Cầu Sắt Sng Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thnh
Trang Thơ & Truyện: Bch Phượng               |                 www.ninh-hoa.com



 Trần Đức Tuyết Tin
Bt hiệu:
Bch Phượng, Tiểu Vũ Vi, Thụy vi,
Diễm Vi, Nh Khanh



 

 Sinh qun: Si Gn

 Tr qun: Bordeaux,
               Php

 Lin hệ: Em du người
             Ninh Ha

 Trung học: Couvent des
       Oiseaux (Si Gn)

 Nghề nghiệp: Y t khoa
               tim tại Php.

 Khuynh hướng: Thơ
  Đường, văn bin khảo,
  bnh luận văn chương

 Sở thch: m nhạc, thơ
  văn, đọc sch, phim
  tnh cảm, gia chnh.

 Hiện cộng tc thi văn
 với Văn Đn Đồng Tm,
  bo Sn Khấu News,

 cc websites: 
  Saigongate, Ninh Ha,
  Hoa Sơn Trang v Bến
  Sng My




Hiện sinh sống tại:
Bordeaux, Php Quốc

 

 

 

 

 

  

Chiều nay một mnh lang thang trn con đường vắng lặng, ti bỗng chợt thấy lng mnh trn dng một niềm bung khung v bờ. Hng cy bn đường khẽ rung nhẹ trước gi. Lc đc vi chiếc l a vng rơi hững hờ trn thềm cỏ xanh. Những tn l vng rực rỡ trong nh nắng của buổi chiều t thiệt đẹp v lộng lẫy v cng.

Nhớ hồi cn b thơ, ngoại ti thường bảo:

Ng đồng nhất diệp lạc

Thin hạ cộng tri thu

Ng đồng một l rơi

Thin hạ biết thu rồi 

Giờ đi trn những chiếc l a vng, nghe xo xạc dưới chn, trong ci se lạnh của gi heo may vo một buổi chiều thng 10, ti thấy lng mnh man mc buồn... Đ vo thu rồi sao ?

Ma thu thường gợi trong ti những kỷ niệm thơ đẹp của tuổi học tr hồn nhin v tư...Vo thu cũng l vo ma tựu trường...Ti cn nhớ nh văn Thanh Tịnh đ viết về buổi sng ấy:

"Hằng năm cứ vo cuối thu, l ngoi đường rụng nhiều v trn khng c những đm my bng bạc, lng ti lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường...

Ti khng thể no qun được những cảm gic trong sng ấy nảy nở trong lng ti như mấy cnh hoa tươi mĩm cười giữa bầu trời quang đng. Những tưởng ấy ti chưa lần no ghi trn giấy, v hồi ấy ti khng biết ghi v ngy nay ti khng nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt r np dưới nn mẹ lần đầu tin đến trường, lng ti lại tưng bừng rộn r...

Buổi sng hm ấy, một buổi sng mai đầy sương thu v gi lạnh. Mẹ ti u yếm nắm tay ti dẫn đi trn con đường lng di v hẹp. Con đường ny ti đ quen đi lại lắm lần, nhưng lần ny tự nhin ti thấy lạ. Cảnh vật chung quanh ti đều thay đổi, v chnh lng ti đang c sự thay đổi lớn. Hm nay ti đi học."

Ma thu khng rực rỡ, xanh thắm như ma xun, khng c ci nắng gắt gao của ma hạ, cũng chẳng băng gi như ma đng...Ma thu thơ mộng lng mạn v c sương lam chiều tỏa, c trăng mờ, c l rụng, c my lơ lững bn trời...C lẽ v thế m ma thu, từ xưa đến nay, l ma được ca tụng nhiều nhất trong thi ca...

Tiết thu, Tnh Thu, Thu đều lun c một sức li cuốn mnh liệt, l đề ti được yu chuộng nhất trong nền văn ha Đng Ty kim cổ...Thin nhin sơn thủy v ma Thu giao hưởng đ t điểm nn một bức họa hữu tnh, chứa chan hoi cảm v thi hứng bao la cho tao nhn mặc khch. Khi Thu giao ma, vạn vật bắt đầu đi vo sự tn tạ v lng người th mang đầy nỗi nhớ thương luyến tiếc một ci g sung mn đ qua đi... Ma thu cũng l ma của những tnh tự yu đương, ma của những nỗi buồn man mc, của chia tay v của những mối tnh dang dỡ nhớ nhung, những giấc mộng khng thnh...

Ti yu ma Thu khng phải chỉ v ti mang một tm hồn thi sĩ lng mạn, cũng khng phải chỉ v ti yu thơ Xun Diệu:

Đy ma thu tới
-Xun diệu

Rặng liễu đu hiu đứng chịu tang,  
Tc buồn bung xuống lệ ngn hng;  
Đy ma thu tới - ma thu tới  
Với o mơ phai dệt l vng.  
 
Hơn một loi hoa đ rụng cnh  
Trong vườn sắc đỏ rũa mầu xanh;  
Những luồng run rẩy rung rinh l...  
Đi nhnh kh gầy xương mỏng manh.  

Thỉnh thoảng nng trăng tự ngẩn ngơ...  
Non xa khởi sự nhạt sương mờ...  
Đ nghe rt mướt luồn trong gi...  
Đ vắng người sang những chuyến đ...  
 
My vẩn từng khng chim bay đi,  
Kh trời u uất hận chia ly. 
t nhiều thiếu nữ buồn khng ni  
Tựa cửa nhn ra, nghĩ ngợi g...

hay yu thơ Lưu Trọng Lư:

Tiếng thu

Em khng nghe ma thu
Dưới trăng mờ thổn thức ?
Em khng nghe rạo rực
Hnh ảnh kẻ chinh phu
Trong lng người c phụ ?
Em khng nghe rừng thu,
L thu ku xo xạc,
Con nai vng ngơ ngc
Đạp trn l vng kh ?

Ti yu ma thu, chỉ v ti yu những chiếc l a vng rụng rơi...Chiều thu nắng tỏa nhạt vng, my nhẹ bay...Gi thu se lạnh cho lng người như khi sương vương một cht buồn min man trong su thẳm tm hồn...

Ma thu ở Php lộng lẫy nhờ kh hậu mt mẻ, cc cy l đổi mu từ vng sang đỏ tạo nn một bức tranh diễm lệ cuả thin nhin. Mỗi năm cứ đến độ thu về, ti thường trở lại Paris thnh phố nh sng kinh kỳ.Cn g thơ mộng hơn l đứng ở trn đồi cao nhn rừng Fontainebleau khoc mu o thu mun sắc, từ xanh đậm của ni đồi, chen lẫn mu vng a của l bng hay mu đỏ thẳm của l phong...

Nhn chiều bung trn vườn Luxembourg đầy ắp xc l vng rơi, ti nghe văng vẳng bn tai bi " Ma thu khng trở lại " của nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu với một nỗi sầu thu tan tc:

"Em ra đi ma thu, ma thu khng trở lại  
Em ra đi ma thu, sương mờ giăng m u  
Em ra đi ma thu, ma thu khng cn nữa  
Đếm l ma thu, đo sầu ngập tim ti...".

Ti nhớ một bi thơ của nh thơ lng mạn danh tiếng Php Lamartine (1790-1869) đ từng tả rừng thu chuyển l như sau:

L'Automne (extrait)

Salut! bois couronns d'un reste de verdure !
Feuillages jaunissants sur les gazons pars !
Salut, derniers beaux jours ! Le deuil de la nature
Convient la douleur et plat mes regards !

Je suis d'un pas rveur le sentier solitaire,
J'aime revoir encor, pour la dernire fois,
Ce soleil plissant, dont la faible lumire
Perce peine mes pieds l'obscurit des bois !

A. de Lamartine (1815-1819)

Thu Tận
Bằng Vn phỏng dịch

Viếng rừng thu vườn cy xơ xc

Đm cỏ xanh rải rc l vng

Thu tn khoc o mu tang

Cng ưa phong cảnh lng cng thm đau

Lối đi vắng rừng su l gt

C lẽ rằng lần cht tới đy

Rừng u tịch, nh dương gầy

Theo tia nắng nhạt, bước giầy tiến ln

... Hương thơm quyến rũ của l thu tỏa lan theo gi bay đi mun phương cho ti một cảm gic đ m như say, say một bng chiều tm nhạt, rụng rơi pha cuối trời, lẫn sau một rm sương khi lng lng chm đắm hồn người...

Mỗi chiếc l vng bay mang theo cả khung trời kỷ niệm của một cuộc đời, một tnh yu dang dỡ hay một giấc mơ khng trọn vẹn... Nh thơ Tản đ thường cảm thu với những nỗi ngậm ngi, ly tan, chờ đợi , qua từng chiếc l vng rơi...

Gi Thu

Trận gi thu phong rụng l vng

L rơi hng xm l bay sang

Vng bay mấy l năm gi nữa

Hờ hững ai xui thiếp phụ chng

Trận gi thu phong rụng l hồng

L bay tường bắc l sang đng

Hồng bay mấy l năm hồ hết

Thơ thẩn ki ai vẫn đứng khng

Tản Đ

Ti yu ma Thu, v ti yu những đm Thu trữ tnh với một vầng trăng thu mơ mộng huyền b kỳ ảo...Ti yu đm Thu quyến rũ của thơ Đường với cảnh sắc hư ảo của " ả Hằng " lung linh trong khng gian vũ trụ mun trng...nh trăng vằng vặc chiếu rọi những tia sng lượn ma như trong điệu ma ngh thường nơi cung Quảng của Đường Minh Hong thuở no...Trăng soi lồng lộng trn dng Trường Giang nước cuồn cuộn tri...

Thế giới Đường thi l một thế giới huyền thoại thần tin thot tục, phong ph, đa dạng, bt ngt, v bin, v tận, l một bức tranh thủy mạc hi ha, đượm hồn thơ nhạc...

Ma thu của Đường thi mnh mang với một tnh Thu m dịu, một Thu bng bạc, một hồn Thu lai lng, mang m hưởng trầm lặng của gi ni, trăng sương với những pht giy an nhin thanh thot, lẫn trong nỗi nhung nhớ chờ đợi cnh hạc, nỗi niềm xao xuyến đn gi sầu thu phong lạnh lẽo, ảm đạm.

Phong cảnh ma thu đa tnh đa cảm, rung động lng người đ được diễn tả qua ngi bt trc tuyệt ti tnh của cc đại thi nhn đời thịnh Đường:

Thu hứng

Đỗ Phủ

Ngọc lộ điu thương phong thụ lm, 
Vu Sơn, Vu Gip kh tiu sm. 
Giang gian ba lng kim thin dũng, 
Ti thượng phong vn tiếp địa m. 
Tng cc lưỡng khai tha nhật lệ, 
C chu nhất hệ cố vin tm. 
Hn y xứ xứ thi đao xch, 
Bạch Đế thnh cao cấp mộ chm.

Dịch Nghĩa:

Hạt mc sa như ngọc, gi lạnh thổi qua rừng cy ho rụng 
Vu Sơn, Vu Gip rừng ảm đạm, kh tản mt tiu tan 
Giữa sng, ln sng dng cao như cuốn cả bầu trời 
Trn ải, my gi mịt mờ như chạm tới mặt đất 
Cy cối v hoa cc nở đều nhỏ lệ 
Một chiếc thuyền đơn độc tri buộc lng nhớ nh 
Khắp nơi trời lạnh giục người mang ko v thước may (may o) 
Thnh Bạch Đế cao, tiếng chy giục chiều bung.

Dịch Thơ:

Vng a rừng phong, hạt mc bay,  
Non Vu hiu hắt phủ hơi may.  
Ging sng cuồn cuộn, trời tung sng,  
Ngọn ải mờ mờ, đất rợp my.  
Lệ tủi: sợ coi chm cc nở,  
Lng qu: mong buộc chiếc thuyền đầy.  
Giục ai ko thước lo đồ lạnh,  
Đập vải trời hm rộn tiếng chầy.

Trong Hn Tự, chữ "Thu" viết thm chữ " Tm" pha dưới ha ra chữ " Sầu "...C lẽ v thế m ma thu trĩu nặng trong tm hồn một nỗi sầu mng lung, nhớ nh, nhớ qu, nhớ gia đnh...của những kẻ c độc lầm than phải mang kiếp sống ly hương, tha phương lnh đnh nơi xứ lạ qu người. Dưới một giải lụa vng ng ả huyền ảo của vầng trăng , ẩn hiện trong ln sương bng bạc, đm thu của Đường thi ngất ngy những tiếng tơ lng ngn vang quyện vo những cung đn ai on th lương, v thềm trăng phủ đầy l ng đồng rụng rơi lả tả...

Người lm thơ tức cảnh hoi niệm một nỗi nhớ vấn vương dằng dặc, như trong bi " Tĩnh dạ từ " của L Bạch:

Tĩnh dạ tứ

L Bạch

Sng tiền minh nguyệt quang,  
Nghi thị địa thượng sương.  
Cử đầu vọng minh nguyệt,  
Đ đầu tư cố hương.

--Dịch Nghĩa --

Đầu giường, nh trăng rọi sng,  
Tưởng l sương trn mặt đất  
Ngẩng đầu ngắm trăng sng  
Ci đầu nhớ qu cũ

--Bản dịch của Trần Trọng San--  
 
Trước giường ngắm nh trăng sa,  
Trắng phơi mặt đất, ngỡ l nh sương  
Ngẩng đầu trng ngắm vầng trăng;  
Ci đầu lại nhớ xm lng ngy xưa

Bi thơ " Thu tịch lữ hoi " của vị thi tin ny đ bộc lộ trọn vẹn tiết thu, thu, hồn thu v tnh thu...Vầng nguyệt tỏ đm thu đ đem hồn thi nhn quyện vo hồn trăng trong cảnh lệ sương mộng ảo mong manh...Ti cảm nhận ở nơi đy một nỗi buồn t ti su thăm thẳm của mối tnh cố cựu đối với qu hương đất nước...

Thu tịch lữ hoi

L Bạch

Lương phong độ thu hải  
Xuy ng hương tứ phi  
Lin sơn khứ v tế  
Lưu thủy h thời quy  
Mục cực ph vn sắc  
Tm đoạn minh nguyệt huy  
Phương thảo yết nhu diệm  
Bạch lộ thi hn y  
Mộng trường Ngn Hn lạc  
Gic bi thin tinh hy  
Hm bi tưởng cựu quốc  
Khấp hạ thy năng huy

--Dịch nghĩa --  
 
Gi lạnh thổi qua bể ma thu  
Thổi theo lng nhớ qu nh của ti  
Ni liền nhau như chạy di v cng tận  
Nước tri mi hỏi c khi no trở về chăng?  
Sắc my nổi xa cng cực khỏi tầm mắt,  
Trăng sng soi tỏ lm đứt tươm khc ruột.  
Cỏ thơm hết đẹp mướt,  
Sương bạc giục người mặc o rt  
Giấc mơ di tưởng rơi dải Ngn h  
Tỉnh dậy sao trn trời chỉ cn lc đc  
m mối sầu tưởng nhớ đến nước cũ  
Khc rơi nước mắt ai lau cho được.  
 
-- Bản dịch của Tản Đ --  
 
Lạnh lng gi vượt bể thu  
Hồn qu theo gi như v v bay  
Chạy di dy ni liền my  
Nước tri tri mi, c ngy về chăng?  
Đm my vt mắt xa chừng,  
Đứt tươm khc ruột dưới vừng trăng soi  
Cỏ thơm đẹp mướt thi rồi,  
o may mặc rt giục người mc sa!  
Giấc mơ rơi dải Ngn h,  
Sao thưa lc đc tỉnh ra khắt trời  
Đoi thương nước cũ ngậm ngi  
Khc rơi giọt lệ lau chi đố ai?

Khi ti đọc những dng thơ ny, ti cảm nhận , d muốn hay khng, khi thu về, trong lng mỗi người chng ta đều mang nặng những tm sự ring, vẫn se sắt tm về mun ngn nỗi nhớ khng tn...Biết ti yu thch bi thơ ny cho nn khi ti từ qu hương của L bạch về, Hoa Sơn đ tặng ti bi phổ nhạc theo thơ m em vừa sng tc...

Ti thầm nghĩ mnh, cũng như những bạn gi, đều c một tm hồn lng mạn, đa sầu, đa cảm...V đều yu một vầng trăng ma thu...Thu sang khơi dậy trong ti những cảm xc, những mơ mộng, những hoi niệm cũ, vui c, buồn c, đ từ lu được vi chn tận đy lng su kn...Ma thu cho ta nhớ, cho ta thương...Như trong bi thơ " Nguyệt Dạ " của Đỗ Phủ m nghĩa phụ ti đ dịch:

Nguyệt dạ

Kim dạ Phu Chu nguyệt ,  
Khu trung chỉ độc khan.  
Dao lin tiểu nhi nữ ,  
Vị giải ức Trng An.  
Hương vụ vn hon thấp  
Thanh huy ngọc t hn.  
H thời ỷ hư hoảng  
Song chiếu lệ ngn cạn
.

Đỗ Phủ

-- Bản dịch của Tản Đ --

Chu Phu nầy lc trăng soi  
Buồng the đm vắng ring coi một mnh  
Đoi thương thơ dại đầu xanh  
Trng An chửa biết đem tnh nhớ nhau  
Sương sa thơm ướt mi đầu  
Cnh tay ngọc trắng lạnh mầu sương trong  
Bao giờ tưa bức mn khng  
Gương soi chung bng lệ dng dng kh.  
 

--Bản dịch của Trần Nhất Lang

Đm nay trăng sng chiếu Phu Chu  
Khu phụ phng the ngắm bng sầu  
B gi trẻ thơ no biết nhỉ  
Trường An cch biệt c hay đu  
Tc my ướt đẫm ln sương lạnh  
Tay ngọc t rần nh nguyệt thu  
Mong được kề vai người tựa cửa  
Chị Hằng soi mặt ro dng chu.

hay trong bi " Tạp ngm III " của đại thi ho Việt Nam Nguyễn Du:

TẠP NGM
Bi III

Mạc mạc thu quang bất nguyệt thm,
Mang mang thin kh bn tnh m.
Thu phong cao trc minh thin lại,
Linh vũ hong hoa bố địa cm (kim)
Viễn tụ hn xm du tử mộng,
Trừng đm thanh cộng chủ nhn tm.
Xuất mn từ bộ khan thu sắc,
Bn tại giang đầu phong thụ lm.

Nguyễn Du.

-Bản dịch Trần Nhất Lang

Thng tm heo may đ cuốn sang

Trời trong my xm nối mnh mang

Gi reo tiếng so dăm cnh trc

Mưa rụng sn hoa mấy đa vng

Kh lạnh thấm đau hồn khch được?

Đầm trong soi tỏ dạ ta chăng ?

Ra ngoi dạo bước thu man mc

Nửa nhuộm rừng phong nửa bến giang

Vầng trăng ma thu đm nay thiệt đẹp mơ huyền. Sương mờ khi tỏa, my bng bạc, gi hắt hiu, l vng rơi rụng... đem lại nhiều bng khung xuyến xao trước khung cảnh m đềm, trầm lặng của thin nhin.

Ti đem nỗi nhớ, niềm thương, trăm mối tơ lng của mnh... gửi vo hồn trăng c lẻ...

Trường tương tư 

Gi lay cnh liễu lạnh đm trăng  
My quyện sườn non đợi chị Hằng  
Dng suối lững lờ mơ dng ngọc  
Ng đồng gợn bng tưởng lầu Đằng  
Tơ lng điệu cảm thương no cạn  
Sng nhạc cung sầu nhớ vẫn giăng  
Cnh nhạn chiều thu về cố quận  
Nguyệt cầm một khc gửi tnh lang...

Tiểu Vũ Vi

Xem tiếp kỳ 2

  

Bch Phượng

 


 

Trang Thơ & Truyện: Bch Phượng                |                 www.ninh-hoa.com