vài ngày sau, người ấy đến lại và cũng hỏi câu lần trước. Chú tôi lại trả lời như cũ. Một tuần sau đó, có chiếc xe jeep, chở bốn người vũ trang đến c̣ng tay chú tôi, đưa thẳng vào trại giam. Trong suốt ba năm ở trại, tháng nào người cán bộ ấy cũng gởi áo quần, thực phẩm tiếp tế cho chú tôi. Hơn ba năm sau, chú tôi được ra trại trong sự ngỡ ngàng của mọi người. Chú tôi không hiểu v́ sao ḿnh lại được tha sớm như vậy.

Khi về nhà được một thời gian ngắn, chú tôi được người đàn ông ấy đến thăm. Ông ta đi xe jeep có tài xế lái, mang quân hàm cấp tá. Lúc này mới thấy người đàn ông ấy cười với chú tôi. Hỏi: “ Anh c̣n nhớ tôi không?” “ Dạ, thưa cán bộ, tôi thật ḷng không nhớ” “ Tôi chính là người thường xuyên gởi thực phẩm vào cho anh đấy.”  Chú tôi trợn tṛn mắt, ngạc nhiên: “ Vậy chính là cán bộ đă gởi cho tôi sao? Ôi, tôi mang ơn cán bộ nhiều lắm. Nhưng thật ḷng, tôi không hiểu..” Người cán bộ nh́n thẳng vào mắt chú tôi, nói: “ Không có ǵ. Tôi chỉ làm công việc b́nh thường thôi.” Nói xong, người cán bộ có vẻ trầm ngâm : “ Thật ra, tôi chỉ làm cái việc trả ơn anh lần đó đă cứu mạng tôi. Anh và tôi là người cùng làng với nhau, c̣n nhớ không?”

Câu chuyện của tôi và người đàn ông cùng buồng đến đây bị cắt ngang v́ tiếng loa trên tàu vang lên: “ Tàu chuẩn bị vào ga. Qúy khách xuống ga Đà Nẵng, chuẩn bị hành lư ..”

Tôi loay hoay. Hành lí chẳng có ǵ nhiều, ngoài bao giấy chứa mấy thứ lặt vặt, nhỏ xíu. Câu chuyện của người đàn ông cùng buồng kể cho tôi nghe, không biết có thật không, nhưng lúc đi ra hành lang, quay đầu lại, tôi thấy người đàn ông ấy nh́n tôi, gật đầu mĩm cười. Tôi tin đó là câu chuyện có thật. Tôi chợt nghĩ, con người Việt Nam ḿnh luôn có một trái tim nhân hậu.

Chuyến đi ba mươi sáu giờ của tôi kết thúc bất ngờ. Bất ngờ như những câu chuyện tôi đă nghe được.

 Bất ngờ như khi tôi cầm chiếc áo khoát vắt vai, ra ga đêm hôm trước.

 

HẾT 

                                      

 

 

 

BÙI THANH XUÂN

Đà Nẵng, tháng 11/2012

 

 

 

 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Bùi Thanh Xuân                |                 www.ninh-hoa.com