Văn và Thơ

Tản mạn về một vùng kỷ niệm
Đặng Thị Ngọc N


Đặng Thị  Ngọc N

Cựu học sinh 
Trung học Bán Công
Niên Khóa 1964 - 1968
Hiện sinh sống tại
Arizona, Hoa Kỳ.

     


Truyện/Tùy Bút

:: Tản Mạn Về Một
     Vùng Kỷ Niệm
                        
 

 


 

                  


Đó là những năm gia đ́nh tôi đang ở Ninh Ḥa, một phố quận cách thành phố Nha Trang về phía Bắc khoảng 30km. Nhà tôi ở Ninh B́nh, xă ven ranh trên cây số 1 trục lộ 21 nối liền vùng duyên hải với cao nguyên. Tôi là học sinh Bán Công Ninh Ḥa. Trường chỉ cách nhà tôi khoảng nửa cây số nên hai buổi đi học và tan trường tôi hay đi bộ về cùng một vài đứa bạn học. Những năm của lứa tuổi 17-18; thuở học tṛ "áo trắng mộng mơ". Tôi xin phép nói thêm về ngôi trường thân yêu, Thầy bạn của tôi mà cho đến giờ, đă mấy mươi năm, mỗi khi nhớ lại, tôi cứ tưởng như mới hôm qua.

Thầy Hiệu Trưởng Bửu Hỉ có những nét đặc biệt. Thầy không phải là dân địa phương Ninh Ḥa. Gia đ́nh Thầy ở Nha Trang. Tuy là Hiệu Trưởng nhưng một tuần Thầy chỉ có mặt ở Ninh Ḥa 2 hoặc 3 ngày. Những ngày khác Thầy dành cho các lớp ở Nha Trang. Tôi không phải là người nhận xét sâu sắc lắm nhưng nh́n Thầy tôi thấy Thầy quả có cái phong phạm của một nhà giáo chân chính. Phương tiện duy nhất để Thầy có mặt ở Ninh Ḥa là chiếc xe vespa của Thầy. Lũ bạn tôi có đứa thắc mắc lỡ chiếc xe “ăn banh” chắc Thầy Hiệu Trưởng cúp cua quá. Thầy vượt đèo, vượt núi ra Ninh Ḥa với áo quần lúc nào cũng chỉnh tề. Leo xuống xe là Thầy đă sẵn sàng lên lớp; chỉ thiếu chiếc cà vạt dă chiến cất trong văn pḥng. Thầy chỉ cần tạt vào lấy mắc vào cổ áo là xong.

Ngoài ra c̣n có các vị Thầy khác như Thầy Hiến dạy toán, Thầy Tỷ dạy sử, Thầy Hoàng Song dạy vẽ, Thầy Độc, Thầy Trừ v.v… Nhưng vị Thầy hầu hết chúng tôi đều quư mến là Thầy Sơn.

Thầy Trương Thanh Sơn là giáo sư chỉ đạo của lớp. Người Thầy dong dỏng cao. Hơi ốm một chút, hơi nghiêm một chút; vừa đủ để trở thành một giáo chức. Tuy thế t́nh cảm của Thầy dạt dào khiến ai đă là học tṛ của Thầy khó quên.

Ở lớp, Thầy ít khi cười. Thầy đi đứng chững chạc, nói vừa đủ đúng là một giáo sư phụ trách môn văn. Nhưng khi sinh hoạt lớp, Thầy khuyến khích tính năng động của từng cá nhân. Thầy biết tính từng đứa, biết khả năng từng người. Thầy có óc văn nghệ, sáng tạo. Những lần chuẩn bị cho văn nghệ Xuân, trại Xuân, trại hè. Chúng tôi hay đến nhà Thầy ở Xóm Rượu, phụ Thầy cắt từ những tờ báo cũ dán lên các tấm thiệp Thầy đă vẽ sẵn những mái tóc thề, những đóa hoa, thế là Thầy tṛ chúng tôi có những tấm thiệp xinh xinh, bày bán trong dịp trại Xuân, trại hè gây quỹ cho trường. Lũ bạn tôi: Phan Phụng Dung, Khâu Thị Thọ, Ngô Nguyệt Thu, cùng Huỳnh Minh Tâm, Phan Chánh Khánh v.v… một thời gắn bó với trường lớp, phấn bảng, bút mực, mang mang với những lần chia tay, và cuối cùng mỗi người mỗi ngă.

Cuối niên khóa 1967-1968, tôi thôi học ở Bán Công chuyển sang trường khác. Năm 1971, tôi gặp nhà tôi. Anh là một sĩ quan tác chiến, lang bạc từ chiến trường cao nguyên về. Chúng tôi quen nhau cũng ở Ninh Ḥa, và cũng Ninh Ḥa mai mối cho hôn lễ của chúng tôi.

Năm 1975 nhà tôi đi tập trung cải tạo. Năm 1982 chúng tôi đoàn viên. Nhà tôi lúc ấy vừa tṛn 40 tuổi. Tôi 32 tuổi, 21 tuổi lấy chồng, 7 năm ngăn cách. Khi đoàn viên chúng tôi lăn lội ở một vùng quê xa bặt tin Thầy, bạn, người quen. Chúng tôi lam lũ đến nỗi không dám cho ai gặp mặt. Chúng tôi cất một căn nhà giữa khu vườn nhỏ. Hai vợ chồng và đứa con trai 8 tuổi. Ba miệng ăn trong thời buổi khó khăn thật là vất vả. Nhà tôi bệnh tật và yếu đuối, tôi làm hết mọi chuyện. Chúng tôi nghèo xác-xơ nhưng rất giàu hạnh phúc.

Rồi lại một lần nữa xa Ninh Ḥa thêm, xa nhà, xa tổ quốc. Chúng tôi định cư ở một nơi xa Việt Nam nửa ṿng trái đất. Bắt đầu lại từ đầu; từ h́nh hài, ngôn ngữ, cuộc sống… Nhiều đêm trằn trọc khó ngủ, nhà tôi lại nhắc đến Ninh Ḥa và thầm cám ơn Ninh Ḥa đă làm mai tôi cho anh. Những lúc ấy, kư ức tôi lang mang nhớ về trường cũ, Thầy, bạn xưa, không biết mấy mươi năm qua ai c̣n, ai đă bỏ cuộc.

Tháng 6 vừa qua, sau hơn 13 năm, chúng tôi về thăm lại quê hương. Tôi t́m đến một người bạn cũ: Phan Phụng Dung người bạn thân nhất lớp. Phụng Dung lấy chồng và làm việc ở Vạn Ninh. Gia đ́nh ba má tôi cũng đă dời ra Vạn Hưng từ sau năm 1975. Thế là chúng tôi gặp lại nhau, ôn lại chuyện cũ. Lũ bạn cũ một số định cư ở ngoại quốc, một số c̣n ở lại Ninh Ḥa. Thầy Bửu Hỉ, Thầy Tỷ, Thầy Hoàng Song đă mất. Thầy Sơn, Thầy Hiến hiện đang ở Ninh Ḥa . Ngày hôm sau chúng tôi quyết định vào thăm Thầy và một vài bạn cũ Ninh, Nam. Cùng đi với chúng tôi có Đặng Thế Hằng, cũng là bạn cùng lớp. Mấy mươi năm xa cách, phố xá đă đổi thay nhiều. Nếu không có Phụng Dung dẫn đường, chúng tôi chắc không làm sao đến được nhà Thầy.

Nhà Thầy Hiến và Thầy Sơn cùng ở đường Trần Quí Cáp. Từ Vạn Ninh vào, chúng tôi ghé nhà Thầy Hiến trước. Tôi nhận ra Thầy ngay khi thấy Thầy đang đứng khoanh tay nh́n ra đường trước hàng hiên. Không biết Thầy đang nghĩ ǵ nhưng trông Thầy như đang tách biệt với gịng chảy cuộc đời. Tôi giới thiệu là học tṛ cũ của Thầy, Thầy nh́n măi không ra. Phụng Dung nhắc đến tên, Thầy ồ lên một tiếng. Tôi biết là trong trí nhớ chưa chắc Thầy đă thật sự nhận ra tôi. Tôi tự an ủi tại tôi xưa quá dở toán, lại không phải là học sinh xuất sắc ǵ đủ ghi cho Thầy một chút ấn tượng, huống hồ Thầy giờ đă lớn tuổi, c̣n tôi tuổi cũng chồng chất với nhiều đổi thay…

Rời nhà Thầy Hiến chúng tôi đến thăm Thầy Sơn. Sau mấy mươi năm không gặp mặt. Thầy kết hôn với cô Lương Lệ Huyền Chiêu; một người đẹp đương thời và cũng là giáo sư Bán Công Ninh Ḥa những niên khóa kế tiếp sau khi tôi rời ghế nhà trường. Đúng là một cặp giai nhân tài tử.

Phụng Dung và Hằng lánh mặt để một ḿnh tôi vào xem Thầy có nhận ra cô học tṛ cũ không. Thầy đang ngồi đọc báo vẫn dáng mảnh mai xưa chỉ khác tóc Thầy đă bạc trắng. Thấy tôi, Thầy đặt tờ báo xuống bàn, đứng lên chào khách. Tôi nh́n Thầy xúc động. Bắt chước ông Carnot của nước Pháp (tôi viết theo trí nhớ không biết có đúng không.) Khi trở về thăm Thầy, tôi hỏi:
-Thưa Thầy, Thầy c̣n nhớ con không?
Thầy nh́n tôi. Cố moi trong kư ức, lắc đầu, mái tóc bạc cũng lắc lư. Tôi trả lời thay Thầy.
- Đặng Thị Ngọc Nữ, học tṛ cũ của Thầy đây mà.

Đôi mắt Thầy lóe lên. Tôi biết Thầy đă nhận ra tôi. Trong phút chốc Thầy vui mừng, hỏi thăm, nhắc lại chính xác một vài kỷ niệm cũ. Hóa ra trong lũ học tṛ cũ của Thầy c̣n có tôi trong một góc kư ức.

Cô Chiêu đă lặng lẽ đứng sau lưng Thầy lúc nào tôi không hay. Khẽ gật đầu chào cô và với bản tính cố hữu của phái nữ tôi muốn nh́n cô thật kỹ xem cô có c̣n như xưa. Cô khác xưa nhiều. Nét đẹp của cô giờ thanh thoát của một người đẹp có tuổi.

Phụng Dung và Hằng ngồi cạnh tôi im lặng. Tôi biết họ nhường cho tôi giây phút được nói chuyện với Thầy. Chúng tự biết chúng c̣n nhiều cơ hội găp Thầy hơn tôi. Mai mốt tôi lại ra đi không biết đến bao giờ mới có dịp gặp lại. Tôi không buồn v́ Thầy không nhận ra tôi ngay v́ ngày tháng đă thay đổi tất cả. Hơn nữa, xưa ông Carnot đă nổi danh khi về thăm Thầy c̣n không được nhận ra huống ǵ tôi chỉ là một con bé học tṛ 17-18 tuổi và hiện tại vẫn vô danh tiểu tốt giữa cuộc đời, làm sao Thầy nhớ ngay được trong đám học tṛ lủ khủ của Thầy. Phải không thưa Thầy ?…

 

Phoenix 06-09-05
Đặng Thị Ngọc N


 

  

Trở Về Trang Nhà BC Trở Về Trang Nhà - www.ninh-hoa.com